장음표시 사용
181쪽
Hentorum eluvies sponte prodit; quam tamen leuiori clysmo lacessere conuenietinisi natura sua munia prius expleuerit. Vbi uero coctioni incommodum aliquid accesserit,tunc insitionem moliri haudquaquam expedit Quicquid enim fere malorum contingit, illud quasi manu facta in perniciem tan clem insitarum partium erumpit.Quamobrem prosuerit hisce malis occurrisse abstinentia, vel ploxima ad te coena minimum cibi assumpsisse. Nam quod paucum est, imbecillo uentre facilius immutatur, aut non tantum de cruditate metum inijcit,qua subsistente, insitio nem aggressum esse, penitus alienum est. His igitur rite pessiectis, institio uestitu Oportet aegrum induere.Pertinebit uero ad rem, sutorem adesse, qui, si quid immutandum sit ipse adiiciat uel auferat. Nunquam enim uel in tanta aegrorum mulis tudine comperimus, ut scientissimus huiusce reid expertissimus tutor ita diligentiam suam probauerit, quin aliquid semper in ea parte desideratum sit. Volumus itaque ne hac de re, qualiscunq; tandem sint, imparati ad opus accedant, sed mu-groto uessiendo sititoris opera studioque utantur. Non enim illos huiusce dilige niatiae poenituetit.Foeminalia ergo primum ςSerinduat, ino x thoracem: cucullus haec foeminalibus applicet, firmis funiculis arctius constringat: sub hare thoracem ante connectat. Cucullani delude in caluam ducat, aures foraminibus suis eximat,& tanderia uniuerso capiti rite adaptet. Hinc brachium chirurgus attolsar, nubia tamen re penes tr ducem in'nouata,&ita compona ut eundem positum, queni
proxime diximus collocatum observet. Hunc custodire ad ministros spectat, dum lascijs expediendita innectendisque chirurgus intentus est. Inter quas explicata prius fascia regia,& brachio retro imposita, quae cubito stabili edo praeest, vi e P-troque illius sertur latere,illam inquam in faciem oblique deserat,in ad sempora,proxime adlabdoidis future latera cucullo loris connectat.Opus est hic duplici
loro atque ea connexione,ut interutrumque funiculum tres uel ad summum quattuor intercedant digiti. Haec loca sutor attente observet, ut oras soramini interim, filo circum nectat,& redae obfirmet, nequa funiculi cedente lino,resiliant. Ide ἡ altera parte faciendum est secundam exinde faesciam, quam brachialem diaximus,4 articulo illo muniendo addita est medicus expedi et, datera eius ut fin-que cucullo alligabit. Mox tertiam, axillarem scilicet ad anteriora ducat, ad
Imammae regionem, quae ex opposito est, suis uinculis constringat Peci oralem tandem, quae a cubito d fertur, ad hypochonditum aduersum exporrigat, iuniculis thoraci coniungat. Fum sin Sula, quae ad deligati una spectant, ipse chirurgus circuspiciat, percurrat observet, examinet, ne quid uel hiet, uel laxu sit, ut ut o&firmiter connectantur, omniaque ad insitionem perapta&accommodata sim. Hoc ubi constiterit, kseminalia,thorax,cucullus probe respondeant,& fasic ea rumq; ne ς firmi fatis&opportuni fuerint, iam eas laxare opus est,cucullum detrahere,atque in humeros rei j cere, ne quid capiti adhaerens, dum flares Moriamus uel consuimus offendat. Mox ministros admoneat ut sellam parent& linteum. Ipse chirurgus, quicquid uel impedimento sibi esse possit, reijciat, etiam ipsis manicis detrahis,&ut agilior sit&expeditior, extrema sui nas ad tres,&lius digitos denudet Aeger exaduerso fenestrae sedeat, ut lumini eYpositus sit. Huic linteuna minister ante inijciat, ac per humerum subductum ad cerulae ni religet. Prohibet id, ne qui dimanauerit sanguis, inquinet thoracem. Ipse chirurgus ad aegrum ex aduerso stet, et ministris sua loca designet Hotum alter a tergo collocatus aegroti caput reclinabit, manibus continebit,d ne qua nutare possit caue hit alter uero qui e dextra statuatur, cultros subinde chirurgo subministrabit. Hos enim multoties permutare oportet, cum prosundente sese sanguine acies illa, subtilissimari tenuissima uel ob humorem adhaerentem uel ex calore emolliente promptissime retundatur.Eiusdem ministri industriae metit Scultios aegrorum oculis subtraxisse, cum ex eorum intuitu qui paulo abiectiores fiunt, facile expauescant:& linteolorum frusta uel gossypium quandoque tradidisse, Ut Vulnus e Ytergat. Vsque adeo enim sanguis sese effundit, ut nonnunquam artificem impedias, i, excoriatione desistere iubeat. Tum demum ab narium eXcoriatione chiruria Sus neSocium auspicetur. Sunt autem hinc operationis ducenda initia quod ad
182쪽
eam normam, quousque uidelicet & qua ratione nares refici debeant, insititium apicem esirmari conueniat. Sectionis enim moderantia ab excoriatis naribus petenda est. Vbi ergo curtarum narium naturam curiose contemplatus fuerit, quousq; sectionem diducat, secum ipse chirurgus decreuerit, age, iam cultrum admoueat,& ab altero latere,utcunque libuerisivulnus promoueat. Hic autemo latitudinem eius&profunditatem spectet,&quar utraque dimetitur,aequalitatem uel inaequalitatem. Illud enim inlitioni facienda fauet hoc uero coalitus decori. Atque hac de causa sectionem hanc diligenter tractare oportet. In hoc enim omnis artis huius splendor, totaque eius commendatio reposita est Latitudinem definire anceps est. Nam pro corporum uarietate, varie quoquevi diuersimode a nobis haec eadem constituitur. Illud tamen aeternum uobis: sanctum praec
ceptum sit,ut in latitudinis tenuitate, cum suspicio adsit de peccato in liberalitate nunquam deficiamus . Amplitudo enim & largitas vulneris, quod de insitionestem certam faciat,eiusdem angustia longe tutior estvi accommodatior Prosuncitas uero ex rei substantia depromitur. Cum enim coniunctae partes communio ae sanguinis, quasi glutine quodam inter sese uniantur, ideo alte adeo vulnus inalgendum est, ut sanguis undequaque, hilarius sese effundat. tiam vulneris altitudinem tartis quae inciditur essentia descripserit. Sicubi enim tenuis fuerit illa pars,non usque adeo profunde rescindi debet,ut in ampliorem spaciosam superficiem abeat.Tantum namque abest ut insitionis securitatis consulamus,ut potius hac uiolentia obessemus. Non enim adeo impune has partes tractare licet,
quin maxime aegrum excruciemus, ne operationem toleret, ut a se quodam
incise,non quam large sanguis erumpat. Terminus igitur altitudinis huiusce vulneris fuerisiusque dum sanguinis profusio, per totum vulneris ambitum cosequatur.Est tamen cum latitudinis tum profunditatis obseruanda uel aequalitas,uel inaequalitas: in qua omnis decentistima symphysis ratio atque ipsius artis dignitas collocata est. Sed ut haec,quicquid est,facilius intelligant chirurgi, noscere illos oportet,in vulnere duo consideranda esse nempe spacium eius, oram superiorem,in quibus utrisque aequalitas uel inaequalitas conspicitur oram vulneris aequalem esse decet, ut nullibi uel punctis, uel angulis interscissa sit, sed asium mousque ad ima sectione ad lineam facta uniformiter sibi respondeat.Spacium uero vulneris obliquum esto. Hac enim intelligimus altitudinis inaequalitatem, quod Cato de re mitibus rite inserendis Cato docuit necessarium esse, ilinius ipse retulit.
psis u. Sed repetamus paucis ipsa uerba, ut exemplo proposito uniuersam rem facilius hia. r. quisque cognoscat. Cato vitem tribus modis inserit. Praesectam findi iubet per medullam, in eam surculos exacutos adigi,4 medullas iungi Altero modo sese nites inuicem contingunt. Vtriusque in obliquum latus contrarium adradit,&4uhestismedullis colligat. Haec igitur insitio ad rem nostram spectat, in qua licet animaduertere sectionem eam obliquam dici Plinio,quae cum iuxta altitudinem inaequalis si a suprema superficie incipiens, sensimque& quasi decus alim descendens in humiles infra partes ad angulum acutum desinit. Imaginari enim oportet triangulum aequilaterum, cuius primum latus a summis naribus qua parte incisa sunt,infra ad basin earum protenditur secundum uero ibidem supra incipit&deorsum ad acutum angulum ducitur,quibus tandem ab narium basi, usque ad extremum alterius lateris, tertium latus subtenditur, quod spatium deinde nouae nares complebunt. Si enim aequali setiione&ad perpendiculum cum traduce curtae nares coniungerentur, ijs exporrectiso antrorsu protuberantibus, ingrata male pars illa des daretur. Adde quod ea parte, qua coaluerini,hinc inde assurgente carne,uelut tumulis quibusdam sulcum quendam essicerent. Oblique igitur sectionem deducere oportet quandoque uero adfiguram trianguli aequitateram nonnunquam ad eam, quae uel duo latera aequalia habeat, uelut nullum eorum cum altero conueniat. non enim eodem modo semper nares detruncari accidit, ut cum naribus nouis triangulum aequilaterum constituant omnino autem figuram eam, quae rectum ad nares obtineat angulum uitare conuenit. Nec
atramento sectionis terminum designasse opus fuerit, cum sanguine prosquente
183쪽
nota haec aboleatur, aut oculi aciem inaequalitate dijudicanda perstringat Id vetar apprime necessarium est, ut, ubi opus sit, indicis apicem in nares intromittat medicus ut quasi obice obiecto, naribusque firmatisnec retrocedetibus foeticius operationem perficiat. Solent enim nares ob mollitiem, cedere, terri aciem eludere. Interim saepius cultro permutet acies enim eorum retunditur uulnus exiccet, quantum sectione profecerit, probe perspiciat. Qua in re extremam oram cum primis linea quadam designet, mox altius cultrum adigat,4 quod rei, quum est, omni conatu, quam fieri potest, sedulo peragat:& siquid extremis naribus quod minus distingi ferro poterit, intro adhaereat, id forcipe detrahet,& vulnus in interna superficie ad aequalitatem reducat. Haec ubi peregerit ad traducis lactionem deuenire oportet, quam neque temere licet aggredi, sed ex curtis nari bus rationem depromere.Protinus ergo deterso uulnere,infimis naribus chartam imponat chirurgus, quam pro Vulneris amplitudine confirmet, ut ad typum illi penitus respondeat, nec quo recte hanc describat, ulli uel operae uel diligentiae parcat. His enim uniuersum unionis decus, atque ipsa insitionis ratio innititur. 1artam uero iam confirmatam ministro praebeat. Interea aeger apposito inteolo sanguinem compescat,&quo minus aerem plaga sentiat, ipse caueat. Tum fasciam deuoluet medicus propaginem explicabit,& brachium aegri ministrorum alteri concredet. Hic cubito dextram subijciat,altera uero ulnam carpum erectum sustineat. Ipse chartam apstlicet chirurgus traduci probeque contempletur, quid nam ibi demedum sit, at tanta&quousq; haec sectio fieri debeat.Quod superest rescindat, intra callu adr at,&queadmodu supra denaribus diximus,sic eodepacto ad eande obliquitatis normam propaginem excindat. Hoc utique factum5
erit difficile,cum id aegri vix persentiant.Curet autem summa diligentia,Vt cuncta ad amussim peragantur. Quicquid enim huic studio ad ij citur, vel ob eam rem plurimi faciendum est, quod nullo modo, si quae errata commissa sint aliquando reuocare possumus , qui Vel praecipuus stimulus est, isque acerrimus, ne quid oscitanter, ne quid temere agamus. Tum ad nares traducem adducat, applicet, periculum faciat, nunquid recte cum naribus cohaereat an extrema illorum conueniantὸ quid superet quid depressum sitὸnunquid intro hient,uel non rite coeantΘHaec omnia inquam consideret,&accurato, quorum illud ad unionis decorem spectat, hoc uero insitioni conuenit Perbelle itaque vulnera conueniant cum traducis tum curtarum narium.Atque hoc assequetur medicus,si ad rasis partibus,&aliquo, moderate tamen excisis, earum orae coeant,ne,quid Vel eXtra emineas,
vel intra ad utriusque vulneris superficiem vacuum intercedat, sedit undiquaquam aequales ad normam congrediantur. Posthaec ad suturas, efficiendas animum conuertere oportet. Quae sane chirurgiae pars aliquanto dissicilior est,ideoque latius explicari debet,ne dum breues esse volumus,rem ipsam obscuremus,&ad plurimos errores ansam suppeditemus. Inter est vero haec nostra non obiter perlegere sed accurato , quam saepissime, nequis, alias inconsuendis Vulneribus exercitatus,hac Vana persuasus Opinione,nil interesse ducat, quomodo partes hae velint consui atque ideo, cum imparatus accedat, in enauigando hoc pelago errorum multitudine quasi uastist quctibus obruatur. Vtcunque enim consuendi
rationem quis hic promoueat, nisi uel peculiari studio vel sollicita admonitione id didicerit. nunquam non vehementer labitur.Haec enim sutura ratio ab ijs quae passim,d quotidiano fiunt, plurimum,&quam longe differt. Id unusquisque intelliget, simul atque haec nostra recte perceperit Plurimae autem causa sunt ea que non vulgares,cur ea, quam iam molimur,a carieris reliquarum partium,consuendi ratio distet, dissicultate omnes anteeat. Primum enim non minimum interest, nunquid,quae parte consuendae sunt,aliquo in loco adhuc connectantur, an sede penitus, legione dissideant. Animo concipite quesio, faciei vulnus latissimum aeque ac grauissimum, adeo ut maxilla ferri ui fere tota abscissa adhumeros usque propendeat. Hic quis non videt saltem aliqua ex parte, partem hanc cum reliquis adhuc cohaerere, nec laboramus quin ea composita, suturis copulata integritati resistuamus. At traducem coniungere cum curtis naribus
184쪽
quomodo id non laboriosum est quomodo no di incileZquato interuallo distat quato diuortio separantur Neq; id satis est, nisivi partis moles,eiusque substantia
ad reliqua momenta accederet. Ea enim est in caeteris quantitas , quae nisi violentius ut gladi aliquid abreptum ur,composita prius,totam eam regionem compleat. nec ut quid deficiat, quid emineat, sed aequali penitus superficie,& corpore respondeat. Ea etiam est parti natura ut temperie a vicina haudquaquam dic ferat,sed substantia, ut pote a cuius consortio paulo ante diuulsa fuit,cum ea conueniat, ut, si liceat dicere,cum illa sit univoca. Quantum vero absit ab his legibus ipse tradux, cum curtis partibus, tam notum est, quam quod notissimum. Quis enim nescit, quae cutis temperata sit, quam nares Ob frigidorum corporum compagem , frigeant. Licet id experiri . quod frigore nares perculsae non item cutis, quamprimum liueant. Diuersa itaque est temperamentorum ratio,&admodum distentanea,&siquid commune habeant id genere potius, analogia existere credendum est. Quam etiam mole partes hae inter sese differant ex eo patet, quod illae tenues sint graciles,4 explanatae, hic vero crassus tumidus,& rugosus, adeoque inuicem absunt,ut nec superficie, nec prosunditate quouis pacto conueniant. Sed poterunt ne ea, quae iam diximus, idissicere, ut hic partium coalitus caeteris, quos fieri videmus, incommodior sit atque dissicilior Θ Certe si utriusque partis,4 traducis,4 narium essentiam consideremus, non possumus dicere, quin insignis iiijs coniungendis, non postrema misit molestia. Non enim calore ab in dant nares, utpote ob tenuitatem, & cartilagines subiectas frigidissimae, nec ea traducis constantia est cum plurimas noxast, dura eteontrectationes,dira ulcera perpessus sit, ut sibi ipsi opem ferre queat. Quibuscum ergo sic agitur, ii sint ritus proximus est, nec minimum laboris superest ut ea restituas, conserves. Sic quas exiguo interuallo coniungi partes necesse est, ut coniungas plurimum insi dare,&multoties periclitari conuenit. Exiguum enim,&laxum vinculum est,quo alijs annectitur, modicumque est spacium per quod deducto sanguine, & spiritu, uita ipsa conseruetur. Ubi vero arctius, &frequentius partem quandam innectere possumus, quo patentior alimento accessus est, eo minus laboris, minus restat periculi,&praecipue cum partes non adeo distent, neque eam in applicando uiolentiam experiantur. Quod tantum abest in actione hac,ut nihil fieri possi maiori ut maiori impetu, maiori incommodo, nullaeque partes adsint, quae ex naturae
praescripto magis inter se diremptae sint. Et quis non dicat operationem longe difficiliorem fore, qui uni solum hoc negotiscommitti videt, haec ut coniungat, nullatenus uel adiuuante uel uiam consternente natura. Non enim hic sibi natura monstrat, quid obserues,in quod respicias,quid imitaris, sed eruenda omnia artificis ingenio, meta definienda est soli currendum. At ubi natura ipsa praeelthubi callem monstrat,vbi ipsa praecedit, facile est, quid opus sit,cognoscere,obtemperare, Iubsequi. Nullum autem hic ex natura, dum suturas molimur, subsidium accedit, sed una unius artificis ingenio,&solertia perficiunda est. Nec id parum
refert, uod dum partes illas excoriamus non eam aequalitatem,quam par est,Obseruare possumus. Quae enim antea coniuncta erant, simul atque semel diuisa
sint composita non usque adeo quadrant ut nihil desideres At nullatenus hic essicere poteris, ut sic traducem, & curtas nares appares, adrades,ut aliquid non superet, non subsideat, ne quandoque hient, sed ad regulam inuicem respondeant. Sic &illud non negligendum est, quod hinc per nares recedat aer&acc dat his enim primo respiramus, quod hinc cerebrum sua excrementa,propellat, quorum utrumque, quantumuis aduigiles, & partes eas laedit, inionem imp dit. Plurima igitur sunt, eaque non vulgaria, qua partium harum unioni aduem santur, operi nostro multis partibus plus quam dum alias partes coniungere' mus,ossiciunt. Veruntamen conandum est, ne locus vacet negligentiae,sed omnes uires,omnem industriam, omnes conatus,omnem diligetiam explices,ut rite tuis
munij sungaris, nec quid uel ars,ueliipsemet, damni facias. Quicquid enim si me hic praetermittitur, nec reuocari ullatenus, nec quouis pacto compensari poterit Tempus autem est ut quomodo suturae administrandae sint,aliquando edoceamus:
185쪽
ceamus: cumque tot obstruamur impedimentis quant poterit perspicacius rem expediemus. Omnis consuendi parteseaSin illo consistit opera, ut suturas recte librare,&quae earum inuicem distantia sit, ad amussimo eruare ualeamus. Quam rationem,si quis assecutus sit, facillime posthaec omne negotium tractabit. Primum autem suturas singulas,cum dua partes traducem nimirum,&curtas naiares comprehendant duas etiam perforationes Iam in naribus, quam in propagine recipere intelligendum est, atque has easdem inuicem nuc comparari, easque esse quibus tota operis summa innititur. Accipimus autem,&quasi concessum petimus, perforarion eaS, quae in curus naribusfactae sunt,aequalibus omnino, quotquot sint,spachs inuicem distare, ut&infra declarabimus,nec unam ab ali radistantia decedere. Id uero pronunciamus, non idem esse interuallum quae in traduce sunt, foraminum, quamuis numero cum illis,& ipsa inter sese aequalia sint, cum ijs, quae supra in naribus conspiciuntur sed latitudine plurimum desciscere,ut longe arctiora sint interualla in traduceatqueangustiora, illa vero laxiora penitus,&spaciosa. Atque hoc ob partium naturam accidit. Cum enim, a glob It apex est, nares angustaenuelut ad centrum contractae sint , quo ero magis r cedunt, sese expanduntampliores etiam fiant: ideo si tradux cum curtis paribbus coniungi debeat, apex ipse pertundendussit,nec non dinares ipsae persorandae ex necessitat Vtique quae supra suturarum spacia sunt, inferioribus , atque in apice longe maiora erunt, haec vero illis multo angustiora. Atque liceat hoc nobis aliunde accersitis subsidijs, ex mathematis sic demonstrare. Sint duo cirem
Ii concentrici, alter quidem maior, alter minor a quorum communi centroedu'cantur rectae lineae, qui exteriorem arcum in aequas portiones dissecent, quare, interior circulus in aequas partes scindentur. quae quidem inter sese aequalitate non different, illius tamen &que supra sunt,longe minores erunt. Sintergo duo concentrici circuli ac σλωαn a descripti circa centrum.b,in quibus ducatur communis semidiameter ch, supra quam erigatur ad centrum commune b, perpendicularis. ab, quae abscindet ab ipsis circulis duos quadrantes abc, ubdem maioris circulivi mii, minoris. Nam cum quatuoranguli aequivalentes quatuor rectis consistant superi, centrum ex corollario . elementorum Euclid. s. angulus abci, sit rectus, quare quarta pars erit quatuor rectOTum, qui quidem consistet super circumferentiam mn, minoris 4 c, maioris circuli,quarum unaquaeque ex ultima sexti, quarta pars est circumferentia
sui circuli, Quae enim proportio est anguli m bis, minoris circuli ad quatuor reci os eadem etiam est circumserentiae mi, ad integram circuli sui circumstarentiam. Eodem pacto vise habet circumferentia a si maioris circuli ad suum totum,ut angulus a b c ad eosdem quatuor rectos Diuidatur postm dum in partes aequales circumferentia haec a , nempe in quinque quae sint ad de, ef fg, g c, ad puncta diuisionis rectae ducantur a centro , quae sunt d, e, b f, g, Ipsae igitur lineae&arcum minoris circuli, , diutident,in totidem portiones aequales, sed attamen minores ipsis portionibus circuli. Quod uero inter sese aequales sint,sic patet. Nam anguli ab d, be, bcs,g, hi, inter sese aequales sint, ex et . tertiiElementorum, quia aequalibus circumferentijs ad G ef, fg, c, ut ab initio petiuimus,insistunt. Quare&circumserentiae seu arcus h lii, Κ, Κl, in exacteiusdem,inter sese aequales erunt, quod aequalibus angulis subtendantur. Quod uero maiores sunt arcus exterioris circuli, quam interioris, sic probatur. Nam eadem est proportio anguli ab d ad quatuor rectos, quae arcus, ad ad integram circuli circumferemtiam exterioris circuli ex ultima sexti elementorum: atque etiam eadem est proportio anguli mbli, ad eosdem quatuor rectos, quae arcus in , ad integrum arcum interioris circuli. Erit igitur ex undecima quinti eadem proporti arcus, ad ad suum integrum circulum,quae arcus h ad suum&permutando,ita est arcus ad ad arcum ii, ut circulus exterior ad interiorem. Sed ille maior est interiore,igitur,&arcus ad maior erit arcu in h. Eadem&ceteroru arcuuratio est,si conserantur inter se. Quare exteriores arcus maiores erunt, interiores uero
186쪽
minores,& dic quod probandum erat interioris circuli portiones exterioribus,minores erunt,illae vero his maiores. Aggressurus igitur chirurgus suturas , qua prima huius operis pars est, nares: propaginem perforaturus, in sedile aegrum collocabit sit,splendidissimo aere, uittam capiti inij ciet,mox tamiam, cuius supra
mentionem fecimus, fronti applicabit,&retro,ad ceruicem connectet. Haec ordine acus excipit,nequis error, aut confusio accidat, dum partibus iam perforatis,suniculis eas constringere conuenit'. Facilis enim hic lapsius est, ne linum quoddam pro altero arripias,&quae secus conueniant, inuicem coniungas:aut, siquidem ea explicare uolueriS, quod non sine temptiris iactura fiet, ingenti toedio aegrum,& dolore assicies. Sic igituro tuto rem expedies,&celeritati commodabis. Quod ubi peractum sit, agite, iam partes acu traij ciet,& primum, quod commodius fiet, traducem, mOX&curtas nares Ante tamen quam acum immiseris, suturis loca sua designasse conuenerit,d unam recte in medio, in summo traducis apice constituisse hinc inde succedentibus aequaliter caeteris Eam uero prudentiam adhibeat uelim, ut quantum potest, suturae enaciendae interualla diligenter observet, ne quid ab distantiae aequitate, quae quidem alia est in naribus alia in traduce, deflectat, sed omnia ad trutinam exacte reuocet. Hac enim parte quicquid ad coalitus certitudinem, celeritatem spectat, quicquid ad cicatricis decus pertinet, omne uelut in pugno comprehenditur. Quare non est,ut quis haec negligenter aut obiter administret Auspicabitur uero utcunque libuerit, uel indeYtro uel in sinistro latere medicus,&perforata prius propagine, mox curti Snaribus,acum supra,& recta uersus frontem ex opposito educet, atque tam ijs affiget. Si tamen decorum, hoc in loco obseruare uelit ab media illa atque inter caeteras summa exordium sumpsisse non obfuerit,d monasternatim reliquas ad ministrasse. Hςc toties faciet, quoties aequu uidebitur,&ipse prius assignauerit. His rite sic peractis, iam altera pars instat huius operis, quam constrictionem dicimus. Ante tamen in ledium collocare aegrum oportebit, ut operationem hanc summa quies quam primum excipiat, ne uel conuellantur uel disrumpatur futurae uel quiduis aliud accidat, quod exinde nobis facessat negotium. Quam enim id facile sit, unusquisque uidet, si sunt culis iam constrictis adlectum deducere aegrum, ibique eum uelimus recte componere. IS autem ordo inconstrictione seruandus est, ut eam suturam . quar caeteris mediam sedem obtinet, atque ad extremum apicem propaginis est, primum constringamuS. Haec enim, cum supremam regionem occupet, id praestabit,ut exea, uelut ex perpendiculo totus traducaequa lance dependeat, atque ut latera tandem eXacte coniungamus Haud secus apud sutores, nsuuenire videmus, qui tunicae partes in medio primum connectunt,&hinc ad alterum extremorum progredientes, non inconcinne eas consarcinant. At si ex altero latere,d praecipue infra opus promoueas, inaequalem pendere traducem,
deorsum prolabi uidebis, quod quantum abest a reliqua operis perfectione unia quisque per se uidet. Non enim posthac, misi summa cum disti cultate,aut non leui passientis cum cruciatu,partem eam attrahes Adde quod suniculum iulum prompte laxari contingit, dum in oppositum conuellitur,4 quadant nus ad inferiora propelli. Illam igitur suturam, quae media est, & qua constricta
non inaequali examine propago libratur, primam constringere opus est, ualideque connectere, abhinc uero aliaSex ordine, hinc uel inde, ut aequum unicuique uidebitur, quousque orones funiculos collegeris &circumplexis arcte propaginem cum naribus innodaueris: Modus uero constrictionis hic esto Chirurgus in eum situm conuertat brachium, quem stupra descripsimus, cum traducem ad n rium aequalitatem resecari uelimus, iubeatque ex ministris alterum, eum scilicet qui caput aegri seruat, manum illius supra uerticem impositam arripereo adia pum comprimere, quo minus uel deorsum, uel ad alterutrum latus inclinet. A1- ter uero cubitum manibus statuet, qua parte radio conterminus est, tollente interim traducem, iuriis naribus applicante alio, quem tertium, ministris illis succedaneum secernere conuenit. Ipse sinistra manu, filum quod e traduce prominet, & dextra, acum illius arripiat: suniculum hinc inde leuiter ducat, nunquid is
187쪽
ipse sit, quem connecti uelit, uideat nox duplicatum implicet,arctius constringat. atquene resiliat, alio effecto nodo,sed eo simplici,denuo connectat,linumque se re ad nodum usque rescindat. Idem etiam cum alijs faciendum est, atque exoriadine,ut paulo ante diximus Sic enim omnia reete,& ad iustitiam administraueris, nec aberit, quin necessaria quadam sequela etiam sub manu tua ad nutum tuum queque obediant.Sed ut rationem suture unusquisque perspectam habeat tam causam quam operandi modum his duabus tabellis ob oculos subhcere uoluimus. Caeterum
188쪽
circumcirca haerent, nequa moueri possit, constringere. Inter caerieraseam, quae eruci supersternitur,&carpi articulum uincit, primum utrinque locis suis constringere opus est 1 Ab hac cubitalem , MOX a Niliarem, tandem uero pectoralem. Ipse at tem praest opus hoc chirursus uelim, ne -hoc muneris committat. Quicquid enim tanta dierum mora tot perpessis incommodis tot supentis disticultatibus hae tenus acquisiuimus id omne in bacuna actione tanquam lacinio quodam continetur. .lli Silur uel labori uel industria uel solertiae parcat medicus, sed uel maxillae niunc uideat, ne quid, quod artem ipsam, aut dignitatem suam dedeceat, commutati haec enita exoperis successu pendent oleum sit huicum opera prosundat . Si enim in leuibus maxima plerunquer rum momenta continentur,& i e Visu In sit exiguis principijs ingentia mala tandem suborta'sse, quid suspicandum,quid non pertimescendum, ibi tanti interest, leuius ne quid facias an ex ah imo, cui negotio totius operis summa innititur.
Non igitur nestigenda est deligario, aliisque committehda,sed si quid recte curatum velis id ipse essicias. Vt etiam seruus sidomo ipse herus est sic neque in alijs uitae muneribus quid saluum esse potest, nisi quorum auspicio,&nutu id regitur ipsi uideant, ipsi praesto sint,rpsi manum admoueant. Veruli tamen cum non tantum semetipsum recta facere &que opporthma sunt, prestare deceat, sed & grusn&qui illi ausident laque aegrotum cnirurgus moneat iubeo, ut quantum potest, quiescat, brachium non distondat, norruetueri, non quovis modo concutiat, ut ab uehementi respiratione de eat . Non enim difficile est, ut partes illae tantam serramentorum, constringendo perpessae inuriam inflammatae intumescant, quin id ultro accidit nec opus est sit bimetilia damnum arcessere.Quid ausa non iniquum uelit . unius uel sesquihorae spacio linteola insternere,&ad insitionis
locum circviiij re. Porro haec ovi aquato,&rosacea, quae portionibus a quis misceantur rigate conuenit,& ne os incalescam subinde renouare. Nil enim γque praestiterit, quod uel citius uel felicius, quemvis humorum affluxum, non leuem quidem compescat,am si inhibeat. Haecisitur in insitione sic peragenda sunt.
De curatione sitionis , s quae uictus ratio interim L
A, vero tempestitium est, ut insitarum partium curationem, ad
coalitus usque tempora, prosequamur, quae tam medicamentorum naturam, quam Uidius rationem complectitur. Omnes enim
medicinarrantes ita lonnexae sunt, quemadmodum reserebat Celsus,di ex toto separari,non possint. Nam illa,quae praecipue medicamentis pugnat,4 uictus rationem adhiberi iubet, est inanis est omnis medendi labor, praScipue in morbis paulo uehementioribus,quamuis,si clementius agatur, sola diaeta quandreque uinciat, nisi cum uictus praeu dijs,&pharmacorurri copias coniungaS. Proxime autem symptomata enarrabimuS,quae in hoc insitiohis decursu non infrequenter suboriuntur, usque adeo uicina bonis mala sunt, nec licet aliquid nisi cum periculo aggredi. Atque ut ab medicamentis exordiamur, ea ex uulnere petuntur,cruento solum,nec illis symptomatibus lacessito, ideoque nil praeter simplicem unionem expetente Siccitate itaque potileant,secundo gradui uicina,media inter sarcotica, epulotica, quae neque dete
gent validius, neque constririgunt obnixius,sed ne inter uulneris labia aliquid hin,
189쪽
moris intercurrat, moderata astrictione cauent, quae tandem carneis fibris inter textis, quasi uinculis quibusdam unit natura, agglutinat. Quam natura copulam non aeque satis admirari cogimur, extollere atque praecipue quod quidam non imperiti rerum medicarum, nec uulgares homines , adeo lago inter se nexu partes hasce colligata esse dixerint ut si paulo duriuscule contreetentur,iliacet decidant.Nec tanti quidem faceremus hanc opinionem,quam alias, nec enarratione dignam censemus, nisi&ad caetera,quae ad insitionis operam reseruntur, hoc salubre documentum aggregassent Aiunt enim:quaecum scripserit uir in reliquis medicina operibus sane peritissimus, excusabiliorem reddit uiri clarissimi cuiusdam opinionem, tale nescio quid suspicantis. Fuit enim cum nobili adolescenti cuidam nares restauraturus ut is ad unum ex purpuratis Rom. Ecclesiae proceribus negoti,causa accederet, qui aspiciens eius nares tectas dixit nunquid sunt nares restitutae,& ex carne factitatHAsseuerat nobilis adolescens Iunc rogauit si liceret eas detegere:libentissime fore ut detegeret. Nunquam enim antea conspexerat Ilico secedens a conspectu adolescens, quo detegeret,& a sordibus nares Expurgaret ei clamauit purpuratus:caue ne sequantur. Sed haec non sugillando a nobis recensentur, nisi ut ab iniuria artem nostram uindicemus,& quas notas haec
hominum inscitia inu abstergamus Manant enim facillime in mentes homi num fabulae, saepe falsum pro uero uulgus arripit. Nam sic comparatum est, apud hoininem imperitum ut, nisi quod ipse facit, nil rectum putet, nec singulis quisquam arridet, nisi quod ipsi praestent, uel ab alijs multoties praestari uid rint.Solet enim imperitia non quiduis,& operis nouitas nobis persuadere.Et multoties abhorremus quid ob id saltem quod nouum sit, inauditum nihilque placet,nisi quod Troianam originem referat. Seduana sane hominis cogitatio est. Qui fieri contingat, ut, quae naturae beneficio inuicem coalescunt infringi pos- sntPan hoc in cicatricibus, quae iuste coluerint, unquam usu uenitὸ nunquid ratio
ad Badet PQuinimo si attentius rem consideremus,tantum abest, utiquae conglutinata semel tuerint, denuo diuellantur, ut pertinacius inuicem cohaereant, aut siqna disrumpi eas contingat,non qua antiqua uestigia sunt, sed proxime, ubi molliores sunt,&minus pertinaces, diuulsae cedant. Quod etiam in plantis comperatum est quibus semel implantatis, quantumuis tenellis,& quam grauissimo ueli mentissimi flatus impetu perculsis, nil secius accidere videmus: Sed obsequuntur, cum sexibiles sunt, velut cannae, Violentiam ventorum cludunt. Concedo quidem sed quaeso periculum faciant, num adacta manu, violentius attracta, non dicam, a mutua connexione, surculum illum diuellant, sed ut saltem hiet leuiuscule, usqueque dimoueant. Videbunt certe alio eum discindi prius quam in infitionis articulo concuti,adeo callus, quem induerunt, uelut glutine quodam contumacissimo partes eas coniunxit, ut nulla uis, nullus impetus hoc consortium rescindere ualeat. Neque id si in arboribus contingit, minus propterea in corporibus nostris acciderit, quorum operationes caeteris longe antecellunt,& materia multo, quam in illis, aptior est,&benignior Atque ne uacet locus haesitationi, certissimum ess nouas nares longe contumacius adhaerere, ac caeterae partes corporis nostri faciunt,ubi per cicatricem coaluerint . Cum enim robur omne & firmitas unionis ipsi callo, qui cutem longe superat duricie imitatur,&partes nouare geminato, muniantur, tam intra quam extra, proculdubio&pertinacissime eas coniungi contingit,&quasi gemino modo arctissime inuicem connecti. Id cum supine imperiti homines considerauerint, in re clarissima, nugantur pueriliter veruntamen cum aeque stultum sit, stultas& inanes resutare opiniones nec plus laboris uel uerborum quam opus est,in unaquaque re, leceat impendere, ideo haec missa facimus, ad susceptam curanda insitionis prouinciam,nosmet conuertimus. Diximus ea medicamenta esse operi huic dicata,quae
interea,quae ad cicatricem ducunt,uel carnem regenerant,mediam quandam naturam sortiuntur, quod siccent nimirum isoderate astringant. Ita enim fit, ne humore aliquo labia plagae intumeant, matura,ut solet, strenue operetur . Dicuntur autem medicis glutinantia, quorum sarrago uaria est&immensis. Huius generis
190쪽
generis sunt ebulusa ambucus, syderitis palmae pin edae cortices draconii solia recentia,quae fraga gignit herba, an Salli salix,andros aemuria, astragalus, phylomunculus elephium, lymphytum petreum, araneae tela, sed ea praecipue,cui eli strino pollen insederit, haec enim ualentius exiccat equis tum, chamaepytis, a noglossum uero unum mire celebratur, ut quadam temperaturae lymmetria, una gendis ueteribus ulceribus,nec non Vulneribus nuper factis; nulli remediorum cedat Isalidi satiuae easdem laudes tribuunt. Centaureum minus foribus&fo-lijs vulnera etiam magna coniungit. Sic pentaphylli folia, mumia, folia hedera recentia, quibus uino coctis prius, praegrandia Vulnera conglutinari scripsit uir quidam inter neotericos non incelebris. Sed ulmo peculiares natura dotes
Plin. , .hist attribuit. Testatur Plinius, qui folia, corticem, folliculam non ignobili in vulne- natur. ribus agglutinandi spoliere faculia te scribit. Quinimo usque adeo felici successu fit, ut admirandum sit, quam exigua&honesta posthac supersint vulneris uestu gia. Itaque plurimum ualet si papularum stigmata delere contendamus. Hinc ad Phenum curam in mento praecipue, ex Crisipo,Vlmi aquam optimam esse Critam=b LELIO reseri,ut stribit Galenus.Huius Verba sunt ulmi lacrymam aqua dissolutam msee. lota 1 ponito. Est autem lacryma illa gummi quoddam ceu lentus ac glutinosus humor folliculis inclusius, ex quo culices proprie cnipedes dicti generantur quam a uermiculis hisce repurgatam certissimo emolumento experiri licet. Ex hisce igitur Omnibus, quae iam diximus,quam plurima praesidia parari poterunt, quibus unio nem illarum partium, nec inhoneste quidem arcessere possumus . Nobis uero vulgaria sunt, in myropolijs quotidie praestant ceratum ex cerusa,&emplastrubarbarum. Idem enim, quod uolumusin pro dignitate praestant. Huius uero usus est rigente coelo, atque adeo corporibus paulo humidioribus:illius autem per aestitia tempora,&si qui corporis status iusto calidior sit. Atquemadmodum vulneri, quod ad externam superficiem est, hisce praesidijs medeamur licet, ita quod intra opponitur aliam curandi normam exposcit Hic enim tribus ad minimum diebus,res agitur suppurantibus, atque ijsdem plane,quae supra suis locis exposuimus. Sed cur tandem unum idemque vulnus, locis oppositis, opposito modo curamus Id equidem minime fit praeter rationem Plurimum enim externum vulnus ab interno differt, quamuis prima fronte id haudquaquam appareat, Praecipue unionis nota, positu atque partis natura. Cum enim vulneris labia usque adeo adnumerum extra cohaereant, ut nequaquam hient, nec interea diuersum quicquam intercedat, secus certe accidit in intima superficie qua semper aliquid, quod derasum est, eminet, non equidem in naribus, sed in propagine, ut hinc eorum ora minus aeque ut extra sit, ad amussim coeant. Neque id artificis negligentiae tribuendum est, sed operis dissicultati. Quis enim est ita acris ingenij, ita manu promptus, ut utrinque tantopere partes eas ad radat, ne uel minimum ab aequitate inuicem recedant, sed ad regulam tam intra quam extra conueniant. Id quamuis circinio peliceret assequi, quo primum area Vulneris innaribus dimetienda esset, linc traduci amplitudo eius applicanda, usque adeo tamen pars isthaec abhorret, ut nullum hinc consequamur commodum. Est enim, resecto callo, substantia interior traducis,laxa, mollis, admodumque inconstanS, ut simulatque quantitatem, ad normam, quae est in naribus, designaueris, protinus diffluat,nec limites assignatos obtineat. Quod si intra modum eam excideris, neque sic voto potieris Raro enim aut fere nunquam licet, quousque iam detracto callo cutis ipsis cessura sit,& periculum est,ne intra modum adhuc subsistat, nec eam, quam requirimus amplitudinem excoriatio nanciscatur. Adde quod si uelis , ad numerum negocium euoces, curiosior paulo fueris, temporisquo iacturam facies,nec leuiter aegrum torquebis. Itaque ne quid imprudenter labamur, plusquam par est, mobis Malis setoedio simus, liberalius paulo traducem excindi uisum est, atque eo diducere, ut eam, quς in naribus est excoriationis latitudine excedat. Hoc enim tutius multo,&commodius fuerit, nec cum lata molestia coniunctum. Accedit etiam,quod diuersam curandi rationem ab ea, quae CX-tra adhibetur, aggredi hoc loco oporteat, quod omnis humiditas,que ab uniue