장음표시 사용
151쪽
De Usucapionis r , ct logi temporis eraseriptim s
DIctum est de aequisitione rerum, quae fit de Iure naturali, seu
gentium. Erat videndum de acquisitione, quae fit de Iuro ciuili, quae est per usucapionem, di per donationem, & ideo ponitur prassens, & sequens titulus. Vsucapio dicitur, idest possessione capio, quia usus pro possessione accipitur l. quaestio is de verb. signis & sine possessione usue Pio non procedit t. sine psessione 1. de usucap. Stricte autem usucais pio est circa res mobiles , praescriptio vero circa res immobiles . &Circa incorporalia, lieet antiquitus usucapio diceretur indistincte de omnibus, & hodie etiam non raro νsurpetui una pro alia. Vsueapio autem, seu praescriptio fuit inducta ad puniendam
negligentiam dominorum non curantium res suas, ut tandem dominia retum fierent certa , & finis litibus imponeretur iuxta text. in L properandum C. de Iudic. oe e. iurgantium de senti σ re iudicat.
I. Sed aliqua8do, usque ad g. sed tamen.
Vsucapio ste definitur ιn l. 3. g. eos. Est aequisitio, seu adiectio dominii per eontinuationem possessionis tempore a lege definito. Ex qua definitione explieata prout explicat glossa in L l., o matur longior usucapionis descriptio , scilicet usucapio est aequisitio , siue ladiectio dominii, facta alicui auctoritare legis per Con- tinuatam possessionem eum bona fide, & isto titulo rei usucapibia Iis tempore a lege praefinito . Ex qua descriptione colligitur quinque esse requisita ad usucapionem , seu praescriptionem . Primo requitur bona fides, idest credere rem esse tradentis, vel saltem non scire rem esse alterius . Sic bona fides dissext a mala, quod etiam dubium an res sie alterius , dicitur hona fides; nam qui est in dubio , non, dieitur esse in mala fide. Solum autem malae fidei possestbr vis capere non potest e. possessor mala fidei de να. iur. ius. e. m. Mi DD. de ρ fieri . Secundo requiritur iust us titulus, idest iusta eausa, ex qua posese transferri dominium, ut est causa donationis, venditionis, te stati, disii iiilium .. El. titulusHebet esse specificus, quia titulus se nericuS , Pro tuo , tegulariter non sum cie
152쪽
s Tertio requiritur quod res non sit vitiosa , versuasi vitiosa. VNtiosa. idest furtiua, vel vi possessa, dummodo vis fuerit expulsi ovet ablativa i vis enim compulsiva, vel turbatiua, vel inquietati uation sum eit, ut aduertit gloss. hic in s. furtiuae, in Mil. vi, O apostula ad Itissi qua explicat quae nam sint ista genera violentiarum et laci clarius gloss. in L 1. C. de ijs qua vi, metus eos fiunt in verbia persecutionem per vos Omnino videndae. Quasi vitiosa, ut quando non possit ullo modo priescribi qui non possit possideri, nec e dere in dominio hominum, nec transferri; talis est res sacra, religiosa, & sancta , liber homo , res pupilfi, res dotalis, res Ecclesiae, exactio Cathedratici, ius decimandi , ius procurationis, idest eius, quod debetur Episcopo visitanti, de quid simile . Gloss. iac. de quarta, de praescripta i i a
Quarto requiritur traditio: sed hoc requisitum non est perpe tuum , quia heres eredens rem esse hereditariam , quae tamen erae adposita, vel commodata defuncto, potest usucapere titulo , pro herede, ut toto tin is pro heredis non tamen potest continuare pos sessionem cum defuncto, cum ille fuerit in mala fide; & hodie requiritur bona fides etiam in auctore auth. mala fidei C.de prascriptioruloni temp. ad continuandam eossessionem cum illo.
Quinto requiritur continuata possessio, idest rerum mobilium per triennium, di immobilium per decennium inter praesentes , de per vionti annos inter absentes; absentia vero iudieatur, quando quis est in territorio diuersae Iurisdictionis. Et si quis fuerit per aliquod tempus praesens, & per aliquod tempus absens, duplicatur solum tempus absentiae , ut si quis per quinque annos filii praesens,& per quinque alios fuit absens, aduersarius usucapiens debet possedisse per quindecim annos . Quae possessio non debet esse
interrupta , quia si interrumpatur, non est amplius usucapioi, sed usurpatio ι. Gurpatio 1 eod. Non tamen omnes res possunt ita via. capi, seu praescribi; quia aliae praescribuntur per triennium, aliae spatio decem, vel vi gluti antastrum, ut diximus, aliae spatio triginta annorum ut actiones personales , aliae spatio quadraginta , veres Ecelesiae, aliae spatia centum annorum, ut sunt res Eceletsiae Ro
Inter Ius Ciuile ,& Canonicum in materia praescriptionis erae solum differentia in tempore bouae fidei , quia de Iure Canonic requiritur bona fides, idest quod non sit mala toto tempore usque
ad finem praescriptionis. Sed de Iure Civili sumetebat bona fides a principio, de si postea currente pinscriptione superuenisset
153쪽
Ia , non interrumpebatur , praeterquam in emptione , quia in ilia requirebatur quod bona fides fuisset tempore contractus, & etiam tempore traditionis , cum in emptione, & venditione sit maius periculum, ex eo quia est magis frequens contractus Abia & alij in Le. de quaris . Quod tamen hodie amplius uoy procedit, ut clarius iniri dicemus . .
Qui rem alterius sine vitio nactus est, tradendo eam alteri reetia pienti bona fide, dat ei causam lusucapionis, etiam quod tradens erret in Iure, ut si usustuctuarius credens partum ancillae ad se perotinere , illum νendiderit; unde multo magis si errauerit in facto , ut credens rem sibi fuisse donatam, quae tamen fuit deposita ad te in L ignorantia f. de fur. σ fact. ignora Ceterum qui sciens rem suam non esse, alteri tradiderie, cum committat furtum, non praebet causam usucapiendi. Quod procedit in rebus mobilibus. g. Quod autem. In immobilibus vero non est ita. quia earum rerum furtum non fit, sed violentia committitur . Et propterea si quis loci v cantis possessionem sine vi caeperie, quamuis ipse usucapere.non possis, quia est in mala fider tamen alteri tradendo, praebet et ca Liam usucapionis, si recipiens est in bona fide; quia res illa non afuit vitio furti, vel violentiae affecta. Sed hodie hoc non procede. t ex d. auo. mala fidei C. de ρνGripti long. temp. ubi mala fides inscctoris nocet successori, si dominus ignorabat rem suam possideri . LocuS autem vacans dicitur vel propter absentiam domini, vel quia dominus sine successore decesserit.
S. Ali Mando etiam. Res, quae aliquando sese inulaeapibilis, cessante eo impedio mento sit usucapibilis, ut si res furtiva in possessionem domini, vel qnali domini. reuersa sit, quia purgato vitio, potest usucapi.
c . . Res Fisci. Fiseus dieitur a fiscinis, seu fiscellis, quae erant quaedam sportu. ae ad pecunia. ςontineadas; Vade quia maior est sumara pecuniae
154쪽
Publieae, quam priuatae . factum est quod Fiscus pro peeunia pu-hlica accipiatur . Alia malunt pecuniam publicam AErarium dici,
Fiscum vero pecuniam Principis. De hoc Iate agit Luc. de Penn. in tit. de Ian Fisci.
Haec bona fiscalia sunt in multiplici differentia a nam quaedan
sunt patrimonialia;& haec nnllo unquam tempore praescribuntur: quaedam sunt aliunde Fisco acquisita; & haec aut sunt incorporata , ut incorporanda. Si sunt iacorporata, non possunt praeserihi minori spatio quadraginta annorum t. omnes C. de prascrapia 3 vel qO. ann. Si sunt incorporanda, aut sunt denunciata Fisco taα- quam vacantia, & non possunt praescribi minori spatio quatuor annorum l. intra quatuoν g. I. Υ. de diues. temporaLprascript. o l. I. s. Dιuus f. de Iur. Fisc. Aut sunt denuncianda, & tunc vel sunt deuoluta ob vectigal non solutum , & non praescribuntur minori spalim quinque annorum I. a. C. de vectigal. oe eommiis vel ex alia ca sa sunt deuoluta , & tunc aut possidens habet titulum, & praescri-hit praescriptione communi, scilicet mobilia spatio trium anno rum : immobilia spatio decem inter praesentes & viginti inter a sentes, ut habetur hie in vers. sed Papinianus, Mi gloss. aut non hahet titulum, & tunc non praescribit minori spatio quinquet anao rum l. in omnibus 1 de divos o temporia. prascrip t.
Qui errat in titulo, non vlaeapit, ut si quis possideat pro com
modato rem , quam habuit pro donato, quoniam non habet con sensum in titulo, pro commodato, ex quo qui errat , non consen tit. l. si per errorem 1 de Ia d. om. Iudic. neque in titulo, pro
donato , quia non possidet pro eo titulo. Sed si quis possederit
rem per procuratorem, qui non erret in titulo, bener usucapit. Distinguitur tamen , aut est error iuris, aut est error facti . Eruror Iuris ex parte alienantis non impedit usucapionem in recipiente , m in s. sed tamen in m. supti eod. ex parte recipientis impedit L nunquam is usucapionibus in prine. F. eod. v.g. si emo aliquid a pu pillo sine auctoritate tutoris per errorem; nunquam usucapios etiam si ex interuallo auctoritas tutoris intercedat. Aut est error facti. Et iterum distinguitur, ex parte alienantis non impedit, vediximus in L f. sed tamen . Ex parte recipientis distinguitur , aut est error iniustus, prout euenit in facto proprio nulla interuenien re assertione alterius , puta si credo mihi donatam fuisse rem, vel apud me depositam, cum neutrum sit, & talis error impedit us S cat
155쪽
capionem, ut dicitur hὶe , Crint. Celsusis e . aut est error iustiis puta quia errae quis in facto proprio , interueniente assertione in . terius , & talis error usucapionem non impedit, ut per D D. in L LCelsus a
Ad Intelligentiam huius texti praemitto quod suecessor duplex
est, alius uniuersalis , qui dicitur heres,vel bonorum possessor. δέ hic habetur pro eadem persona cum defuncto I. heredem f. de ret. iun alius particularis, ut emptor, donatarius, legatarius &e. Hoc posito. Dicitur intex. quod rusta possessio auctoris c niungitur eum possessione successoris tam particularis, quan uniuersalis, tam in usucapionibus, quam in praeseriptionibus . etiam quod successor fuerit in mala fide , quia in praescriptionibus solet spectari initium L eum heres in se. 1. de diue6. O temporal. pra scripti Sed hoc de Iure Canon ico,& de Iure Authenticorum non procedit, quia bona fides debet esse perpetua etiam in suceessores ut supr. diximus. Sin autem auctor sui in mala, & successor inhona, nocet successori, quoad continuationem ., quia tunc non potest possessio auctoris continuari eum possessione suecessiaris e a se tamen potest successor incipere possessionem ,& usucapere v. g. de iunctus fuit in mala fide, heres in bona, qui possedi r rem mobilem triennio, & immobilem decennio, potest usucapere titulo, pro herede , ut toto titi f. C. pro herede. t Q - Sed verum persecta usucapione, seu praescriptione cum omnΘhus requisitis, qui usuccepit, seu praescripsit sit tutus in conseien tia , adeo ut si postea antiquus dominus superueniati, non tene tur rem resti tuere i Et licet aliqui reneant non esse tutum, dicem tes quod heres, qui praescripsit, sciens deinde defunctum fuisses
In mala fide, teneatur restituere ad exonerandam conscientiam a defuncti; nihilominus magis communis opinio Summistarum est in serb. VIucapio. quod sit tutus . Est etiam magis communis opinio Theologorum, & Iuris consultorum , ut teliatur Face si, lib. I. controu. Iur. esp. 6 . Et ratio est, quia auctoritate Iuris
uilis,& Canonici factus est Dominus, & sibi imputet antiquiri Dominus, qui fuit negligens in curandis rebus inis, ob quam negligentiam divisit dominium. Videte Abb. is e. Ogιlanιι dias prascript. n. 6 qui hanc quaestionein late examinat.
156쪽
Si quis vendiderit rem meam alteri, etiam bonae fidei possesso. xi possum nihilominus rem illam vendicare non restituto preti sui notatur in I. rem Hienam F. O eontrah. empl. Et tamen Fucus si .vendat rem meam alteri. ignora os. e sie meam, non possum ill aeab emptore vendicare, quia emens a pisco statim securus siti. hen d Zenone C. de quadrien. praescripti Sed possum agere contra Fiscuiuintra quinquennium, quia Fiscus praesumitur semper locuples i. a. in sin. V. de Δ dotal. post quod tempus non audior , ut dicitur his. Idem dicitur de eo, quod aecipitur ex domo, idest ex priuata ubstantia Imperatoris, seu Augustae , ut dicitur hic in m. Adue sus vero aerarium publicum vendens, vel donans rem alienam , domino catur actio intra spatium quatuor annorum , post quod itempus si dominus iuperueniat, potest repelli exceptione praescrD
De Donationibus. T I T. VII. .. Donatio, quae est alius modus aequirendi dominium de Iure
ciuili , dicitur quasi doni datio. Sic autem definitur in L' donariis de reg. iur. Est mera liberalitas , quae nullo cogente con
' Donatio autem alia est propria, alia impropria. Propria est quae pure fit. Impropria, quae fit sub conditione , scilicet causali' v. si feeeris hoc, dono tibi talem rem. I. r. st .eod. Vnde donatio, quae sit propter causam, diciturremuneratoria , quae non cadit sub tegulis propriae donationis, de sie non indiget insinuatione , nec reuocari potest l. Attilius Regulus J eod. Secus fi fiat sub condicio 'ne casuali, quia non per hoc desinit esse proprie donatio.. Item donatio alia est causa mortisi, alia inter vivos. Causa mortis est, quae fit ob suspicionem mortis , vel instantis, vellaturae , instantis, ut eues sit ab infirmo: suturae, ut cum fit ab eo , qui profecturus est ad belIum, vel nauigaturus. 'Imo si tae etiam sola mortis cogitatione, sine ulla infirmitate , aue pMiculo sest etiam donatio causa mortis; mors enim ubique & semper timenda est l. Sexutus Sanonis is eod. inne colligitur quod ut uicatur
157쪽
donatio eausa mortis, debet exprimi , de fieri mentio mortis; alias fi ab infirmo fieret etiam tempore mortis sine ulla mortis memoratione esset donatio inter vivos L Sela s. m. st eod. 3e potius diaceretur morientis donatio , quam donatio causa mortis. Respectus autem ad mortem intelligitur de morte propria donantis, quia si donatur aliquid ob mortem alterius, non dicitur donatio causa mortis, sed mortis causa capio. Sic in ι. qui pretio g. de donat. cauus mori. σ capioniA . Donatio autem causa mortis ser8 aequiparatur legatis. Dicitur
fere,quoniam no in omnibus aequiparatur,sed solum in effectu,non aute in modo;in modo enim,hoc est in fieri aequiparatur cotractui. cum requirat consensum , & acceptationem donatarii r non ita Ieingatum, quod ignorantibus legatarijs fieri solet l. non id eiuὸ G. de Codicil In effectu vero, seu in facto esse aequiparatur legatis, qnia donatio causa mortis potest reuocari, sicut reuocatur legatum , nempe . Primo euitato mortis periculo, vel cessatione metus, Ob quem facta suit. Secundo reuocatur paenitentia donantis, qui eum sit species vItimae ivoluntatis, eli ambulatoria usque ad mor tem L 3. ism. I. 4. F. de adimend. legat Tertio reuocatur si de. cesserit donatarius ante ipsum donatorem ; quo casu non possunt postmodum heredes donatarii petere illam donationem, ut dicitur Per DD. διέ , ct in L non omnis F. si eert, petat.
S. Alia autem donationes , cum I. seq... Donatio inter vivos est, quae fit sine ulla suspicione mortis, eius.
qne nulla mentio fit. Ista autem omηiηὸ non aqui paratiar legatis ἰαita legi debet iste textus a non autem legi debet, non omnino aquipa. tuν; donatio enim inter vivos nullo modo aequiparatur legatis , non in modo , seu in fieri, quia requirit consensum , & acceptatio, nem donatarii: neque in effectu , seu in facto este, quia regulariis: ter est irrevocabilis , & reuocari non potest, nisi in casibus infra. dicendis. . '.
Haec autem donatio quamuis olim non posset fieri, nisi stipulvsone interueniente i hodie tamen potest fieri sine illa , in *riptis, di sine scriptis, etiam soIo pacto nudo ; quamuis autem ex pacto nudo regulariter non detur actio L Iaris gentium S. igitur nuda F depact. ramen ex pacto nudo donationis datur actio personalis , quae appellatur condictio ex lege, scilicet ex I. si quis auentam s. im Gade donationib. de in hoc est casus specialis.
Si talia donatio latre .uiuos excedat summam quingentorum s.' Iidor
158쪽
IIdorum, seu aureorum , sequirit insinuationem . quae summa hodie aseendit ad septingenta scuta nostri temporis . Viuius insus comis munit . ureb. In simiatio . Sed intra hanc summam valet sine insinuaistione. Romae vero si donatio excedat summam ducentorum ducaeorum, indiget insinuatione per statutum Vrbis lib. I. cap. Iso. ruae faciunt Lmmam scutorum centum septuaginta monetae secunisum valorem dueatorum de tempore ipsius stat uti. Insinuare autem nihil aliud est ι quam legere instrumentum donationis coram Iudiee, ad hoc ut ad publicam notitiam deueniat. Sunt tamen .aIiquae donationes , quae non requirunt insinuationem in quacui que summa fiane, ut est donatio facta Ecclesiae. Item donatio ad vias causas. Item donario remuneratoria. Item iacta Prineipi, .el a Principe, vel coram Principe. Item donatio Propter nupti as , & similes vr per DD. hic. . . r Haec autem donatio inter vivos regulariter est irrevocabilis. Potest tamen reuocari ex causa ingratitudinis, quae pluribus hidrdis contingere potest. Primo si donatarius atroces iniurias intulerietit in donatorem .. Secundo si violentast man in illum inieceru . Tertio.si graue detrimentum illius bonis attulerit. Quarto si eius vitae fuerit insidjatus . Quinto ii egentem donatorem non aluerit die. Causae autem ingratitudinis enumerantur per Tiraqueil.& Rip.
in I.se unquam C. de ν euocand. donationib. ubi diffuse euli cantur, deponuntur plures ampliationes, & limitationes. i . Reuocatur etiam per luperuenientiam liberorum , ut cum quis non habens liberos, nec de eis cogitans, donauerit aliquam partem honorum , vel rem aliquam magni momenti, quia tunc natis
liberis talis donatio reuocari potest, ut m d. l. s unquam.
Erat olim quaedam donatio , quae dicebatur ante nuptias, quia fiebat ante nuptias; sed postea coneessum est fieri ad instar dotis . quae sicut post nuptias constante matrimonio potest constitui, de augeri: ita etiam illa donatio consitu h, di augeri potest, propter
quod remanebat nomen non con num rei . Vnde Imperator arpellauit illam donationem propter nuptias, quia nomina debent esse consona rebus . Donatio aurem propter nuptias est id, quod donat maritus uxori in compensationem dotis, quia de iure quae
libet dos meretur donationem propter nuptias; & debet esse aequalitas. Vnde dote aucta ipsa etiam augeri debet; sic in auth. dos lata C. de cinal. ant. nupι. Sed hodie hanc donationem non esse in
159쪽
usu inquit Iul. Clarisn β. donario φ . ra. Romae tamen raque revisti uti inducta ex statuto Urbis lib. I, cap. 1 3 1. disponente quod si
moriatur vir, uxor lucretur quartam partem donationis propter nuptias. quae communi vocabulo appellatur quartum dotale si cut e contra mortua uxore maritus lucratur quartam parteui dotis, nisi inter eos aliud conuentum sit. .ri lHaec autem donatio non est illa, quae fit inter sponsum, & spumlam sub tacita conditione , si nuptiae sequantur, S dicitur sponsa. litia largitas . Neque est donatio inter virum , de uxorem constanis te matrimonio, quae prohibita est , ne mutuo amore inuicem ψω ientur coniuges l. I .f. de doηaω int. vin o Uxor. tamen . ista donaritio inter virum,& uxorem si non fuerit reuocata, morte confirisiuatur ιε valet in vim legati iam. C. eod. tu. tauquan isti vis. ωτxον. Sic etiam donatio inter Patrem , & filium, qui iis in potςst re, nore valet', quia refunditur in Patrem, cum Eliua peculium perifectitium aequirat Patri Minf. in M. Per quar person. sob. nequis. morte tamen confirmatur. Neque valet donatio facta ab aliquo
omnium bonorum praesentium , & futurorum ,.quia per Aanc donationem tolle letur facultas testandi , qua nemo priuari potest pertex. in I. stipulatis Me modo concepta 1. de verb. obtigati Verum si diseatur , dono ibi omnia bona mea praesentia, & sutura, mobilia . x immobilia , valebit haec donatio, quia sub tali donatione non continentur iura, actiones , & obligationes , quae lassiciunt promtamento faciendo, ut dicunt DD. Hei. Sic si reseruatur tantum'. de quo donans possit testari, quod regulariter est vigesima pars honorum . Clar. in d. s. donatio quo. 1ς. i
Erat olim alius modus aequisitionis cinitis , nempe per ius acerestendi, ut si condominus manumittebat seruum suum vinis dicta, vel testamento: tunc enim quia hic seruus nqni poterat pro parte esse libcr, & pro parte seruus, nec minus poterat a condo. mino nuito auferti portio dominii, quam habebat, totus seruus accrescebat alteri condominoo sed quia hoc videbatur inconumniens ι,t inhumanus dominus iuexum faceret, & humanus amit
teret ius suum sine militate serui, ideo prospectum est at Justinia no, ut si solitatur pecunia pro parte preti, alteri condomino , coinuito seruus hie liber v i
160쪽
. in Musiue alienare licet, vel non
' Α ssignauit Iustinianus omnes modos acquirendi singularga a rerum dominium tam de Iure naturali , seu gentium , quan ue Iute ciuilia Verum quia post acquisitum dominium alicuius
rei evenit aliquando, ut non liceat domino rem acquisitam alienarer de aliquando accidit, ut ille, qui dominus non est , rem alienam alienare possit, merito ad praecedentes titulos subnectitur iste , in quo statuitur quibus liceat, vel non liceat alienare . Uerbum alienare nil aliud significat , quam rem suam alienam lacere, vendendo', donando, dando pro dote, vel aliquid simile inlitur stricte pro tras latione dominiit later etiana pio pignor tio te . Ita Rodoan. in tradi. de reb. Eccl. non alienav. quaest. r. Sed qui non utitur occasione acquirendi, non intelligitur alienari , ut qui omittit hereditatem sibi delatam, cum nunquam domi. nium illius habuerit t. alienationis υerbum f. de Deo. signis qui vero patitur rem suam usucapi, alienare dicitur ead. l. alienationis
Cirea hoc duae regulae assignautur . Altera est quod quilibee potest de te sua ad libitum disponere, de ita rem suain alleuare L in re mandata C. mandati. Altera qu id nemo potest de re aliena li ponere, & ita nec rem alienam alienare L rem alienam is de eon
Prima thegula limitatur in marito, qui est dominus dotis,. re tamen eam non potest alienare i lino non foluur dotem, quin est
Ius qtioddam uniuersite in intellectu ς sideratum, ,1 ut . dicunt Bart. Ie communiter DD. in rub . f. soluti matrim de lic non potestem cere , quod uxor remaneat indotata I. t. eod. tit. solui. matrimverum etiam nec ipsas res dotales alienare potest, quae suae s
bed communiter ita distinguitur. Aut res dotales consistunt in rebus, quae seruando seruari non possunt, ut est frumentum . vinum dic. de maritus tunτ potest alienare, sed remanet ipsi obligatus, & bona sua sunt tacite obligata ad tantundem L as disi C. qui stoliorc i- ωχn. - Audi sunt res , quae seruando seruari possunt :& tu edidistinguit iri, aut: sunt ι date inaestimatae , de luna inaratus non pote . t eas alienare et aat sunt Materasti meae, & tunc aut Disitiges by Cooste