장음표시 사용
81쪽
Omnem admirationem conformata , satis testantur. Derivatur necessario sanguis in finitimas, &-- . motaS partes Per laxas,eXlles, exili masque arterias juxta incolumis machin Ddlgentiam, quo temp
re nolvvlae in pabulum commuIandae, post tot v r, 'φmys, post tot occursus, nisus, succussationes, si mi jesque, dissimilesque contactus, ac diversas pressiones, separantur ,& vi tam aequali , quam inequali removentur , coniugio particularum, quae nequeunt commutari in alimoniam, ut earum primae facilius protrahantur, atque expolith concinnentur in rectis fibris mirifich implicitis, aut contorqueantur in substantiam glomeris , scitissimh aptentur in ti-liis,configantur in nervis, & denique sese apthaccommodent figurae , qua partes organicet , prima usique origine fuere anitiatae. Sed proximh illae comis mutandet particulae non sunt ita individuae, ut Ope machinularum, earumque structurae,smulque Co fricationis, distractionis , pressionis , aut cujusvia alterius motus vi, non pessint evadere dividuae, cum verisimilis ratio suadeat, ab elongatione,atque a breviatione vectium, unaque a contranitenti vi pamtium solidarum in solidis, & fluidarum in fluidis, imo fluidorum, in solidis, & solidorum in fluidis,
molectitas lento liquidas sanguinis noviter ab a teriis ubique derivatas, minimis quibusdam partibus , sin m aqueis spoliari antequam suis apte tur loris , quia vis illa percussionis, & novi contactus, quae ubique suo modo viget, tum a fibris, ac villis, tum ab humoribus, ac humorum mole-culis non minus abripit quod est inutile, nimisque
vetustum , minimis vectibus, quam tollat, & pel-
82쪽
Iat fluidis proximh commutandis in organoria r fectione, nonnullas lymphae, vel serositatis molecuritas, qui facile motibus thm variis, & contranitente vi tim diversa , quasi essent sub praelo, separantur e tantum fine, ut inserviant loco vehiculi is inibus, duris moleculis, aliisque minimis carm-is presertim , minimis vectibus eiectis. Undε constat transpirationem a Natura operosh moliri ,&ab ea non solum inutiles particulas extr1 corpus expelli , sed quasdam etiam, ex utilibus, in subitan tiam adhuc non commutatas. Quod utique cogitaintum, ni fallor, probat quod publici iuris fecit Sanctorius in Statica, plus nimirum corpora perspirando eliminare, quam per alia statuta loca de-
Sed si immodicet transpirationis copia, corpus in tabem, aut in marasmodem incidat, tanta lymphae, adipis, ac seri quantitate destituatur Oporistet, ut fluidorum miscella prorsus interturbetu , nativaque figura, motu, si tu, & proportione destituatur, ut minimi simul machinulae, quq Organa solida astruunt, exuantur omni fluore aqueo, Oleoso, ac alterius indolis, ope inordinati motus
fluidi cum solido,& solidi cum fluido, ut minimet subinde memorati, particulae figuram 'ectis reserentes , mole imminuantu F, contrahantur, areiacant, ita ut naturaliter contrahi, & diltrahi nequeant ulterius.
Demum si perspiratio imminuitur, depravatur, fabrica laeditur corporis , ejusque aeconomia violatur, si vero cesset prorsus; quae humorum illuvies binam involutus cumulus Z ac nexus inutilium
83쪽
tilium humorum in solidis partibus P tunc mehercule nulla exeritur operatio , nulliusque sunt usus organa mirh inter se Implicata. Eoque magis hoc. sequi oporteret, si supervacanea , ac caetera inutilia, qua decet ratione, motu, & tempore non secernerentur, et per consueta loca non erumperent. Si igitur bilis in hepate, lotium in renibus ,saliva in glandulis, sudoro, fuligines aliaque e
Crementorum genera in sanguine continerentur sine, separatione , -nulla esset confricatio, Nulla contractio, nullus motus, immo coinquinatus esset iam is, di jiritus extinctus, organaque uniVersa, nimis pressa , infarcita, & prorius violata. Divino igitur magisterio Natum Conditor fabricam homianis it, construxit, ut tutela incolumitatis perenne auxilio non minus perspi tionas, et aliarum secretionum, quam lomnium motuum, qui propo tione debita absoluti omnia peraguat munia, quκ praesertim pertinent ad tutelam innoxia tempeIIei.
84쪽
comtentia .raeundiae conruina, taprovocat ruinargoa r π sumores, at solidum aequo plus agat
bricae caloris nemph,& vitae nostrae domicilia; ne aequo plus urgeantur ad invicem, ac nolli proritentur solicitudine, operae pretium est animo m ab omm abis ducete indignatione. Ego enim valde arbitror verisimile, quod asserunt viri quidam sapienti ismi, concitatione nimirunt animum adeo vexari, ne dicam incendi, ut venientem quamlibet ab extrinseco rem, quantumvis, levem qgreferat, vividiores idcirco liquidorum parriculae , quibus corpora referta sunt, it, sublimentur, & effervescant, ut corpus,simulatque animum perturbent,
ac infestent; ulud enim magnum prosecto, est humanae valetudinis detrimentum, quod progignitur ab ira, hetc namque evertit humorum proventum, Κ Iaceia
85쪽
lacessitque violento affrictu mirabilem villorum, ac fibrarum eontextum, & vasa utram tenuissima ubique serpentia, perturbatque simul spirituum imp tum ,&cohaerentiam cujusvis humoralis molecule, tandemque solidi, & fluid, motiones consueto celeriores reddit. At non ea tamen ratione semper, anxius animus, ac ira smul exagitatus, fluidorum,s domumque armonsam ita provocat ,& inter tumbat, nec in eis vitium perpetuo imprimit ita conspicuum, ut Fura cuncta violet incolumitatis. M derata enim animantium temperies , rationis praesertim, & prudentiae armis munita, prςpedit,ne frequentius quam par est cieantur particulε sanguinis, ita ut earum miscella proportio .& cohqrentia adeSinficiantur, ut seritudo aliqua suscite iur. Si veromimus tanta ira exardescat, ut sanguinis temperiem nimia fui commotione eonfundat,& subvereat, tune quidem corpus, vin ea qua par est liquidorum pace potest reereari, immo nisi naturae Ualidum auxi Imm presto sit, liquores irrequieti, &ultra mediocritatem luxuriantes,. stimulis quoqraeri sale , & sulfure adusto emanantibus concitati, millenis in modis internam corporis fabricam cc inquinent neeesse est. Ex frequenti igitur *piusque
repetita animi contentione, vis non hebetatur spirituum , sed, potius isti violento magis perciti motu contrii liquidorum amicabilem concordiam, ac adversus organorum excelsam texturam pugnant, ac in eorum primo accessu amissa nativa undulaiatione adeo effrenes facti videntur in cerebro, & in Smni nervorum protensione , ut nobis etiam non advertentibus, tum sensuum tum vitae munia
86쪽
exacerbentur, quemadmodum licet eolidere ea crebriolibus cordis pulsationibus, ex inspiratione, ει respiratione non parum adauctis, ex immodera to fluidorum aestu , ex cutis fulvo, flavoque colore, ex sonitu vocis tremulo, ex latis , acido vel a sero liquore ex oris glandulis expresso, ac ia
tam conrumpto ex musculorum vi valdh concitata, ex tenuissimarumque particularum collisione . in fibras convulsionem aemulante; quae omnia,& alia quam plurima oriuntur ab indomita quadam , nervet succi violentia, aut ejus noxis Contacti , v
eth solidum, & fluidum irritante, vel denique ab
ejus continuo fluxu pretier omnem usum perlustrante omnigenas corporis fibras . Quietis igitur prorsus expers, & vitio salthmis lavi assicitur corpus, ac valdh inquinatet fiunt omnes humorum particulae, aut violenter naturali federe ditaciantur. Earum nanque crassustulet ad subtiliorum contactum venientes adeo urgentur,ti in occursibus impellantur, ut Mequeant amplius Certo, ut prius, stare loco. Spiriimum praeterea vi ad institiati operis finem tendent non satis compescia urbilis in massa perpetuo delitescens,quin imo pa
tibus solidis inusitatum motum, ac molestam irritationem tritam , eademq. concitatur, ferocitate
spirituum, S particularum salis terrae, & adusti sulphuris, quibus constat ,seseque idcirco, & solvit, & explicat, cunctaque urget, atque ditatuit,
immo vehementi particularum attritione huc . &illuc cursitat, ac effrenata celeritate ultro citroque arterias cunctas, totidemque venas permeat, ac
universam deniquh sanguinis massam penetrat, &
87쪽
commovet , quousque ejus con hinationem , comsuetum motum,& mrationem valetudini accom datam corrumpat Magis propterea tunc acuit bi-
Iis sua; parriculas acuminatas undique in massa TespersaS, ut magis, magisque pulset, peliat ,& scabras reddat pacticulas aliorum' liquidorum , vel tunicas vasorum transmeet,&denique omnia , qt Esensius fugiunt naturq loculamenta, citissimh pervadat Hoc autem in loco reserre meum haud ess puto,quavr bilis amarulentae particulae stimulent.& qua in occursibus agant facultate , cum ex alibi allatis pateat abunde, bili& principia nunquam suis. viribus destitur, tum quia comitantur indesinen
ter humorum circuitum, tum etiam qui, concitationiam vi circumferuntur pes Omnes, Pagies, tam
fluidax, quam solidas, ite, ut is in reluctari, eamque satis repellare minimE possinio Est itaque bilis vis omnium Iiquidorum vi maior, sub cujus dominio aliae sanguinis particulae, etsi
iuxta cem tum naturae ordinem illi admisceanrur, impetmissores tamen fiunt , nec irretiuntur,. sed Uiduntur, quassantur, unaque cum provocatis sa-
Iis sui phurix mosecutis it, comminuuntur, ME necessariam nutritionem minimE absoluant. Violat igitur singuli fabricae filamenta infestus hic biliς humor, eum i IIicos animo curis solicitatot maluia Cula, ac m muscula permeer, ac irritet vasa, usque ad extimam corporis cutem, atque adeo repetitis velficationum inibus, valdE inter se dissidentibus nomnillas sanguinis portiunculas subtiliores reddit cam aliqua valetudinis iactura, aliasque, Malias tum ita venis ipsis, litin extra illas existentes pec
88쪽
entis spiraeula detrudito Statim igitur ac succendi hac rpu animus,fervidus evadit spiratus,primum ejus instrumentum, cuius solito ceIerior undulatio fibrasit radians huc suae, contrahit, agit, urget premit, i Iluc renuit, distrahit, ideoque plus aequore Ivitur, hic anxiE talis, & sulphuris aliorum -que stimularum natura ita cogente J lacessit viItas, i illic vasorum filamenta penetrat,& praesertim vis-gerum meandros, quos tam celari affrictu confricar, ut contractionum tenor,&distractionum, ac pressionum ordo violanter commutetur quocirca fi naturalis omnium motuum ratio adeo evertatur,
ut praedictarum contractionum , & distractionum violenta energia ita naturae leges excedar, ut earum altera, ea qua decer proportione a Iteri non respondea , sanguis tunc debita moIecularum diis . versitate, symmetria, ac genesi bonae valetudini a 'sa carebit, nec ulla fluidorum substantia servabit gradum subtilitatis, proportionis, quem suaptena tura nanciscitur, nec sibi congruam figuram minumae sanguinis Particula retinebunt ulterius; ide oue tunc nervorum succi instillationes inmoabiles . fient, minusque idcirco earum nurus, & effluxus sibi invicem respondebunt, maioresque propterea, - quam par est, vel minores impendentur vires, ac tam frequenter , ur motus omnes in eodem, aut diversis villis, in uno, aut a Ilo parenchimare, um verbo, in homine toto, succis praedictis prove nientes omnino discrepent , recta vaIetudine. Nec ab hucusque enpressis dissentie coniectura, qirae quidem suadet, sanguinem animi contentione Perturbatum, quodammodo praeter naturae leges
89쪽
in caput irruere, ac in eo, ignea sui parte , ac salina, anelandulis praesertim corticis irrumpere, in quibus serpentes , ac implicatas nervorum radicu-das , vix oculis microscopio munitis, visibiles, tam, noxih deturbat, ut nerveus succus rith, & provide reparari nequeat, aut per nervorum hiantia . oscilla placide de more non ineat, & usitatum naturae munus absolvat. Α sanguinis enim quali e- particula, ut nemo ignorat gignuntur spiritus eluiadem rationis, qui quidhm celeriori, quam decre luxu , fluunt, & versus partes motus, & sensus
munere donatas derivantur, praecipua Vi M ope
tressionis peractet a contractionibus consueto cre-rioribus arteriarum duram, S piam matrem con-Σentium, unaque totum cerebrum, ac nervos cir
cumambientium , quae cum sint pressiones ,& motus
naturalibus vehementiores ita urgent glandulas, ut magis expedith spiritus ab earum conceptaculis et retentur in nervos, ac nervorum papillas, indaeque in membranas, musculos, Moerosque corporis vi
Iulos, quos inter ad sensum, & motum concilian dum nimis disperguntur, atque adeo quodlibet vitet exercitium deturpant. Nec eam, ut reor i tunc possunt promovere contractionem, distractionem, . pressionem &α, quae valeat meatus interstitia, & m- ros adeo similes reddere, ut quantum satis est res. pondeant naturae legibus , quast ex ingentis ira--cundiae vi, ejusque comitantibus causis , corpora quaedam pro diversa eorum temperie, aetate, seXuhabitudine, dissimilique exercitatione, nimis eVadunt pervia, ut colligitur ex fumosa substantia sermsitatis in evanidas auras abeunte, quaedam magis qua Par
90쪽
par est sbi in tota textura invicem collirent,ut liquis do ostendunt rugae, & suffragines que tunc in cuinticula observari solent. Alia arctiori obstillorum
tutis occlusione devine metitur; alia demum cutis Contextum Pro eircumstantiarum cliversa serie, m
tuque fluidorum irritato in solidis, & .hdinum
accelerato in fluidis, aut pro iniquabili vi Occut suum ,& resistentiarum uniformem non servant cor tactum , ex quo fit, ut partes inutiles ab organis haud apth divellantur , partesque reparationi dieatae rith partibus non ianiantur , immo Inversa Illa quae exoritur porqrum, interstitiorumque com formatio, anis is cita, nimisque repetita animi con- eitatione necessariam opem non fert moleculis sa
guinis diversε gravitatis, ut graviores, ea qua de Cet ratione deorsum tendant, ac vicissim minus graves sursum trudantur. Ad depravatum hunc pa tium , & motuum usum notabilis fluidorum tran-
in sitio necessario conseqnitur, quae dubio procul progigni videtuet ab amissa proportione, quam
prius habebant vasorum meatuum interstitiorum acuitares, ac pororum Oscilla ad humores, vel hu- morales moleculae, ad porosas ca vitales 3 Pra de re magis, magisque violantur Occursus, succussationes sunt, ac semper magis inaequabiles evadunt resti. stentiae , humorumque particulae certa gravitate Praeditae, ac statuta figura affectae,nimis ebulliunt, exaltantur, disiunguntur, ae inde maequaliter C eunt, atque naturalem copulam amittunt , immbquae in earum cursu leviores fiunt,per cutis emissaria evolent necesse est, vel si item permutent OPO ter motus, directiones, nec non secretiores utilium,