Antonii Musae Brasauoli... Examen omnium simplicium medicamentorum quorum in ...

271쪽

Caratur quae dicti minus est Arsib c buthormarie uo, candi casum prmanis eci umini Dioscoridis ρε peram etiam descripsi Iht,mqμirni sibi,Cr suo tempore. ι--ignotam,mox notam specie suo tempore dosa inquieu, esse symam si issam,breuem,quis radicem habet,qua lanam lauatur. Si uerbilos coride in capite Struthii con derta vj.quod ante caput ocumini scrip tinnies', inclinein radice lanas lauari ut hinc arbitrari oporteat, Ausicis

secundam quidamstpeciem ocummi non possetisse, sed de

bio tractare cuiuό rei causam arbitramur Avicenna

Dioscorive ' fuisse, qui a pomo librario scriptu strvi , . . . thium cum ocumino ofuderit erapio aut qui iustum odied hauit nullo errore ducitur, ii 'eciebM VAmiati Tamen de Pisio mirandu magi est,uiro Graeca linguae Latim disertis imo, qui ct Leonicen creda min)ocuminum cum ari ochia confuderit, ut rerum similitiam deceptins uideatur,nam utrunq; a rotundit te nominatur.)cumminopum terrae, Aristolachi. uta τὸ rotunda etia dicitum de in hac rotunditate decepimest, quia xxv. lis inquit Ari ochiae radice simul em

272쪽

neia non solui3 pnatibuε aduersaturmed fertur si Laetagnans hanc radicem transi erit abortium patrem ut ingenuelitra bilinio potius, quam Leoniceno conserui sitire uas esse radices,qui m capiantur,er arist lacti . clamini, quod ab aliquo autore notiss- gnito accepit Plinim nomeninoam est,quael se arbita uari cluae a tamis uiris dicuntur etiam si ab alisis prenanillaiscimus etiam Cr ips- tertiam quandam crum speciem cognomine cham son, uno tantum folio, radice ramosa posuisse,qua pisces necantur.Ηac Hermorativi icbiboteram propri uocari censuit, quamuis hoc nomen prmae speciei claminia Dioscoride tribuatur: sed haec alias. Miror etiam de quod excellentiis o utiro,qsim suem reprehendere conetur dicente, 'Heuuantur super radices frondes er paru infra, fine eleua αtionestipitis. Hic Μψuem reprehendit ille, quia caulen stri quatuor digitor sed nud Dioscoride, ipsae perimi testibus sed potius errat ipse quia per caulem, stupuintestigi a quo folia manare debent, veru omnes araiicefluunt tenuistis:undes pu uere non habet, m

273쪽

dit etiam Mesue calidae C siccs complisionum tertio ordine esse. Ab eodem reprehenditur,Gakn-,o inutiemnam huic grad monsis Misse, citi longe erraνerit

noue qui in hoc uoluit μ rc mordiis in quo Galenis Avicenna non tu ere, Ad iis aut pertras, oppori iuru me his istilibus occupati bonuboras in collia Arissolo-si---α μα- - δε--.acu starii longae, rotundar dices rumis a Min. Tria aristis --, lactis genera apud Dioscoridem inueniuntur, rotunda, longa,inclematis, quae sarmentosa dicitur ob radiere in mod- sarmeli coplicatas.Phiniin uer) quatuor syecies adinvenit:longa se eristisatin,rollida faemmata apta pellis uolun uoniapu aem m. r. . pliniingrauidis dicat. Duogenera notis actunt, pia OLinis ut m sam. Et haec duo fer restitui is A. Mani Ferrariae habebis otundam minime,nisi aliquo statuto loco vireaturime laudo, ut ambas species in his montovi colligas,quoniam rotunda, uulneribvi effica xior existet,magis enm exiscabit. FructM aut e radiaereseruabis,quae in rotunda ad rotundu, in langa ad om. uerrunt i tertiam speciem habere placeat,quaera μή - a , enis habet,foliis modice rotudi Armorisedosii militavi, os rabet haec rotae flores,radices logis mώ,

274쪽

E. Q gidper hol ortetistest ut An Atadem ac fit rata dicem concauam dixerint. a. Hoc meo μdicio, aristo

Dchiae non quadrat, propterea ad siquiritim ueniamu Uii A. Notifima radix gborrbio, Ps pluribu locu irer Ferrari escat et Cappadociatame,σPonto laudatisi . . fma:sed in lι lia copio, viret. Radix tant-mUMme dico estia Graecis et 'orrhiza,a Latiuis dulcisradix a tu apellatur.Theophrasti tempore, ionium emtmψμ'rt choc nomen gborrhida propterea Sothicam radicem P appellauit nono de plantartan historia,quonia in sothia plurimis p ueniat.Duo ex ipsa seruanda, dis G succinx' ωψίς re FG, Colore buxeum habet, memtior tamen est, qui in nigris vergit i aeterioPradix quae fragilis,quam quae lania. De hac tam nota herba, ac radiisce, nihil amplius. a. Si Ferrariaegbornieam habere potero, si ne im gratia ad alias partes prost turius B R A. Non equide imos α copia,quisatisfit, nostra patria colligatur,quu brumidior locMiltianc pro optis crima serua:nubit imis crastores radices,aut dulatores inis in . Meni,quam quae Ferrariensi solo nocuntur Tamen equi/num imum, aut bubulum mire odit. Nos autem hoc fimo solum nostrum stercoramus eo Ferrariae diu perduraret

non potest. Ab instanis alaandi, a Gallis reclisia Geris manis sues holaia ac sidixerint dine ligna uocaturi

275쪽

Gentiam. N. Gentians radix sequitur. M A. Hac radice nostri chirurstici in stridiiser cauis ulceribin Muturi ut latio raeuassant,nec caecμή πημ parturiat, premunt radiis cm ad ulceris quantitate et imponuῆt. Notifima heraba, in montibus, e montium crepidinibu altis nascitur. Illuc ergo accedamus, ut Um praeoltu ascendamu3,ubi, uides folia fire plantagini miliet iam ibi potin uilei ci iuglandi usimilari ut ictur. B. A. Et illi quos conferri et rosunt, o Dioscoriderata constri Radices legito, Typ -- adiribia hoc modo succusarato Radice tu a,ta ditabius quinq; ad sim in aqua, postea decocti,quouffra Srio dicet supersint,ὸ se aqua remeratur,er mleo perta colare iterum coquitur ad crasamentum mellis: demum

a uitae eoditur,ad mysenda ulcera Radix lenta est, me odore,quosa,quae sese pressa constringitur, ideo apti ad stri, ulcera amplianda huius herb. inuentor fuit

Gratim liuiorum rex,qui in bello primm eius uires δει, strau A Germanis Entiam appellatur. a. Radix im Irios occurrit. AE A. Q-m de Iride ita enim dici debet

mea quae mediterranea parte nascitur,ta max equai Sepintrionalibus expositi est. Decipiuntur pharmac pola plures,qui Ferra, gladiolum,pro tride accipiunt, ' - quemcorrupto uocabulo, glaciolo, quaslialadiolunomia is Illyri girant unde uisularisa non est una, ecies Irais ab alissi dimactassed ob perrectionem regionis, in qua nascitur, integriori hin uiribin propterea hoc nomen Iris thrica

276쪽

R 'Μ. x sdam pulchrinis odoratus re odore praematura prunum perfici, quod trucem uulgb dicimin, uariis color impictι , urun lasicam uocant.Sed ri non esse ex is hoc lauet, quoniam Dioscoridta Irim dicitgtidioli ora H -- habere,maiora dinxa latioraque ais pinguiora:verum, dum iki Irim ilhricam appellat,minora solvi, striati N,C minus pinguia gladiola habet.Nolo utim' moi tibws occuperis singulis diebus Veneti in brium nauis gant,oe ego 'rcissis hoc anno crum austris o α o. illuc appellam.la am astorrebitur,qu Mere prica erit: ex loco enmisso perfecti ἐima, e copiosi sima nascitur,nome fortim est Iris uerbumuluis colamus nuncupatur, qui uti in totastecie, uel in uno flore flueti . Ogum uerbannisellas fiscum illustris A PH o soDuce nostro in I Frio essem, Irim plures colores habenito quaesiui crimem, erant quid in diuersis indiuidiam uar . in aliqUbG candidi, in aliis pallidi, in aliis i tein diuersiis purpure ut plurimum ueris coerulai uisebant,

erat autem unuser idem flos uariis coloribis imbri re ut inde arbitratus sim, irim dici non ob diuersitate colo rum in specie,sed in indiuiduo, enslpecies non risio.

ribus,sed ex radice distinguuntur alia enim colare rus α.m,alia micrate habet obicies haec,prima Drica. At colorum diuersitas non est in summitate floris,sed minfima parte ut in his uidetur quae nunc Ferrariae uirent:

μι eum alii flores quislpecies distinctas per colares

Let luteametratione irides nuncupari oporteret. Θα

277쪽

uolonios totomos quae subruffa uictitur,ta inmm bonasScitim est oci γrio huc afferri, fit ullastr expensa sit. Egomet illuc accedam: Moμ ζ Mirmappellari dicit, A non ex uari tuto color myticis individuissedit ni tum purpureo in I 0 480 C minus in eodem folio us r. in . In tride incri ficisseem, risi cuiusdi exedubetenditu leutifimi uiri locus occurrisset,in quo Mefuereprehen ' dit qui inquit melius tempus collectionis ridi isse Uer. Ille reprehcndit, quonia Digscorides docet laeetidis L dices quum incipit foliorum de uult herbis hoc nouo iride, sed est generale praecepissim Dioscoridis in praeta Atione sui libri deradicibus omnibus Tamen 6ue deis, 'ndi potest, ut de floribus laquatur, quos iubet co iei antequam defluant. Adde in radicibus euellendis Diosco ridis regulam intelligendum esse, quoties dar- herba

rum,quaru radices sunt,folia aqtumno defluunt Uerim Iridis folia continue virent,oe nunquam decidunt. Em. Consolida. Vtrius consolidae radix sequitur. 8 R A. Duobmpisti genera apud autores inueniuntur, petr eri, Cr quod Rota

mani solidaginem dicunt Idem enim est 19mpi tondictare,e consolida,ucs dicatursimul nasci Sciens secunda species Alo etiam dicitur, Ferrariae noti fima, quo loco abviriat etiam plurima. Nostri; uubra iuganego uppetitit,qvia ex Lucania formjsis sortitam,uel ob misitu, dinem, qua radices babct cum lucanicae frustis. Nos en lucanicam appellam gramen quoddam ex suilla carne uim pinu sale acalpere in tenuiu lis intestis . drm.Romanisotaagine a consolidandis carnibus adi

278쪽

pharmacopola pro eupatorio accipiunt, sed longe aberae sp t rant quoniam illiinm eupatoriMorigani ramulos non b bet,nec capitulit mi,nec gustu dulce est,queadmodum βmpist retraemi, nec istud eupatori saxis nariscitur,ut petrae dici mereatur,sed influeis potius, r

solidam mimorem appessant mi uero fit gnorant, rego TFuc non recordor me uidisse, quanquam radicem quandam pro eoo lat, minuist ist- dicant. Habet autem ισpraeter has uti radices, aliasqu- quibus pro consolidandis utuntur hi απυ.Vnam rega lem,cosolidam uocant,quae a Germanis ritiesbor diciatur tera mediam consolidam sed illus ipsis omittamus, quoniam uiri fiunt absq; ratione experimenta temnter. Ompi t- aliud apud nos uulgyluganico dictu malais rem consolidam uocant,quanquam ero alis inlis locis Ala,quasi Alo appelletur Ierrariens agro copiosisti, me emergitabi colligere nihil impediet,imo stitutae qu'dam uetula harin radic fisciculos gratia uendendi in forin portant, e mirm est apud nostras muliercutis in contusonibus praeserim intrinsecis, bar- radic- melle comru usus er extrinsecus emplastri modo πα ponut.Tu autem radicem illam pro ce, qu- domi eris, quam pro minori consolida uendis, quae ita, consolida est, ut tu es elephus nam est radix lignos uperuacua, quasi trullin odor habet nec dulcis est aut alitiam cit: qi ad conditiones inminori consolida dest, o isto petrae limuenire opus est.Nome commune habent Gemini,q γ

279쪽

fione dignum ess,ta si Dioscorides luteum florem malois Vis,mp toliciat: rime, album uidimM,mmtensioricolare quam luteum, habere quandoq; anmaduertimus, nec perpetuo caulem habet angulosinm, uel leue,sed moὰ dolosimodo illud habere cernes s E. Reperitur ne apud Avicennam Bin A. Equide reperitur,π id esse arbitror,

quod ipse fecundo libro Auccutu vocat, comparatis succuti proprietatibus ad illas omphati tamen adeo confiψus est,ut quid dicat,aperte deprehendi non posit,praesertim qui eim interpres ubi mptatu interpretari debeat,

rem absoluteserpetvia dicitur,maior intelligitur,cuius radices consueuimus singulis annis pro ossema origere. - st scanno minor sitia radices beruato,quae ad puta - ni ualant, TΜesue maioris ac minoris uires simul co .n is sippe earium uires describit nussa praesitioneAEsthiFod rumoris, aut maiorissint, G adebi mulamba mi fee ut qui non nouerit maioris uire minori erminoris, maiori applicare neces sit. Apud autores plures huim herbae species inuentutis,quin Dioscorides sub hoc noα, mineraretinacul aciet inmiorem is minorem

280쪽

Aron uocatam,quamuis er nomen Aron maiori dracunaetio conuenia men quicquid it quin Aro erim uires sint quae Dracunculo satis erit duas dracunculi pectes

seruare, quas Ferrarice notismus hab M. Dracum Draeum eui ab Arabibus lut b a nostris mulieribus, qui maior est,absoluto uocabulo,serpentaria nucupatur:mmo herbali ara, quonias anguibin, quos uulgbsissus uocamin,

placet: aut in locis nascatur ubi angues uersantur, uel quia dracunculos bisses dic M. Maior in foveis stequenti ima est,s minor etiam, men peculiariter sepes, ersenticem, ac loca imbrosa amat. Ex ambabus specie priualm herbam,Cr radices serua,ques perforare opinest, inde funestium in bra sustendere ut exiccentur.

Semina etiam bdere studeas, ex maiori succu ex heraba radice,ex minori uero exseminibu exprimito,quae in mod- uuae colle Lectunt,ut inquit Dioscorides.Ferrariae copiosae e emaciores hae herbae profluui.Fuere dit men quia nobis uocatamserpentaria, Aron proprio non Area

me appellarent,quoniam er Dioscoride a Syri lupha nominari coeat, ob id Arabes,quis is propinq sunt,

uocabul- par contrahentes laph dicunt. Alii etiam Bistortam esse uolunt,qua se moriam dic u sed lanage decipiunturi quonia radicem bis ortam non habetseris pennis rusta ut Dioscorides pingit m maiori macuncutiis, increperitur in nostraserpentaria, candida, rotunda, cortice tenui Videtur tame in Aro Pinima Dioscoriis . 1 vaetim quippe ipse lib. x xii o. cap. x L miradicem nigram pii Satino coriae candida,isacuntiq; - α - μ