장음표시 사용
181쪽
Tertia, si pater nurui suae, aut concubinae sui filii Be immo
seuerit. Quarta, si filios suos testamentum condere de propths peculiis prohibuerint. Quinta, si vir uxori suae, vel E contra uxor viro suo venenum ad interitum, seu ad mentis alienationem propinari contigerit, poterit is parens a filiis prorsus exheredari. , sexta , si filii furiosi parens curam neglexerit. Septima, si filium in captiuitate manentem non liberauerit. octaua, si parentes a Catholica fide defecerint , cum filius orthodoxus sit.. - Ηae sunt causae legitimae exheredationis, de quibus habetur distinctius in auth. υτ eum de appeti. eunos s. aliud quoque eapitulum , ιum tribus, seqq. ct in siue igitur vers. ivlum autem , ut supr. innuimus in princis huius ιituli. . i
HEres dictus est ab hero, id est domino f. D. M . de heres.
quai. oe diis. Vnde instituere heredem nihil aliud est , quam ordinare nouum dominum in bonis suis post mollem suam . Et olim fiebat in propria formula casibus rectis , M verbis rectis ; hodie autem quibuscunque verbis fieri potest i imo etiam si colligatur ex coniecturis, valet testamentum ad texti in i quoniam indignum C. de testam ut si dicam , si filius meus heres non erit ι Catus heres csto, inteIligitur prius, filius meus heres esto, di deinde, si filius meus heres non erit, Caius heres esto . Omnes possunt heredes institui, qui alias non sine prohibiti; di sic tam serui, quam liberi, & serui tam proprii, quam alieni. Proprij instituti heredes, recipiunt etiam tacite liberiarem; ex quo si testator voluit eos .ege heredes, voluit etiam esse liberos, quod est necessarium antecedens. Et hoc procedit non solum in illis, qui seruos volunt esse sibi necessarios heredes , ut quia non sint soluendo: verum etiam si sint soluendo. Et proprii serui i relliguntur etiam illi, in quibus testator habet nudam propriet qtem, non tamen fraudatur usufructuariuε suo iure.
182쪽
seruus maculatus , idest accusatus de adulterio, non potest heres institui a Domina, quae rea fuit sceleris, etiam si cum liberi te instituatur; pendente enim iudicio nihil est innovandum,ut aduertit gloss. hie in casus figuratione. Alieni serui instituentur, & sunt ea paces ex persona domino. xum, quorum iussu adire debent,& illis acquirunt. Requiritur autem semper iussus domini, ne seruus afferat domino suo detriis mentum , aceipiendo hereditatem damnosam in quis mihi g. iussum F. de aequir. hered. & ne dominus reperiatur obligatus sine facto suo I. qui in aliena in princ. f. de acquin hered. Sed si antequam ad ant hereditatem ram proprii, quam alieni serui fuerint manumissi. fiunt voluntarii heredes, nec amplius sunt necessarij; unde arbitrio suo poterunt adire , & sibi acquirunt. . . . , l a Seruus autem poenae non potest heres institui, de quiequid extra causam alimentorum ei relinquitur , pro non scripto habetur L se iametallum 1 de his , qua pro non script. hiam.
. ' I. Seraus etiam . . uri b . i
'. seruus domini defuncti potest heres institui, quia eIus traparia eas regulatur a capacitate domini representati per hereditatem i, centem , ut dicit , te1tus ; hereditas enim non dum adira sesti nee vicem defuncti , de non futuri heredis . Ratio est secundum Poristium hie, quia defunctus est certus et heres vero incertus, cum multa possint contingere, ut hon adeat. di : ri :. ij is Seruus illius, qui est in utero, potest institui, quia cum agatu de eius commodo, habetur pro nato. . t .i l .g. Sersus amem pluriam.
Seruus plurium, quI habent testamenti factionem passivam, sse institutus heres ab extraneo, acquirit unicuique dominorum pro portione dominis, si tamen iusserint eum adire , quoniam non iubentibin , & incapacibus nihil acquirit, de aliis acerescit.
. Non solum potest unus heres institui, de tribus tantum verbis d
183쪽
quibus totum test amentum fieri potest, rig. Titius heres esto veli usti tuo Titium heredem L I. g. m. verum etiam possunt plures institui usque in infinitum, dicit textus , quod intelligitur hyper. licet idest plures, de plures, quot quis oluerit.
s. Hereditas , sae ad g. beres , ct pure
Dicitur in textu quod hereditas plerumque diuiditur in duodecim uncias, quae faciunt assem; & omnes Partes habent propria momina ab uncia usque acl assem,kilicet uncia, sextans, quadrans, ὀriei S . quincunx , semis, septunx , bes , dodratis, dexta x, deunx , as . ut dicitur bὶc . Elt etiam sexcunx , idest uncia cum diamidio. Et dicitur plerumque, quia testator potest eam diuidereia Pauciores. & plures partes. Et si dixerit. Titius heres esto in uniscia hereditati meae, nudo alio coherede dato, totam hereditatem Titius habebit, quia paganus non potest pro parte bonorum testat4s, de pro parte intestatus decedere , quamuis miles possit, quia id , de quo miles non est testatus, habebunt venientes ab imtestato t. a. C. de testam. milis. I. Ius - νωm F. de reg. ian Imo etiam si paganus instituat heredem aliquem in re certa , nullo alio coherede dato, ille heres totam hereditatem habebit d. l. r. 1 eod. Potest etiam in plures uncias testator hereditatem diuidere. Sed misi non est necessaria , quando vult heledes aequaliter succe-
due, quia nulla facta diuisione, saguli habebunt partes viriles, idest aequales . . Sφd si testatur plutibus partes diuiserit, & aliqui ex nominatis ρ xim Ane i parte, , , distinguitur. Aut vacat para aliqua a *, α isti habebunt eam r aut Ron vacati,& habebunt a sngulis aliis di. Midium 4 Sin autem omnes habeant partem, de nihilomicius suis Peris aliqua pars assis, & tuae ilia accrescit cuique pr portisa
hereditaria. Si vero in diuisiciae testator excitaru assem , & tunc fit reduoctio ad assem, & diminuitur unicuique pro hereditaria portione .
nisi lautassisae testator voluerit dinosite la4 dupondium , t est ad duos - , hoci est viginti quatu
diuisione decem.& octo ratias. Idem dicitur illi excedit dup - M, quom ic fit m inici ad dupundiam timo βniquo sur3 asse , nisi voluerit transire ad tripondium &e. Haec autem diuisio Per dupondium , tripondium. c. hodie non est amplius in via, seut est in usu diuisio per assem, & partes suas.
184쪽
Heres potest institui pure , idest non adiecta die, vel conditione. Irena sub conditione. Sed distinguendum est. Aut instituitur filias, aut extraneus. Me traneus potest institui sub qualibet eooditione. Si filios ,&i noci potest, nisi sub conditione multa .
Conditio autem triple est. Potestativa, μὴν pendet a pote sto te grauati, ut fi dederis Titio decem. Casualis, quae pendra a casu, ut si nauis ex Asia venerit. Et mixta , quae potest pendere tam .a ea su , quam a potestati grauati, ut si ascenderis Capitolium
Dubitatur autem , numquid filius institutus heres sub conditi ne potestativa, possielegitimam suam eapere,& u in plare coorii ditionem t Et aliqui dixerunt quod non . quia videtur velle enunciare hereditati qui non villi implere conditionem. Sed verior est tcontraria sententia, quia legitima debetur filio sine ullo onere , fle. sine ulla mora t. quoniam in prioribus C. de imoic. lemam. m s. quam . Ohrem auth. de restis. ct ea qua paν. iu uniae. mens de ita filius capiet legitimam suam , tanquam heres in illa institutus fine ulla conditione , de cetera bona tenebitur filius rellituere venientibus ab inotestato , tanquam grauatus illa resipuere cum omnibus oneribus impositis , si non vult implere illam conditionem, quam implere tenetur , si ivult eetera bona patris sui, supra quibus illa conditio
Heres non potest institui a pagano sub die, quia qui semel est heres, non potest desi re esse heres I. restituta ino. O fideicomm. herede sed miles potest Leoti imris G de test . muti Imo & voRMheredem ad tempus, de alium post illud tempos miles diroste instituere potesta Malog M. .
Conditio impossibilis vltimis 'voruntatibus adiecta, vitiatur , & non vitiat. Quod secus est in eontractibus . Et ratio differentiae est, quia non imputatur honorato titulo institutionis quod fecerit illam conditionem apponere, ex quo ultimae voluntates regu lariter fiunt absentibus honoratis l. η id circo C. de Codictu. Sed in contractibus imputatur contra nil, qui passus eli adiici illam conditionem impossibilem, di propterea s qptractus non valeret,
185쪽
& vltimae voluntates valent, sed ipsa conditio pro non ser ta
a Impossibilis autem conditis dicitur quae non potest impleri vel
natura, vel iure, vel facto, vel perplexitate. Natura, ut si tetigeris caelum digito et iure, ut si patrem tuum occideris: facto, ut si montem manu tua complanaueris: perplexitate, ut si heres meus non eris, instituo te heredem meum. Primae duae conditiones impossibiles vitiantur in ultimis voluntatibus, di non vitiant. De tertia est dime ultis apud DDo vi telari vigilus hie . Quarta vero vitiat ultimam voluntatem ust rarius heres Τ. de conditioniL institati propter ambiguitatem voluntatis testatoris, quae est contra nat ram ultimae voluntatis, licet de hac quoque possit esse dissicultas. Videte totam gloss. in d. l. se Titius heres in verb. inutilem ,& Cacerent. Gid. n. 2. In contractibus vero quaecumque conditio impossibilis vitiat, di non vitiatur , ob rationem supradictam . Si plures conditiones heredi sint adscriptae , & coniunctive . heres debet omnes implere , quia propositio hypothetica coniunia filii a , quae in parte est falsa, tota in t falsa. Sed si fuerint disiunctive, siue alternatiud appositae, tune lassicit unam implere ,quia hyp theti ea alternatiua in parte vera, tota est vera , t. si is qui dueema s. mirum, ubi glossi& Bart. F. de se,.dηλ s i . ii
Ignoti, idest nota visi , possunt heredes institui, .si tamen aliter nobis sint noti, vel per famam, vel per litteras , vel per sanguinem sic intelligitur tex. in L extraneum Ia I. C. eod. ubi dicitur extraneus penitus ignotus potest institui, idest nunquam visus , quia si nullam omnino haberemus notitiam , non valuet institutio, ut si dixero , qui modo est in platea Agonis heres mihi esto: Institutiones enim debent fieri ob merita, vel ob sanguinem ι. me adiecit f pro socio.
V Isum est de primis institutionibus. Erae videndum de s cundis, quae dicuntur substitutiones, de ideo ponitur prae i
186쪽
Substitutio dicta est quasi subtus statuitio, quia post unum heu
redem alius statuitur. Sic autem definitur. Est subrogatio unius heredis in locum alterius, quae diuiditur in Obliquam & directam. Obliqua, seu precaria , seu fidei commissam fit quando testator rogat heredem, ut alteri restituat hereditatem , de qua dicemus inse. in titi de fideicomm. heredit. Di recta vero, de qua hic agitur , sic de finitur , est secunda heredis institutio . Nomine secundae venit ter. tia, quarta, & quaecunque post primam. Dicitur institutio, quia substitutus directus est etiam institutus, ut dicitur in mine. huius tit. Substitutio autem directa multiplex est, vulgaris , pupillaris , exemplaris , reciproca seu breui loqua , compendiosa, militaris ;& aquiliana . Vulgaris est,quae vulgo, seu vulgaribus verbis a quolibet, & cui .. Iibet fieri potest sub eonditione negativa v.g.Titius heres esto,& si
Titius heres no erit,Caius heres esto.Sed ista formula no est neces-, saria,quia poterit etia fieri verbis animatiuis.wg. Titins heres esto S si Titius moriatur antequa adeat hereditatem , Caius heres es Haec aute substitutio vulgaris expirat per aditionem primi heredis. Et habet effectum, ut faciat testamentum validum, quod alias non valeret, si primus heres non sit heres. Item excludit ius accrescendi, quia portio deficientis heredis pertinet ad coheredem: sed dato substituto vulgari pertinet ad substitutum. Pupillaris est , quae fit a parente liberis suis impuberibus quos habet in potestate , non recasuris in alienam potestatem, sub co ditione , si intra pupillarem aetatem , vel breuius tempus decesse. tant. Et ista finitur per aduentum illius temporis, sub quo facta est . Et . habet effectum, ut excludat matrem illius pupilli, etiam a legitima , tam de iure ciuili ι. Papinianas s. sed neque impubeνis F. de inusic. testam. Quim de iure Canonico e. si pateν, detestam. in 6. quia non est ipse filius, qui testatur . sed pater, qui proprio iure testatur ex persona sua per facultatem a lege receptam ι. a. f. de st. pupill. non ex persona filii pupilli,qui est incapax testandi; unde pater potest suam uxorem excludere substituendo alterum huic Glio pupillo morienti in pupillari aetate tam in bonis suis, quam in bonis ipsius pupilli, de quibus pupillus nullo modo disponero
potest in tota pupillari aetate; licet si filius esset capax testandi, dc testaretur, non posset excludere matrem a legitima illi debita. Exemplaris est quae fit a parentibus liberis suis impeditis testa ri ex vitio mentis, vel corporis, ut sunt furiosi, prodigi, surdi, ocmuti ,& similes: Et non requirit quod liberi sint in potestato tunde etiam mater, di auus maternus, di pater filio emancipato Y PO-
187쪽
potest illam facere. Qi pd si pater unum lata irimim dederit,&alium mater, subniturus a patre habebit bona paterna ,& substi.
tutus a matre bona materna: aduentitia vero diuident inter se.
Non potest autem quilibet filio substitui exemplariter, sed debent seruari gradus , ut primo substituantur filii ipsius futio si ,& si hi
non sint, substituantur nepotes , & neque his existentibus substrutuantur fratres eorumdem suriosorum quod si neque illi existant, testator habebit saeuitatem substituendi quem voluerit t. hamanita. tu C. de ιmpkb aliis Iustiti ista autem substitutio expirat per
duentum ianitatis post mortem tectatoris , ut dicitur i. d. l. humanitatis Effectus vero ipsus est , ut excludat ius accrescendi . Reciproca . seu breui loqua est, quae fit pluribus institutis inui cem , siue nomine colle cliuo , siue distributivo . Collectivo, vi filii mei sunto mihi heredes eos inuicem substituo r Distributivo, ut insitu O herede, meos catum ,& Seium , di Cato substituo eum.
dem Seium ; R Seio eumdem Caium. Quae an sit distincta specie ab alijs substitutionibus disputant L D. Ex se enim nihil est , sed
eatenus est , quatenus alias comprehendit. Nec comprehendit pu pillarena , nisi ambo filii sint impuberes ,& in potestate. Sic ut comprehendat exemplarem , ambo debent esse furiosi, vel prodigi, axes saltem in alterutro ex impedimentis, ut alter prodigus , di alter furiosus&e. Et substitutiones contentae sub reciproca, sunt tactitat, 2 expressae, sed magis sunt expressae; unde pupillaris contenta sub reciproca excludit matrem a legitima ι. Lucius Titias ire princ. g. de me. o pupill. & ibi gloss. in verb. non ad matrem , Sed magis communis opinio est, quod reciproca sit disi inina specie ab aliis substitutionibus , quia habet proprium nomen , propriam formam, propriam essentiam , cum uon possit fierii uni tantum , sicut fiunt ceterae: sed pluribus , saltem duobus. Item habet proprium essectum, quia comprehendit alias . Expirat omnibus illis modis , quibus quaelibet contenta expirat . 1 Compendiosa est, quae fit sub compendio verborum , plures comprehendens substitutiones, seu plura tempora , ut filius me heres mihi esto, di quandocumque decesserit, Caius heres esto ιnam potest comprehendere vulgarem , quia intelligitur, S si doce Aerit astequam adeat. Item pupillarem, si filius fit pupilliis, quia intelligitur, & si in pupillati aetate decesserit. Item exempla rem , st filius sit furiosus, quia intelligitur, di si in furore decesse-xit . Itqm inibiarem, si fiat a milite , quia intelligitur, si filius d cesserit intra vigesimum quintum aetatis annum . Item fideicom
nussariam, si fiat verbis obliquis Lux si dicatur , dc quandocuoquo 1 by Coost
188쪽
decesserit, restituat hereditatem meam Caio . Et ita est apta comprehendere quinque substitutiones , sicut etiam reciproca. Ex
de hae similiter est quaestio, an sit species distincta ab alijs; di concluditur communiter quod sic, quia habet proprium nomen, prinpriam formam , di proprium effectum , ex eo quia alias comprehendit. Et expirat omnibus illis modis, quibus quae ibet contemta expirat, ut accidit in reciproca. iMilitaris est, quae fit a milite . filio suo puberi , decedenti intra aetatem viginti quinque annorum ; quo casu substitutus accipit bona patris tantum cum fructibus inuentis ι. Centurio f. de υ . ct papili. non autem cetera bona propria illius fili, , de quibus ipie filius potest disponere , quando moriatur pubes. Aquiliana est , quae fit filio in persona nepotis posthumi nasciaturi, de qua in l. Gallas Aquilitis f. de liberi σ ρωh. cuius sormulam retulimus in g. posthumι supra de exbered. liber. Vu Igaris diuiditur, quod alia est expressa, alia taeita. N alia
partim tacita, dc partim expressa.
Expressa est, quae fit verbis expressis in sua propria formula 4
si heres non erit, vel si moriatur antequam adeat, ut supra diximus. lTacita, seu praesumpta est quae continetur sub expressa pupill ri , vel sub expressa exemplari , quia si tetritor dixerit, filius meus
heres esto, & si in pupillari aetate decesserit , Caius et heres esto . licet non dixerit, de si filius meus heres non erit, Caius heres esto. tamen intelligitur , quia praesuinitur, quod si testator voluit Caimn esse heredem filio, multo magis voluerit esse heredem sibi, si credidisset filium non suturum sibi heredem. Idem in exemplari. Partim tacita , S partim expressa duplex est, quoad verba, &quoad casus . Quoad verba est illa, quae continetur sub reciproca, vel sub compedidiosa, quia dum verbis generalibus eontinetor expressa dicitur: dum vero non fit in propria formula, dicitis tacita. Quoad casus vero est quando unus casus exprimitur, &alter omittitur ex illis duobus, comprehensis sub illis verbis, si heres non erit, qui sunt, si noluerit, & ita est easus nolentiae . di si non potuerit, di ita est casus impotentiae . Vnde respectu casus expressi dicitur expressa, & respectu casus omissi dieitur tacita quia intelligitur etiam in casu omisso. Pupillaris item alia est expressa, alia tacita, & alia partim tacita, & partim expretia.
Expressa est, quae fit verbis explessis in propria formula pu-Pillaris, nempe, si in pupillari aetate decesserit. Y a Ta-
189쪽
Τacita est, quae continetur sub expressa vulgari, vel sub e
Partim tacita , & partim expressa quoad verba est, quae continetur sub reeiproca, de sub compendiosa. Quoad casus est, de morte naturali ad ciuilem v. g. si dixero, si filius meus in pupillari aetate morte naturali decesserit, intelligitur etiam si filius pupillus deeesserit ei uiliter, ut si seruus factus fuerit, & e contra domorte ciuili ad naturalem . Eodem modo diuiditur exemplaris, quod alia sit expressa, quae fit in sua propria formula, si in furore decesserit alia tacita , quae continetur sub pupillari expressa , vel sub expressa vulgari r deaIia partim tacita , de partim expressa quoad verba, quoad casus . Quoad verba est, quae continetur sub reciproca , & sub compendiosa . Quoad calus est, ut cum unus casus impedimenti exinprimi inr, di alter omittitur , quia extenditur etiam ad casum omissum v. g. a furore ad prodigalitatem, vel e contra &c.
His positis. Colligitur ex prisc. nostri texti quod potest quis Beere pluses gradus heredum v. g. Titius heres esto,& si Titius heres non erit, Caius heres esto, di sic deinceps, & vltimo loco seruum suum necessarium heredem instituere potest: sed dubit tur numquid post ipsum seruum possit alius substituri Et communis opinio est, prout testatur Sylvest. He, quod possit, sed solum in ea. , quo ille seruus non possit esse heres ex aliquo accidenti, non autem in casu nolentiae , quia casus nolentiae habet contra. dictionem cum necessitate.
Possunt plures substitui in locum unius,& unus in locum plurium, vel singuli in locum singulorum, vel inuicem ipsi heredes substitui possunt, ut iam diximus in reciproca.
Institui Titium in tribus uncijs meae hereditatis v. g.Seium in tribus , de Caium in sex. Ze deinde dixi nomine appellatino , he redesque meos inuicem substituo. Si moriatur Titius, tunc pro ipsius hereditaria portione succedunt substituti proportionabili ter, quia Seius habebit unam unciam, di Caius duas. Hoc au tem non habet locum , quando testator aliud dixisset , vel quando
substitutio esset facta per nomina propria, ut quia dixissem , α
190쪽
innieem substituo eosdem Titium , Seium , de Caium , etiam quod postea nomen appellatiuum adiecerim , scilicet , heredes meos ;quia nomen proprium habet vim tribuendi partes viriles, id est aequales, quali sit noua institutio, in qua cum non sit dictum, de inuicem substituo eosdem Titium , Seiu n,& Caium heredes meos eodem modo, quo illos institui, censentur atqualiter substituti. ut dicunt communiter DD. hie
Institui Titium, de seium heredes, & Titio substitui eundem Seium , di Seio substitui Caium. Nemo autem ex do. primis heredibus est heres. Dubitatur an Caius debeat habere utramque portionem Z Et videbatur quod non, quia Caius est solum substitus Seio,& non Titio . Sed contrarium dcciditur, primo noteli ator decedat pro parte testatus, di pro parte intestatus, secundo quia substitutus sublii tuti mei meus quoque est substitutus L coheredi s de vulg. pupit I. Sed iterum dubitatur, numquid ad portionem Titii admittatur Caius iure substitutionis , an vero per ius accrescendi i Et magis communis opinio est, admitti iure substitutionis, ut, testatur Mysting. hic. Et interest , quia iure lubilitutionis succedens non tenetur ad onera adiecta r sed succedens per ius accrescendi tenetur, quia pars accrescit cum
Casus istius sy.talis est. Institui heredem sticcum seruum alienum, quem credebam liberum , eique dedi substitutum vulgarem, scilicet si heres non esset. Me mortuo adiit hic seruus h reditatem iussu sui Domini , & ita apparet esse seruun3 , Dubitatur numquid Dominus , an vero substitutus admittatur Et substitutus inquit, Testator dixit, si heres non erit . Sed seruus non est heres; ergo ego admittor. At Dominus serui inquit,illa verba, si heres non erit, in seruo intelliguntur , Ac si heredem alium non fecerit t. si paterfamilias fide hered. instu. sed in hoc casu seruus me facit heredem ; ergo ego admittor . Replicat substitutus, hoc est verum, quando testaror stat, eum esse seruum , sed modo putabat esse liberum; ergo eius intentio non erat, si alium heredem non fecerit, sed si ipse heres non esset, Duplicae Dominus, magis debemus inspicere veritatem , qnam opinio