Desiderii Erasmi Roterodami Colloquia familiaria nunc emendatiora, quibus accedunt notae recognitae et auctae a Davide Constantio

발행: 1681년

분량: 838페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

131쪽

CH. Sic visum est Homero caeco ; at apud Christi

nos miser non est, qui bene moritur. Q. Esto sane: sed tamen durum est, a quoquam eXigere, ut mori tur. CH. Nec hoc animo Pontifices interdicu ne esum carnium, ut intereant homines, sedetit vel asiligantur moderate, si deliquerunt,uel; .subducto laetiore pabulo , corpora minus serociant adversus spiritum. Au. Istinc ipsum, efficiet moderatus carniuimessis. CH. Sed in tanta corporum varietate certus

carnium modus praescribi non potest, cibi genus potest. M. sunt de pisces ,' qui multum addanc alimenti: sunt carnes quae minimum. Cri. Sed iis genere plus alunt carnes. Au. Age dic mihi , si quo tibi foret iter , utrum malles equum alacriorem ac sublascivum, an morbidum, qui subinde collabens selibrem dejiciat in terram 3 CH. Quorsum istud Au. Quia piscium, esus corruptis humoribus co pora nostrareddit magnis morbis obnoxia, ut jam

si iritui non possitit subservire. CA. inibus morbis3 Au. Podagrae, sebri, leprae 3 morbo regio. CH . Qui, scis 3 Au. Credo medicis : id malim, quani experiari. CH. Id fortassis in paucis accidit. Au. Equideliat

arbitror in pluribus. Porro , quoniam animus agio per organa materialia corporis , quae malis aut bonis humoribus assiciuntur, vitiatis instrumentis non potest, ut vult, exerere vim suam C R. Scio, mediacis magia'pere damnatum esse piscium estim , sed secus visum est majoribus nostris dii quibus obtemperare religiosum est. M. Religiosum erat & olim, non violare sabbatumasea prius erat, servare hominem sabbato. CH. Suae quisoue saluti consulat. Ain Imo, si Paulo volumus austultare, nemo, quaesia

a Resus morbus. Mirer I ra ebulis dicitiii Iauni la

132쪽

υα CONVIVIUM

sunt , quaerat, sed quisque quae alterius. Cn. Sed 'unde hic novus Theologus in convivio 3 VnJe novus hic ac subitus Magister noster 3 Au. Quia mihi male convenit cum piscibus. C H. Quid igitur 3 Amnon abstines a carnibus Z Au. Abstineo , sed obmur

murans , nec sine meo magno malo. C u. Caritas omnia susseri. Au. Verum sed eadem quam miniamum exigit. Si satari omnia , cur non serunt nos

his vesci cibis , quos induliit libertas Evangelicari Cur hi, a quibus Christus toties amorem sui stipulatus est , patiuntur tot hominum & corpora per clitari morbis capitalibus, Manimas aeternae damnationis periculo , ob rem. nec interdictam. a Chria sis , nec per se necessariam 3 CH. Vbi aliudsuadet hecessitas, cessat humanae constitutionis vigor, cessat & voluntas I nomothetae. Au. At noncessat onsendiculum infirmorum. Non cssat scrupulus me- ticulosae conscientiae. Postremo non ritis constat, quibus limitibus finiatur ista necessitas, qauni coeperit E ichthyophagus agere animam Z Sera

morienti porriguntur carnes. Ancum totum corpus habet 3 epiaris 3 Non tanti erat ciborum desectus. C H. Quid igitur tu velles praescribi Z An. Scio, si quis mihi credat Ecclesiasticae rei dictaturam Cn. Quid isthuc verbi est 3 Au. Si summus essem. 1 nlisex , hortarer omneis ad perpetuam vitae sobrietatem, sed praecipue sub diem festam. Ceterua,

i Id est . legis auctor, νη-N DE, est. qui vescit piscibus. Est populus, inde nomen habens.

133쪽

etrat O FANUM. ris

acerem cuique vescendi quibus vellet pro eo poris salubritate, dum moderate & cum Gatianimactione: daremqae operam, uti hoc,quod detraheretur observationibus hujusmodi carnalibus, accresce. ret ad studium verae pietatis. CH. Nimirum istud mea quidem sententia tanti est , ut te faciamus Pomtificem. Au. Rides : sed tamen cervix haec sufficeret vel et triplici coronae sustinendae. CH. At interim vide, ne ista scribantur inter articulos Parisiensium.

Au. Imo quicquid dictum est, scribetur in vino, sicuti par est dicta inter pocula. Sed satis jam Theoclogiae in convivio. In coena sumus, non in α Sor-hona. CR. Quid vetat dici sorbonam, ubi bene sorbetur 3 M. Sorbeamus igitur, non disputemus , ne

nobis a 3 sorbis dicatur Sotbona, sed a sorbendo. CH. Agite, hospites humanissimi, quaeso ut coenulam nostram, licet tenuem, aequi bonique consultatis. Praebete vos hilares, ac lubentes, quamvis comvivium tenue sit & frugale : ego vestra facilitates eius, familiariter vos vocare sum ausus.. Et est sane vester milii adventus, conspectu'ue, non in . do gratissimus, verum etiam iucundiuimus. C o N-V I V AE. Coena tua, Christiane optime, multis m dis elegans, lautaque nobis videtur. Quod excu id unum habet accusandum. Nam magnificem

tior fuit, quam sat est. Siquidem hoc convivium opiparum in primis ac lautum iudicarim, quod primum simplicibus epulis, deinde hilaritate, risu, j

x Triplici e rena J Pontificis diadema triplici corona insignitum est. 1 Sorbona J Gymnasium parisiense. Fluctus sorbi arboris pyro similis: eius vites se deseri

bit Μart. i3.-Sorba fumus, mollis nimium ramia ventre d pum hac puero, quam tibi, poma da.

134쪽

rr CONVIVIUM

cis, salibus sit conditum: quae omnia nostro conviviis non defuerunt. Verum de convivarum numero hic mihi quiddam in mentem venit, tuos neque pauciores tribus , neque plures novem esse oportere scripsit Varro. Tres enim sunt ' Charites, id est, Get tiae, humanitatis ac benevolentiae praesides : & novem sunt M tisar, honestiorum studiorum duces. At hic decem convivas esse video, virginibus eXceptis. Au. N. hil convenientius aceidere potuit. Nos si mus Varrone ipso pallio sapientiores. Nam tres puellas lepidissimas, tanquam tres Charites adhibuimus. Deinde quia a novem Musarum choror Apollo abesse nunquam credendus est, iure decimum adjecimus convivam. C Η. Poetice dixisti. Si mihi laurus adesset, laurea corona caput tuum cingerem , fieresque poeta 2 laureatus. Au. si mrucoronatus essem, malvatus. Tantum honoris

milii non arrogo. Honor hic major est, quam ut milia conveniat. Haud equidem tali me dignor honore. CH. Vultisne singuit tantundem mea causa secere, quantum vestratum facturus C o. Volua , mus, ac lubentes quidem. CH. Ebibetis igitur ordine suum quisque calicem ; a me exemplum capietis. Tibi hoc primum propino, Mida. M I D A s. A cipio abs te libenter. Pro quo vulgus, Praestolor, dicit. Equidem non recuso. Nihil tua causa recus bo. CH. Tu deinde ceteris propina. MI. Erasini,' 'aebibo tibi di diatam pateram. E R. Precor Charites filiae Iovis & Veneris, Aglaia , Thalia, E

phrosine : de his vide sen.de benes 1.3. . i Musis praeesse dicitur Apollo. unde vocatus fuit M.αα- Alludit ad primm Imperatorum Germaniae morem sua manibus lauro, poritas celebriores coronabant.

135쪽

si tibi bono. Sit tibi bonum atque commodum. Pro sit tibi. Proficiat, diutus dicitur. CH. Sed cur cessat patera ξ Cur non obambulat λ D fecit nos vinum

Vbi sunt oculi tui, furcifer 3 Vota , ad ser eiusdem

generis sextarios duos. Pu E R .Erasmi,salve, quidam pro foribus te conventum expetit. E R . Quisnam estὶ Pii. Mori famulum se dicit: herum eius ex Britannia advenisse , cupere ut se visas , quandoquidens prima luce iter parat in Germaniam. E R. Cnristiane, subducatur ratio: nam misi quidem abeundum. C H. Racionem , Exasini doctimine , hisius cornae ego consecero. Non est quod calculam frustra teras : gratiam habeo. qui dignatus sis nostio adesse convivio. Sed avocari te , molestum est , nonduimperacta Abula. E R. Quid superest, nisi ut dicam, Valete & plaudite 3 C R. A e , boni consulemus, quando tu non ab ' equo ad asino , sed ab amicis ad an sicissimos properas. E R . Ego pariter tibi gra tias ago, quod pro tua humanitate ad hoc convivium longe 1uavissimum me vocaris. Valete, se dates optimi. Bibite non segniter, & vivite suaviter. CH. Heus Dromo. Sedetis jamdudum otiosi omnes. Libetne cuiquam quicquam amplius Z Co. Ni hil omnino. Strenite munus nostrum administravimus. C H. Tolle igitur haec lac bellaria appone Muta quadrulas, atque orbes. Tolle cultrum meum qui humi decidit. Pira vino persunde. Adsunt mora praecoqua, etiam domi nostrae nata. Co. Tanto erunt suaviora, d vernacula. G E . En I: pruna cerea, en Damascena, ravum aput nos spectaculum. ' Hoc dicitur de illis qui E conditione lauta ad vium

descendunt. i Truina J A Damaseo monte, non ab oppido, Gracis se λλα etiam dicunruti Lia.

136쪽

τ16 CONVIVIUM PROFANUM.

En mitia mala. En mali novum genus, cujus m trem ego hisce manibus consevi. Nuces castaneae, omne aeliciarum, quas horti nostri benigne essu dunt ., genus. Au. Sed flosculi desunt. Cu. Isti et Gallici sunt adparatus, qui magnificentiam eam potissinium amant, quae minimo constat. Nobis non est ea mens,aut ingenium. Au. Non apud Galatos tantum reperies,quibus ea -placent quae minimo constant CH. Sed heus tu, Augustine, num tu cre

dis, te hic immunem bibisseὶ Egone te meis immunem tinxero poculis Θ At interim propinatori tuo dimidium serphi debes. Au. Is iamcludum me missum' secit. Is mihi hujus debiti gratiam fecit C H. unde ille sibi vendicat tantum auctoritatis γVix Romanus pontifex hoc vinculi relaxet. Nocti priscam conviviorum legem, 3 ς απιθ - M. Remittendi iurisiurandi jus habet , cui se bim est & cMus intererat servari. CH. Sed omnium convivarum interest, servari leges inviolabiles. Au. Age, quando haec est Germanorum 4. religio, exorbebo quod reliquum est.Sed quid tibi rei mecum est)CImpendium reddas oportet unus nomine omnium. Quid expalluisti Ne verere, perfacile poteris. Fac quod saepe fecisti, ut aliqua elegantia doctiores 1.

coena surgamus, neque enim clam te est, Veteres

illos in secundis melius hilariora quaedam disputam

i Galliei J Gallorum magnificentia In convivia.' 3 in Ondi η cindi bibe aut abi. Veteres in conviviis sor fiebantur Reges , qui cuique cyathorum modum praescri . bebant. Ponebantur de leges iocose, quarum haec una es mat moribu eonvivarum observiendum aut esse discede dum : sie Cato disicessit 8c fibralibus quod vultus severit . tem mutare non posi di

137쪽

VARIANDI FORMULAE. II

solitos. Age igitur, quibus & quot modis haec or rio potest enuntiati, Indignum auditu3

Indignum auditu , formula.

Au. Dixti pulcre, per pbsterius supinum: Auditu minime est dignum. Indignum est audiri. Haud diagnum est quod audiatur. Et, ut audiatur, indignum. Levius est, quam quod audiri debeat. Vix operae- pretium est referre. Non tanti elt, ut audiatur. Ineptius est, quam quod audiatur. Non est operae pretium narrare. Cn. Quot modis haec sententia verti potestὶ Magno mihi constat. Variandi ratio hanc orationem, Magno mihi constat. Au. His verbis : impendo , insumo , impertio, constat. ut: Multum in te docendo insumpsi laboris. Plurimum ea in re operae insumps. Non minus pecuniae, quam curae, in eam rem impendi. Non

parum insumpsi pecuniae , temporis permultum, laboris plurimum, ingenii nonnihil. Multum luc brationis impendi. Multis vigiliis haec res mihi comstat, multo sudore, multa opera, plurimo labore, sumptu in enti, pecunia magna. Pluris mihi constat quam credas. Minoris mihi constat uxor, quam equus meus. CH. At quid sibi vult, Augustine, quod verbo isti, Constat, modo ablativum, modo genitu vum casum apponis 3 Au. Quaestionem perutilem ac late patentem movisti Verum ne convivas loquacitate mea premam , paucissimis resolvam. Sed cupio singulorum-hac de re audire sententiam, ne cuiquam, ut dixi, sim molestus. CA Quidni cu piant idem vel puellae 3 Au. IIIae sane mLil aliud quam audient. Accingar igitur, grammatica bene

fortunante. Scis, verba emendi, ac vendendi,aliaque,

esse consimilisgnificatu, quibus apponantur hi g nitivi,

138쪽

VARIANDI

ni sivi, solidi tanti,quanti,pluris,minoris, Tantum quantivis, quanticunque: at ita, si substantiva nos apponantur: quae si accedant, utraque in ablativum calum vertuntur. Quod si pretium certum apponatur,pones in ablativo. Si per adjectivum substan-rive positum , in ablativo pones, nisi per adverbia loqui malis. CR. Quaenam verba sunt, de quibus

praecipis3 Au. Haec fere sunt, emo, mercor : redi-ino, id est, aut captum, aut perditum : vendo, Ve- nundo revendo, id est, rursus vendo,quod mihi ve ditum erat. Veneo,id est , vendor: cujus praeteritum veniri vel venii: sapinum, venum: hinc ven

lis. Ab illo, id est, vendo, vendibilis manat. Me-xeo, pro inservio, & i stipendium Acio: Comparo id

est, emo vel committo. Commuto,muto, permuto.

Cambire penitus barbarum in hoc sensit. AEstimo. taxo, indico, pro aestimo, censeo. Liceor,siceris:licia tor,licitaris:addico. Distrabor, id est,circumferor ut

veneam. Metior pro aestimo, aut taxo. Constat, procinitur. Conducere; locare. Foenero, ad foenus do Foeneror, adscenus accipio. Paciscor, piatus sim;

p ngo, pepigi, id est, pactum Acio. CH. Da exemplum. Au. Qua S .nnos Iocas3 Respondebimus: Vigenis libris Francicis. Huil nimio Iocas. Imo locavi olim multo pluris. At ego laisti

non conducam. Si conduxeris minoris , perea; Imo jam vicinus tuus Chremes agrum obtulit, ac rogat. QuantiὶTantidem quantum tu petis. At muti

et stipendium, militaris merces, com p. ex stipe & pendo : stips autem est pecuniae genus quod per capita Dolet colligi. gr. quis fuerit autem mos stipem perso veadi narrat Ovid. iast. η

139쪽

FORMULAE to mpliorem. Mentiris. Facio, ut solent, qui licentur. Tu ipse tanti posside. Quid liceris, vel licitaris, quum nihil sis eniturus anticunque addixeris, solvam optima fide

Alterum exemplum.

Cotarum istum , Syra , qua ii vendis 3 Decem obolis. Nimio , turpissima. Imo ni inimo: nulla tibi

vendet minoris. Emoriar, si non tanti mihi constat, aut certe non multo 'inoris. Mentiris , venefica, suoniam duplo vis vendere,aut triplo. Et centuplo,ri queam : sed fatuos non invenio. inlid, si liciter teipram Z Quanti aestimas te Z Vt lubet. Quanti me liceris3 Quanti indicas teξDic,quanti te taxas3 Quanti te ipsani inscribis 3 Decem scutatis. Hui, tantiZEho, an tu minoris me aestimas 3 Ego olim non semel pluris in unam noctem sum conducta.bCredo: ac nunc non paulo minoris aestimo quam piscem. Abi in malam rem , ganeo , tantidem te aestimo, quanti tu me. Qui te termicio emerit,nimio emerita Aut pluris emar, aut non vendar. Si magno venire cupis, larva tibi opus est: nam rugae istae non sinunt, ut carius vendaris. Ei,qui tanti me nolit, non sum Venalis. Ego ne culmo quidem te emero. Constiti

pluris. Tertium Exemplum. Auctioni hodiernae interfui. Ain' tu 3 Licitatus sum vectigalia. Quanti tandem Θ i Decem millibas. Hui,tanth Ne mireris; erant qui multo pluris licit xentur pauci qui minoris. Cui tandem addicta sunt vectigaliaξ Chremeti uxoris tuae summo & maximor Decim millibus J Frequens apud Latinos in numerariis summis defectus. Uecem millibus , sistaudi, nummorum aut denariorum, aut simile. amico.

140쪽

, DO AESTIM AN DI FORMULAE.

amico. Sed divina , quanti sunt addicta. Decem. Imo quindecim. Deus bone i ego mihi hominem ipsum cum tota Amilia dimidio addictum nolim. At ille uxorem tuam duplo emptam cupit. Animadvertistine in his orationibus , ubicumque adsit sub-- stantivum pretii, id in ablativo poni, ceteris aut ingenitivo positis, aut in adverbium mutatis i Compotativum nunquam audisti sine substantivis, exceptis illis duobus, pluris & minoris. Sunt & alia verba, de quibus sumus loquuti , non admodum dissimilia: sum,sicio,habeo,duco,aestimo, pendo, quae idem sere' significant : fio itidem. Junguntur autem his sere genitivis, multi, parvi, magni, pluris,plurimi,min ris, minimi, maximi, tanti, quanti, flocci, pili, nihili,

nauci, hujus , & si qua sunt his similia. C R. Da

exempla.

. Au. Scis quanti te semper secerim. Tantises apud. ι homines, quanti virtutem facies. Praeceptores meos i semper seci plurimi. Aurum hac tempestate magni venditur, literae nihili, sive pro nihilo ducuntur. A rum minoris habeo, quam credas. Tuas minas flocci facio. Promissa tua duco minimi. Non pili te laeso. Si tanti sapientia penderetur , quanti pecunia, nemo auro egeret. Pluris apud nos fit aurum sine sapie ita , quam sapientia sine auro. Hoc pluris te habeo, quod doctus sis Minoris hic fies , quod mentiri mitinime calleas. Hi multi fiunt, qui 2 nigrum in car dida vertunt. Hoc mihi pluris es, quod literas amas. Tanti apud omnes eris, quantum possidebis. Tanti

ubique habeberis , quantum habebis. Non quanti

et Vitium vireatem & virtutem vitium appellant. G ηα. L . - am. Hi traiium nunc es, pro faciunt.

habearis,

SEARCH

MENU NAVIGATION