Antonii Musae Brasauoli... Examen omnium simplicium medicamentorum quorum in ...

211쪽

' planos ruti gra pipere e iis Q ut antisium cimo α nunc rustici Ligum pro piper luco mentis utuntIIc ego conditum irculim Libistico satis gratu comed , Gemis in edibucillustris mi imbaldi illisci, quis illuὰ

sp simus v Ducis Ferrariae primogenitiu Galliam peteret,uccitim magm i is Comitibus Boniβάcio B ut aqua, et Iraucione Rangone uiris integerrimis displicuit Aod illud animaduertere oportet, Liguris fori nicu contestibisticum adulterat. Quius mio scoridis temporc sobriis seminibu adlitterabant,e alte ero quodam semine, sed subamaro,ssio sap0re deprehendi debatur. Unum est,uos Libisticis minibus carere, cuius

etiam radices in officina deinceps habere curabis. Gata ut nos 're,oe bii pani Germani uero iebstochel appeti

ba est,cuius semine in placetis,cibariis diuersis aceto uiri

ridi, e arido per totum annum uescimur ferrariae madi

H ία mg copia habetur Graecis μα Μορ dicitur sed non ι solum semina, ueru, 'liae radices seruare commodium erit.Sed quum C in aruis erraticum forniculum,autol. uestre inueniatur quod rei medicae proficit, ideo huimbernen im errariens agro colle tum seruabis. Adeo nota sunt haec,ut nihil aliud dicendum uideatur, quam Hil nos modo,Germanos 'nich et Gallos 'noueil foenicuis Asparagus tum uocWe. ME. Sparagis masequuntur a M. Asyaαragi dicendu ess,ati,no alexba,ut nihil aliud dicendum uideatur,quam in Fmarim i agro colligenda,ubi infinia

212쪽

s M. etsi seruandaevud p animaduersione dignum,apud antiquos hoc nomen Hyaragus iuri pharagus, non olum noti yia linam hanc herbam significare, quam1 parsi spe amus sed cuiuscunq; herba ct rei qum primu erumpit ut edendo sit Pauli Aeginem hoc manifeste offendit, qui caput de Asturagis inscribit ino tame deblata lacturica,atriplice malua,ta at milibM periradiat. Nos deae coctos in iure astaragos acetoste, Cr oleo conisteritos, magno gula delem mento comedi M, ero principum delici j sunt,adeo ut etiam fine oditura comedantur. Hiae stant,ut nos rre paragos appellat. E. A cetosae semen Aceton. quaeramus. R A. Species lapathi est acetosa,ea cuae acies

dium saporem habet, quamox id appellant, notissima se

apud nos herba. Arabes,praesertim Avicenna de lapatho α θ' tra lans, loco bulis uocabuli lapathium ro nomine ac itosa utitur, quia in eaparticulaqvula e quae in omni lapathi specie non ignificat acumensasqris, sed in

aliqua acumen 'liorum, ut in nostro uocatorumce fotaliorum aciamen in herba,quam uulgo herbam brusca uota camus,acinmensaporis: huiud herbaesemina,in errarie fiagro colliges uer m nec soli aut radices, utpote rei medicae utiles,praetermitto. Reperitur et trifolitam aciduam, quod alleluia uulgus nostris appellat sed quwm recen

tes acetosam dicunt, lapathon intelliguncion trifolirum. idua, quamuis eundemsere sapore habea ut illi merito particula se tribui, resimul componi posit. A Gallis

oeteisse dicitur,qualibeter Mus parat Lusliani aeteri desta uocant emani uero,saoer ampher, id est,aceta

213쪽

set et M ifiliciis c Aethiopicum , C Pelops uti fractim SLler mori minxit recentiorum effaria Dioscoridem issetimus friente i ii 'criptiones chrrantur uoluti erum foedi' niculi lia ab re, ta ridi tua, quae desie cum recta Di scoride dicuntur. At si scinia quae a pharmacopolis vendunt inceri laremus,focli Acthiopici femina uidenta tur,quia seme est amiarum musili risei τὸ amarum non est sed acre licit aut erit cx Masilia habere, iam quom iidie non ili ex illustrifim AF uti nostra

probismis a sanctifimae muli clam limbus Gallias petun taurabimus semina af erat quibili terr,m Ita,

herba oculis intueri licebit. 14. Hoc ne praeterm obsera i cro. A. Non moti hoc sed plura etia alia habere atq; plantare tentabimM. corrupere uocabulam ccentes, ut

siler pro seseli dicantineris quia fileraqucsa loca mali

214쪽

in quibus etiam scitur,propter bum disrfntia inomisin ciuidere filere u quatico, de inruistici baculos

parant,distingueretur C radices habere conueriniet a Germanis quibus dis it Luremes . est, camp strecum inu,appellatur ing stu enim aliquas parte cum aem micatur sΕ. Mill1bolis fem:na accedunt. BAE A. Si ilium Serapionem corderare tentemus,ubi de cui pertrachal, iis ψ

quod eius interpres mitin folu exponit, sim deprehca detur em esse apud titissescindit holermon id est a. g. aniat idolas en quod apud Scrupionem culbi est,mitaliu solis quiue enim Serapio cul habere 'liu familia' se

ij siliis,ni, quia sunt maiora,Cr altiora, atiora σquae sunt ex eisanistriora, echinant uerbustorram, habet uirgu eleuatas subtiles sicut linguas tum , quam quibuscum Di coride conuenit quem sei audiret:ιbrat,m hunc modum scribit bere fulta oleae longiorarentini Diio rus ad summam radi Zeius iaceutia, ramuriis uero rectos graciles,crafit dine acuti iunci e relia

qua,in quibus ambo conueniunt de igitur in Diolicoridis litho fhermon culb Serugionis ci reccirciorum ilium Ioui Nos herbam habenim huic simillimam cuiuisemine mulieres nostrae profligendis coronis utuntur,appe iat autem coronas indices quosda, quibus Deo preces num tarant,ac si pensa quotidie reddat in duo bi tame diserre uidetur litholhermon, nodirae herbae se me lapido um, a mulieribus lachoma uocatum. Primb nostra tichoma 'lium nundinacei labere uidetur, uel saltem mutumnia gru imitatur. Deinde litholermon serpere dicitur quod missicii nostra lachvma, Pae ueluti frutex est. Evrex

215쪽

Et Dioscoridem confiderans,non uidi ipsum folia ferpta

re dicentem, ut a multis creditur, 'd eleuatri sunt folia hi men quae in 'rn ibunt,prope radicem per terram expanis dunturAnquit 'nim ipse: τρύπα pi πυlus iae usi se κεἰ oe quae uerba a Marcello interpretantur, ad

-- summain radicῆ eiis i cessii ut fensum Aciat,oseae folia hisbe ela summa radicem iacentia id uero in omni folios sum est, quoniam a tanti in i cent, Mae histriora uni prope radice dromermolam rectili interpretatur, isti xm radicem hara iacetia, id est, folia quae iuxtαradicem sint huini iacet. Undes hoc modo interpretemur, qui sitior interpretatio uidebitur, I ea quae iuxta radice fiunt in terram inclinari. Quae uerba cocti ierans Serapio dicetabat licet barbare Et folia inferiore declinant uersm terar scientia uelut strati super terra. Et Plinivi librox XVII cap. I. autores reprehedit qui serpere tradiderunt,quoniam ipse ut inquit non uidit haerenteAnsumtama igitur, nost a lachoma lith hermon,id est semeitapidos rum est, Muis influo differre uideatur, ab eo Dio,

seMMA:quia hoc Dioscoridis oleam nostrum miluinni, Wint,aut arundinem mimur inmen in genere lapidosi seminis es'. renu lapides ragellit uesicae aut minuit, ut experietis in quotidiano usu demostrat. Frostra igitur uocari lachomaspecies lithothermi Dioscoridis erit,er se,uel mili solis Serapionis ac recentioru Nec move ru,qubd magnitudignem erui habere dicitur, quoniam focundum loca maiora e Tramo sunt mιnora sunt,quib- uos ut iratis fota bilet, quale Dioscorides describit:

nostra teuchum in labostremo a Plinio fis pingi uide

216쪽

experti fumus Eodem nomine a Gallis quo recentes apta

pellant,dicitur,scilicet mili solis a Germanis quibus dum ster fume,ab alijsmehrhirsse,nucupatur,quamuis adiuersa proprietate haec nomina mposse uideantur.Deαnis prae cisteris mili solis generibus d praetermitte rem, quo uos ulmini, utpote cieteris ineptius,=id seruarem quod magis alb- nigris quibusdam maculis steri . si N. irabolis semina sequuntur. BAE A. Hoc uocabulo mall. Mirasole,pod Latine heliotrqpi- dicitμr,omoe ber usa 'Grbae ueniunt,quae ad sole uertuntur,ci fere nubilo die une rusticor- horologia. Dic cui semina collecturuε res quonia cichorea, scabiosa iam diffs, inter mirabolis petacies ab autoribus co urantur. Erillam intelligo,qum

iri uulgari nominee simplici apud nos annas apud 'Tuscos atrasole,apud recentes tonsa solis pud Arabes

erua appellatur unde oleu de Aerua fit quaesitu plaismi habet. x K. Iam accepi Damotelligis, a Dioscoruus με. rid c Graecis Cici, er croton, a Romanis Ri - παpellatur obsimilitudine, quam eiu3sem cum richno ania mali habet. 4. Aid est hoc animal quod ricinum o caues BRA. Id quod boues er equos apprime uexat, nostuvlgycecam nuncuparem satis um certesimilitudia , labet, non tamen omnimodam. A. Non est opus ια ad amu ςm couenissimodyin aliqvisus quadret ranci herbam, uel arbore nam arborescit,sii scapuου arborir

218쪽

ualde eummmciba sunt. Coniel iuraueτὸ, sua mouentur, ut berberis fit c flpina uua,adeo tenui Vi, ut de eruat, quippe ex nomine tanta umitur nam inquiunt cris sitam dici quasi acrem spinoi, Crixaacantha quasi acuta pruna tu ipsi uidis qua coniectura moueantur. Adde in gram musthmul femro, quia in coacu haegranos ires ac iani n uua cristina unum botu est. Vidi ego ooacatham acinos quatuor habentem sed pro maiori parte duos haribet. Vndegranum illud quos im utimini serapionis erAvicenae ac caeterorum Arabumn veru berberis, C Diοα scoridis, Galeni ac caetcrorum antiquorum ueram Vari

cantham esse certus sis Lot Pelia ccceti sunt, qui bor

berm pro a palato accep re, ut uo loco intcst gere lita cebit Galli Arabo non tu utuntur Germani nonnulli Suis rich, orbi ci appellant. a. χή loco hos barberes collitagere oportet A. In his montibus, quamuis in Bono,niensibu etiam, Mutine ibus, per totum Aprnn tuum copiose vireant in nostris etiam dueis quandoq; repcritatur in omni solo nocitur cco,humenti,aprico, bcle paα

tenti Si in rigilioribus locis inuenies, ibi efficaciores fructu parit. DE. Rapae bluc stris femina occurrunt. BAE A.

De rapa dicemus, si primae admonuero,no solismix aricanthi granum, sed C radicos fert udu's mirorq; te hunc fructu inter semina numerasse s r. id ictum cst quia ob semina expetitur. BAE A. Esto Rapuaggredimur,n I pMer ipsae in usini medicum ueniunt. Vos 'luc tris femina DA . , habere curatis,cur et non sapiugum e ballux emina io

219쪽

r i medicae proficiunt, C caro radicita folia. eoliaculi quum primim exeunt, hi ipsa radix muria contiditur, aut sapa, ut noctir mulieres pro quadragesimuli obsonio parant. Notifim e lint rapae, satinae, soluestres,ui Ferraricncti solo rui humae, pruecipue cx dulcis asiae oli est a talia cisteris Nurcinas praestri. Quod non ecisset fi eius tempore Frrrari se erat si diit. T Epore enim Columellae Fcrrari cribe solum asses erat pari tres autom nostri culturae assiduitate,nunc infertilis orcumpos deduxere,natura Qq ad hic t cmp0ra repugnati te scii ars iraturum uincit modo impense uelit Alisista hie rapas in pultarijs comedunt ego et iapc aestitem,ne

aut lignescit colonum cuiusdam rubculi mei prope eraxuriam iubeo,utdilia ad illa usq; omitibus rapis de emat,ne ad seme perueniant hoc enim pri filio Hadae,scunt,sed tene aee coetibiles per utitu Uum ae tityba bentur,nec cibu est aestiuo calori noxius in a mni armages uocantur nermanis, illaui, id est Θluest is

Daue . rapa dicitur. F. Daucis emina praesentantur. R. Multos in Dauco aberrare uidi in Cr omnes nostri pharmacopola herbam in errari risi agro frequctitifimam pro

Dauco accipiunt,quia ima rusticι appellaturi,quu minamen aliares Daucus sit. a. Quae igitur herba est haec, quMm nos Luc- appellamvis c ubi uerum daucum habere poteros a RA. Ea herba,quam uos pasim in F itariens arro in tritici stipulis crescentem colligitis, cum appellatis,a Dioscoride saecφυλόνον οικιον, id est, et pasti cablaestris dicitur,ut apparet siquis eius descri

ptiotim confideret,iraserim in dicit flores in medio

220쪽

s j I m. 8s exiguum quid purpurae habere, quod minen in croci co lorem uariat, hoc etiam in omni bella non est fustiscundum loca maficitur fuere tam qui pastinacis illam hiuestrem, dauca idem esse putarent, imo uos prodauco ea utimini ros autem aberrare hoc indici est, o bouia Dioscorides de pastinaca erraticaseorsum a dauco S. o. pertractati, e tertiam duuci 'eciem oluestri pastinacae comparat,mnquam duo fuit,quemadmodium duo esse constit: prmam, fecundum dauci 'eciem, non esse pasti

nacam erraticam,ex si s certum est: quam ob rem quem ..-' uos auc sumtis,daucus non est, sed pastinaca erratiaca, ut sapor,odor,ta reliqua ostendunt Qui etiam damae cum pastinacae 'eciem assierunt decipiuntur quoniam a Dioscoride,antiquioribuε ue nusquam describuntur oseorsum a pastinaca de dauco pertradit. Non me ignfiscini, laucum, pastinacam aliqua similitudine iungi. E. Quomodo uermn daucum habere poterimus B R A. Si in Cretam mitim , sumptis seminibus terrae manis demus quod illustris,mus princeps a P Η Ο svra fera recepit. Non solis autem hum Creticidauci seminasede radices in usum medicum ueniunt aliarum uero perucierum femina tantum Illudq; admonere uoluerim,quumdauci, Himestris pastm eaede fere uires lita prunuco uti licebit: sitiua autem gastinaca fusum mediis cmmmmmualat Serapio etia cap tdaucia capite bauis Sem inelae, lint,p Imacae,eodem modo quo Dioscorides sepais rauit sed pandelirimae recentes adeb confundunt ut Ducum pastinacaliciant cir apud serapionem idem esse