장음표시 사용
261쪽
ius nullum est; nihil fit contra jus ipsius, si caveamus, ne ea
ipsi innotescant, consequenter ea occultare studeamus. Quamobrem cum vi libertatis naturalis unicuique permittendum sit, ut faciat, quod lubet, quamdiu nil facit contra jus alterius cis 6. para. i. Furi nat); si quis ad quaedam alteri patefacienda non obligatur, seu ea cognoscendi alteri jus nullum est, ea occultare licet. Eni mucro quae alteri occultamus, ne eidem innotescant, ea dissimulamus . 717. parca. Phil. nam univo Quodsi ergo ad quaedam alteri patefacienda non obligamur, seu ea cognoscendi alteri jus nullum est, ea dissimulare licet
Dissimulamus ea . quae alteri innotescere nolumus t unde dissimulatio factorum convenit cum reticentia Veri, aut, fi ma
vis , haec ipsa species quaedam dissimulationis est. De dissumulatione itaque quod demonstrentur, quaecum iis conveniunt, quae de reticentia veri demonstravimus in superioribus, mirum videri non debet. Immo ea de causa etiam superius jam demonstratum est I. Ipo. , quando veritatem dissimulare liceat, & salsiloquio omni in esse dissimulationem veri supra itidem evicimus . III.
- mando aberi jus es facta tua vel etiam aliorum tibi nora quando illi- cst o cedidi, ea dis inhiare non licet. Quoniam enim nihil faci ci a. endum, quod contra jus alterius est 9 i O. pari. I. Iur. naid, ea occultare non licet, quae cognoscendi alteri jus est. Quo niam itaque ea dissimulamus, quae Occultarc sudem , ne aI teri innotescant . Ti T. 8ara. a. Hil. Hast univo; quando alteri jus est facta nostra, vel etiam aliorum nobis nota cogno- scendi, ea disssimulare non licet.
Ex his principiis generalibus in casibus particularibus facileilemonstrabitur, utrum dissimulatio licita sit, nec ne.
262쪽
g. 33 3. oodb Adsimulatio illicita est. nee simula d Hs mutire lices. Num simu- Quando enim dissimulatio illicita est, ad eam omittendam ωῶ dyssi obligamur g. 37o. ρart. I. Hil. strare unis P. Quoniam ita- mutire limae eadem non abstinet, qui simulando dissimulare studet; cere. ideo nec simulando dissimulare licet.
Propter convenientiam dissimulationis cum reticentia veri vulgo diei solet, dissimulationem confistere in facto omissio. nis, quemadmodum smulatio in facto commissionis. Enim. vero dantur etiam facta positiva, quibus alia occultare studemus, consequenter quibus fit dissimulatio 3. III. pari. a. Mil. pract. univ. e id quod fabella etiam Meosti loquitur, qua dissimulatio illustrari solet not. g. eit. . Facta vero ista etiam simulata esse solent. CAPUT IV.
De modo sese obligandi, ubi de promissione &pactis in genere.
. g. 3sq. 'bligatio malua dandi ρο facienae naturalis isnperfecta s. malis si l Etenim a domini unice voluntate pendet, quomodo dandi S 6-
dominium, sive jus quoddam sium in alterum trans- riuri obli - serre velit β. it. , & in quem, ac utrum transferre velit, neceatis. ' ne f. ra. . Et quoniam dominiis introductis Operarum communicatio translationi dominii aequi pollet s. rarq, uniuscujusque etiam voluntate pendet, utrum tibi operas prinstare velit, nec ne, & quomodo praestare velit. Et quoniam transferre dominium idem est ac dare I. 67s. pari. a. Fur. natδ.introductis vero dominiis facere perinde est ac dare o. Ia a a tua unice voluntate pendet, num alteri quid dare g a. &quo
263쪽
& quomodo dare, num quid facere & quomodo sacere velis.
Tibi adeo competere neouit jus alterum cogendi, ut det vel faciat, quod vis. Etsi adeo homines dominiis rerum introductis sibi mutuo ad dandum & faciendum naturaliter obligentur, prouti unusquisque indiget re vel opera alterius I. 324. , quoniam tamen Obligatio persecta non est, si tibi non competit jus alterum cogendi, ubi eidem fatisfacere noluerit s. 2 38. pari. I. Phil. 'a'. unim ἱ obligatio mutua dandi &faciendi naturalis imperfecta est. Ostenditur etiam hoc modo. Nemo tenetur dare alteri rem iam sive corporalem, live incorporalem,qua ipse opus habet .iar. , nec obligatur ad alteri faciendum, si 1ibi non vacat . r a 9. . Quoniam vi libertatis naturalis homo in agendo 'non dependet ab ullo alio homine, nisi a seipso j. I 33 .part. . Pr. nat.); non tuum, sed dantis & facientis est judicare, num
tibi dare possit quod tibi dari vis, & num facere tibi vacet, quod fieri ab eo vis. Ad dandum igitur & faciendum cogendi alterum jus tibi competere nequit. Quamobrem cum imperfecta sit obligatio, ubi ad eidem satisfaciendum alterum cogendi tibi jus nullum est I. a 38. pari. I. PH ract. Anm. ς naturalis
illa obligatio sibi mutuo dandi & faciendi, quando quis revel opera alterius indiget s. ia . , imperfecta est.
Quodsi perpendas, quomodo mutuam illam dandi & saei
endi obligationem demonstraverimus . Ia 3 , patebit eam . . pendere ab ossiciis humanitatis,ad quae alteri cum nonnisi imper fine obligemur f. 6s9. N Jur nat ), nec perfecta esse potest obligatio, quae ab ista obligatione pendet. Libera in dominio di spositio de re sua alibertate naturali pendet, quemadmodum ex demonstratione abusus rerum non impediendi patet I. I 69. . pari. a. Jur. nat. , constat Vero etiam obligationem perseetim ad ossicia humanitatis libertati naturali repugnare i3 66o.part. 1. Iur. uat. . Quamobrem utraque demonstratio propositio
264쪽
.is praesentis ex eodem sonte deducitur, nempe ex repugnantia obligationis mutuae dandi & faciendi, quando unus re vel opera alterius indiget, cum libertate naturali, quae tanquam juseonnatum nemini hominum auferri potest f. 64. pari. Iurinat.), sit ita quod ejus exercitium restringi possit t. s. eit. . s. 33 s.
Quoniam ad id, ad quod alter tibi imperfecte obliga - male ius
tur, tibi nonnisi ius impersectum est s. a 38. pari. I. Hil. 'ast habeamus sin . , adeoque obligationi imperfectae non nisi jus huperse- ad id, adctum respondet, obligatio vero naturalis ad sibi mutuo dan- quod dandum & faciendum, quando unus indiget re sive corporali, dum vel f silvc incorporali, aut opera alterius, nonnisi imperfecta est s. eiendum al-334.); jus quoque tibi ad id competens, ad quod alter riti dan- ter nobis nais dum vel faciendum obligatur, quando re vel opera ipsius indiges, im- turaliter perfectum es. obligat r.
Qui adeo negant, te obligari ad rem tuam alteri dandum, qua indiget, aut ad faciendum, quando opera tua habet opus, nec ullum tibi ad id, quod dari vel fieri vis, competere jus; de obligatione perfecta & jure persecto loquuntur, quae obligatio de quod ius in Iurq civili unice attenditur. Abst adeo, ut ipsos vel erroris alicujus redarguere, vel nos iisdem contradicere dicas.
s. 3 36. . Hinc porro consequitur, jus, quod dominiis rerum istriam male sit mi homini comperit ad res, consequenter esiam operas I. Iai. , sibi jus ad res ab alio comparandas I. 3 26. , non nisi imperfectum esse. veloperassi. Jus hoc duplici modo spectari potest, vel in tenere, prouti bi ab aliis
obligatio, ad quam refertur. spectatur in individuo vago, vel comparan- in casu sngulari, in quo ista inesse intelligitur individuo de-das. terminato, veluti Petro & Paulo. Quando loquimur de jure imperfecto, idem semper resertur ad obligationem, quae inest individuo determinato, veluti huic homini, non homini cui-Gg 3 . dam. Disitirco by COOste
265쪽
dam. Quatenus enim obligatio spectatur in individuo vago, ut quidam homo tibi obligetur ad dandum vel faciendum id, quo indiges, eidem respondet ius persectum, nimirum jus petendi, ut alter tibi quid det, vel faciat. I. 3 s T.
Misiab mmines ad dandum V faciendum perfidis sese ibi ini, Cuncti ,. OHgψre possent mβtuo consi s. Etenim a domini unice volun irata disia late pendet, in quem dominium Vel jus quoddam suum transae n. bisu, ferre velit, nec ne β. ra. , cumque introductis rerum domi
niis operarum communicatio aequi polleat translationi dominii . 1 a id, ab uniuscujusque Voluntate pcndet, num operas suas alteri communicare velit: quod poltcrius etiam ex libertate naturali patet . 1 6. II 8. staret. L. Furi nar. 1. QuOniam translatio dominii datio est . 67 .fart. a. Fur. nat.2,& qui operas suas in alterius conscrt usum ipsi quid facit, quod per sic patet; a tua voluntate pendet, utrum alteri quid dare vel facere velis, nec ne, & a Voluntate alteriuS, utrum acceptare velit, ncc ne, quod dare vel facere vis. Quamobrema voluntate tua etiam pendet, utrum alteri jus perfectum coi ferre velis, nec ne, ad id quod dare vel facere vis, & utrum alter hoc jus acceptare velit, nec ne. Quod si ergo tua & auterius adsit voluntas, consequenter mutuus consensius g. 638. pari. I. Plui. WacZ. cnis. , alteri jus persectum competit ad id,
quod alter se ipsi daturum vel facturum dicit s. 13.), consequenter cum alteri persecte obligeris ad id, in quod ipsi ju, perfectum Competit I. a 36. pari. f. Phil.Wact. univδ, ad dan dum vel faciendum perseete ipsi obligaris. Atque adeo patet, homines ad dandum & faciendum persecte sese sibi invi
cem obligare posse mutuo consensu. Patet adeo, quomodo nascatur persecta dandi & saetendi obligatio, nimirum ex mutuo dandi & iaciendi consensu. Con
266쪽
De modo sese alteri obligandi. 239
sensui vero hic vim suam habet ab obligatione mutua sibi mutuo dandi & faciendi, prouti unusquisque indiget re vel opera alterius g. Ia . , & jure libertatis, vi cujus unicuique statuendum 3. Is 6.part. t. Jur. nat. , num facere vel dare Isi s . Ia .ra 9. , & num re vel opera alterius indigeat. Atque hoc mo- de plene intelligitur, ex quo sonte manet obligario perfecta dandi & faciendi, nec minus liquet, obligationem perfectam dandi & faciendi vim suam accipere a lege naturali, quiprequa homines sibi mutuo ad dan tum & faciendum obligantur,& quae iisdem conseri ius libertatis naturalis. Nullus dubitosore, ut sqgaciores non sine Voluptate perspiciant, quam pulchre omnia in Jure naturae cohaereant & nostra philosophandi methodo fiant manifesta, quae sine ea non penitus intelli
. s. 3 38. Homines sese invicem sibi obligare non 'sunt nisi ad dandum Ad quenam vel faciendum. Introdutiis rerum dominiis homo non habet, timues se quod suum est, nisi res tam corporales, quam incorporales, di invicem quae sunt in dominio iplius . a s b. stari. a. Iurinat. , & actiΟ- mutis oblines liberas, quae rebus in dominio ipsius existentibus aeolipol-gare; os t. lent g. 436. stari. a. γιr. naid; Quamobrem si quis sese alteri ad quid obligare velit, in eum transferre debet vel jus ad , rem quandam suam sive corporalem, sive incorporalem, aut ad actus quosdam tuos, consequenter ad dandum, aut ad faciendum se obligare debet. Patet itaque homines sese sibi invicem obligare non posse nisi ad dandum, vel faciendum.
Nimirum tu aut indiges re mea, sive corporaIi, sue incorporali, aut Opera mea. Si tibi consero jus persectum ad rem meam, me tibi obligo ad dandum, si vero consero jus ad actus quosdam, qui in potestate mea sunt, ad faciendum. Nihil . adeo ne fingi quidem potest, ad quod homo unus alteri sese obligare possit nis ad dandum vel faciendum. Supra jam obiter hoc annotavimus, s l. 3. 3o. . Quoniam tamen hoc princiis
267쪽
principio deinceps utemur ad alia inde demonstranda ; ideo
consutrum videbatur. ut in numerum propositionum referretur.
Quoniam in significatu generali praestare idem est ac dare & facere g. 8od, homines vero sibi invicem obligare sese non possunt nisi ad dandum vel faciendum . 338. ; ideo patet, homines sibi invicem sese obligare non pose m i ad aliquid
Cui alteri ad faciendum si e obligo perfecte, parriculam quam .don libertatis με alienat. Qui enim alteri perfecte sese obligat ad faciendum, is in alterum transfert jus persectum ad actum quendam suum . a 36.part. I. Hic Way unis. , consequenter cum actiones nostrae liberae sint in dominio nostro perinde ac res g. 436. 8art. a. Pr. naid, quoad hunc actum libertatem suam dominio alterius subjicit. Quoniam translatio dominii, quod quis in re quadam habet, alienatio est β. 66s. pari. l. Fur. nat. ; qui alteri ad faciendum sese obligat perii die, particulam quandam libortatis alienat.
Antequam alteri ad faciendum te obligares, tibi competebat liberras hoc faciendi, & non faciendi, atque adeo de acta isto disponere poteras pro arbitrio tuo. EnimVero ubi te perinsecte alteri obligasti ad hoc faciendum, hujus est de actu isto disponere pro arbitrio suo, scilicet utrum velit ut hoc facias, an nolit ut facias, cum habeat jus te cogendi, ni facere velis M. 235. Part. I. Phil. Pract. univ), posset vero etiam ius suum remittere, ne tibi praestandum sit, ad quod praestandum te obligasti f. 93. III. . Particula igitur libertatis, a qua actus iste pendebat, non amplius tua est, sed facta est alterius. Quamobrem minime dubitandum, eam a te fuisse alienatam. Obligatio igitur faciendi non modo tibi adimit libertatem quoad hunc actum, imposita agendi necessitate o. II 3. ρον t. I. Phil. Pac .
268쪽
De modo sese alteri obligandi. 24t
ra I. uniν. ; Verum etiam particulam libertatis. quae tibi:di. mitur, transfert in eum, cui te obligasti. s. 36 I.
Qui lassicienter declarat, se aliquid alteri praestare seu d, res mitterea vel facere velle, ac in ipsum jus transfert a se exigendi, ut Pid sit. praestet, seu det vel faciat; is ei quid promittere dicitur. Pra- missio itaque est declaratio voluntatis. nostrae de quodam alteri praestando conjuncta cum juris a se exigendi, ut praeste- ausi in ipium translatione. Solet ea dici Promulsis perfecta.
Videmus adeo ad promissionem requiri animum Hieri quid praestandi, animi hujus lassicientem declarationem, dc transislationem juris ad id, quod praestandum, perfecti. Equidem non ignoro, Graium & eos, qui eundem sequuntur, ad promissionem persectam, quam vocant, requirere etiam necessiotatem perseverandi in eadem Voluntate: non tamen opus est, ut ea definitioni inseratur, cum ex translatione juris persecti id, quod praestandum, exigendi sequatur, quemadmodum mox ostendemus. Quamobrem putandum non est, quasi definitio nostra si incompleta, quod in ea non cumulaverimus ea, quorum unum per alterum demonstratur.
s. 362. Qui alteri. quidpiam promittit, Promisin 'dicitur: is Promissor Mvero, cui quid promittitur, Promissarius appellatur. Promissor Promissar adeo declarat velis sese alteri quid 'aestare, adeoque vel dare, vetus quinam facere o. 8o.), B transferre in alterum jus exigendi, ut hoc pra-sinsister, si is daei, vel faciar β. 3 6 I . .
Quomodo promissor animum suum tum aliquid praestandi de futuro, tum transferendi jus praestationem exigendi declaret, & quid ex parie promissarii requiratur, ut promissor eidem' valide obligetur, nunc porro disquirendum.
269쪽
. , is transsert in promissarium ius a se exigenui praestationem pri nomissuris. - - 3 6 - , consequentCr ipsum cogendi ut praestet, nisi sua sponte praestare velit. Enimvero persecte alteri obligatur, si, ubi is obligationi siuae satisfacere noluerit, ipsi competit jus eundem cogendi, ut hoc faciat I. 236. para. . Plia. min. -m . Ergo promissor promissario perfecte sese obligat.
. Ab hac perfecta obligatione promisso etiam perfecta appellari solet. Et ut omnem m loquendo ambiguitatem evitemus, nos per promissionem nunquam intelligemus nis perfectam rst ita quod communis usus loquendi etiam sesat , ut promissionem appellemus deelarationem Voluntatis nostrae de praeis statione iutura, quae persectam obligationem non continet.
Euale se Quoniam promissor promissario perfecte obsigatur fus'omissa- 363. , in id vero asteri jus persectam competit, ad quod ipsi
m. quis perfecte obligatur . a 3 6. para. l. ILLHacI. - δ; jus promissam ad id, quod promissum es, jus eiectam competis. s. 36 ωπον Δ Si e a reptatione obligatio promissoris non est valiri, nee ex Allisis promissione ἐς usium acquisitar pro 1sam. Promissor enim alia
ramissisi Hdo alteri aliquid dare, adeoque dominium vel jus quod
Uis j - MRm in a,terum transserre s. 67 so pari. a. Py. nas. , aut mriis ιν es cstro consequenter jus ad actum quendam suum trans premissarias stire, Vuli . 36 a. . EnimVero dominium vel jus quoddam iis .d id, proprium tramserri nequit nisi in acceptantem s. 70; conia μώρα, stquenter nec jus ad id, quod promittitur, transserri potest misit an 08 acceptatione. Quamobrem promissarius jus nullum a ..1ia M. quirit eX promissione nne acceptatione. ad eris unum Quoniam aIteri persecte obligamur ad id, in quod eidem jus persectum comperit I. a 36. pari. I. Phil. rac . uri ;
quamdiu promissarius jus nullum ad id, quod promittitur,
270쪽
De modo sese alteri obliganssi.
Icquisivit, nec promissor eidem obligatur. Enimvero sine acceptatione promissarius nullum ex promissione acquirit jus,
per demonserata n. I. Ergo nec promissor sine acceptatione promi alii eidem obligatur, consequenter sine acceptatione obligatio promissoris valida non est. od erat alterum.
Nimirum obligatio valida non est, nis ex ea nascatur jus alteri, cui obligamur. Poteramus itaque obligationis validae deinfinitionem praemittere; & Vi ejus ex eo, quae num. 3. demonis stata sunt, inferre, quod sine promissarii acceptatione promisi foris obligatio Dalida non sit. Obligatio non nasci potest nisex mutuo consensu promissoris & promissarii, quo homines sese sibi invicem ad dandum vel faciendum obligare possunt 3. 368. . Consensus nullus intelligitur sine acceptatione s. 6 3 8. pari. l. Phil. 'H. urim. σ3. a. . Quamobrem sne hae nec obligatio promissoris concipi potest. Ut tibi obligatus sm, non sufficit me velle tibi obligatum esse, sed requiritur etiam ut tu velis me tibi obligari. Sine voluntate tua volumeas mea inefficax est, nec ullum producit juris essectum.
g. 366. Humi sor habere debet animum in 'stposito praestandi id, PMPers oram promittit persteterandi. Prinnitar enim tranSicri in alterum ita in La. jus exigendi, ut hoc praestet, quod promittit 36 . . Enim rate pias . vero si non perseveraret in ea Voluntate, quae ipsi nunc est, te ad pia praestandi scilicet alteri id, quod promittit i eandem mutaret, missio, adeoque praestare nollet, quod promittit. Quamobrem cum rem si is noluntas praestandi, quod promissum est, pugnet cum jure praestationem exigendi, quod per se patet; promissor utique animum habere debet perseverandi in proposito praestandi id, quod promittit.
Videmus adeo, quod paulo ante monuimus e. f. 362. , perseverandi necessitatem, quam Grotius lib. 2. C. II. g. 3. 4.
ad promissionem persectam requirit, in jure praestationem ejus