장음표시 사용
31쪽
O INTRODUCTI AD suortam, qui eo aetate mores sunt, ex .emplum proponit, Vt eo perspecto ii
Iuni pudeat pigeatque se puerulis istis
virtute atque morum honestate ce
Dei porro atque Christi Domini imitatione, idem esse a sanistis Patribus factitatum, huius libri lectione planufiet. Atque idem ego pro modulo meo, quanquam non pro rei dignitate conatus su praestare: feci tamen quoa potui, plura utinam communi bono potuisse. Et quemadmodum cohortatur suos Christus, ut sint prudentes, sicut serpentes, ita loto isto opere aliud nihil inculcatur, quam illud sanctissimi Iob: Interroga iumentio docebimi te, υotitilla caeli indicabimi tibi Ioquere terrae,c respondebit tibi,se narrabitipisces maris: ut qui ista lege varijs brutorum tu virtutibus, tu viiij perspectis, illas quidem amet, aemuleturque, haec vero oderit, atque diffugiat. Quod quidem eo consilio factum est, quoniapersuasum semper habui, planam ad modum atque facilem, tum etiam e
32쪽
MORvM NsTITUTIONE M. Irsicacem si rationem istam virtutes docendi, vitiaque dedocendi. Scripturam enim sanctorumque patrum authontatem forte plus reueretur Vulsus, quam intelligat. Ratione Ver quae
Virtutibus persuadendis afferuntur, ut est imperitum arque rude, nisi admo dum sint faciles , atque e triuio petitae minime capit; sed tunc quia triuiales minoris fiunt, neque animos feriunt
Praecepta quoque simplicia . siue ab
scriptura sacra, siue aliunde deprompta Exempli causa simplex ista prae ceptio euote prudentes minus assicit imperitam multitudinem riua tota concio constat neque Utpote aculeo destituta vehemetiore anImos perua dit. At si praeceptioni ista tentote Drudentes addatur istud: ut serpentes)tiim denique permoventur qui audiui; cotinet enim tunc implicitam quamdae probrationem, qua vehementer assi citur, atque pudefit gentius auditoris animus : Quasi ita dicatur . Pudeat abrutis psis ratione destitutis quin S a serpentibus vili animantium genere, atqua
33쪽
INTRODUCTI AD atque diuinae maledictioni obnoxio, prudentia superari Et quanquam in
ter cetera argumenta, quae ad cpnC1ta-dos animos adhiberi solent, ea quae ab exemplis ducuntur magnam habeant vim, id tamen fatendum est ea quae animalibus petuntur, multo id estica
ciuspraestare,mentesque comouere Ve
hementius qua ea quae ab hominibus. Hominem homini confer, allataque cuiuspiam herois fortitudine, aut temperantia, aut castimonia, concionem cohortare, eadem ut sequatur parum quidem te esse, turum experientipin ipsam testem aduoco Verum si expertes rationis animantes in medium proferas, quae easdem Virtutes coluere, quarprudentiae, grati animi, liberalitatis, iustitiae laude floruere, has certe ipsas Virtutes ei, qui te audit, nisi brutis sit
ipsis deterior, facile persuaseris. iisdsi de fugiendis viiijs sermone institues
atque auditorem allato quopiam praeia
stantis viri facto ad certi vitii fugam incitare conaberis, spondere nolin te quidquam promoturum , At si bruta ipsa
34쪽
MORUM INSTITUTIONEM. 3, si ab isto vitio abhorrere, atque intemperantiae, iniustitiae, libidinas,auaritiae capitales esse hostes demonstraris, rem confeceris: Quis enim se brutis ipsis peiorem esse velit Qui se n5
asinum,non Vulpem,non leonem, non viperam, non Irsum, non pantheram
modo, sed his ipsis omnibus inferiorem sis patiaturi Maneat itaque vehementissimum es. istud atque essici cissimum cohortandi, increpandique gentis,quod a brutis ducitur, quod etiasupra est demonstratum. Deside j quae toto icto pusulo truduntur adhibeὰda.
omni humanitate alieni, taminae humanae fidei aduersi,vt,is oculis suis , non credant, quodque ab se vidisse sani te assirment,fastidios rei j ciant ideo fasturum me operae pretiu exis imaui, si tum ijs, tum eoru consimilibus incredulis ea proponere,
35쪽
INTRODUCet1 AD quibus quae deinceps afferenda sunt, au thoritas aliqua conciliaretur. Ac principio qui leni nihil toto isto libro proia feretur quin id sit a grauissimis, sideque dignissimis authoribus pro istum, Dinis scilicet Basilio, Ambrosio, Chrysostomo, Augustino potissinium: atque inter prophanos, Aristotele, AEliano, Plinio qui ex duum illium volirmi aiunt lectione sua collegit Athenaeo atque Oppiano , ceterisque antiquis
scriptoribus. Praetereaid tenendum est,
ad diuinam prouidentiam quae nulli
qu an tumuis minimae reculae, in necessarijs deest spectasse, ut quando bruta ad sui conseruationem Variis egeant operationibus, quae ad rationem proxime acce unt,cuius tamen ea esse experti 'olebat, alia qua piam via inopiam istam expleret, atque in ij eas imprimeret propensiones,motionesque naturales, talemque impertiret phantasiam, tamque perfectam, ut istis adiuta praesidijs, eaden praestarent, ac si rent intellei tu pia dita. Quae causa fuit curtivo Thomae
36쪽
MORVM NsTITUTIONEM. Visuum sit bruta si mi instrumenta, a quo tanquam principe causa ad ea perficienda agantur mediis hisce inaclinationibus, quae sui conseruationi sunt opportuna . Igitur in hisce quee δ' ' occurrent, admiratione dignis, qua ' fidem, ut videbitur, excedant,non tam
in id animal quod agit proXime, quam
in Deum, a quo mouetur ipsum,intue- dum erit, qui non tantum istorum operum author est atque essector, erum etiam finis, cum ea omnia ab ij sessici voluerit, non modo quod ita naturae eorum congruat ed etiam ut gloriam , laudemque inde a mortalibus colligeret, Ut potentiam suam sapientiam, bonitatem, liberalitatem, ceterasque suas perfectiones mundo notas faceret, quae quidem e consequitur amplius, quo sunt magis admiranda ea, quae per bruta ista operatur. Quibus rebus duabus id efficitur, ut nihil
eorum quae hic comemorabuntur supra fidem videri debeat, quando tumessiciens causa, Deus scilicet, tum si
nis, qui est diuinae gloriae manifesta-
37쪽
is INΤRODUCTI ADtio ista eli reddant fide digniora, quo plus in se admirationis continent, dc quo mortalibus Conditoris gloriam, atque magnitudinem testatiorem fa
Deinde author est Aristoteles brii
torum operationes hominum operationibus quam simillimas, qu6d ea quae ab his ad sui conseruationem, eadem ab illis ob eumdem finem perficiatur, idque confirmat exemplo industriae atque artis,quae in nidorum suorum exari dificatione ab hirudinibus adhibetur. Quemadmodum enim qui ex argilla murum attollunt, ei subactae ad firmitatem paleas commiscent tari hirundines festuca luto, unde sibi nidum
construunt, ob eamdem causam apte coniungunt, caeteraque omnia ita moderantur atque componunt , tamquaapposithium ad incubandum, tum ad ova ponenda,tum ad pullos excludendos educandosque, ut nihil aptius, nihil artificiosius quantumuis peritus artifex moliri possit. Atque idem inlephanto, atque Castore cernas licet,
38쪽
MORUM INsTiΥVTIONEM quorum ille duni se ab insequentibus premi videt retius, neque effugijlb- cum est ullum dentibus sibi uulsis quos probe nouit a Venatoribus ed pati atque qua transituri sunt relictis viritae suae consulit ille verd sibi dentium ministerio resectis virilibus , quod ob ea teneat se peti, hostium insidias euadit. Quae eadem ab hominibus fieri quotidie videre licet, qui partis alicuius actura, membrique abscissione corpus uniuersum, atque adeo vitam
Ex quibus escitur brutorum actiones, cum hominum actionibus admodum conuenire, quod supra assertum ab Arisbotele est Quanto igitur cum
JJ congruent magis, atque ad eas accedent propius eo erunt etiam ex mente quidem tanti Philosophi, fide digniores od contra In multis accidit, qui eb minus assentiuntur ij quae de brutis commemorantur, lub ea magis humanam rationem aemulari perspexerint. Verum ij sunt de vulgo, at-
quo plurimum imperiti, quibus om-
39쪽
48 INTRODUCTI AD ni admirationi sunt, quae cincredulitatis materesne solet. At quibus datum est supra ulgus caput esserre , ij cum Philosopho norunt maximam inister brutorum atque hominum operationes assinitatem intercedere Tenenti aphantas , quae supremum ha brutis locum tenet, transitum proxime fieri ad intellectum nulla alia ter posita facultate esseqtie phantasiam rationis
initium, Vestigium,4 quoddam quasi
Tudimentum. Tenent quemadmodum inter Vacmos accidit, x xlx agros tuos
confines dignoscant, sic inter vicinas ficultates quales sunt imaginatio S intelledius, tantam esse operationum similitudinem v vix internosci possit utrius sint extrem 1 ut author est idem Aristoteles, &virum ad imaginationem an potius ad intellectu per
Quarto, quaero ex te potueritne an non potuerit ea quae dubitas circa brutorum actione essicere Deus sine intel. lectu At cur ea non potuerit is qui est Omnipotens de cum possit hominem sine
40쪽
MORVM NsTr TUTIONEM. sim pane sustentare, supplereque panas inopiam cur non possit item supplere inopiam rationa per phantasiam atque naturales propensiones Θ si concedas potitisse , cur anficiaris id ab eo re ipsa faetum, quod factuna, tot tamque locupletes testes memoria prodiderunt, quibus si fidem denegas, fidem humanam omnem concidere necesse sit Quinto quam sit multa quibus iactenus fides abrogata, qua eadem iam fidem post tot saecula inuenerunt non quod veriores ad ea persuadenda , sed notiores, recentiores testes adhibiti. Quis in hunc diem id credidit quod narratum ab AElaano, Cynocephalos ab AEgyptiis doctos iteras, praeterea saltare, tibiam inflare 1 41tharam
: pulsare tum Vero num quempiam exas mercedem Domini sui nomine ica
te petere, instar vasti alicuius mendici, quodque daretur a circumstantibus, marsupium quod ferebat congerere Q iis in Quam his adhuc assensus est ZAt iis aena conciliabit quod certis