장음표시 사용
391쪽
DCCLAM. X. SEPVLCnVM INCANTA TvM 357que torquentur, excogitator iste mortis alterius advocat, non ut exorati manes diducerentur, nec ut evocata nocturnis ululatibus undecumque umbra properaret, sed tanquam parum sepulcra premerent, et tumulο-rum leve pondus esset; filius, inquit, meus non satis periit, adhue fulgore siderum fruitur, et nocte nostra: nam quum dies occidit, imponit morti suae finena, domum repetit, et maternos territat somnos. Inveni aliqua, inveni vincula verborum, sed arte totii, sed labore
toto. Magria tua gloria est, si retines filium , qui redit
etiam a moris ad matrem. Noxium sepulcro circumdatur carment tunc horrentibus verbis urna praecluditur; tunc primum miser filius mors et umbra sit. Ite nunc.
et putate vana fuisse matris solatia: filium ista si cogitationibus et inani persuasione vidisset, adhuc videret. At quae supplicia sustinuit infelix illa statim nocte' Iam totam domum ac familiam quies prima sopiverat, et
δεω mortiam Isis pater moreis, Coth. Diduceremtiri Deducerentur, Leid. prim. V s. Prim.
Vnde m ε) Maritiam. W. Et noeta nostra Non intellexit hcie Ascensuas; id est. nocte mihi in uxore debita, qua illa. oeoo para filii sui imagine, me quasi fraudat; in
voss. μ. erat, at tota nocte Mostra.
Adhuc esseaeius, quam mihi soli et totam debet uxor. Bustri. Territat somnos Iimiae a. n. Vin D sereborum ) Ita paulo post,
noxium sePulcro carmen cimumdutur, et horrentibus urna Merbis Praeci li
tur. Ita Plautus Meeb. I, se. 2, Prae-tigatum metus hoc. id est ineantatum: et hine etiam infra. Merba tua resol-Mat. ScuvLT. Egregie bas artes magica de is andis manibus explieuit Brou-Lhus. ad Tibul I. I. Eleg. 2. Quilius docet sepulcra saxis et aliis obsepla , ne egrederentur manes, et hise , ut Aiam tu aliis saeris inagieis, ἁ-i .a,inciri, actui ete. dicebantile. iii quo ars vana bam exercebatur. Hinc Emiaetiones magiaria dixit Tertul. de Speci. cap. 2; et Mincire Ov. II Fas158l, et Horat. Od. vi Ah, ah solutus ambulat Menesicae Scientioris carin
A moria Da moris, W. Ad matrem Ad mortem , VOss. pr. Norrentibus versis Hine adfrmari posset illorum couieetura . qui in P. tron. 99 legunt. horrentibus Derius nauta . sed ibi alia res est. Buam. Filius mora Illius mors Voss. Ree. At quae sumticis adhuc ausi 'licia, V. Et quae, Leid. Pr. Illa ιιαι- ) Istri Malim. VOM. Me.
Ae familiam ὶ Et hane fumiliam .
392쪽
lacentibus tenebris venerat tempus dulcissimum matri. Iambat haec insomnis, inquieta, quum diceret, iam statim apparebit, iam statim veniet, nunquam tamen tardius venit. Miseram me, filii proxima nocte iam veneras : ecce iam medios sidera tenent cursus, indignor, irascor, ita demum mihi satisfacies, si apud patrem suisti. Μiseram mel iam maligna mundus luce clarescit: quando venies t iam redire debebas. VIII. At postquam alteram tertiamque noctem dese ta vanis questibus duxit, tum tristiora iugistria, tum squalidae magis placuere vestes, tum repetitis sanguinavere planctibus iam convalescentes lacerti. Nihil est
infelicius matre, quae perdidit aliquid in filio, postquam
extulit: quum vero comperit noctes suas iuvenis necessitatibus magicis excantato perisse seretro, quan-
noentibus Moentibus, W. Matri Mater . U. Iam statim Oeniet) Iis et Livia. vivunt desideram Drusum, apud Pedonem vers. 3ti Iam Menies, iam megra num tarba Midisit. De m. 3 a: Berie est, germetus sol O tat, Purtia saries tollit, ad nos Memiseriam . iam Meniet. BV n. Proxima novie iram Proxima n eis Menema, Vc-- μα-Ie. Lamenim notat hoe momento temporia. quo nune tardas, praecedenti uoete iam veneras. BURM.
interpretatue Aseensius. Sed maligna lux est exigua, ut esse in ereptiseulo solet ante exorium solis. et imitatur
hie Virgilium, qui lib. VI Aen., 27 et ala Per incertam lunam , sub luce maligna, Est vir in allina - -. Vbi videndi interpretes. Et ita passim
lioe voeabula uiuutur veteres. Bum.
MMO aestionibus, Voss. Pr. Sanguina, erri Rarius hoc erbum, quo et mox iterum iteremqtie utitur. et eui apud Plin. XXX, Ioeum dedere, sed quod expulit Haeduinus.
Vsua est et auctor dialogi de Oealoe. p. 34. Qui sanguinantem eloque tiam dieit: ubi tamen et controversis lauic verbo a quibusdam movetur. Sed patronos habet Nie. Mens. Miseeli.
ab, qui ab aliis quoque usurPatum doeeti Bu M.
Ierro. Nam in Leid. pr. est incantalo. ferro in eodem et aliis. Vel an i Mentia nec. mag. M- . Ferro habent Leidenses et Vossiaui omnes, et
Exeantalo γ Neseio an huie verbo hie sit loeus, quod proprie est artibus magicis foras elicere , quum Pouus
393쪽
DECLAM. X. SEPVLCnvu INC NTA TvM 359 tum illa praefixum Elausumque tumulum nudis cecidit uberibus 2 quo fletu sepulcra perfudit Z quo gemitu au
dientem sorsitan et exire cupientem frustra vocavit animam ' o natura crudelis, plus magum posse, quam matremi ubi sunt, qui acerbas mortium raecessitates, et serrea iura satorum, et invictas, nec ullo moerore mutabiles, inanium leges querebantur uinbrarumῖFilium tuum, mulier infelix, non impositae instris clusere terrae , ne Spissa Perpetuae noctis Caligo compescuit, non sabulosa valibus palus, multumque celebrati curvato igne torrentes: haec permeabat, haec omnia nocte
hie elavsus fuerit iuvenis sepulcro sum Vida Broiikli. ad Properi. II, 1 ,Αs , tibi ostendit pessime Lexicographos iactare eandem esse vim huius verbi, et ineantare; lieenter etiam feretro dixit pro sepulero, nisi urnam intel ligat , qua ossa et cineres serebantur ad sepulcrum. BFRM.
vocem et scribe, quam tum iE a Praefixum. GRON.
intilum Hιών - , W. Cecidit tiberiatis Nee hoe capio. Caedimus manibus alia membra. maqui potvit uberibus eaedere tumulumi potuit incumbere; an pro uberibus, aeribendum Merberaua y sed quid
tune nudis iaciemus t nisi enim verbera nuda, sint nudis manibus impa-eta, quod duram esset, malim erudis verberibus. Ita Barth. ad Stat. lX,ao, et X, 36O. Pro nudus, crudus reddere conatur; an iure, nune non disquirere vacat. Sed eruda Derbera
recte dici posse. d et Stat. I Silv. . I, 68 : - Verbere erudo Vt sensit mugirefriam.Vbi diartim senatiantem, furibundum veteris libri glossa apud Barib. explicat. Est vero idem, quod
saevum, crudele, ut ita Gradum ea
ιrum Maro dixit V Aeneid. . 6s; et
radiam ensem X, 682. Ita Merberesamire, Ovid. II Meti, ass; et pro
erudo, emdeti utitue Ovid. II Fasti, ε 3S: Qui mea crudeli Iacerrerit Membere terga. Et Merbera paesea, Ep. 2o, 77, et Amor. I, 7, ε; et v Merhera de Nuee I 6s, et similia. Buam. Ee exire Et deest V s. sec. Impositae inferis eius re Intem sitae elausere terrae f. Leid.pr. -- ositae infelix clausere V s. pr.
Terrae nrres, Victor. Gryph. Colia. Vidov. Quod sorte non ineptum : nam et fugiam urbem Porti instructam, quae rapit omnes ani
Cureato igne torrens Indicat certe Phlegethonta. Sed quid eur ιιιs ignis sit non capio , an, quia nexuosus, uti
inulti alii siuvii, et simul igne sue est y an, quia in modum saleis aut dimidiati eitevli siexus est. Quod melius verbi significationi congrueret. An, atro igne ' an, sulphurato igne 'nihil iste horum plaeet nimis. Bu ri
394쪽
M. FAn. QVINTIMA Nitransibat, levioremque mortem suam fecerat, qnam si peregrinaretur et abesset: et nunc minus mali pateretur, si non sentiret. Ille, qui non venit in querulam carcerem, translatus a tumulo patitur veneficia vitae: magnae sunt ergo umbrarum catenae; et quamquam volatilem vagamque imaginem, morti stringunt atquo alligant, tanquam reum Corpus, animam: serro vero ac lapidibus arctare, et ut solent bellicae robur accipere portae, ipsam umbram iam Catenis alligare, iam claustris, non dico crudele est, portentosum, nefarium, utique si haec faciat, qui sensurum filium credat: et ii unc illos miserrima mater in corpus Putat et in membra descendisse mucrones.
IX. o mage saeve, crudelis, o in lacrymas artifex
nostras, vellem non dedisses tam magnum experimen
tum: irascimur tibi, et blandiri necesse est: dum cludis umbram, intelleximus solum te esse, qui possis evocare. Videtur itaque mulier infelix a dignitatis dolore secedere, quod tam uxorias in larum querelas, et lan-
Et nune minus Et trane m. W.Veneseis Mitiae Qualis in viventes olent exerceri, quum tamen iam vita sit funetvs ; ad fin. deelam. : Si molis
Menescum Pondus et terroribus omni-btis Merba grainora mago Par erile di-sousseris. ScnvLT. Renescia vitae .
stringunt. Retim eorpus Verum eo us , mei. Non dico erudele est C Gle est non Leo por. Leid. pr. Forte, non diso erudele , ast Imrtentosum, vel eum Celeberrimo Bestio in ratione Emend. leg. Eap. : C dele est, est Imrtentosum. Verum et eleganter sed
si Mee Iaciet , De et qui, Coib. 'ntelligimus Intelleximus , W.
Videtur itaque Videtur utiquae N. A dignitatis dolore deeri H Forte eab indignationis dolore. Et mox r amimque est indignatio, est magni doloris. Sie deel. vlt.: Solebat indi. Malio Mestra eon tela nostra ferre non osse: et matronalia indίgnatio dicere Didebvitir: Non pascis ergo me, ut ante, Merbis. Gllos. Et deeedere est ex correctione Gronovit, certe ego in omnibus secedere inveni. Frati iii volehat ab indignitatis, et mo . Quaecumque est indignitas. Tam uxoriasὶ Tanquam ua., Leid. pr. Lucas.
395쪽
DECLAM. X. SEPVI CRUM INCANT 1 Tvu 36 iquam deli lata matronae desideria pertulerit: non enim
vestes, nec Rurum, nec ambitiosos quaerit ornatus,
contenta est orbitas sordibus suis: ac ne pellicis quidem dolore compellitur, nec tacita gaudia mariti, impatientia et muliebri vanitate complorati sed nec relictum torum desertumque genialem velut contempta vilitas uxoris ulciscitur: alia longe, alia de noctibus cura est. Ne timueris, quaecumque est dignitas, est magni doloris: nihil queritur misera, nisi par orbitati, nisi matre dignum , quod publicos consumat oculos, quod ignotas quoque exigat lacrymas: quantam enim a marito acceperit iniuriam scire vultis' sola mater filium perdidit, nec potest invidiam sacere morti. Ante itaque quam sciatis, iudices, quis dolor, quisve moeror, quae tanta impatientia eruperit, ut mulier aliquando dulcium oblita tenebrarum, clarum nilorem publicae lucis, et diem etiam domi invisum, in foro, interque leges notabilis et sepulcris abstracta pateretur, certum profecto liabetis,
non audaciam, neque impudentiam, nec vanitatem unquam querelas habuisse miserorum. Quam verum est,
quidquid exclamat calamitas, nec ab infelicibus sicli
Magni doloris ) Magis dolaris, W.
Matre dignum Matri H Leid. pr. m. VOM. pr. see. Sed an dignus etiam dativo rum potest y certe et ita rep
Ignotas exigat uer mas Non damno, sed mallem, si per seriptos liceret, ignotis exigat laeυ mas: exi sal est e ellat, ut Senec. Ilere. OeL127έ, vel exprimat, ut Terent. Eun. I. loquitur; male morulat explicat Badius. Bu m.
396쪽
M. FAB. QVlNTIL A Nilemere exeunt gemitust mulier, quae in inantes ad iudices porrigit lacertos, quae scisso Iailiatoque vultu, quae lividis profertur uberibus, magno dolore cogitur, ut hoc potius agat, quam cineres osculetur, quam Complectatur urnam: gravis testis querelae suae orbitas est.
X. Et antequam ad genus illatae inique iniuriae venio, cur, marite, que ex te silium perdidit, quidquam potest queri y crudelis orbitatem feris adhuc alio dolore, tanquam parum desideria conficiant, quae de unico gerit: non pateris animam vacare Iacrymis suis tu, qui sinum debes, qui colloquia et amplexus. Quam misera est quae queritur, et de solatio suo non coniugis desideriis large iodulget, nihil aspere, nihil contra volumtatem l habet privilegium suum mater infelix , molles manus, et mitia lamenta magnis vulneribus admoveas. Quae se adhuc secari plaga permittit, in summo est:
Quae queritur et de solatio Scribendum est: Quam misera eat qua queri r et da sodalio suo Z hoe est, etiam de illo, a quo consolationem aecipere debebat. Dein deleta negatione. Coniugis desideriis large indium; nihil aspera, nihil coriam Mo-Iuntatem. Hoe est, in tali statu de thouum uinritum desideriis uxoris
Iarge indulgere i nihil Meere , nibueontra voluntatem eius dicere. Gnore. Non o iugis, habent omnes scripti et editi. Da solatio suos non coniugis d. l. indulae; tamen nutu avere N. c. M. Ohe ; Cl. Sehulia volebat, Pammisera esl quae Meritiar de solatio suo, non coniugis daridariis tameindauget et .
Quod se ad haec Meari Seribendum adhue. Ga . Aberraverunt iterum operae Leidenaea, vel editor ;ad uae enim habent seripit et editi olim. Ad Mee tamen Obretatus edidit. Getari est ia W. In summo est Scillaei corpore. non ad ina vel viseera descendit. Ovid. D. Is, 27S: Non mea sum summa Ie aer distrivia aquari P
Morar descendia inamas ad ossa meum.
397쪽
DECLAM. X. SEPULCRUM INCANTATvM 363 viri sorsitan quomodo sortior sexus sit, et contra dolorem quam imbecillis animus, magis pugnat: itaque t tum istud lugere semineum est: et simul Orbitas imbelle pectus invadit, animus ille, qui luctus suos sequitur, incipit indulgentiam sentire Iacrymarum. Fidem tuam, marite, coniugi flere liceat, satiari gemitur orbitati Permitte, quamdiu velit, nere: odi patrem, qui quum mlium et ipse perdiderit, putat nimis lugere matrem.
XI. Quid ergo queritur, inquis Z hoc primum, silium
non quomodo debes, scelerate, desideras: magno animo orbus es, Ioqueris fuisse mortalem, et interpretaris nihil superesse post flammas. Flet iuxta latus et plangit uxor, tu siccos oculos habes : illa totis noctibus sun bres exercet ululatus, tu graves somnos, ac placidam quietem. Pater crudelis, pater immemor, quid vis tibi
amplius obiiciamus t ex quo perdidisti silium, nunquam sic desiderasti ut videres: quid Z quod eripuisti matri
solatium, puta vanum et supervacuum ' Nolo iudices, nolo corripias, scires quantum esset hoc, si tantumdem dolorest res indignior non est, quam quod tibi de eo postulas credi, quod non vidisti: indulge sane vanae rei,
Viri sorauan qu modo fomlior a xua ait, et contra Con1icior Viri forsitan, quomodo Iortior sexus, aio et contra dolorem minus imMetuis ammus magis yυγα. Vel , contra dolorem, quam minarem imbeia a --u.G ON. Legendum, in uis forsitan quomodo sortior sexus, ala re eontra ete. Vel si mri retineantur, et με gnant Iegdiadum. ScavLT. Viri fo-aim et quo m. ff. a. et contra d. qui in bellitas animus m. p. m. Viri f
Obr. Forte legendum, Virio , quo
rvin fortior sexus. sis re contra A lorem quam imbecillis animvis magis
Pr. Me. Vosa. Me. Lucaue, qui et debes omisit.
Quod Mia Quid Mis. Seripti et editi. nisi quod in Pareana et Leideusi
398쪽
ignosce: libenter se orbitas decipit: magnas calamitates vana ratio sustentat, quod indulgent mala persuasionibus suis: quidquid ad miseros pertinet, crudelius eripitur, quo minus est. Clamat itaque, clamat mater infelix , si mihi aliquam imaginem silii mei, vel parvuli, vel iam adulti, vel novissimam iuvenis auferres ; iniicerem lamen misera tanquam corpori manum, illam similitudinem flens tenerem, illos oculos, illam grati simam faciem, et rictus oris expressos, et adumbratos artificis manu vultus: sed illum perdidi, unde imago, unde similitudo, unde solatium. XII. Fili, plus hodie amisi, quam quum elatus est post mortem te tuam vidi. Si mehercle notas in corpore unici vestes subtrahere lentares, dicerem, succurre S latio meo: haec omnia apud me siti mei membra sunt, ego osculabor, amplectar, flebo supra. Non est ratio surtasse: ideo quidquid rationem vicit, affectus est; nihil est sceleratius prudenti orbitate. Levia, inquit, linvia loquor: ego filium meum videbam. Quaenam istum fortuna, quae indulserat conditio naturae t non exesu-Vana ratio ratio. Obr. non male; vid. ad deel. 33o. Auferres ferres uni em iniicerem. Leid. pr. E erres , V s. pr. a m. pr. Cl. SehuIL ex leetione Leid. pr. tonileii , an non legendum e Melnoris ima iuMenis erres leonis . Vt apud Sueton. Vop. Iconicum ai-
m mettia oria) Quid ritus oris significent fateor me ignorare ; malimi laque risus vel rictus, vel situs, quae omnia ori conveniunt. ΛL-L. Ricitus, W. Riettia, Leid. see. Voss. Pr. Me. Quod cur non recipiamus ynam et recte de homine dieitnr. Ovid. Ill. art. ain.: Sint modici ristus
Cor ore unici Corde unita, V. Membra sunt in Vmbra sunt, Leid.
399쪽
flebat orbitas oculos tuosi eras iam consequuta, mater, ut iuvenem die absentem putares maximam perdidit mors acerbitatem, si possis videre quem amiseris : videre ergo tibi contingebat, o mulier, vultum, habitum, corpus, incessum: non crederem, nisi te perdidisse sentires t tempora ergo cum morte diviseras, et superstilo
filio Duebaris omnibus tenebris: quantum perdideris , hinc aestima, hoc tibi, si non contigisset, non eras iam improba, ut optares. Aliquis, o pietast septilius et con
ditus , ceteri corporis cinis et favilla, tamen corpus sumebat in nocte, et ad solida viventis membra revocatus, praebebat se matris oculis, qualem non crederes recessurum: nec queri de luce poteramus, quantum licebat aderat. Videbas ergo, mulier, ac praeSentia rue
haris: videbam, inquit, et fruebar: et ad quem pertinebat, rogo, etiam si decipiebarῖ sed quid ego utor le-stimonio tuo ῖ mago credo, et vidisse te filium, et nunc
tion videre. teonditio. W. Quae omittit Voss. see. Eras iam in Erat iam , Leid. pr.
Halitum . cory Habitum gestus volebat Franeius.
Tum improba Iam deest Leid. pr. eri corporis 3 An eo era. Id est .inantum ad reliquias. Scuum. Et ita
Francitis quoque. In noeta Mallem in noctem, quia ea praeterita , iterem ad umbram redibat, vel lege in noctes; nam a adhetieis sit sequenti voci et, unde sed so malum. quod habet Leid. pr. Frun eius legebat de nocte. Bu N. Ad soliola vi Menti Forte , Misenti-btia, Gronou. Sed ad sol da, W. Leid.
ωὐerilis, mi eminia, Leid. Ego illa a lida membra Dis entis non temere reii. cium ; sunt enim vera, ni iii viventibus sanis et semis esse solent. et o . ponuntur lentii et exili umbrae . tu
qua nihil solidi. Ita Ovid. Met. XV .
miles, Fiados pendere Iadertos ; ubi vide Heinsit notas; Terent. Mu. II, 3. Corpus solidum. Quod et Luellius habet, teste Nonio in stare ; et ita apud Ovid. I 1 Fasti . a; in NM. eat:
Si mihi non solido torquentiar μω M- certo ; ubi vulgo Malido. Solitus vero et a dus saepe apud Uvidit m permutari deprehendimus. Buam. Non crederes nori eredens , W. Pertinebat rogo Perιinebar , . Pertinebat ergo rogo , W.
400쪽
M. FAB. QVINTILIAM XIlI. At tu misera nihil crudelius ex marito timebas, quam ne tibi non crederet: nemo, inquis, oculis meis fidem detrahat: sili, indulgentissime adolescens, vidi te, nec semel vidi: certum est, fixum est, eripi non potest : quatenus impius pater et hoc tibi auserre conatur, ut te venisse non credam i nec illud garrula, nec vana voce vulgavi, venire te nulli indicavi, nisi qui deberet optare, ut Iruc posses: patri tantum tuo, patri, ignosce deceptae, consessa sum , dum interrogo, an te et ille vidisset. Itaque das, mulier infelix, graves nimiasque Poenas: effecit magus, ne filium videres, et solum apud te reliquit, ut meminisses quod videras. Totum tamen illud solatium tuum refer, misera, si potes, et Primum consilere simpliciter, an soporis pondus illud, et nesciae quietis vanitas fuerit: apud me quidem satis misera, satis eras mater infelix , etiam si tale somnium perdidisses. Miserere, inquit, melius de affectibus meis semtias : non ego fatigata planctibus sensi venisse noctem:
videre silium pervigiles meruistis oculi, sed primumdum metuo, umbra processit subito: dii bonit quod ego gam dium , quam vidi selicitatem l constitit ante me filius
pere istam opinionem, quod te non viderim.
merera Misere, VOM. Priam istis non metinatist non ausi luere pervigilis oeuli filium videt. . sed dum ego primum metuo sumbra propius ad me ae Mit. Buauia Processu subito γ Lueas distiugum hat ita, processit; subito di bori. Fuius motis meus deest M. Leid. et Vos . omuitius.