장음표시 사용
141쪽
rem qui aliquo corporis morbo laborat, is se male habere sciens, vel medicum accersit, vel ab amicis adductum admittit, atque ita plerum que facillime, sanatur; Initium enim sanitatis est, sentire sibi opus esse Premedio; sed qui animo aegrotant, cum suum, ipsi non sentiant malum, imo, ut plurimum, sibi, belle habere videantur, non modo remedium, sed etiam omne consilium repudiant.
a Ita fit , ut in quam plurimis hominibus insanabiles sint animi morbi, qui, quamuis varij sint,&diuersis vocentur nominibus, uno tamen stultitiae nomine, possunt om
nes appellari; quocirca, in scripturis sacris , impii stultorum fatuorum, S insipientium nomine frequenter designantur; ut in parabola de vi ginibus fatuis, & prudentibus, & in regio propheta, dixit insipiens in P L sa. corde suo non in Metis , Item alibi,
ui insipiens Osultus peribunt, &
142쪽
3 Itaque non iniuria omnes boni a stoicis habiti sunt sapietes, Om-Prata. de nes autem mali stulti, & a Platone ser 3 omnis incontinens ignoras appellatur,
atq so ad Macchiauen,& politicos redeam,eoru q. stultitia, patefaciam Ari LE, Ariso elis, & Seneca non immeritoo eos eorumq. similes qui spreta limS n d. ne state, summam utilitatem, felici-πὶ .Lμ- tatemque in honoribus, diuit ijs, im- μ' perio, corporisq. voluptatibus ponunt) adeo stultos existimant, Vt eos pueris comparent, qui crepundia su a praeferunt auro ; imo Seneca pueros illis sapientiores esse censet, pr pterea quod pueri circa res viles,minimi q. pieteiij, & nullius omnino periculi, hi autem circa res carissimas,& summo cum periculo coniun taS , I i qm inepti sunt, atque idcirco carius, inquit ille,veri q. infiniunt, dum voluptatum, & vitiorum illecebris capti, atque ab lucti , omnia iudicant
143쪽
sensu , & non ratione, specie, non veritate, praesenti denique delectatione , ct non ultimo fine: quapropter cum falsa veris finitima sint, virtutemq. vitia quandoque imitentur,illi,nec a falsis vera , neque a bonis mala , nec ab exitiosis utilia discernunt ,' Et cum tria sint bonorum geθnera , in quibus omnis consistit uti Iitas videlicet bona animi,corporis, di fortuni ) eaquς ad animum pertinent,& vere bona sunt, vel nihili faciut,vel inverso naturae ordine, post-Ponunt corporis,& fortunae bonis, dicentes cum Satyrico:
primm ;: Vir pin nummos. Cum tamen fortune bona virtute nuda, ne bona quidem dicenda sint: de qua re pulcherrime Ciceroi Nunquam mehercle ego, neque μυ-
144쪽
rum pecuniad , neque tecta magni Mneque opes , neque imperia, neque quibus maxime aurictisunt, voluptates , in bonis rebus esse numerandas duxi , eum viderem homines his rebvi cireumfluentes , ea tamen de derare maxime , quibus abundarent. neque enim umquam satiatur, nec expletur cupiditatis iis ; neque ea solum qua babent , libidine augendi cruciantur edetiam amittendi metu. nec minus apis Vesorias posite Valerius, Caduca, inquit, Θμ μη o 'agilia, puerilibusi. cynsentanea cre-s,.. pundidis sunt isa quae vires opeD. vocantur humanae, si unt subito,repente dilabuntur , nullo in loco , nulla in persona, Habilibus nixa radicibus cons uni ,sed incertissimo tu fortunae, huc atque illuc acta , quos in sublimὰ
extulerunt, .mprouiso recursu destitutos , in profundo cladium miserabiliter demergunt; Itaque, neque debent exIsimari neque dici bona, quae insis
rum malorum amaritudinem, desiderios
145쪽
is, ct cupiditate sui duplicant; hactenus ille, & verissime.s Sed, quid , quod etiam naturam humanam deprauant,& corrumpunt ξ hoc grauissime monet Senec ἰmultum es, inq-,diuitiarum usi non corrumpi, atque ille magnus es, qui in diuitijs pauper es , sed tutior ille , qui nullas habet . Quamobrem, 'lato non Epifg. Maliter fortunae bona ciuibus suis comendat,nisi ut animi & corporis bonis, ut ita dicam, famulentur; nec iniuria; na sicut corpus animo sub ij-citur naturae lege, caeteraque Omnia mundana ipsi homini, ex animo, &corpore constituto, ita sine dubio, eadem naturae lege comparatum est, . ut corporis bona sint animi bonis postponenda, & ut bona fortunae,exhijs conflata rebus, quae homini sunt subiectae, viri'. subserviant; praesem 'tim,cu quantum praestat animus corpori , atque ipse homo ceteris rebus
146쪽
na,corporis,& sertunae bonis antece IIant,non selum dignitate verum etia- firmitate, suauitate, utilitate; cum me par adeo firma,& stabilia sint,ut neo eri-- neesurripi pessint, neque incendio, neque naufragio amitti neque viti a ne e fortunae satu labe ctari, imo in ipsis rebus maxime aduersis summe elucescant.
6 At sertunae bona adeo ince ta, fluxa, & caduca sunt, ut infinitis casibus sint obnoxia, & omni fortunae vento dispergantur, & tantum. αabest, ut humanam mentem expleat& satient,ut illam etiam multis exagitent,crucientque curis, & nouis in dies cupiditatis ardoribus incendat; Hoc,in diuitijs, honoribus,& caeteris sertunς bonis cernitur; ibi enim di-umarum cupido est, ubi & usus; &cum aliarum rerum,quas humana appetit natura,sit quaedam satietas,diuitiarum tamen,nulla est potus sitim sedat,& cibus famem pellit, at diui
147쪽
tiarum cupidinem, diuitiae non ex tinguunt, sed inflamant ; nam Cresis Itiaonia. amor nummi, quantum V pecunia cresis. nec minus effignatus est honoris, & imperii appetitus , quq Vt amplissima sint, sui tamen sitim non compescunt; quo fit, ut humanus animus in illis quiescere non possit. 7 Xerxes,inquit Cicero , refertus D*Momnibus praemise, doni .fortuna, non
equitatu, non pede bus copi=s, non a nauium multitudine , non in ito pondere auri, contentus, praemiumproposuit, qui inuenisset nouam volupta xem, qua irae inuenta, non fuit contemtud I neque enim unquam sinem inusnit libido; at virtus, seipsa contenta , cum libidinem coerceat, iram reprimat, cupiditat si restinguat ardores , pellat mestitiam, inanes timores adimat , hominemq. vhiorum seruitute ereptum, sui iuris, & potestatis faciat , atque in veram vindicet libertatem , cum denique suauissimo, que
148쪽
semper spirat, bonarum actionum odore,vitam hominis perfundat,nonne animum humanum vera assicit u
8 Quapropter nobilissimi Phil sophi, hominis felicitatem, quae in hac vita haberi possit, in virtute,i
re collocarunt, quam etiam centu runt esse proprium hominis bonum , solis ep. quod Seneca non minus luculenter, quam succincte stoicorum more d cet. Id, inquit, in unoquoque opti- , mum es,cui nascitur,quo censetur ; In homine autem quid es optimum ratio; hac anteιevit animalia, Deum sequι- tur; caetera illi cum animalibus san si ccmmuniaiunt; recta autem, ct pe fecta ratio virtus est , virtus itaque
es proprium, O summum hominis bo
nia quae vocantur bona, & extra hominem sunt, non sua,sed externa,aduentitia,ascuitia, imo & fortunς l dibrias
149쪽
dibria, ac mendacia solebant appellare; hinc omnium ore celebratur il- Iud Biantis; omnia mea mecum porto.& Stilponis Philosophi Megarensis, qui quum Demetrius Vrbem solo q- quailet, ipsumq. percontaretur, an suorum quidquam fuisset direptum , Minime, inquit, bestum enim ex vi tute nucia ducisspolia; & recte. Vimius enim, ut ait Cicero,omnia quae cadere in hominem possunt,subter se habet ,eaq. despiciens Mus contemnis humanos,culpaq. omni carens iraeter ipsam aιhil censet ad se pertinere. io Quis igitur satis mirari potest politicorum insaniam , qui cum utilitatem auidissime consectentur, illam non in virtute indaganda censent in qua est omnis vera utilitas , summa suauitas, atque huius viri felicitas sed in fortunae bonis, ijsque scelere comparatis, que honestati,& virtuti longe anteponunt; iniquisesimi certe rerum qstimatores, atque is homi-
150쪽
homines , ut ait Apostolus, animales,
inluniores glopico gallo, qui granum Gen. a s. ordei gemnas pretulit, vel Uau, qui primogenituram suam iustuli ferculo vendidit; vel D macho , qui uno aquς haustu, florentisiimum com
Plutar in mutauit regnum ; nam cum a Getis
Apstphthe obsideretur,& sitim ferre non posset, se , viresque suas uniuersas hostibus tradidit,&postquam biberat, exesainauit, Heu mihi,qui ob voluptatem stam exiguam, breuemq. tanso excidi
II Hoc, politici verius dicere possunt, qui non terrena commutant terrenis, non caduca caducis, sicut ille, sed celestia terrestribus, diuina humanis,perituri S eterna ,dum emolumcta rerum fallacibus iudicijs intuentur, & non aliter statuunt de utilitate,quam bestie rationis expertes, que ad ea solummodo,quq adiunt,&sensus vehementer mouent, quodam impetu seruntur, nihil de futuris cogitan-