장음표시 사용
271쪽
quod promittitur, exigendi contineri, aut, si mavis, per hoc
necessario poni, quemadmodum numerus ternarius angui rum per numerum ternarium laterum in triangulo determinatur , consequenter ex definitione eum exulare & per eandem demonstrari debere, quemadmodum hic secimus.
f. 367. pHistratis Si quis alteri lassicienter declarat, velle sese eidem quid .ista sis. Praestare & in hoc proposito sese perseveraturum, jus tamen a 2 se id exigendi, nisi privstet, non transfert; eidem quid postic ri dicitur. Est adeo Pollicitatio declaratio suffciens voluntatis suae de praestando quidpiam alteri ac perseverantiae in propositio suo, sejuncta a translatione juris praestationem exigendi, si quod pollicetur praestare nolit.
Ita pollicitationem a promissione perfecta distinguit Gratius de I. B. &Ρ. lib. a. c. D. f. 3. E. gr. alteri pollicemur nostram commendationem, dum eidem declaramus nos eundem comis mendare velle, ipsumque certum esse jubemus, quod hoc facturi simus, non tamen in eum transserimus jus commendationem a nobis exigendi, seu ad eandem nos compellendi,
ubi hoc facere noluerimus. Experientia Ioquitur, istiusmodi pollicitationes haud infrequentes esse, & plures esse rationes, cur alteri potius quid polliceri, quam promittere velimus. Ita petenti, ut mutuo ipsi demus pecuniam, ubi respondemus, nos hoc facere velle dc ipsum credere debere, quod hoc facturi smus, sed non volumus ut ipsi fit jus ad pecuniam ipse mutuo dandam nos compellendi, pecuniam ipsi mutuo nos daturos pollicemur. Vulgo equidem promissse quid alteri di. cimus, quando eidem quid pollicemur; cum tamen hoc a proia missione, quam diximus, disserat g. 36 Id, hanc voluntatis suae declarationem de praestando quidpiam alteri factam nomine etiam ab illa distingui consultum, immo, ubi demonstrativa mustodo utimur, nectae est F. I 4s. necesse est.
272쪽
24 De modosisse alteri obligandi.
g. 368. Qui alteri quid pollicetur, Pu irator appellatur: is ara Pollicitatorrem, cui quid pollicemur, peculiare nomen non habeti qumam di
Nolumus singere vocabula Latina, quae in usu non sunt, latur. nec inter rerminos artis recepta, quemadmodum artis terminus est promissarius, cum non adeo magna necessitas peculiare
nomen ejus , cui quid pollicemur, exigat. Qui pollicitationem & promissionem indis incte dicunt, eum quoque promissarium appellant, cui fit poΙlicitatior est cur a nobis hoc fieri non possit, ex modo dictis snu. 3. 3 67. patet.
Pollicitator nonnisi imperfecte alteri sese obligat. Pollicitator madis sit enim non transfert in alterum jus pollicitum a se exigendi, obligatis ubi eidem factum addere non vult g. 367. , consequenter Elimato nec alteri hoc jus competere potest. Enimvero nonnisi im- ris. perfecte ei obligamur, cui non competit jus eum cogendi, ut obligationi suae fatis faciat s. a 3 g. pari. I. Psit. Ha I. unis. . Ergo pollicitator nonnisi imperfecte alteri sese obligat. Obligatio promissoris persecta est g. 363. : qualis cum
csse nequeat pollicitatoris, quemadmodum hic ostenditur, necessitas distinguendi promistionem a pollicitatione in dubium vocari amplius nequit.
Ius ad pollicitum nonnisi imperfectum est. Pollicitator Euale sit enim in eum, cui quid pollicetur, nullum transfert jus a P jus a tolli exigendi, ut pollicito factum addat . 3 6 7. . Quamobrem cisum. cum jus nonnisi imperfectum sit, cum quo jus cogendi ali rum , ut obligationi suae fatisfaciat, conjunctum non est 23 T. para. I. PHL MI. unis. ; jus ad pollicitum nonnisi ii persectum esse potest. Ostenditur etiam hoc modo. Pollicitator steri non-
273쪽
nisi imperfecte sese obligat G. 369. . Enimvero ad id, quo quis alteri impersecte obligatur, jus normisi imperfectum datur a 3 8.ρari I. Phil. maia. uni . Ergo ad pollicitum jus noun i impersectum est.
Poterat pollicitatio actus frustraneus videri, cujus nullus prorsus fit essectus, inmo resereudus inter verba temeraria a 760, lege naturali prohibita 3. 273. . Etenim imperfecte alteri obligaris ad dandum & faciendum naturaliter g. 3 34. , adeoque non opus est. ut ipsi demum imperiacte obligeris tua voluntate. Pollicitatio adeo videri poterat actus iure naturali illicitus. Ostendendum itaque erit contrarium: quod antequam .siat, mentio quoque fieri deget nudae assertionis do eo, quod alteri praestare volumus, quia de hac & pollicitatione quaedam communia demonstranda veniunt a Promissione aliena. . f. 3TI .
Assertis nuda astodi est sussiciens declaratio voruntatis nostrae, quae nobis nunc est, asteri. quidpiam praestandi, seu dandi vel faciendi, sejuncta ab animo in hac voluntate pedi severandi.
Nimirum qui nude asserit, se alteri quid dare vel sacere ves-Je, is tantummodo dicit, sibi in praesenti esse animum hoe dandi, vel faciendi, non Voro asseverat, se animum suum non velle mutare. Atque adeo dissert a pollicitatione. ad quam animus perseverandi in proposito suo requiritur 3. 3 67. . Ita nuda assertio est, s dico me Bibliothecam meam Titio legare velle, seu, quod perinde est, mihi esse animum hoc faciendi. non vero addo, quod ab hoc propositio nunquam discedere . velim. Simili et nuda assertio est, sit dico, mihi animum esse te commendandi, nihil vero addo, unde colligere possis, me hunc animum mutare minime valle. f. 37 a. Per affinisem nudam aueri Ρωρ sta I ADLum iri euris transfertur Disitiros by Corale
274쪽
De modo sese asteri obligandL 247
Θω far adiae, quod st praesa even dicit, qui voluntarem suam Hisis eo declarat. Etenim qui nude asserit, se alteri quio pta fra istare velle, is nondum statuis, quod in hac voluntate perse- - verare Velir L 3Ti. , adeoque jus eandem mutandi siqui idem, ita sibi visium fuerit, sibi reservat. Quamobrem nec habet animum ullo modo sese ad id praulandum alteri obliga di, consequenter cum sine illius obligatione huic jus nullum competere possit ad id , quod ille se ipsi praestare velle dicit s. 23. 8an. F. Fur. natus per assertionem nudam alteri quid praestandi nullum in eum transfertur jus ad id, quod se pra stare velle dieit, qui de eo voluntatem suam declarat.
Quando dicimua alteri, cui quid te praestare velle dicis , ex eo nullium jus ad hoc, quod praestandum, nasci; id non tantummodo intelligitur de jure perfecto , quale acquiritur expromissione F. 364.), verum etiam de imperfecto, quale ex pollicitatione acquiritu g. 3 o. . Abunde hoc patet, ex ipsa demonstratione. Notandum vero nos non hic loqui de jure imperfecto, quod naturaliter alicui competere potest, sed de eo, quod voluntate alterius tibi acquiritur.
I. 373. Pui nude asserit, sibi eo Mimam alteri qui praestandi, is ad Num πώ idem 'aesandum Milo modo se obligat. Etenim qui nude asse- adsertionerit, sese alteri quidpiam praestare velle, quinam sit in presen- praestanditi animus, tantummodo declarat, minime vero affirmat, se obligatio in hoc proposito semper persevcraturum, nec voluntarem su- ω Irah φ .am unquam mutare velle . arid. Nullam igitur sibi imponit necessitatem in hac voluntate pei severandi. Quam- . obrem cum obIigatio in necessitate morali agendi consistat . . I. II 8. para. ν. Phil. rati. -υὰς nulla modo stla ad aliquid praestandum obligat:
Videmus adeo nuda assertione nullam eontrahi obligati nem : undo quemadmodum in demonstiationet propositionis
275쪽
raecedentis inferri poterat, nee ex ea alteri, cui voluntatem suam, quam in praesenti habet, quis declarat, jus ullum acquiri. f. 374.3 . Homini comperit jus voluntatem mutori, quando mutata fer
Di Πρινη - - obli enim ad id, quod altero melius, ei ri dem praeferendum is a. pari. I. Phil. Hact. umvo. Quam- obrem si quid facere decrevit, & postea videt vel sub iisdem, ' Ves mutati, circumstantiis melius esse, ut non faciat, quod is
cere decreverat, id facere minime debet. Idem eodem modo intelligitur in casu opposito. Quamobrem cum lex naturae nobis tribuat jus ad ea, sine quibus obligationi naturali satisfacere non possumus 3. 339. pari. I. Iur. nat. ἰ homini etiam naturaliter competit jus voluntatem suam mutandi, quando mutata in melius fertur. Equidem Grotius loc. cit. not. g. 36 . , simpliciter a-mat mutationem voluntatis naturaliter licitam euo ς latetur' tamen, eam fieri vitiosim, quando sententia prior erat me lior Atque adeo non negat, homini competere Ius Volumtatem mutandi , quando mutata fertur In melius, nec concedere potest ipsi competere Ius mutandi voluntatem in aeterius . cum naturae lex nobis tribuere nequeat 3us ad actus vitiosos: si ita quod jus naturae perfectivum, quod diximus S IQti pari. r. IM . nat. , ipsus sententia nonnisi improprie ad ius naturae referatur. Neque enim dissitetur, minus recte quod est deterius praeserri ei, quod est melius. In genere utique dici nequit , omnem mutationem voluntatis elle illi- . . citam; sed nec in genere assirmari potest, mutationem Omnem Iicitam esse. Ρraestat igitur accurate determinari, quando li-
276쪽
De modo sese alteri obligandi. 249
eremit cum lege naturae comienis, E quando non facere decrevis, i fatem quod cum ea visionvenit. Quilibet etaim operam dare debet, timum jus ut constans ipli sit voluntas ac perpetua committendi actiones Zum. legi naturae conformes & noluntas constans ac perpetu committendi eidem contrarias I. 279. I. Iur. nat. . Quoniam vero voluntas constans non est, nec perpetua cilc po-Lest, quae mutatur . ro 6 alari. I, Neo nat. ς Ideo homo UO-luntatem suam mutare minime debet, quando quod facere decrevit cum jure naturae convenit, & quod non facere decrevit cum eadem disconvenit. Quamobrem jus quoque ipsi nullum cst mutandi in cassibus propositionis praesentis voluntatem I. II o. pari. I. Phil. v I. uniνδ.
Ad eos actus, quos omittere obligamur, jus nobis nullum competere potest, cum alias facere liceret, quod facere non debemus, consequenter licitum idem & illicitum simul foret f. IZO. pari. r. Phil. Prac . univ. : id quod utique absurdum La 8. Ontoc Ag. 3T6. Quoniam voluntatem mutare non licet, quando mutata Casis par cum lege naturali disconvenit . 37s.), nemo aut m qui IIcatim. quam facere debet, quod est contra jus alterius I. 91Ο.part.
I. Pr. naid; voluntatem mutare non debemuS, quando mu- , lata est contra jus alterius, consequenter homini nusium compe Iit jus muIanc voluntatem, quando mutatio es conIrajus alterius. Notanda hic eadem sunt, quae modo ad propositionem prae
. 3T T. P mcuique permittendum, ut voluntatem siuam mutet, qVam mistae re diu nil agit coArea ius alterius. Vi enim libertatis naturalis is,
permittendum est, ut unusquisque in determinandis actioni- and Glisa bus suis suum sequatur judicium, quamdiu nil facit contra jus ta bis. mpii Iur. t. Pars IVP Ii est
277쪽
alterius I. Is 6. I. Pr. nari I, & ejus conscienclae repnquendum, utrum actionem quandam committerc, an Omi tere vlit T. mrt. I. Fur. nat. . Quamobrem ubi de suturo deliberans decernit, se hanc actionem commi tere velle, quando vero agendi occasio praesens est, comsultius ipsi videtur, ut eam omittat ; vi libertatis natur Iis ipsi permittendum est, ut non faciat, quod facere destinaverat, quamdiu nihil fit contra jus alterius. Et idem eodem modo intelligitur in casu opposito. Quoniam' vero actionem omittere nequit, quam committendam decreverat, &contra, sine mutatione voluntatis, quod per se patet; vi libertatis naturalis unicuique permittendum, ut voluntatem suam mutet, quamdiu haec mutatio non est contra jus alterius.
Haec independentia mutationis voluntatis a voluntate aliorum non confundenda est cum jure mutandi voluntatem homini
naturaliter competente s. 374. . Quod enim hoc jure facit, semper licitum est; quod vero si abusu libertatis naturalis ab altero serendo seu non impediendo, quamdiu nil si contra jus ipsus, illicitum est, s in se spectetur & ad conscientiam reseratur. Quando tamen jus tantummodo externum spectamus, quatenus actiones nostrae reseruntur ad alios, non habita ratione nisi obligationis externae 3. 6sZ.part. r. Jur nat. smutatio voluntatis in deterius etiam licita dicitur, quamdiu jurialterius non repugnat, quia ab aliis ferenda, hominique tribui solet jus mutandi voluntatem simpliciter, quatenus ea ab aliis ipsi permittenda vi libertatis naturalis. Cavendum tamen, ne . jus istud externum confundatur cum jure interno, quorum hoc a lege naturae derivatur, illud vero a libertate naturali venit& huius abusum includit, & hunc solum habet essectum ut impune facias inter homines, quod facis, non vero ut recte facias in conscientia, nec pecces.
MMatio voluntaris in melius non licita, quando conreariatur
278쪽
turi perfecto alterius. Mutatio voluntatis in melius licita est laniatis ia I. 374. , voluntatis autem mutatio, quae est contra jus per- melias nonfectum alterius, illicita g. 376. , nec ab altero serenda s. ωtra. s13. 92O. pari. I. Fur. nat. . Colliduntur itaque inter se lex
permissiva cum lege prohibitiva & permissiva simul I. i6ν.
163. ITO. 8art. I. Phil. pract. unis. . Enimvero si lex prohibitiva colliditur cum pcrmissiva, permissiva cedit prohibitivara I I. pari. I. Phil. pra I. uniud, adeoque multo magis cedere debet prohibitivae & permissiuae simul. Quamobrem voluntatem mutare non licet, ut ut mutatio feratur in melius, quando ea contrariatur juri perfecto alteri . ' .
Ne propositionem praesentem in perversum sensum trahant. qui accurate loqui nondum didicere, quaedam hic annotanda veniunt. Melius hic non opponitur ei, quod moraliter malum seu lege naturali veritum est, sed bono minori, ut adeo quod facis, s in se spectetur, lege naturali prohibitum non si consequenter hoc faciendo non pecces c=. 44 o. para. L PALPRect. uum. I, nisi quatenus quid contra legem persectivam committis. Non recte fecisti, quod voluntatem tuam in partem legi persectivae adversam determinasti, idque tibi imputatur, si culpa tua factum est f. poo. pari. r. PLI. Pract.
uniti. ; sed si voluntatem mutares. peccares denuo, quatenus actio tua repugnaret legi prohibitiva: ff. 9I O. N. r. Jur. nat. consequenter peccare Velles, ne peccasses, aut quid minus recte fecisses: quod absurdum esse, nec ullo modo licitum esse debere nemo non agnoscit. Quando itaque mutatio voluntatis juri persecto alterius contrariatur, non ideo licita existimari potest, quia in melius tendit. Casus in Iure natu rae perplexi sunt, in quibus leges naturae inter se colliduntur. Quodsi vero ad ea recurras, quae de earum collisione demo strata sunt ac suo loco hinc inde porro demonstrabuntur; apsrplexitate eos facile liberabis & quae perplexa sunt extricabis. Ρatebit suo loco, quam multae demonstrationes huic iundamento superstruenda sim, si veritatem in apricum protrahere Volueris. - - Ii a , 3.379.
279쪽
de asserens competit ses voluntatem Luam mutania, quando mutatio fertur ino pollicita- melius, sib eo autem, cui quid destinaverat, semper ρcrmariendum. ror volunta- ut eandem mutet. Posterius etiam valet de pollicitatione. Ete
transfert jus ad id, quod sic praestare velle dicit s. 3 7 a neque jus persectum pollicitator transfert in cum, cui quid pollicetur s. 37o. , consequenter si uterque voluntatem mutet, nihil se contra jus alterius perfectum. Enim vero unicuique permittendum, ut voluntatem suam mutet, quamdiu nil facit contra jus alterius perfectum β. 3 7 7. . Quamobrem tam nude asserenti se quid alteri praestare velle, quam pollicitatori permittendum, ut voluntatem suam mulct. diuod
Quoniam homini naturaliter competit jus mutandi voluntatem in melius . 374. , nude autem asserenti se alteri quidpiam praestare velle nil obstet, quo minus voluntat cm suam muter per demo=sba a ; nude asserenti naturaliter adhuc competit jus Voluntatem suam mutandi, quando mutatio in
melius fertur. xyod erat alterum.. Nude asserens nullo prorsus modo obligatur alteri f. 373.AR huic ne jus quidem imperfectum competit ad id, quod alter se eidem praestiturum dicit, aut potius ipsi destinasse se ait. Quamobrem nullum prorsus obstaculum est, quo minus jure naturaliter sibi concesso uti possit, quando deprehendit mutationem ferri in melius. Id autem dici nequit de pollicitatore, qui dum alterum certum esse jubet, quod in praesente voluntate sit perseveraturus, sui metipsi adimit jus mutandi voluntatem & sese obligat alteri ad eam non mutandum, etsi nolit ad praestitionem vi ab altero compelli, sed a sua Voluntate adhuc pendere velit, ut pollicito addat factum & ossicio suo satisfaciata . . q. 38O. Diuitigod by Coost
280쪽
De modo sese alteri obligandio a I
ui nude asserit, si aliquid alter raestare, sec est dare velf- Efeius κώ-cere vesic is ei stem facis fore, ut ipsi quid praestat seu det vel faciat. dae assertio-Qui enim nude asserit, se a Ii quid alteri p raestare velle, is tan nis pristisς- tum modo declarat sibi in pramenti esse animum ipsi hoc, quodH. dicit, praestandi, non tamen addit, se in hac voluntate persc-Veraturum . 37s.), consequenter sibi reservat jus mutandi voluntatcm, si posthac aliter visum fucrit. Quamobrem nondum certum quidem cli, quod hoc sit praestiturus, ficri tamen potest, ut praestet, nisi rationes emcrgant, cur voluntatem mutet. Quoniam itaque alter praestationem sibi repraesentat tanquam possiibilem, spes autem oritur, quando bonum quoddam tanquam obtentu possibile nobis repraesentamus . 797. Phych. empir. ; qui nude asserit, sic aliquid alteri praestare velle, is ei spem facit fore, ut ipsi quid praestet.
Sunt qui existimant spem faciendo alteri contrahi posse obli , gationem, eamque 'rfectam, qui nempe ex l. Io. g. de U. O. colligunt, super spe facta posse intentari actionem. Nude igitur asserens sibi esse animum in praesenti aliquando alteri quid dandi vel faciendi, si eorum sententia esset vera, persecte alteri obligari deberet, quem tamen ne imperiecte quidem eidem sese obligare paulo ante ostendimus 3. 3 3.), Erim- vero oppido falluntur, qui ita sentiunt. Animus aliquando alteri quid praestandi non infert animum alteri sese obligandi. Qui vero non nisi spem facit alteri seri aliquando posse, ut hoc ipsi praester, non declarat, riist quod sibi in praesenti animus sit aliquando alteri hoc praestandi, ipse autem nondum praevidere potest, num futurum sit, ut in hac voluntate persista nec ulla ratio emergat, quae ad mutandum sententiam eum cogar vel invitet j eaque de causa nondum animum habet in ' ea, quae ipsi nunc est, voIuntate perseverandi, nisi sub haceonditione, si nulla ratio emergat, ob quam voluntas praesens mutanda f. 37I. . Ex eo igitur, quod alteri spem facias steri