장음표시 사용
121쪽
munione, cogi potest, ut invitus jus suum cedat alteri. Quam . obrem ubi plures rem, quae dividi nequit, totam indivisiam habere volunt, nemini quoque tota assignari poterit, adcociue naturaliter negotium , quo agitur de communi dividundo, exitum habere nequit. diuod erat anum. Enimvero quamdiu nemo corum, qui sunt in communione, dominium in re tota indivisa solus acquirit, tamdiu manet idem omnibus conjunctim. Quamobrem si commune inter duos vel plures dividendum dividi nequit & plures rem indivisam totam habere volunt, communio subsistit etiam ipsis invitis s. i a 6. pari. a. Fur. nat. . moderat alterum Non est quod excipias, negotium exitum habere, si qui in communione sunt, pro parte inaequali domini sunt: rationi enim conveniens esse, ut ceteri jus suum cedant ei, qui pro majori parte dominus est, cum praetendere minime possint, ut is jus suum cedat ei, qui pro parte minore dominus est. Nam quod rationi convenientius est non statim jusdat quod altu de non habes. Neque etiam semper rationi convenientius est. Di, qui pro majore parte dominus est, ei jus situm cedant ceteri , veluti cum re magis indigeat qui pro minore parte dominus est. Videbimus tamen suo loco, quod lege positiva ob istius modi rationes rem totam uni assignare det .
Quoniam negotium, quo agitur, de communi Hvidando, naturaliter exitum habere nequit per se, si plures vel omnes rem uiam indissam habere volunt s. 33 9. ; quando idem exilom h tire debet, necesse es ut consensu eomm, qui sunt in communione,isfiniatur modus, quo deummari debeat, cuina sit assignanda.
Quando omnes aut saltem plures rem communem dividen tam nabere volunt totam, quae dividi nequit, unicuique suae esse debent rationes, cur eam potius habere, quam jus naum alteri cedere velit f. po. Ontia. . Libertati autem naturali r pugnat. Di siligod by COOole
122쪽
De modo acquirendi derivativo in genere. 93
- pugnat, ut quis sibi sumat judicium de rationum valore deter.
minaturus, quaenam aliam Vincere debeat f. II 6. pari. a. Iur. nat. . Vnde patet, rationes meliores ne quidem sussi e se ad terminandum negotium de communi dividundo, etiamsi qui sunt in communione in eo consentiant, ut res cedat ei, Cur meliores sint rationes, cur eam habere velit. Nemo enim facile concedet rationes alterius suis esse meliores, adeoque nihil agetur, quamdiu statur libertate naturali. Nullum igitur rei. stat medium, quo negotium ad exitum pervenire possit, nisi ut communi consensu eligatur modus, quo determinetur perso
na, cui rota assignanda. Quales vero sint istiusmodi modi, ex quibus eligi potest, qui te probaverit omnibus, suo loco ostendemus. Sussicit exempli loco indicasse, quod sorti definitio controversiae committi possit. Ρatet autem, dum inclectionem hujusmodi modi consentitur, unumquemque tacitae ius suum cedere personae incertae, veluti in a&emplo dato ei, quem sors definiverit. Atque adeo intelligitur absque cessio ne juris negotium de communi dividundo exitum habere non posse, si ita quod cessio personae incertae facienda facilius persuadeatur iis, qui jus suum certae cedere nolunt, proprexea quod illi adhaeret spes rem acquirendi, consequenter jure suo non cedendi, ut adeo cessionem juris in eventum dubium colloeans eodem cedere sibi non videatur, & invitus eodem cedere malit, qui sua sponte cedere non vult. Ea est quamvis non una de causa plurimorum indoles, ut nolentes trahi , quam volentes duci malint. s. 141 .
In communione sitiva nasius actus dbminii validus ahque con- or adactassensu omnium, qui in eadem suns. In communione enim posi- dominii r eiva omnes conjunctim, qui in eadem sunt, dominus rei fiant quiratur ιν-
omnium- simul constituunt actum voluntatis domini: quod sensus in cum fieri minime possit, nisi omnes conjunctim idem velint, commaxione cadem positiva.
123쪽
eadem vero volentes consentiant inter se . 6 38 pari. r. N Lpracy. - iv. ς consensus omnium in communione positiva constituit actum voluntatis domini. Quoniam itaque pCrnaturam dominii nullus dominii actus validus absque voluntate domini . si 8. 12 o. petra. 2. Iur. κυδἰ in communion positiva nullus actus dominii validus absque consensu omnium , qui in eadem sunt.
Quicquid igitur agitur in administratione rei communis omnium consensu fieri debet. Ita si domus fuerit communis , non poterit locari sine omnium consensu. Principium hoc foecundissimum est, cum actus dominii sint longe plurimi, ad quoa applicari debet. F. Iga
Alisais iis Quoniam dominus seu qui plenum dominium habet, rem
rei commm alienare potest . 66 s. pari. a. Pr. naid, adeoque alienationibris abj- actus dominii est, nullus Vero actus dominii in communioneque omnium positiva Validus absque consensu omnium, qui in eadem sunte, resu I. 34 H , alimatis quoque rei communis valida non es absque
minime va-consensu omnium eorum, qui in communione positiva sunt, seu, nemo, Edd. m communisue positiva est, rem communem absque consensu e rum, qui in eadem sint , alienare potes. Ita domus communis a te solo, inconsultis ceteris ac invitis, alienari non potest. g. . I 43.
rapisse milibet, Pt in communione positivi es, raram sam in alium iaminiam ιυmferre es. Quilibet enim, qui in communione positivarii commu- pro parte dominus est g. a T. n. 2. Furi nat. 3, adeΟ-ni, is aliumque pro rata jus in eadem habet. Quoniam itaque a domitra,freri ni unice Voluntate pendet, utrum dominium vel jus suum in ρυῆ . alium ira ferre Velit nec ne, dc in quem transferre velit 3. 3 a. ἡ
124쪽
De modo aequirendi derivativo ingenere. v
x et . ; quilibet, qui in communione positiva est, ius quod
in re communi habet, adeoque ratam suam in alium transis ferre potest.
E. gr. Si fueris pro quinta Parte dominus rei communis, jus tuum in alium transferre potes, ut ipse fiat pro Parte quinta dominus.
g. M 4. Si qui in r/mm-ίDepositiva es ratam suam in alium fram- male jusfert, jus, quod habet in re indivis, non Nero in ea parte, pro qua transferais Eominus es, a solo separata dominium transfert. Etenim quam- rari rata diu communio positiva subsistit, tam diu unusquisque, qui larran;ωa. cadem est, nonnisi jus in re indivisa habet, minime vero dominum in parte v. gr. tertia a toto separata, ubi pro parte tertia suerit dominus s. 326. I a T. para. 2. Iur. nat . Quoniam itaque nemo in alterum transferre potest jus, nisi quod habet . quot per se patet; si qui in communione positiva est ratam suam in alium transscrt, jus quod in re indivisia habet, non vero in ca parte, pro qua dominus est, a toto separata
idominium tranSsert. Duo diversa esse jura dominium commune in re indivisa pro parte v. gr. tertia & dominium separatum in parte tertia, aut potius re, quae ante fuerat Pars tertia alterius, nemo non admittere tenetur. Qui in communione positiva est, ei jus primum competit, non alterum c3. Iz6. pari. a. Iur. nat. , abierum enim demum acquiritur facta divisione cf. 13a. Ius igitur primum, quod actu habet, non vero quod acquirere de-ibebat transferre potest. I. a 43.
Quoniam rem alienat qui dominium ejus in alium transfert s. 66 a. pari. a. Furi nat o ς si quis pro quarta pane fueris db- Mimatis
inunas, partem quartam a re sep am alienare nequit asine con partu res
125쪽
siens ceterorum II. I 42. I 44. . Idem eodem modo intelligitur de parte qualibet alia.
Si pars v. gr. quarta rei alienanda ab eo, qui pro parte quar ea dominus est; necesse omnino est, ut pars ista ante a tota re separetur, atque eidem assignetur : id quod sine consent omnium fieri nequit. In hoc enim calu petinde est ac si res communis divideretur, unus in parte sibi debita dominium se- Paratum acquireret, ceteri Vero in al ra tanquam re indivisa dominium conjunctim commune g. I 33. . Alienatio igitur partis facta ab eo, qui pro parte dominus est, non fit iure ali nantis, sed jure omnium, qui in communione sunt & cori uinis rem in alienationem consentiunt. Est nimirum actus dominii, f. 66s. Part. a. Fur. nat. , quod cum omnibus sit commune s3. I 26. para. a. Fur. nat. , alienatio valida est .: nequi absque consensu omnium fg. I I. & omnium jure communi fit, qui non minus rem totam, quam partem ejus quamlibet ali nare possunt, quando omnibus conjunctim visum fuerit. g. 246. iura damistii repugnu, ut quis invitus maneat m communione positiva. Etenim in communione positiva nullus actus dominii validus absque consensu omnium, qui sunt in eadem j. 3410, consequenter qui pro quinta parte dominus est non potest de quinta rei parte inconsultis ac invitis ceteris disponere pro arbitrio suo. Quoniam itaque dominium est jus disponendi de re sua pro arbitrio suo g. r I sera. I. IV. naid, naturae dominii repugna ut quis aliis inconsultis ac in vitis de ea di onere minime possit, consequenter eidem quoque repugnat, ut quis invitus in communione positiva maneat
Quamdiu una omnium cst voluntas, adeoque plenissimus consensus, communio postiva nil habet, quod sit dominii naturae adversum et qui enim pro quinta parte dominus est, dum consentit ut hoc modo disponatur de re tota, de quinta parte
126쪽
De modo acquirendi derivativo in genere. 99
sbi debita pro arbitrio suo disponit. Quamdiu autem de pariste sibi debita non aliter disponere Vula, quam consensu omnium de re tota disponitur; volens, non invitus in communiois ne manet: ast ubi aliter disponere vult, nec ceteri consentire volunt, tum invitus manet in communione, nisi divisione dominium separatum in ea parte acquirat, pro qua dominus est. Atque tum parum convenit dominio, ut qui6 non pro arbitrio
suo de quinta rei parte disponere possit, Pro qua dominus est, . 247.
Quoniam naturae dominii repugnat, ut quis inVitus ma- uis cuineat in communione I. 346. ; nisi singularas adsit obligario, ne sit, ut incommonio to statar, seu nisi prohibisum sit, ne rugatur, ab eo, qui pro- communione hibendi jus Labet, nemo cogi potes ut invisus maneas in communione sitiva
Psitiva. neas. Ex communionis positivae notione minime fluit, eam non posse tolli g. Ia 6. Part. a Fur. nat. . Nemo eorum, qui in communione est, adeo alterum cogendi jus habet, ut in ea.dem maneat. Adversatur hoc libertati naturali g. Is 3. parti . Dr.nat . . Quodsi ergo a communione postiva recedi munime possit, singularis adesse debet obligatio, Vi cujus in eo Permanere tenentur, qui juri suo renunciare nolunt. Quo niam a domini unice voluntate pendet, quomodo dominium in alios transferre velit f. II. ἔ eccur dubitandum est fieri Posse, ut quis dominium sub lege communionis manentis in aliquos conjunctim conserat ' Vulgo simpliciter dieitur. neminem cogi posse, ut invitus maneat in communione, dc, dum ratio redditur, recensentur multa incommoda, quae in eadem ex dissensu eorum consequuntur, qui rem communem habent, veluti quod communio sit mater discordiarum, quod dominium separatum in parte se utilius dominia communi pro
parte in re indivisa & quae sunt hisce gemina. Enimvero siquid tibi utile est, non ideo jus ad id habes, quia utile La 6 s. Part. a. PHL pract. uniri . Sed jura primitiva ex obligatione aliqua primitiva oriuntur cf. 44. para. ι. Dr. υι derivativa
127쪽
momoduloquendum, ut ab Hiis initalaris.
autem fluunt ex obligationibus & juribus aliis se prioribus c*.46. pari. r. Juri nar. j. Rationes igitur, quas diximus, motiva quaedam sunt. cur quis a communione recedere malit, quam n eadem permanere, nota vero jus dant ab eadem recedendi
De Obligatione circa Sermonem.
Qui ab aliis vali intelligi, vocabulis uti debet, prout scri usus loquendi. Qui enim vult ab aliis intelligi, is uti debet vocabulis, quibus auditis in mente audientium excitantur notiones, quas ipse loquens cum iisdem conjungit LII. Log. - Quoniam itaque audito vocabulo ejus rei idea in mente resuscitatur, quam cum vocabulo lapius una percesimus a 73. Psich. empird; qui ab aliis Vult intelligi, voca ulis eas tribuere debet notiones, quibus res repraesentanturiis in communi sermone indigitatae. Enimvero qui vocabulis eas tribuit notiones, quibus res repraesentantur iis in communi sermone indigitatae, iisdem utitur prout fert usius loquendi - 33 9. Leg., Quamobrem qui ab aliis vult intelli si, vocabulis uti deben, prout fert usius loquendi... Ecce tibi necessitatem physicam modi loquendi, ubi ab aliis intelligi volueris. Cave autem ne eam Confundas cum necessitate morali, seu obligatione f. II S. yιrt. r. Phil. PracI. m J. Neque enim sequitur, si vis intelligi, hoc modo i quendum, ergo natura obligaris ad hoc modo loquendum, nisi praesupponas te obligari ad ita loquendum, ut ab altero intelligaris: qualis obligatio ia omni casu non adest. Sccus adeo faciens parum sapienter ac imprudenter agis f. 6 8.Pbcb rat dc f. a 36. pari. r. Pur. nat.), sed nil facis quod est contra jus persectum alterius s. a 3 9. Part. ι. HH. Pracii. urim.
128쪽
m obtigatione circa sermonem- ΙΟΙ
Antequam igitur constet te a communi usu loquendi recedere non debere vi legis naturalis, evincendum omnino est te adita loquendum obligatum esse, ut ab altero intelligaris. Sunt equidem qui ut obligationem vocabulis utendi in significatu recepto tueantur, pactum tacitum hominum comminiscuntur de vocabulis non aliter quam in communiter recepto significatu utendis. Sed cum pactum tacitum niti debeat voluntate praesumta, num propositio praesens sit sufficiens ratio eam prae si endi non immerito dubitaturi.
. I 49 Quoniam qui ab aliis vult intelligi, vocabulis uti debet, Fundamem prout fert usus loquendi . 148. , ιραι is mentem suam altera tum obiga - QAificandam Aligatis vocabulis uti debet in eo significatu, quem tronis obser-
fert usus loquendia uod comis Nimirum tunc valet regula communis r Qui obligatuc ad munem finem, is etiam obligatur ad usum mediorum , fine quibus fila usum lonem consequi non daturi. Vnde vero si obligatio ad mentem ena. suam alteri significandam, suo patebit locor. neque enim una ejus eademque causa semper estia in
Veritas moralis est convenientia verborum cum cogitatiO- Verisas monibus nostris: Vt adeo verum dicat, qui ea cogitat, qua se cogita-ralis quid
re dicit, veluti quod 1udicet hoc esse veram, quod pro vero a se ha- sit..beri ait, quod velit, quod se vesie, nolit revera, quod se nolle icit.
Non confundenda est veritas logica cum veritate morali. Logice enim verum , s quod affirmas fuerit, quod negas nonsuerit 3. Sos. Log. t at moraliter verum est, si dicas hanc esse mentem tuam, & ea mens tua sit, non attenta Veritate logica, ubi de judiciis sermo fuerit. Veritati morali inest veritas logica, quatenus id in mente tua est,. quod verba significant, adeoque quod moraliter verum est subjective verum est etiam
logice, licet objective salsum esse possit, ubi logice consideratur. N a. f. III ..
129쪽
f. Imahia Si quod esse putas esse disis, cum non sis es conrra, moraliser se morali re rum loqueris. Etenim si esse vel non esse dicis quod esse vel meram due non esse putas, etiam si in casu priori non sit, in posteriori sit; eat, qui quis Verba tua cum cogitationibus tuis conveniunt, hoc est, quod μφι- es significant, illud est. Enimvero si verba tua cum cogitatio ia est. nibus tuis conveniunt, moraliter Verum loqueris cs. Iso. . Ergo moraliter verum loqueris, si quod esse putas esse dicis,
cum non sit & contra. E. gr. Si quis ex te quaerit, num Maevius sit domi, x dum
putas eum esse domi, cum non sit, responde quod sit; moraliter verum dicis. Ex advorso si putas eum non esse domi, cum sit, quaesitus respondens, quod non sit, moraliter verum dicis. Ast in utroque casu logice salsum est, quod dicis. Pa. tet adeo quomodo dicendo falsum loquamur verum.
s. Isaaphlsitas ma- Falsitat moralis est disconvenientia verborum cum cogi , .li, uias . lationibuS nostris. Miram adeo loquitur, qui aliur'cogitat, quam 7 se restare dicit, veluti si dicat hoc esse falsium, quod pro vero habet, vel si judicet esse verum, quod pro falso a se haberi es si velit, quod se nolle, vel nolit, quod se velle assiimat.
Opponitur falsitas moralis falsitati logicae, quae est dicon- , Venientia verborum cum rebus f. sos. Log. Nimirum veritas & falsitas moralis atque logica non idem habent objectum emoralis versatur circa cogitationes, seu actus intemos animae, quorum tibi conscius es 3. 23. Poch. empiri , logica autem Circa res, quas cognoscimus. Si de veritate vel falsitate morali sermo fuerit, id tantummodo quaTiter utrum ea cogites, nec ne, quae Verba tua fgnificant, V. gr. si ex te quaeritur, num Titius si domi, dc tu respondes e Titius est domi, num tu putes
eum esse domi. M s de veritate vel falsitate logica quaestioin, tum qum itur, num sit, quod esse affirmatur. vel non sit, quod Diqitiroo by Co le
130쪽
De obligatione circa sermonem. IOI
quod esse negatur, vehiti cum tu dicis: Titius est domi, num revera st domi, an non sit. Disserentiam veritatis moralis Averitate logica & falsitatis morasis a falsitate logica probe perspicere plurimum refert: musta enim hinc pendent in morali-hus, quae alias non satis intelliguntur, quemadmodum suo locis constabit.
si quod esse putas non esse dicis, cum non sit, V coni , moratri sis,mbubire falsum loqueris. Etenim si quod esse putas non esse dicis, falcis si cogitationes tuae ac verba tua inter se non conveniunt, licet non sit, quod non esse dicis. Similiter si quod non cise pu' GAdb G tas, esse dicis, cogitationes tuae cum UcrbiS tuis minime con- . veniunt, quamvis sit, quod esse dicis. Quoniam itaque moraliter fallum loqueris, quando cogitationes tuae ac verba tua inter 2 non convcniunt is z. ; fasium moraliter loqueris, si quod esse putas non esse dicis, ctiamsi non sit, vel quod non esse putas esse dicis, quamvis revera sit.
E. gr. Quaero ex te, num Titius fit domi, tu putas eum non esse domi, i& respondes, quod si domi, etiam si hic domi se moraliter falsum loqueris, neque enim verba tua figniscant quod cogitas. Similiter si tu putas Titium esse domi, quν non est, & respondes, quod non si domi, moraliter denuo fati
sum loqueris, cum aliud loquaris, aliud cogites, adeoque veris ha tua non conVeniant cum cogitationibus tuis. In utroque easu logice tamen Verum est, quod dicis. Atque adeo pater,
quomodo dicendo verum moraliter salsum loqui possimus. Veriloquium est sermo moraliter Verus. Moraliter Verum est, si verba quae profers, animi tui sensa Verisiqn exprimunt 3. Iso. . Πinc veriloquium est, si dicas te hoc .m quid sit facere velle, quando tibi est animus hoc faetendi; si dicas, Titium primum strinaisse gladium, ubi hoc ab ipso factum esse putas. Is s. Diuitialio by Cooste