장음표시 사용
321쪽
suere, & a solo eorundem consensu promissionem vim obligandi accipere.
s. 436. . Obicia humanitatis nonnisi imperfecte debentur. Ad ea enim . tantummodo imperfecte obligamur s. 6s9. para. f. Fur. nat . . Enimvero quod ex obligatione imperfecta debetur, id nonnisi imperfecte debetur g. 4or . . Officia igitur humanitatis nonnisi imperfecte debentur.
Poteramus hine inferre, quod supra s. 4oa. , jam aliter demonstravimus, quod ex mutua dandi & faciendi obligatione naturali debetur, id nonnisi imperfecte deberi, vi g. 4io. I. 437. . Si ad ossicium humanitatis mutus consensa te alteri obligas, laeis perfecte debitum abit. Etenim quod ex obligatione dandi vel faciendi mutuo consensu persecta debetur, id persecte de-- betur s. 4o3. . Quamobrem si ad officium humanitatis mutuo consensiu alteri te obligas, quod nonnisi imperfecte debebas s. 36. ; jam perfecte debes, adeoque officium hum nitatis abit in perfecte debitum.
Ossicium humanitatis subsistit vi obligationis naturalis, a cedente autem obligatione ex consensu speciem mutat & inperfecte debitum transmutatur, consequenter pro ossicio hu- munitatis amplius haberi nequit, quod tale erat ante obligationem contractam, nec ad id amplius ea applicari possunt, quae de ossicio humanitatis demonstrata sunt. Atque hinc denuo apparet, quod etiam in communione primaeva, antequam dominia introducerentur, homines sese mutuo ad faciendum obligare potuerint.
. 438 Quoniam alteri persecte te obligare nequis, nisi promita tendo s. 393. , adeoque si ad officium humanitatis te alteri
322쪽
obligas, ident ipsi promittis, ubi vero ad ossicium humanita- Anu in oftis te obligas, id in persecte debitum abit I. 437.); quando scia sum
altera incium humanitatis promittis, ex eo facis perfecte debitam. nitatis. Videmus adeo, quaenam sit Vis promissionis in ossicia humanitatis, scilicet ut ex iis faciat perfecte debita, quae commuis niter, seu in foro externo simpliciter debita appellari solent.
g. 439. Quia promittendo ex ossicio humanitatis facis persecte tauomodo debitum g. 43 8.) , ad persecte autem debitum alteri jus per jus pes sectum competit . 4oi. ; promissam competit jus perfectam ctum ad M.
ad id, quod ante promi nem nonnisi osscium humanitatis erat. quod incia Ossicia humanitatis impersecta sunt g. 663. pari. r. Iur. μμ ιμ δομnat. . Quamprimum Vero tibi promittuntur, promissor ad talis est, a id, quod erat ossicium humanitatis tibi persecte obligatur n. quiratur. 363. , adeoque ossicium imperfectum abit inperfectum f. 663.
Denegatio incit humanitatis, quod promissum es, justa belli tammodo causa est. Quamprimum enim ossicium humanitatis promitti- denegatio tur, ex eo fit persecte debitum g. 4 3 8. , consequenter qui incia huma- ossicium humanitatis, quod promisit, denesat, perfecte de- nutaris ebitum denegat. Enimvero denegatio perfecte debiti justa josta belli belli causa est I. 4o9. Ergo etiam denegatio ossicii huma- causa. nitatis, quod promissum est, justa belli causa est.
Propositio praesens non contradicit alteri, qua denegatio ossicii humanitatis justa belli causa esse negatur s. III 8. Parn . Iur. nat. , nec universalitatem ejus instingit. Neque enim ossicium humanitatis, quando promissum est, tale manet, sed in perfecte debitum transmutatur s. 438. . dius igitur denegatio non est justa belli causa, quatenus denegatur quod erat ossicium humanitatis, sed quatenus denegatur, quos promisisione facta persecte debetur. Propositio praesens probe notanda
323쪽
tanda est, cum etiam si usui in definiendis bellis justis inter gentes. Notandum vero quando ossicium humanitatis post promissionem adhuc hoc nomine insignitur, id ita accipendum esse, quod promissionis objectum si ossicium humanitatis. s. 441.
diris certi Ps cera m dicitur, quod quod nobis competat demon Sisereti strari potest: incertum vero vocatur, quod num nobis comadisserentia. petat demonstrari nequit.
Eodem sensu jus certum dicimus, quo propositionem ceris tam appellamus in Logica. Certa est propositio, quae demonstrari potest . 568. Log. . Ergo certum quoque est jus, quod quod nobis competat demonstrari potest. Nimirum si dicis: Mihi competit hoc jus, & tu demonstrare potes,
quod tibi competat, jus tuum certum est. In casu autem opis posito incertum utique dicendum. Potest tibi actu competere aliquod jus, adeoque habere potes jus quaestum F. io a.): quoniam tamen demonstrare nequis, quod tibi competat, jus tuum certum non est. Apparet adeo jus quaestum omne non
s. 44 a. Iuris acqui- Si jus acquisitum certum esse debet, es veritas facti, quo ac Llisi certitudo si um, evincenda, es demonstrandum est tali facto tale fas acyiri sequando con- se. Etenim jus acquisiitum interveniente demum facto quo- sui. dam humano resiuitat I. 3 s. 8art. I. Pr. naid, eX facto autem
humano jus quoddam resultare nequit, nisi sucrit tale, quod tale jus parere aptum est : id quod per se patet. Alias nimirum quovis facto tuo jus quodvis acquirere potoras: id, quod absurdum csic nemo non ultro fateri cogitur. Quodsi orgo jus quoddam acquisitum tibi competere debet, necesse est ut facto quodam interveniente ejus facitus fueris particeps, ' & ut factum tale sit, quod tale jus parere aptum est, consequenta quando demonstrandum, illud tibi competere, & ve-
324쪽
De modo sese alteri obligandi. 297
ritas facti, quo acquisitum, evincenda & tali facto tale jus acquiri posse demonstrandum s 3 7. 344. Enimvero jus tum demum certum est, quando demonstrari potest, quod nobis competat q. 44 I. . Quamobrem si jus acquisitum certum esse debet, & veritas facti, quo acquisitum, evincenda, & demonstrandum est tali fusto jus tale acquiri posse.
Certitudo juris aequisiti pendet ab hoc syllogismo catholi- eo, qui dirigit cogitationes demonstraturi jus acquisitum alicui competere. Si factum fuerit tale, eodem tale jus acquiritur. Atque hoc factum fuit tale. Ergo tale jus eodem fuit acquisium. Quodsi adeo certo constare debet, tale jus alicui esse aequis. tum , & certum esse debet, factum tale adesse, & tali facto jus tale acquiri. Evincenda igitur est & facti veritas quoad omnes circumstantias, quae ad notionem ejus determinatam requiruntur, & principii veritas, quod tali facto tale jus acquiratur. Facta pertinent ad historiam, sive patentem, quae luei publicae exposita in libris historicis typis descriptis, sive arcanam, quae continetur in documentis in lucem nondum ediatis, sed singulari cura asservatis, qualia sunt quae asservantur in Archivis Principum. Principia vero de jure tali facto tali acquirendo desumenda sunt vel ex Jure naturae, vel ex Jure positivo . prouti facientes vel illo, Vel hoc jure reguntur. Quodsi disertis verbis in systemate juris five naturalis, sue postivi non extet, tali facto jus tale acquiri posse; ex aliis principiis in eodem extantibus vi demonstrationis hoc eruendum 3. Ss I. ssa. Loo, Et ubi principia demonstrandi petuntur ex systemate Iuris naturae seu legum naturalium, necesse est ea, quae inde desumuntur, ibidem demonstrata esse, alias ne certitudo juris insufficienter evincatur, demonstranda demum:' sunt, antequam iisdem utaris. Atque adeo apparet, quan tum intersit, ut systema Iuris naturae veri nominis extet etiam hoc fine f. 8 I. parsi a. Hic pract. unis quod nisi methodo
325쪽
demonstrativa condi potest f. 83. Part. a. Phil. pract. unxv. . Non minus liquet, quam necessarius sit habitus demonstrandi illis, qui jura acqui sita adstruere Volunt, praesertim ubi adjus naturae recurrendum, & quam facilis sit Iapsus eorum, qui hoc habitu destituuntur. Ceterum hic in genere loquimur de evincendo iure acquisito, nondum attenta disserentia inter jura privatorum & jura gentibus vel earum Rectoribus competentia. Qua de causa silentio praeterimus ea, quae in casa posteriori ex modo dictis facile deduci poterant alii loco re
s. 443. diductis tua Demonstratio juris acquisiti alicui competentis appeIla..H at visi i ri solet Deductio: ut adeo jus suum vel alienus deducere idem sis ..id si . ac de Urare, quod sibi vel alteri hoc jus comperat, vel, cum de jure acqui illo hic scrino sit; quod hoc facto jus hoc acquisiverit se, vel alius . 3 s. pari. I. Py. nar .
Iura privatorum in foro deducunt Advocati; jura Principum viri, quibus hoc negotium ab ipsis demandatur, vel qui se sponte sua immiscent rebus alienis. s. 444.
misi, rudis QVODiam qui jus alterius deducit, demonstrare debet albi.ω. eid ςm ju ,stud compztere I. 443. , jus vero certum est, quod alteri competere demorώrari potest g. 44s. , Pus a
rerius dericiurus ostendere debet, idem esse certum. Atque adeo patet, quo sine fiant deductiones, aut saltem fieri debent. siquidem veritatis habenda ratio, nec fucum sa-ciendo quaeratur praetextus, ut jure agi videatur, quod nullo. jure agitur.
- H Quoniam jus alterius deducturus ostendere debet, idemisiam, osse cζrtum - 444. , si vero jus acquisitum certum esse deae facien-Vςrix inu, quo acquisitum, evincenda, & demonstrandum
326쪽
De modo sese asteri obligandi.
dum est tali facto tale jus acquiri posse β, 44 a. ; ad deductio-dum re iis
nem faciendam requiritur es factι plena, hoc est, quoad singu- rota . Ita circumstantias, notitia, es theoriae juris sive naturalis, sive positivi, pro diversitate scilicet cassium, accurata cognisio es deis monstandi habitus.
Quod haec ad deductionem requirantur singula, clarius per-jicitur ex iis, quae paulo ante not. 442.), prolixe annota vimus. Qui se satis instructos existimant, si sola historica facti notitia imbuti fuerint, oppido falluntur, tanto autem falluntur magis, si areana desit historia, ubi facti circumstantiae omnes nondum in vulgus notae. Supponunt illi tali facto tale jus acquiri: id quod supponere non licet, nisi suerit adeo evidens, ut a nemine in dubium vocetur, & nonnis de facto sit controversia. Falluntur qui in solo jure omnem fiduciam collocant, superficiaria facti cognitione instructi, praesertim
ubi jus civile cum naturali, vel Romanum aut naturale Cum
alio postivo misere confundunt, nec ex genuinis sontibus Principia Iuris petunt. Falluntur qui jus naturae tale fingunt, quali ad sententiam praeoccupatam incrustandam habent opus, quasi quis voluntate sua jus naturae essicere possit, ut quod hominum voluntate constitui poterat, pro necessaria ac immutabili naturae lege venditent. Falluntur denique tum qui habitum demonstrandi, quasi in deductionibus nullius usus si, contemnunt, tum qui externa eius specie contenti sbi ac aliis imperitis demonstrasse videntur, quod demonstratum nullo
modo dici potest, sive principia spectes, quae partim precoria sunt, partim maniksto false, sue formam respicias, quae propter hiatus multiplices, R illationes nulla consequentia factas a genuina sorma procul abest. Merentur autem probe expendi, quae ad solidam juris deductionem requiruntur, inprimis ubi jura armis vindicanda, ne ad tot millium hominum stragem & multo adhuc plurium calamitatem concurrant , qui generi humano prodeste debebant. Utinam singuisla, quae de requisitis solidae deductionis demonstrata sunt, ad 8 Pp a animum Dissilired by GO le
327쪽
raratiter jura deducere licenanimum revocarent, qui vel ostentationis, vel lucri cujusdam gratia nulla ossicii ratione urgente &deductioni juris Principum operam navant, gratiam eorum aucupaturi, & haud raro as. sentationi omnia, conscientiae nihil tribuunt aliam prorsus fi gentes Icti ideam, quam qualem animo concepit GPranus, qui, cum Ictum justitiae sacerdotem esse velit, in eo requirit perpetuam & constentem voluntatem ius suum cuique tribuendi: id quod fieri nequit, nisi certus fis via demonstrationis, jus, quod alicui tribuis, eidem revera competere.
s. 446. Naturaliter a deda Bonibus abstinere debet, qui plena facti notitia , theoria iuris comperente ac sinti enu 1 demo franae habitu instructus non es, seu nonnisi his sessi u in fractus ad eas accedere debet. .Quoniam enim ad deductionem faciendam requiruntur facti plena notitia, theoriae juris sive naturalis, sive positivi, pro diversitate casuum, accurata cognitio ac demonstrandi habitus I. 441. ; qui his subsidiis instructus non est, ut illam rite perficiat fieri non potest. Enimvero naturaliter obligamur ad actionum rectitudinem, seu recte agendum G 1 89. 8art. I. Phil. 'act. --.9. Quamobrem naturaliter ad deductiones accedere non debet, nisi plena facti notitia, theoria juris competente ac suffciente, & demonstrandi ha-hi tu instructus, consequenter hisce subsidiis non instructus ab iis abstinere debet.
Erunt forsan haud pauci, qui mirabuntur, quod jure naturali definire velimus, cuinam deductiones facere liceat, conse ruenter ad peccata reseramus, si quis sua sponte huic negotio est immiscet, cui desunt subsidia ad recte faciendum necessaria s=. 44 o. pari. 1. PAI pra I. univ. . Enimvero hi erunt, qui nondum didicere, quod jus naturae regat omnes actus humanos, qualescunque tandem fuerint, etiam qua tales, di qui conscientiam custodire vult, naturali obligationi satisfactu- Iu f. 6 Io. Pori. a. PAL Pra I. univδ, & tranquillae conscien Dissiligod by Coos
328쪽
tiae fructus percepturus fg. 6 Is . pari. a. Phil. pra I. unis.) , ac felicitatem suam aucturus s3. 613. Part. a. ta 3. 49 S. Purr. 1. Phic pract. univ. , animum ad illud semper aὸvertere teneatur f. 698. Parr. 2. Phil. praci. Mnιν. . Naturalis obligatio multo latius patet, quam vulgo putatur: nostrum vero est, ut hoc ostendamus, qui jus naturae suae integritati restituere allaboramus. Si qui talia rident, per nos hoc faciant, qui non
ad pompam philosophamur auram popularem captaturi, sed veritati unice litamus, sive ea placuerit, sive displicuerit. g. 447. Fus, quod nobis competit ex obligatione intitua dandi S faci-yus ad resendi naturati , e connata, ad res vel actum alterius incertum es ;s actiones quod vero competit ex illa obligatione, qua mutuo consense ραμι- notis com rur , seu ex contractu, certum es. Quodsi enim tibi denege- praens quos tur, quod ex obligatione mutua dandi connata tibi debetur, nam ce
hoc ferendum tibi est S. 4oo. , cumque tibi ad id, ad quod tum, quoGalier tibi dandum vel faciendum obligatur, quando re vel nam incem opera ipsius indiges, impersectum sit s. 33s.), tibi minime tum. competit jus eum cogendi, ut det vel faciat id, quo indiges β. 237. pari. I. Hic modi. uni P. Atque adeo, si vel maxime demonstrare possis, eum naturaliter ad dandum vel faciendum id, quo indiges, tibi obligari, quod tamen semper
non succedit . ia T. 329. , perinde tamen est ac si demonstrare non posses, praesertim cum in voluntate alterius tibi acquiescendum sit I. II 6. 8art. I. Pur. nat. J. Enimvero si demonstrari nequit jus aliquod tibi competere, jus hoc incertum est o. 443. . Ius i Eitur, quod nobis competit ex obligatione mutua dandi & faciendi naturali sive connata incertum est. od erat unum.
Enimvero quod alter suo consensu sese tibi obligaverit ad dandum vel faciendum I. 3 3 7. , factum quoddam est,
329쪽
3ost Pars III. cap. IV.4oa. , ad id ius persectum tibi competit . 4or. , conjun
ctum cum jure cogendi ad dandum vel faciendum nisi alter dare, vel facere velit l. a 3 s. para. I. Phil.Wact. unm . Quamobrem demonstrari potest, tibi jus ad rem vel actum quendam alterius competere. Quoniam itaque jus certum est,
quod quod nobis competat demonstrari potest . 4 i. ;
jus ad res vel actus alterius ex obligatione mutuo consensiupersecta, seu ex contracta competens certum est. miserat
Naturaliter tibi obligatus est ad dandum vel faciendum id, quo indiges, qui re sua ipsemet non indiget & cui facere
vacat 3. III. I 29. . Hanc obligationem si in se spectes, ea quidem demonstrabilis est, quia alter vel re sua indiget, vel non indiget, & quia facere vel vacat, vel non vacat. Enim vero quid horum obtineat, tibi semper certo constare nequit, immo nec ci, qui dare vel facere debet in posterum. Quam. obrem demonstratio nec in tua potestare est, nec in alterius. Immo nee tuum est de eo judicium, quantum hic valeant vires alterius & quid ferant facultates ejus 3 136. pari. I. Iur. nu. . Quare nec hac de causa demonstratio in tua potestate est, qua evincenda obligatio naturalis, cum in moralibus pro impossibili habeatur quod non permittendum. Ex ol,ligatione ista cum oriatur jus tuum, tibi aliquod jus competere ex eadem demonstrare minime vales, adeoque si vel maxime aliquod competat, incertum erit I. 44 I. . Aliter vero sese res habet, si quis voluntatem suam dandi & iaciendi susscienter tibi deelarat. Cum enim id , quod promissor susscienter indicat, contra ipsum pro Vero habeatur 3. 428. ; jus tuum, quod ex promisso acquiritur, evidens est, nec iis dissicultatibus implicatur, quibus premitur ex obligatione naturali originem suam derivans. Naturalis obligatio non certam respicit personam, sed individuum Vagum, cum vi legis naturalis tantum. modo constet, aliquem tibi esse obligatum ad dandum vel faciendum, non vero Petrum vol Paulum tibi esse obligatum:
330쪽
De modo sese alteri oblieandi. 3M
ast mutuo consensu eontracta ostendit individuum, seu pers nam singularem, quae tibi obligata est, nempe Petrum vel Paulum. Vnde ex ista oritur tibi jus petendi, ut is, quem putas tibi dare vel facere posse, det vel faciat; ex hac vero demum acquiritur jus eum compellendi ad dandum vel faciendum. Hinc naturaliter petere licet, ut quis det vel faciat; sed ad dan. dum & faciendum cogere non licet. Ubi vero jus tuum cer- , tum esse debet, constet utique necesse est, hunc tibi hic &nunc ad hoe dandum vel faciendum perfecte obligari, ut dare vel facere non sit voluntatis, sed necessiratis. Qui sin- iagula, quae hactenus demonstrata sunt, animo probe comprehenderit, ei nihil dissicultatis vel obscuritatis supererit in iis, quae hic dicuntur. Ceterum hinc manifesto apparet, cur jus internum non sussecerit, sed externo opus fuerit, squidem jura hominum certa ac a perpetuis litibus libera esse deis
. 448. ut aliquid alteri promittere vult, nseu rationis pollire debet. Cur usus ra Promisso enim fieri non debet absque animo deliberato g. rioris ad 39i. , consequenter qui promittit probe cxpendere debet, prominen- quid agat, antequam promittat . 387. , nimirum num re, dum requi quam dare promittit, ipsemet indigeat, & num tunc, quan- rarundo facere promittit, sibi vacaturum sit, ac praeterea num hoc
dando vel faciendo promissario desit ossicio cuidam erga seipsum, Vel erga alios I. 3 94. . Nemo negaverit hanc d liberationem institui non posse nisi ab eo, qui usu rationis
pollet, adeoque actus ad intuitum nexus veritatum universialium necessarios elicere valet g. 432. Psu. rat.); ut adeo prolixa demonstratione minime sit opus. Patet adeo, eum,
qui alteri aliquid promittere vult, usu rationis pollere debere.
Non est, quod excipias, de animo deliberato non statue dum esse promissario f. a 4. , consequenter si Valeat promi sio ejur, qui, cum rationis usu polleat, ejus tamen usum non facit, Diotrigod by Cooste