장음표시 사용
651쪽
mel fleset, rebe id, mafir, non juras, sed tantummodo asseveras te moraliter verum loqui. Immo nec dici potest. te iurare, si dicas: Uerum esse, quod dico, adeo certum est, quam
quod Deus existit, vel vivit, patrio idiomate : Eo mihi ais Soti ist, vel als Soti libet, rebe illa mar. Iuramentum non subsstit sine animo jurandi, si quis vel verba Iurantis profert 3.374.), multo minus itaque jurare intelligitur, cujus verba nihil fgnificant, quod in desinitione juramenti continetur, aut ad iclem requiritur, nisi animus jurandi accedat, qui absque ulla ratione praesumi non potest, nisi omnem asseverationem pro iuramento haberi concedatur, si alteri visum suerit: quod quam sit absonum, nemo non intelligit. g. 892..
Iuramenti Prumentum alteri deferre dicitur, qui sussicienter signifi-HLιυ ριidcat Velle sese, ut juret. Iuramenti adeo delatis est actus, quosi . sussicienter significatur nos vello, ut alter juret. . s. 893.
and - Euodd juramentum tibi defertur, S tu dicio Iam terra veramnam quis per te dicere Velli, quam certum sit rem quomcunque exstire, vel tibi
res alias ju- carasimam ese; utique iuras. Etenim si juramentum tibi de rara init i- sertur, deferens Vult ut jures g. 89 a. Quamobrom si re gestir, quam spondens non neges te jurare Velle, quod tam certum sit te per Dram, Verum dicere, quam quod res lita existat, vel tibi carissima sit qui se ju=are ut hac ratione declaretur, juramento n6n esse opus; sed nil ibo disi . de asseris, te Verum dicere Velic tam certum esse, quam cer tum sit rem quamcunque existere, vel tibi carissimam esse te jurare velle tacite constentis s. 66 o. para. I. PHL prati, anis
Quamobrem cum verbis quibuscunque jurari possit modo iisdem tribuatur significatus, qui vi definitionis juramento convenit s. 839.); quin jures, si juramento tibi delato dicistam certo verum esse, quod Verum dicere velis, quam certum '
652쪽
De AF veratione, Turejurando re Volo. 623
sit rem quamcunque existere, ves tibi carissimam esse, dubitandum non est. E. gr. Si quis desideret ut iures, verum esse . quod dicis, is utique vult ut probes veritatem dictorum per Deum testem ac vindicem mendacii & perfidiae, nis verum dicas g. 83 et . . consequenter ut te ipsi obliges ad dicendum verum f. 88s. & teipsum ad idem sub poena divina mendacii 3c perfidiae s88o. 8sa. . Quamobrem s respondes, quam certum est Deum existere, aut Vivere, tam certum quoque esse quod verumst hoc, quod dicis ; is non aliter accipit verba tua, quam tan quam sormulam iuramenti, & te animum jurandi habere, ex iis colligit, squidem in iis acquiescit nec aliis verbis sbi iurari vult, cum non aliter praesumere possit, quam te animum jurandi habere. Verbis adeo tuis tribuit fgnificatum juramenti,& te quoque eundem iis tribuere contra te pro vero habetur, ut pote proferentem Verba, quae pro sermula juramenti haberi pos- sunt, fi in hoc conveneritis s=.889. : id quod a vobis factum intelligitur, quia jurare jussus haec verba profers. Eodem modo te jurate in hoc casu patet, si dicis, quae a te dicuntur t/m . certo vera esse, quam certum est solem existere I. 89o. .
g. 894. Si quis, foramento sibi non delato, Hcas Deum esse resem sium, An prevoca qu)d rem aliter verum loquatur; is non jurat. Etenim quod mO rio ad Deumraliter verum loquatur, probat per Deum testem, sed eum tanquam re- non invocat tanquam vindicem mendacii ac perfidiae, nisi ve-flem sti ia- ruim loquatur, cum juramento non delato per h'poth. nulla ad- ramentum. sit ratio, cur verba tua ad hunc sensium extendi dibeant I. 89 a. huj. N q. s6. Iol. . Enimvero qui Deum tantummo do testem esse suum ait, quod moraliter verum loquatur, non vero simul eundem invocat, tanquam vindicem mendacii ac
perfidiae, si verum non loquatur, is non jurat I. 8sa.). Ergo si quis juramento sibi non delato dicit, Deum esse testem suum, quod moraliter Verum loquatur, is non jurat.
653쪽
Nimirum si dieis i Deus testis meus est, quod Titium non oderim, non aliud significare vis quam hoc, quod dicis, esse certissimum, non vero animum habes jurandi. Nec ulla est ratio, cur pro juramento hoc haberi possit ab eo, cui hoe db
eis. Quod si quaesiveris: Quid ergo sit, fi juramentum non
iit' ego respondeo. esse asseverationem summam. Provocas enim ad conscientiam tuam Deo omniscio perspectam, adeoque veritatem dictorum probas per conscientiam testem, cu-3us testis quoque esse potest ipse Deus, qui intima hominum scrutatur. Erit igitur utique asseveratio ty. 8s I. , eaque summa, cum testimonium conscientiae majus esse nequeat, quam
quod ne a Deo suidem in dubium vocari possit. I. 89 .c ..hia Si quis juramento sibi delato dicis, Deum esse restem fatim, verbo, II usquod morabier verum loquatur; is jurat. Quoniam enim jura- est resis me- naentum tibi desertur, tu non negans te jurare velle, sed retis, sinitima spondens Verbis, quae juramento insunt . 83 i. , idem acce-menthm. ptare intelligeris f. a. . Quamobrem cum animum jurandi ' te habere recte sumatur, nec hisce verbis jurari repugnet f. 889. ; juramento tibi delato dicis, Deum esse lehem tuum, quod moraliter verum loquaris, utique juras.
Nimirum si ad Deum tanquam testem provocas, hoc seri potest vel animo jurandi, vel animo non jurandi. sed asseverandi. In casu priori verbis tribuendus est significatus tu. ramenti; in posteriori autem fignificatus asseverationis. Vtrum animum jurandi habeas, nec ne, gratis sumi nequit, sed ex circumstantiis colligitur. Si tibi desertur juramentum sormula non pra scripta, sed in arbitrio tuo relicta ; quando non negans te jurare velle ais, Deum esse testem tuum, hanc jurandi formulam elegisse videris. Nosti sane juramentum tibi deferentem pro juramento habere verba tua, quia te jurare volens in iis acquiescit. Quodsi ergo tu pro juramento eadem haberi nolles, hoc utique indicandum erat. Te itaque jurasse pro vero habendum. g. 896.
654쪽
De Asseveratione, Iure urando s Volo. 623
3. 896. In formula iuramenti non debet certa quaedam poma mendacii An bellumae perfidia remporalis in specie exprimi: a christianis tamen iurari sit Deo poe- potestsub poena damnationis aeterna. Etenim poenae temporales nam tem vi nexus rerum hominibus accidunt .ho8.fart. l. Ni 'act. ralem pra-univ. . Quamobrem si jurans in formula juramenti certainseriti aD- quandam poenam temporalem mendacii ac perfidiae exprimit, ore. cum ignoret, quaenam in rerum nexu contineatur, vult ut Deus eundem in gratiam sui mutet. Quamobrem cum hic rerum nexus lapientia ac bonitate divina sit constitutus δι .part. I. Theol. nat, ; idem vult ut Deus agat, quod lapientiae ac bonitati ipsius parum convenit, consequenter quod ipsum minime decet s. 3 3a .part. I. N L nasio, adeoque non velit, quod ipse vult s. 3 3 s.part. Theo nat. , sed quod homo fieri vult. Enimvero cum voluntas Dei homini loco proin priae voluntatis.esse debeat j. 97I . para. t. Neoc nat. ; hoc velle minime licet. Patet itaque in formula juramenti certam quandam poenam temporalem mendacii ac perfidiae in specie exprimi non debere. χιώ erat unum. Christiani credunt, Deum mendaces ac perfidos post hanc vitam poenis aeternis assicere. Quamobrem deposcens jurejurando in se poenam damnationis aeternae, nisi moraliter verum loquatur, non vult nisi ut Deus agat voluntatimae convenienter, consequenter cessat ratio, cur poena quindam temporalis in specie, adeoque & poena damnationis aeternae in se deposci minime possit. Patet itaque Christianum sub poena damnationis aeternae jurare posse. a derat alterum.
Si quis veritatem determinatam contingentium . quam ea habent 3. ii 3 . Cosmol. , non agnoscit, nec quomodo Deus per nexum rerum omnia gubernet in hoc universo g. 9o I. pari. t.
Theol nat. , perspicit, sed quia rebus in hoc universo ita provi-
655쪽
det, ae si ad ea, quae fiunt, attantus hodie demum decerne ret , quid facere aut permittere velit f. 93 8. Part. r. Theoc nat. eum quoque falso jurantis poenam, quam in se deposcit, decernere posse arbitratur; is poenam hanc in nexu rerum contentam R eidem conveniunter ab aeterno Jam definitam non agnoscit,. consequenter voluntati divinae non adversari putat, quod posnam certam temporalem in se deposcat iurans. Quodsi ergo hoc faciat , iuramenti equidem essicaciae nihil detrahit, eum metus poenae subs stat ; attamen peccat s. 4 oi par ἔ. 1. Phia pract. unim . Salva tamen veritate, ubi quis fuerit hebetion, quam ut eandem capiat, stante errore ins mari potest, quod non liceat pomam certam temporalem exprimere in formula
jurandi, quia scilicet voIuntati clivinae relinquendum, quid sapientiae sitae convenire judicet panam mendacii ac periurii temporalem exacturus. Sed de hisce diserrius dicetur in Philoso Phia morali, quando d Ueracitate age tuns 897
cis sisse Si Fisper rei sibini, q*am pe Deum jurans, eas siti noxiis, , ,hlias imprecatur, vel μ λ in sposcis ς juramentum illitistim s. 4tiam Dran, Etenim si qui S per alias res quam per Deum jurans eas sibi . ara non ΠONias imprecatur, vel in iis puniri deposcit is in formula Miari juramenti poenam cerxam temporalem in specie exprimit, quod per se patet. Sed in sormula juramenti non debet cerata quaedam poena temporalis mendacii ac perfidiae in specie primi s. 896. . Illicitum adeo juramentum est, si quis per res alias, quam per Deum jurans eas sibi noxias impreca. rur, veI in iis puniri deposcit.
Quae paulo ante de juramento certam qu3ndam poenam temporalem ire specie continente annotata sunt not. 3. 896. . ea etiam intelligenda sunr de juramentis per res alias, quam 'pen Deum factis eo sensu, quem exprimit lispothesis proposito. . nis praesentis. Peecat, qui per eas ita jurat, ut eas sibi noxia, imprecetur, vel in iis puniri deposcat; incaciae tamen jura.
656쪽
De Aseveratione, Iure urando s Volo. 627
menti nihil detrahitur: manet salva tam obligatio, qua seipsum sibi s3. 88o. , quam qua se alteri, cui jurat, adstringit ad ducendum verum g. 88s . . Immo si fiaso juret, metuenda quoque ipsi est poena mendacii, perfidiae re obscurationis glo- xin divinae, quae Deo visa sueris. 898.
Finans sibi mala imprecari S se imum execrari minime debee; Animpree sed ream mendacii, persidiae E is curationis gloria divinae a Deo de-ιunes ocretam in se deposcit. Etenim qui sibi mala imprecatur, is de- execrationes clarat velle sese, ut certa quaedam mala sibi eveniant I. 8 632 uramento& si seipsum execratur, mala haec majora sunt s. 86s . . For-licise ins mulae igitur juramenti inserit poenas temporales certas in spe- rvi tauricie & iisdem aequiparat aeternas post hanc vitam, si eas vel specifice determinat pro suo 4rbitratu, Vel . eas tanquam Voluntate sua determinandas spectat g. 28 s. para. I. ELI. ρυα uni. . Enimvero illicitum est juramentum, si in formula j randi exprimitur certa quaedam poena temporalis g. 8960, consequenter etiam aeterna specifice pro suo arbitratu dete minata, aut in genere tanquam a suo arbitrio pendens spectata. Quamobrem jurans sibi mala imprecari & seipsum exe-ςrari minime debet. mod erat unum. Verum enimvero qui jurat, agnoscere debet ac pro cedito habere, Deum punire mendacium, perfidiam & Obstura. tionem gloriae suae β. 87 ιδ. Quamobrem ubi eum invocat tanquam vindicem mendacii, perfidiae & Obscurationis gloriae suae 8sa. 87 a. I tantummodo declarat, se poenam mendacii, perfidiae & obscurationis gloriae divinae a Deo decretam mereri ac iubire velle, siquidem Bluunt dicat. I rans itaque poenam mendacii, perfidiae & obscurationis gloriae divinae a Deo decretam in se deposcit. αuod erat alterum.
Iuramentum adeo ab imprecatione & execratione distingui
657쪽
liquet, & scriptura etiam in abnegatione Christi a Ρetro iacta distinguit Matth. XXV. a 4. Cum antea asseruerimus, Christianum sub poena damnationis aeternae jurare posse 3. 896. .
c non autem majus malum damnatione aeterna homini obtinge. re possit: execrationem sui omnium maximam in juramento admittere videmur f. 86s . . Quamobrem forsitan erunt, quia maiori ad minus argumentaturi contendent, licitas quoque esse debere execTationes sui minores, adeoque etiam licitum esse
fibi mala imprecari I. 863. 863. , siquidem liceat se omnium maxime execrari. Enimvero hi non artendunt ad ea animum, quae tam in demonstratione de illicito juramento pae nam certam temporalem in specie continente & juramento lieito Christianorum sub poena damnationis aeternae f. 896. , quam in demonstratione praesenti quoad poenas aeternas continentur. Nimirum aliud est habere animum se submittendi poenae divinae, siquidem verum non dicatur, aliud vero est s-hi metipsi decreuere sub hac conditione pcinam ejusque mecurionem Deo demandare, quasi Deus non haberet jus puniendi, nisi a jurante in ipsum fuerit collatum. Declarat itaque jurans, Deum mendacium, perfidiam ac obscurationem n minis sui puniturum juste, ur nulla sbi sit conquerendi causa, siquidem poenam incurrat. Haec probe notanda sunt, ut intimius perspiciatur, juramentum nihil continere, quod ossicio cuidam erga Deum vel erga seipsum repugnet, modo idem perverse non interpretemur: io quod inprimis ad tranquillari. dam conscientiam eorum facit, qui, cum a juramento non satis intellecto abhorreant, ad jurandum tamen compelluntur.
Sed de talibus disertius dicere non est hujus loci.. . 899- Coas . M 'om/ssis de vero Eicendo daris dexteris vice juris ,rand promissio da fina 'o Iuramento accipi deber, ita 'omistexs Iurra; s vero pro iis deneris modo ad ingendi fidem suam alteri, non jurat, sed tantummodo hae
facta sit , ram sis assueratio es. Etenim si promissio de vero dicendoramentum, datis dexteris vice jurisjurandi facta pro juramento accipi de bet;
658쪽
De Asseveratione, iurejurando eae Volo. 629
bet; eidem tribuitur significatus iuramenti. EnimVero -- quando non bis quibuscunque, adeoque ctiam signis aliis, quae vocabulissit. aequipollent , jurari potest, modo iisdem tribuatui significatur, qui vi definitionis juram edio convenit g. 889. . Qua re si promissio de vero' diccndo datis dexteris vice jurisjurandi facta pro juramento accipi debet, quin ita promittens jurasse intelligatur , dubitandum non est . tauod erat unum. Enimvero si promissio eadem tantummodo haberi de- . bet pro modo adstringendi fidem iam alteri, cum hoc nuda promissionc obtineatur f. 76o. ; pro juramento non accipitur. adeoque nec' eidem tribuitur significatus, qui vi definitionis juramento convenit. Quamobrem nec ita promItinns jurasse intelligitur g. 349. Log0. od erat sicundrimo Denique si quis velit, ut vice jurisjurandi datis dexteris promissio fiat de vero dicendo , is de veritate di rum ab que istiusmodi promissione dubitat sI. 4I 7.parto a. Neol. nard. Enimvero si quis dubitat dc veritate dictorum, ea probari nequit nisi per conscientiam, aut Deum testem f. 833.2 Quamobrem clim promissio de vero dicendo datis dexteris facta accipi non debeat pro juramento Hrhi t. adeoque probatio veritatiS dictorum non desideretur per Deum testemgue L); restar ut istiusmodi promissio habeatur pro probatione per conscientiam testem faeta .. Ast probatio per conscientiam testem facta asseveratio est . 8 3 r.). Quamobrem si promissioe de vero dicendo datis dexteris facta vice juris-jurandi tantummodo accipiatur pro modo adstringendi fidem
suam ; ea pro asseveratione habenda. diuo erat tertium. Fidem datis dexteris adstringere non solam hodie apud nos receptum est; sed & olim apud omnes quasi gentes receptum fuisse constat: Inprimis apuHersas firmissimum hoc fuit fidei
vinculum. Unde Diodoru3 LT6. c. 47. dextra', inquit, certissi
659쪽
Iib. I 8. c. r a. d e Ρarthis refert. Quod vero etiam veteres pinis missionem data dextera iactam pro juramento accipi voluerint. ex iis liquet, quae de Cro foedus cum faciente narrat Xenophon: Dicebant enim H reariis ad Ciriane obsides actu. tum hinc profecti, hac nocte vobis adducere volumus. Tu modo mis tesibus si lem nolis dato , dextramque jungite, ur, quae abs te acceperimus, ad alios etiam asseramus. Ρromissio. nis adeo data dextera factae tanta olim fuit apud multas gentes religio, quanta juramenti essi potest: id quod inde erat, quod adeo dotestabilis habebatur qui fidem data dextera adis strictam fallit, quam qui pejeravis. I. υ .
rumena γω amentum asertorium est, quod praestatur de veritate iam Us - dictotum, quibus aliquid nude aflirmatur, vel negatur. Asturiam quis mi Draum Vocatur, quod praestatur de veri te dictorum, qui bus aliquid promittitur. Ita si juto, me hoc non fecisse, vel nihil mihi constate de
facto quodam alterius, vel alterum ea secisie , quae dico; j. ramentum assertorium est. Ast s juro me tibi huc praestituis 'ritin, juramentum promissorium est. Nimirum qui jurato promittit , per Deum testem probat se moraliter verum loqui, dum promittit. Q
, bis sisti Mi μ ω --- hac φibi Aram qua se prasiliarum duit. - δε is,. non scis L Τ si se non facturum dist. Etenim qui jurat, is per Deum testem probat se verum dicere & eum invocat tanquam vindicem mendacii ac perfidiae, nisi verum dicat 832.8 3 3. . Enimvero qui alteri promittit, se quid ipsi praestiturum esse G. 36 a. & in hoc proposito se perseveraturum declarat . 366. . Quamobrem qui jurato promittit, per Deum testem ac vindicem i Ili probat sibi esse animum haeeipsi praestandi, quae se praestiturum dicit, vel, si promissio sit rei
660쪽
ret negativae, se habere animum non facicndi, quod se non facturum dicit.
Qui alteri quid promittit, eidem verbis declarat, quinamst animus ejus in praesenti de suturo quoad certas praestatio. nes. Quodsi ergo alter dioitet de veritate dictorum, ac ideo de ea certus fieri velit ; ejus potissimum.interest nosse, quod habeat animum in hac voluntate per stendi, quem in praesen- ti declarat, & certum esse, ne eundem in posterum mutet. Quoniam igitur hoc pro5ari nequit, nisi per Deum testem f. 8 3), nec probatio haberi possit pro certa, nisi necessitatem quandam animum non mutandi fibi imponar promitar, id quod fit Deum invocando tanquam vindicem mendacii ae perfidii . 8 8 o. hus S g. II 8. pura. r. Phil. pract. umP.)ἰ j ramentum promissorium potissimurri rei Dicit animum praestar di id, quod se prael iturum dicit promissior.
Iarato proma gens Ioramento suo' conφrmae, se anim- ρ - αι inam xH, quem habet, mutarurum nan esse, seu m praesenti voluntate Ioramenta ser Mι promifum perseverare velis. Etenim probat, sibi essςμbmissuris animum haec tibi praestandi, 'uae promittit I. 9 O x. . Quo instrinerunniam vero dicoro nequit, sibi hunc animum esse, nisi velit in praesenti voluntate perseverare; juramento omnino probat,
L in hac voluntate tibi praestandi, quae dicit, perseverare velle. Enimvero haec perseverantia in proposito praestandi id, quod promittitur, iam inest ipsi promissioni I. 366. . Quamobrem jurato promittens juramento suo probat verum esse, quod in proposito praestandi id, quod promittitur, perseve-
Iare vclit, consequenter eodem id confirmato Nullum juramentum alium habere potest finem vi definitionis i 9. 8 3 a.), quam ut is, eui juratur, eertus reddatur daveritate dictorum, de quibus dubitarur s. 8s3. . Quamobrem quae vi verborum, quibus promittitur, adversus promi strem pro vero haberi possunt 3. 428. , ea omnia juramen-v O