장음표시 사용
661쪽
to confirmantur, non plura, nec pauciora. Quamobrem cum promisIqr hibere debeat animum in proposito praestandi id, quod promittit, perseverandi f. 366. , sine quo nulla concipi potest promissio; juramento promissoris promissarius reddi debet certus, eum in Droposito praestandi id, quod prinmittit, perseverare velle. Invocat Deum tellam, cui omnia certa sunt & qui falli nequit; cumque Deus tes imonium non actu perhibeat, ad quod provocat Jurans, eum invocat vindicem mendacii ac perfidiae ne de veritate verborum, quibus juratur, dubitetur. Facilius autem juranti creditur, quod vera dicat, quia poena mendacii ac periuriae exasperatur per poenam obscurationis gloriae divinae superaccedentem, ii quidem falsum dicat jurans s=. 87a. . Haec ex notione juramenti consequun
An iura- Iuramentum non novam stroducit obligettionem aliquid ma. mentam standi ei, cui Ia Iur. Etenim iuramento tantummodo ic obli
prodistat gas ad dicendum verum 88 3.P. Et si jurato promittis, ve obligatio- rum tantummodo esse probas juramento tuo, quod habeas a-nem Wa- nimum alteri praestandi, quod te praeutiturum dicis 3. sol.), sh8H. ac in hoc praestandi proposito perseverare Velis I. 9o a. o. Quamobrem nisi dicta, quorum veritas juramento probatur, praestationem quandam contineant, ad quam aliunde sis obligatus; ex juramento nulla nasci potest' obligatio alteri, cui juratur, quid praestandi, consequenter juramcntum nullam istiusmodi obligationem producit. Quodsi dicas, posse me jurare, quod Titio daturus sim
decem aureos , cumque negari non possit, me eos ipsi dare debere, iuramentum producere obligationem da radi Titio decem aureos. Enimvero quis non Videt, verbis jurantis inesse promissionem 3. 36r.), & ex promissione nasci dandi obligationem s3. 363. , ad quam adeo juramentum nil confert, quod tantummodo producit Obligationem moraliter verum
662쪽
loquendi, quando Titio te decem aureos daturum dicis 8 8 s. , quamvis hoc etiam absque juramento contra te habeatur pro Vero f. 428. : si ita quod subinde ex juramento quae ad promissionem accedit, intelligatur verbis Titii perse ncontineri promissionem. . 9O4.
Quoniam juramentum promissorium non novam produ- μυ- cit obligationem ei, cui juratur, aliquid praestandi s. ms invi non obligatoris super accessit, eum in obligatariam convera m re nequit. obligatoris Vulgus equidem sibi persuadet, eam esse juramenti vim, si si
ut actum non obligatorium in obligatorium convertat, & exgοισι m. salsa hac persuasione nascitur abusus juramentorum: qui quo magis detestandus, eo firmius tenendum, vim istam juramento fuso tribui. g. 9Os. .
Quoniam juramentum actum non obligatorium in obli- manvssis gatorium convertere nequit 3. 9o3. ; qui arite furamentum non valida validus non es, per juramentum validus fleri nequit, consequen-per μυ- ter nec romisso, qua per sie valida non es, per juramensum valida mentum
Grotius lib. a. c. I 3. g. I 4. statuit, juramento Deo obli- gari jurantem ad praestandum, quod dicit, etiamsi non obligatus sit ei, cui juratur. Enimvero cum juramentum non aliud involvat, quam quod Deus testis esse debeat, jurantem vera dicere, & poenam mendacii ac perfidiae justus vindex ex qui debeat, quam actibus hisce vitiosis statuit, nisi is vera loquatur eamque acerbiorem propter poenam obscurationis gloriae suae superaccedentem g. 87a. ; non video, quomodo hinc inserri possit, hominem sese obligare Deo ad praestandum id, quod dicit, δc in ipsum transferre jus hoc a se exigendi f. 23. pari. I. Iur. nat. . Non juratur Dei causa, sed hominis, qui de veritate dictorum dubitat, nec nisi jurato credere vult.
663쪽
Quoniam promissio invalida per juramentum valida fieri nequit . 9os. ; promissio autem invalida est, quae fit sub
Conditione turpi 3. 494. , cui error dat causam s. S69. , quae vi vel mctu extorta fuit . s 76. , qua promittitur factum vires tuas transcendens . 636.); eriae F promisam sub
conditione tuus facta, vel cur error causam dedit, aut qua meta extorta fuit, rantis qua factam vires tuas transcendens stromittitur. ea tamen invalida s. Quando itaque de promi gionis validitate aut invaliditate judicium fieri debet, juramentum prorsus seponendum, nec ejus ulla in hoc serendo habenda ratio est.. g. 9o7.
Homisorii Ex juramento promisi i speraccedente certo colhgitur, eam
Furamenti esse perfectem. Etenim qui iurato promittit, per Deum testem effectus. ac vindicem mali probat, sibi esse animum haec tibi pr standi, quae dicit q. 9o id, & confirmat, se in proposito ea tibi
praestandi perseveraturum 9or. , consequenter sufficienter indicat, se ad haec praestandum tibi velle esse obligatum adeoque in te transfert jus id a se exigendi, nisi steterit pro- s is a 39. pari. f. Phil. ρυ I. aniυ. . Quamobrem cum se tibi obligaverit ad dicendum verum 8 8 s.); tu dictorum veritatem pro cerro recte habes. Quoniam itaque persccta promissio est, quando altari siussicienter deci aras, te ipsi quid praestare velle, ac in ipsium jus transfers a te exigendi, ut proe . stet, nisi tua sponte praestare velis I. 361. ; cx juramento promissioni superaccedente certo colligitur, eant esse pe
fictam. . . . VIuramen um adeo promissorium arcet exceptiones, quae geri poteram ab eo, qui promissis stare non vult, quando duis hium vidura poterat, num persecta suerir permissis. Et sor- αDj j lsrso by Corale
664쪽
san juramenta promissoria ex eo orta, quod promissionem adimplere nolentes varias exceptiones commenti sunt, quibus se ad promissum praestandum non teneri promissario persuadere vo, iuerunt.
Jurare enim debes, ea vera esse qux dicis s. 8 a. , ne demeniam ex dictorum veritate alter dubitare possit I. 83 3.), cui etiam ad ceptiones aehoc te ips obligas jurejurando . 88s , & quidem teipsum conditiones stib poena mendacii, perfidiae ac Obscdrationis gloriae divinae ιMisas ara g. 85 a. 87 a. 88oJ. Quamobrem non alia menS tua esse eo , .colligitur, quam quae verbis tuis significatur, & quod iisdem significatur pro vero contra te habendum sine ulla exceptione ac conditione. Patet itaque juramentum arcere amnes
tacitas exceptiones ac conditiones.' Nimirum si tibi non praecise ea suerit mens, quae Verbis significatur, aliis adhuc verbis fgnificari debebat, quaenam surponenda sit conditio , vel quaenam adjicenda exceptio e quod cum non facias, ubi dictorum veritatem alteri probare R de ea eundem certum secere debes, tuque ad hoc faciendum te ipsi obligas, nec alia admitti tabent, quam quae verbis istis significari possunt. Quamobrem nec ultra iis te alter sibi obligatum habere pollest , quam quod verbis tui spraecise fgniscatur:
nec tu adversus eam obligationem, quam verba tua aperte loquuntur , quicquam excipere Vales. Patet adeo usus jurais
menti in promissionibus & aliis actibus obligatonis , etsi ab eo minime pendeat obligatio.
In mramentis non admittunt uir reservationes mentales. RGAn m jur servationes enim mentales illicitae sunt omnes, quando 1-mento adloquium illicitum . a 3 8. , Conlaquenter quando moraliterialituri loqui non licet s. is 6. . Enimvero aurami moralμυμ--
665쪽
his , , a ter falsum loq uita on licet . 8 s et . . Ergo nec in juramentis
admittuntur reservationes mentales.
Ostenditur etiam hoc modo. Iuramento nosmetipsos obligamus ad verum alteri dicendum, cui juramus . 883. , consequenter ad animi nostri sensa significanda I. iso. . Sed reservationes mentales illicitae sunt, quando ad animi nostri sensa alteri significanda obligamur s. a 37. . Ergo e iam illicitae sunt, quando juramus, consequenter in juramem
cs non admittendae. φ . . Quando ad animi nostri sensa indicanda alteri obligamur, reservationes mentales respectu ejus, ad quem sermo dirigitur,' mendacium sunt f. 236. . Quis ergo iisdem in juramentis concedet Iocum, quibus sub poena divina mendacii fides de vero dicendo adstringitur 3. 8sa. 8 8 I. I. 9IO.
uomata Prans verba iurantia filmere debet in eo signisam, quem iis verba δε- tribuit iis, cui juratur. Etenim qui alteri jurat, ipsi veritatem rantia sese dictorum probare debet per Deum testem ac vindicem memmere debeat dacii f. 8 s a. 8 s 3. . Quamobrem cum is, cui juratur, ve
jurans. ba jurantis non intelligat nisi in eo significatu, quem iis tribuit ; jurans quoque verba jurantia in eo significatu sumere debet, quem iis tribuit is, cui juratur,.seu, quod perinde est, quomodo intelligi ea ab ipso novit.
Nimirum qui vult, ut jures ' verum dicere, is certus esse vult, eam esse animi tui sententiam, quam ex verbis tuis tibi esse colligit. Non igitur vult, ut tu jures, aliam esse sententiam tuam, quam ipse animo concipit. Juramentum adeo so-ret mera illusio, siquidem tibi jurare liceret, tibi aliam esse sententiam animi, quam alter putat, dum jurare debes, quod ea sit, quam putat alter.
666쪽
De Aseveratione, iure rando D Volo. 637
Quoniam jurans verba jurantia suinere debet in eo signi Verba ,-ficatu, quem iis tribuere novit alterum, cui jurat . 9ii. , rant a m
verba, quibus jurat, non detorquere debet, contra manifestam eo-lienum sen-νundem significatum in alienum, ut falsum loquendo ex mente ejus, sum dero cui juratur, verum se locutum probet ex mente sua. quere num Repugnat hoc e diametro pacto de vero dieendo, quod ju- liceat j---rmenrum continet 3. 8 8 4. . Cum enim pactum omne con- n. ventio quaedam sit g. 788. , qui vero inter se conveniunt, in idem consentire debeat 3. 699. ; pactum de vero dicendo requirit ut verba jurantia in eodem a jurante & eo , cui jura- . tur, sumantur sinificatu. Tum enim jurans consentire intelligitur, quando Vult jurare, quod ea sit animi sui sententia, quam is, cui jurat, ipsi esse vult, aut putat.
Similiter quia jurans verba jurantia sumere debet in eo nia timsignificatu, quem iisdem tribuere novit alterum, cui jurat β. efas meniasio. , cum is, qui juramentum deseret, sibi jurari velit sI. ij, verta
8 9 ad ; verba Iuramis accipienda secundum mentem deferentis. binoris a Adque adeo hinc etiam patet, aequivocationem nec Verba rapienda, Iem, nec mentalem admitti in juramento, ut Verba alium sor- iviramentoriantur significatum, qui sit a mente deserentis diVersu . del. a. s. 933. . ramensum de re issicita factum non obligar adpraesanae m. emis me,
Etenim si id, quod te acturum dicis, illicitum est, ad id non rei gendum obligaris I. 3Iolari. 1. PHLVact. unis. . Sed nemo Miti G- se ab obligatione sua liberare potest I. 674. . Ergo nec , n non juramento se obligare potest ad id praestandum, ad quod non talist. . agendum obligatur.
Juramentum adeo ex illicito non facere potest licitum. Sane si hoc fieri posset, quidvis tibi licitum foret, ut sacere posi' - Lllt 3 ses,
667쪽
sis, quod lubet. Neque tenim alia re opus foret, quam ut o iurares te hoc agere velle, ac protinus liceret, quod antea non licebat agere. Idem etiam eodem modo intelligitur, de non facto quocunque. Peccat qui male iurat; sed bis peceat, qui facit, quod male iuratum. Stolida eli eorum religio, qui sibi metuunt a poma divina perfidiae , non vero metuunt a poena divina inobedientiae re scelerum. Stolida quoque est eorum dς existimatione opinio, qui malunt ess)inobedientes erga Deum ac scelerati, quam perfidi videri. Sed de his disertius dicendum in Philol ophia morali, ubi actuum vitiosorum turpitudo intrinseca graphice delineanda, ut quam iidem snt detestan . di tanto dilucidius constet. s. 9M.
Dramem Faramentum de re Ancita illicitum est. Quodsi enim id, deitim δε is quo juratur, fuerit illicitum, ad id omittendum obligaris I. Alio 1,ale a TO.part. L. Phil. 'act. - ν. , adeoque peccas, si non omittis sit. s. D. mo. f. Isit. --μη - , conscquenter cum velle pecocare etiam peccatum sit G4qq. Part. . HAE mare. onm.); anucium quoque actum illicitum committendi habere non debes 3. 4 o. 8art. I. PLL 'aa. uri J. ' Q amobrem cum juratis de te illicita habeas animum actum illicitum committendis,u. ; de re illicita jurata non dzbes, adeoque juramentum de re illicita illicitum est I. TO, 'V. I. HE. ρ act. Aia . .
J8ras te injuriam tibi illlatam Vindicaturum cupiditate vindi. adductus. Cum cupiditas vindictae lege naturali prohibea tur s. 943. ροπ. t. Jur. n . , de re illicita Juras cf. Iro. pari. 1. . Hupraα-m. . Iuramentum itaque illicitum. I. 9.IIa
668쪽
cum temerarium sit I. a 77. , temere autem jma: non liceat s. et 78. ; omne juramentum actui non obligatorio super. accedens illicitum est. .
Cum ab omni facto femerario si absHiienckim, imnis ne immerariae quidem verbae profeFre liceat 3. 278. multo minias Deum temerarie invoeare licet tanquam testem veritatis dictorum & tanquam vindicem perfidiae: id quod facit jurans f. 8sa. , eontra reverentiam Deo dubitam . II 8a. IIS 3.Iart. F. fur. noι. .
. 91 6. Si vel tui, via alterius plurimum interest, ut de veritare ἀ- uando Im
aorum tuorum is sit certus, asseveranis ramen credere non που ἱ θώ- ramensum
ramentiam licitum est. Etenim sit tui, Vel alterius plurimum in- sit lui ρω. terest, ut de veritate die orum is sit certus, de ea vero dubitat; aut id probandum est per conscientiam, aΗt per Deum restem β. 81 3. , consequenter vel as everando β. 8s r. , vel jurando I. 8s et . . Quoniam itaque asseveranti credere non vult per ρ Ih. veritas dictorum aliter probari nequit nisi ju- arejurando, consequenter temerarie non juratur, ut propterea a juramento sit abltinendum . a 7S. . Enimvero cum ju- .rans profiteatur , se pro certo habere, quod Deus norit cogi- . tationes suas non minu quam Verba ore prolata, & mcnd cium ac perfidiam, immo obscurationem gloriae suae puniat g. 87 3. , & se poenam eam mereri, nisi verum loquatur, ac se eandem lubenter, prout debsit I. ro TI .part. I. Pr. naid, subire velle, siquidem mendacii, perfidiae ac obseurationis gloriae divinae fia reus; juramentum ipsuin nil continet, quod pro certo habere ac ore profiteri illicitum sit nst. 87 3. . Quoniam itaque, cum Vel tui, vel alterius plurimum interis sit, ut de veritate dictorum tuorum hic sit certus per Apoth.
- ad animi tui sensa alteri patefacienda obligaris, alio
669쪽
autem modo quam jurejurando hoc fieri non potest per dem. quin lege naturali tibi detur jus jurandi dubitandum non est
3. 1 s 9. pari. 1. Phil. pract. unis.). Licitum adeo est juramem tum , si vel tui, vel alterius plurimum intersit, ut hic de veritate dictorum tuorum sit certus, asseveranti tamen credere
non vult. Praestaret utique tam sanctum hominibus haberi tervare G. dem , ac juramentum, & tam detestabilem haberi violationem fidati datae, quam juratae, ut juramentis non esset opus. Enimvero cum hi non sint hominum mores, ne Christiano- . rum quidem, quos iidem maxime decent , cum nemo in lege naturae servanda, quae fidem datam servare praecipit g. 76s . . fallere autem 3. cit. , ae mendacium 3. I 83. & perfidiam prohibet cf. 774. , exactior esse debeat homine Christiano; juramentum pro praesenti hominum conditione utique permitis tendum. Permissa sunt juramenta lege naturali ob perversos hominum mores, minime autem Praxepta. Quodu tales es- sent eorum mores , quales esse debebant, Omne juramentum foret illicitum, cum in temerariam invocationem Dei tanquam testis veritatis dictorum & vindicis mendacii ac perfidiae veristeretur , adeoque stylo scripturae in abusum nominis divini - . biret contra reverentiam Deo debitam 3. II 82. II 83. Part. l. Jurinat. . Iuramenta igitur non per se legi naturae corive
niunt , quippe quae fidem simpliciter datam servare praecipiti fallere prohibet 3. 763. : sed ex hypothesi fidei fallacis ob
s. 917. ωοοῶ non & tui, vel alterius parum intersis, ut de verisate dictorum orandum. tuorum is sit certud, asseveranti autem credernalit; jurandum non es. Etenim si tui, vel alterius parum intersit, ut de Veritate verborum tuorum is sit certus, asseveranti tamen crederC riciis lit; nec opus est, ut eidem per Deum testem ac vindicem mendacii ac perfidiae veritatem dictorum probes, consequen-
670쪽
ΝDe Asseveratione, Iurejurando-nto. 6 I
ter jures s . 8 3 a. . Quamobrem cum tibi perinde esse possit, immo debeat, utrum alter .dictis tuis fidem habere velit, necne; nulla quoque adest ratio, cur ad fidem faciendam dictis tuis sis obligatus s. ii 8. pari. i. Phil. Hag unm. . Pro actu igitur temerario habendum est juramentum, quo veritatem dictorum adstruere vis s. et 770, consequenter ab leo abstun dum 3. 278.). Si tui, vel alterius parum intersit, ut de
veritate .dictorum is sit certus, asseveranti autem .credere no lit; jurandum non est. in easu particuo dato haud dissieulter perspicitur, utrum
tui , vel alterius multum intersit, nec ne, ut dictis tuis sides habeatur, ut adeo facile pateat, num jurare liceat, ac non liceat, etiamsi reia de qua jurandum, juramentum minime repugnet, prouti accidit in casu rei illicitae , vel actus non obligatorii . h. f. 9I4. 9 Is . .
Si as eranti creditur, juramentrem illicitum est. Etenim aetas ejsis si asseveranti creditur, per testem conscientiam satis probata durame, iest dictorum veritas f. 8s adeoque non opus est proba- Liciti. tione per Deum testem I. 8 s 3. , consequemer per juramentum g. 8 set . . Juramentum igitur cum fiat nullo fine, temerarium est . et 76. , consequenter illicitum . 278. .
Iuramenta.non alio fine introducta, neque alio fine deseruntur, quam quia asseveranti non creditur. Quods semper tuta esset asseverantium fides, de juramento nemo vel per somnium cogitaret. Fides fallax peperit asseverationes, & cum nec tuta esset asseverantium fides, ipsum peperit juramentum, quo majus vinculum ad adstringendam aliorum fidem concipi munime potuit.