장음표시 사용
51쪽
t. ecim sint infinita pututa inpotem inter centruet punctuin assi m3 poterunt trabi infinite linee imequales recte usae ad circularentiam er motui recto a circularentia ad centrum infiniti motiis opponeremur.Solutio est: mediu motui locali deseruies aliud est essentiale: et est recinudo et curii itas:aliud accidentale: quare ascensus aeris et descesus ad eiudem terminu3 per varia media recta eiusdem peni tus sum rationis rat motus ex eodem termino ad eundem terminu3 procedentes spatio recto et Tu lari alterius et alterius sunt rationis: et c in causas1 molus rectus non est eadem specie cum circulari censendus: et oe naturale et violentia 3 non constitu ut motuo specie ieiunctos. Varia ergo media rem no constimul motus specie distinctos: sed bene varia media curua:cum vnu3 sit magis curuualio:motas reddunt specie distinctos. 28. Cum inter duo punctan6 cadat nisi unus semicirculus: veluti etiam non cadit nisi una linea recta: potuisset quis existiniare motus oppositos super semicircu/los esse coirarios veluti sunt qui sunt super dramo tria mi ideo declaratur nunc linea3 recta3 breuissimi esse inter duo puncta data cui compent esse mens, ram maxime distantie: con arietas ergo motuu3 erit inter puncia:vt terminant cordam: et non quatenus Ierminant semicirculum: et boc est quod dicit Eueramis sunt oppositi inquatum extrema sunt ouemalinee recte: non inquantum sunt duo puncta in ' cuserentia circuli: quonia3 non opponutur inquan tum sum in circularentia circuli: sed inquantu3 sunt extrema drametri: et boc quod dixit inuenis in Oimnibus punctis qui sunt in circularena circuli: quoniam cum contraria sunt ea inta que est maxima rei motio in loco: et maxima remotio non est mesura nisi in rectam lineam que est linea breuis lima inter duo puncta copu lata:ergo contrarietas non inuenit nisi in linea recta. CUnde considerandu3 est * linea curua non mensuratiar perrectam: sed distantia inter Zelibet duopuncta mensuratur per lineam recta It adiungit lanctus Ebonias: in motu celi esse ali quomodo contrarietas :mmouetur celum a prin/mplo arietis usis ad principium libre: inquanae fcν licet illa duo principia terminant drametrum: non ut terminant semicirculu3:et bre est causa q) Gmentator dicebat.8.pbysicoru3.73. contrarietas motuulocalium attenditur penes contrarietato termino rum ad quos per lineam breuissima3: vero extendendo nomen contrarietatis: dixit Averrois .8. pbro coru3.64.nullum motu3 posse motui circulari conttrariari contrarietate subiecti sed bene contrarietate movi procedendi contrariantur inuicta molus resse xi in circulo et mores reflexi super lineam rectam: et renexi super lineam circularci: motus enim tam ad partes contrarias non possunt esse simul: restauimhbinuicem: si respectu eiusdem termini accipiatur: moueaturust mobile suo tantu3 motu non motu alterius. Et consideranda est differentia inter terminii 3 et mediu3: identitas termini arguit identitatem motus:diuersitas diuersitatem:identitas aute medii facit diuersitate motuur diuersitas id titati: t nam mobile per unu3 semicirculis recedere D. B. et per aliu3 semicirculu3 accedere ad.A.
Renseri' et'. stat in boc: motus duorum
-- in semicirculoru3 non sunt contra/ra. Tum quia distanue emim dyametro et M sim
circula mensurantur.Tum quia duo motus coirarii non possum sibi inuicem continum: sed dato et non concero O illi motus semicirculoru essent cotra rnon esset tamen ob boc conuarietas in motibus circularenis fim totum:cum semicirculus non sit circulus:et addit Hiberius magnufrmotus in circulo et
partibus circuli non contrariari:cum et circulus et partes circuli conueniant in concavo et couexo. -
. ro ira 3ο. motui circulari non est alter te ccircularis contrarius: Min nullo motu potest esse contrarietas abs. contratrietate terminorum:ideo duo motus circulares abeiaem puncto incipientes: et ad idem terminantes per varia media non possum sibi inuicem contrariari:sint auto motus circularis ab eodem inidem re non ratione: quia suit regularis et uniformis: et innabiecto non mutante locum fim materiam.
R i tutariet veteres crediderunt est P ρ- celum babere motus coniratrios in diueris partibus: ideo dic declaratur illi noinesse contrarios motus quod ει partes diuersis mouetur ad loca opposita:sed id dicit m habere motus contrarios quod m se torum mouetur ad loca opposta: constat autem celum vno et equali incessu mutare locum ρm formam:cum moueatur cura cotrum: et non Fin materiam. Si enix paries celi iam contrarie propter contrarietatem locorum:tunc natura sicinet ociosum quoddam et idem esset sibi contrarium.Tum quia unum contrariu3numb destruxisset contrarium: et ita suisset in natura ociositas. Tum mira una pars celi ita bene in oriente conser uatur sicut in occidenter et ita idem sibi effet contra' riumrquare concludendum est gi diuersitas motuu3 ex qua causatur contrarietas motuum est mnatavram diuersitatis et contrarietatio locorum: quan do mobilia sin se tota mouentur ad loca talia: et Gquando mobile idem equali incessu est in variis locorum differentβs:etboc est quod Averrois di cit in sine commenti:corpus rotundum non babet contrarietate3 propter cursum in locis contrariistet contraria sunt et mae tabem cotrarietatenter cursum in locia contrariis.
- u , διι -'nitur circulo in inmam non poterit esse contrarietas ni fimento parum contrainarum in eodem celo: vim dextrum finistro: antorius posteriori: iupolus inlaetori opponatur: et fiboc dicatur: tunc queritur aut virtutes partiu3 postarum erunt equales et ita non erit omnino moetus: aut una erit vincens alia3:et ita non erit motus partis victer aut si erit: erit violemus: quia numquam mouebitur motu simplici quo est apta nata
ut totalitera motu ceu contrat rietas omnis excludatur vult diuersa corpora celestia non moueri motibus oppostis: etiam si per possibile unum ab oriente tenderet in occident : alteru3 ab occidente iret in orient runmo si spere inferiores duobus motibiis redistinctis mouerentur adbuc non esset in illis contrarietas: quia essent illi minus super diuersis mi is et diuersis axibus: quanto itam magia nὁ erit cotrarietas in motibus celi: cumoueant oes orbes ab oriete versus occi time.
52쪽
in eo*est momo abstracitas corpori riaturalibus sed inqu4tun est in corpore moto rei naturam. Sciis est: motus circularis bibet con trarium acceptus in imagiriano abstractus a moro: quamlo scilicet imagirabimur duos monas in per eundem polum et idem centrum ad diuersas partes: non babet autem contrariu inquamum est in corpore moto fim naturam: sicut superficies et spera matbematice super punctu3 possunt se contangore:non autem naturaliter: et addit sanctus Ebonias duo corpora moueri duobus motibus contrarvorrens absq; eo gi seinuicem impediant: necessario autem motus cimilares contraru scinuicem impediuntuum oporteat virmi paeadem loca circuli transire.
de contrarietate motuum approba ta sunt distinctissime intelligatur intduco nonulla documenta totam rem plane aperientia.llesimum sit tale: quia motus omnis ex aliquo
termino in aliquem procedit et ex contrario in contuarium abit:ideo niolus illi aduersari et contraria' ristatuentur qui de contrario in contrarium vice versa proficiscuntur: motus ignis naturalis comtrariatur motui ignis violento: contrarietate subiorii:nature et terminorum: aduersatur autem motus terre naturali solum oppositione terminorum: et n6sollam motui opponitur motus:verum et quies: ut
motui qui de uno sursum versus agitur quies illa aduersatur que in uno loco trabitur: et quies que in sublimi opponitur motui quia sursum tendit in detor tamet cum diffinitio retrarioruque est contra ria sunt illa que malime distant non inueniatur prioc principaliter nisi in eis que sunt in loco: deinde in qualitate sim similitudinem:sitq3 distana in loco maxima. scilicet centri ad circunferenna3:que distantia est causa substantiaru corporum propriorum istis locis. s.pbi ficorum. .ro.meibapbysice. incontra rietas motuum localiu3 verissima erit cotrarietas. Cicontra cotrarietas i pr*ssime dicta qualitaties primis ascribi soletino potentes simul esse in eode3 subiecto et mutuo se expelletes.Item distantia cum fit relatio non pol esse causa contrarietatis in corporibus inuente .riurius si distantia esset causa conitrarietatis elementorurignis et terra magis oppo
neretur G ignis et aqua. Item ro.meibaphysiceri. dicitur distantia in loco et distantia in qualitate et sorma est perfecta. s. pbrsu . q. affirmat corrarietatem inueniri in qualitate fini similitudine3. CSolum est: locus supernua et infernus non solu maximo distant interuallo: quatenus sunt exirema uno linee recte que possit describi P motu gravium et lauium:verum etiam viribus et potestate seiun turiunt autem virtutes preseruatiue elementoru qua litates prime causa te a corporibus celestibus: calor mediante motu et lumine trigiditas: siccitas et bumiditas ex mollicelim tanta et tanta distantia producuntur:conseruantur': et ita sursiam simpliciter et deorsin simpliciter erunt contraria m lineam recti
longissimam que possit describi per motum grauiu3 et levium:sin sum fim quid et deorsu3 fm quid opponun tur ri parua illius longissime linee recte: et putandum est aliquo modo contrarietatem essem loco m alias positionis disseremias sin quam contrarietatem ni motus localis inter dextrum et fini strum: et inter ante et retro. C Ad primum lateor illam contrarioru3 dissilitione3 preprηssime quali latibus acliuis et passi uis attribui: ratide illius particule et mutuo se expellentes.Ad secundu non est distantia causa sed motus dictus in tanta distantia. Ad tertium ignis et terra quant nin ad naturas sm/pliciter motiuas: sis aduersantur: merito quali tatn alternatiuaru3 ignis et aqua. Ad quartum absolute loquendo vera est sententia. ro. mei bapbrfice* distantia in loco et distitia in qualitate et forma est periecta: sed considerando motum celi sacru3 in tanta vel tanta distantia causam esse contrarietatis eicimentorum: verum est quod affirmatur. s.pbysico rem .s'.* sietas inuenitur in qualitate ρm simili Didinem: primo et pricipast in bis que sunt in loco. documentum fit tale. Grai
locum non est contrarius: nam motus rectus motui recto contrariatur: virecto motui sursum motus re/ctus deorsum: et ediuerso: stant enim branotus ater minis contrarus in terminos contrarios: cu3 locus sursum et deorsum fra terniim adinvice3 contrarer igitur motus rectus motui circulari non est contrairius: nam tantu unus motus simplex viii dictus est esse contrarius: quare nem morus circularis motui recto est cotrarius. CContra: minus rectus sursum et motus rectus deorsum cotrariantur ergo rectua et circularis:magis enim differum recius et circula ris-duo recu:cum et mobilia magis seiungantur. Quo quom motas rem comprebenduntur sub motu recto:recius et circularis non rectum motum sed
morum localem simplice3 imediate diuidendi dabet
potestatem. Item minus rectus et circularis diffe/-t m speciem ergo et contrariantur m speciem. Solutio est: dictum E supra duos motus rectos magis repugnare et magis conuertare: et motum recto circularem minus convcnire et minus repugnare Unde motus sursum motui deorsum admitari non potest: sed motus duo circulares possunt fimul mi lceri Gimiliter rectiis et circularis: boc e quod sen/tiunt doctores devia comuni dicentes motum in
cularem solis esse ni ixtum ex motu circulari eius ab oriente in occidente3 per meridiem super polis modi:et ex motu circulari ab occidente in orientem per meridiem luperpolis Udiaci. Sim lito mores circularis potest misceri cu3 motu deorsum: vi s aliqua terra descendat per arcum cuius semidrameter lpere corruptibiliu3 esset corda Dariter et cu3 motu sursum metua circularis copulatur:si ignis sursu3 per gat per consimile3 arcum. Bd aliud:motus rectuae circularis differunt m spectini et contrarians specie3: Grinamen est milla que dividum ahqo edeuerim nominamur dilperata is contraria:et ita motus rectus et circularis sunt quidem disperati non cotra :cum contrarietas motuum localium attendatur penes coirarietato terminop ad quos per linea rectam breuissima3. cummum sit tale. ill osus duι ιιιι, uersariim dimidiarum lacrarum ab eisdem punctis ad eade3 puncta: ut ab.S .m.M. non sunt adinvicem contrar0: unde motus primi mobilis semidiumus ab oriente per meridie3 in occidetve et mores secundi mobilio ab eodem signo
53쪽
terminati esse possunt et qua ratione unum viri coimtrarium posueris et reliquop quelibet: at tm v amouis uni ponit coirarius. ut est qbserirandum τ' ias motus t multurni otum speraru celas lium sunt eiusde3 speciei:quatenus respici ut centru lamp vnυ formiteriabsolute tii sunt alterius et alterius Riidis: cum fim a diuersis intelligetus et in orbibus existentibus alterius et allerius rationis. documeni usit taleatos diuer
fis punctis ad puncta opposita: ut M.A . in . B.et bH.in.H.no sunt adinvice stiram no opponunt.n.nlotus semidiurnus primi mobilis ab oriete in occidente3 et motus xprius secudi mobilis ab occidere noriente: na3 umol motus numero indeierminati sunt:et unus pluries esset cὁtrarius:nem id3 est nidicium de motu recto qui fit ab.H.it .m. et alterost sit ab ipso.M.ui.A.nam bi cdiram sunt et numero determinat iratae =m rectum spatium sumutur:ciriculares aut sunt indeterminan et minime m rectu sum utur spatiu3.
At irim ira documentu fit tale. tabole eius ML dem dimidiate si ere ediverso
lactu ut unusab. H.t n. m. alter ex. o.ln.A. n sunt corraru .motus. n. semidiurnus stoi mobilis ab oriete per meridie in occidente raptu primi mobilis: mutar modo loci redi astronomo*:et ciusde secudi mobilis motus Arius ab occdetermeridiri in orientrem no sunt cotram: nam distiniti sunt motus pni locum cotrarh:qui sim spatij rectitudine phirimu3 di
stant: duo aut motus eiulae spere di nudiate ediverso lacu nd plurimu fim rectitudine distant: cu3 fiant m circulu3 ergo no sunt aduruice cotram: quare amatori nec mores eiulari dimidie spere ab eisdem punctis ad eade3 puncta: vi motus firmamenti ab oriente p er meridi ex in ocicidentem: et motus alter
eiusde3 firmamen adeodo signo in idem p ide sunt adii ulce3 cotram :potior.naelu G bic vides esse ratrarietatis ratio. Est conderandu* oriens et occidens asibus et ad que est motus celino sunt loca c5traria: qr sunt eque sursum et eque naturalia cuilibet parti celi:ita. n. Fin natura est sol in oriente veluti in occidente:no est autem talis conditio corporu que
documentu3 fit tale. motus rei' celi 'diuersos eius semicirculosnd sunt adinvicem contram: nam si sumatur boc pa
n. A.pe . .contrarii esse nequeunt: idest fi sumantur duo motus primi mobilis: unus ab oriente per meridiem in occidente:alter vero ab occidente per septentrionem in orientem iid sunt contrarit: potest nanim mobile per unum semicirculum recedere ab H.et per alium semicirculum ei de approximaruvno
ia LV ιιΙΠuiu uia eiusdem celi sumpti in
uarh: de s νm astronomos sumatur motus senii diurnuo firmamenti ab oriente in occidesem per meridiem et motus eiusdem proprius ab oriente re soptentrionE in occidenti n4 sunt predicii motus ui uicem contrarii inam ambo sunt ab eodem in idor utpote ab oriente in occidentem et non m rectum
spati iterstitium sumuntur e quod requiritur ad cεtrarietatem motus: cum etiam illi motus non im/pediant ad seinuicem non erunt conπam: impedi/rit ei m seiuicem motus circulares cotrarii :licet rasi necesse motus rectos couarios adsciuicem impedire: cum oporteat motus circularescεtrarios irrare per eadem loca circuli. stein dicit sanctus Eboemas:corpus quod mouetur naturaliter motu recto sicut naturaliter est aptum corrumpuita naturaliter est aptum impediri: et fi impediatur:boc non est moestra: sicut nec quod corrumpatur: at corpus circula re circulariter motum est naturaliter uicorruptibille:et non est natum impediri: essetq3 superuacinem in natura fiesset quidpiam celli impeditiuu. documentumst tale.Tote spe oe ' L .luui re motus non est conuam mo/tui totius eiusdem sperernem totius alterius:m copleta primi mobilis reuolutio bodierna non con trariatur complete eiusdem reuolutioni crastine. ni sunt ille reuolutiones ab eodem in idem et confinxules: nem completa prinii mobilis reuolutio ptrarias coplete reuolutidi alicui aliap sperarum: m tuc usu plura possem cotrariari. documentum sit tale. motus um Ul , ut M us mobilis celestis ab oriente in occidentem per meridiem et rursus per septemonem in orientem: et alter ab oriente in occidentem per septemonem et versus per meridiem in orientem non sum inter se proprie coniram: quavis sint con trario modo um: quia ambo sunt ab eodem in idire contram autem motus sunt ex terminis contrariis in terminos contrarios: quos si prolemiendo det fendis contrarios:aut simul illi erunt:eodenam topore in eadem parte spererut in misperio. D. C. B.boc autem non: nam contrarii motus smulei usubiecto adesse non possuntiaut aduenient illi moeeque sortes in eadem spera: sed diuersis hemispet ijs:et tunc se mutuo impedient et ad neutram par tem mouebitur mobile:aut alter eorum:ut qui est ab oriente per meridiem in occidentem est potatior alter vero qui est ab oriente in occidentem per seputrionem debilior:et tunc primo motu movebit semiper mobile:et nunt secundo: are secundus quatiunt celum moueri natum est studia ponitur comtrarius primo quo semper moueturivi stetistra esset calcius cuius nunt sutura esset calciatio. Deus autem et natura nihil faciunt' astra et sine usu: euasit igitur perspicuum motui circulari nullum morum esse contrarium.CContra motus siue contram Moc, ue contrario modo lacti non possum continuari. pbysicorum. I.sed duo minus circulares eiusdem mobilis super eosdem polos circa eandem axem prandem viam potanti mi icem connimari ergo ius motus nem erum contra nem contrario mo/do lacti: donatur corpus orbiculare circulariter mo/ueri ab oriente in occidentem per meridiem super polos.A.B.et dum mouetur tale corpus:vertatur sc ae ubi prius erat polus . A . inueniatur polus Io.et econtra: quo facio eadem pars illius corporiaue mouebatur ab oriente in occidentem per merilem fine quiete media mouebitur ab oriente in octodentem per septetrionem et super eisde polis omnino: tales emo motus conuntiabuntur:non eruum conirarer et plane conspicitur si dum spera ma/icrialis circvisitur: vertatur tali modo ae polus et prius
54쪽
Vitis erat supcinus efficiatur in ius et ecdiransie
lamparsque prius voluebatur versus sinistrum rvoluitur mox versus dextria 3:nem pdt musica superlaturam ascedis descedere fine interpoliatde nio in versione aut 'ere n6 fit interruptio: ista ratio estrante efficacie ut recinores ex sti inet duos most circulares unu ad una3 pari taliciu per eidem viam ad ondositum super eis 3 polis et circa eande axemnd ei Ie cotrarios: neq3 cotrario modo factos: volutenim si motus debeant esse contram vel contrario modo lacti requiri ut sint a locis contrariis ad loca contraria per spatia recta. Contra quos est Averroiis. 32.dicens cum imaginaverimus duos motus su per eundem polum et idem centrum ad duas υν res diuersas et contingit necessario ut probibeant se: et contrarient se: quapropter dicendum est tales motus no esse quippe contrarios cu3 sint ab eodem figno in idem signincontrarii aut motus sunt ex terminisco trama in terminos coirarios: sunt tu con/trario modo sacn: nem inuice connuari possunt: sto autem motus a dextro in finistrum et ecotra contunuos ex reuolutione axis nem esse superaeitae po/lis: neae per eandem vianubec sunt que circa sexta summam vobis aperienda proposueram:qua quidepclusio bec euidentissimis decina rata est rationibus. Eelum scilicet nem generabile: nem corrupubile: neq3 augmentabile: nem dimnuibile t neq3 alsera
bile: neq3 illi: neq3 moivi illius aliquid existit comtrarium.
celo.Item bic agit tantum de corpor si ibi b multis que no pertinent ad naturam corporis.CCon tra:demo alio uniuersalis magis proprie sunt mre Φ particularis: primo posterioru capite. ergo si questio b infinito sit pertractata bic magis proprie erit etiam pertractata magis uniuersaliter. it noιtiua acquisita per demonstratione uniuersalή est pera sectior expriore firmior: ergo. CSolutio cinotitia
ex his que babetur.343brfico* et bic completa inret verum est a comparando banc ad illa3:illa e magis
a pria:cum sit magis uniuersalismontia aut presentiis summe de infinito firmissimae copulata cum eaque traditur. 3. physic .cles considemGm parti culare est ens minius uniuersali pol vocari ista notitia ectior et firmior.
diciti uir. diuersitas i prinopus msidi idest
ielemens et in totalitate est virilscilicet fit unus aut plures: finitus aut infinitus est causa diuersitans buiusmodi bominia in comprebensione veritatis que est primum principiu et in reprobentane veritatis in omnibus rebus. Sensus est:diuersitas posita circa nitidi principia necesse e vi Hu cat diuersitatri in toto mundo circa principiata ui .n. cadit diuersitas in illa rpria veritate que e ficu rincipium ad veritates alias:no ppreMndis veritas in principio e lanius in principio cadendi a veritate momnibus at sinem principiti neq3 eternu neq3 n5 eternu:et qui tum m insidi runt plures: pnngit ei credere multa prigbresenti summa que e a Totuicomenti. 33 τω ad.76.decu ratur celu3 esse nnite qualitatis actu. D intentia.33.stat in boc: couenies est discutere an sit infinitum nec ne.Tum quia non est parat momen intelligere an ponas tale corpus: necne. Eum quia omnes sere qui de rebus naturalib' determinauerunt de bac questione inter se pirouennam babuerin:et nisi veritas aperireturiprei ita qOne bomines detineretur. Tum quia id determinan dum est quod si indiscussiam remaneret multi relin irentur errores: expedit ergo ingrere nuquid sit ann6 fit corpus infinitu actu.
Mi error cet primo dicit: et est perstruatio um MN uersalia de esse infiniti tu actu firmiori: i boc loco enim M vertebat perscrutationem suam in corporibus tantum: et n5 diuisit ipsu3 in potentia et actu e sicut fecit ibi dic posuit perscruta uolnem latum in temporibus quodcuq3 corpus siue .s.fit mixtu3: siue simplex: intra. .dicit disseretia iter banc demonstraroe3 qua dirimus in libro in quo di/ximus propositoes uniuersales enim3 est * hec de tvistratio est particularis: illa autem uniuertatis. s. O q5bic est particularis et illic uniuersalis. 6. auud quia ita est vidit o si iterauit illam demonstrationem qui induxit in predicto libro erunt rposinoes eius magis pomate: et erit demonstratio eius persectior et proprior in bac questione. Sensus er hic rbatur celum et elementa esse finite quintans in actu.3.
physico; de elementis tantu3 dabes sermo et non opedet ab aliquo principio: infinitu.n. si eri nimi securmittere veluti s sol istet i sinite calidus nibit relinqueret stigidum in uniuerso. atri fi mundus eri finitus aut est et causa:aut casamo no caulat': quia sic duo infinita essent: et boc G est cocessum:alietas n.erigit finitatem: quia exigit dis renoneri discreta
in m sunt discreta sunt finita ergo si infinitii e: thma nullo principio derium et generari poterit.Amplius infinitum G babet principia extrinsec quia scinfinitu essetfinitu: nec intrinsem: quia sic materia et forma inuenircturinfinita. Mursu os essem plures mundi: ectit plures celi primi ergo plures primi motus:ergo plures primi motores: ergo plura prima principia. inquit: dicentes mundu nousin5 - possum ponere generans nisicorpus:generans aut est alterans:altemus aut est cor pus:et sic rei uiset querere 6 isto corpore.Sensus et n5 pol poni inudus nouus:quia genomo requiret locum et agens alterans materia: impossibile est eniund corpus transnulare materia nisi mediate celo.7. mriba riice. 3r.et quia sentit Edmentator nullam substantiam acquiri posse nisi per generatione iccira con5 ponit mundu3 nomina:etita peripatetice munduae et cinus: quia Deus agit onecessitate nanireret nὁ concurrit ad effectus causani3 secunLrum nisi feci indis causis mediantibus:at cit deus creetis tq3 libere et contingenter: et quicquid possis cau sa sescunda mediante possit ipse absq3 sauore canis secunde est mundus simplicito nonus:et propterea ccmssmum est unicuiq3 bene disposito vel mundum esse
simpliciter nouum t vel ip ium non depedere ab alla
premiti inquit qui dicit niundu esse infinitii
inquinia te no videt ipsum baberecipia. . plures deos. Sensus est: ira cosequentia valet:mudus est infinite magnitudinis actu ergo non
55쪽
quo in genere cause ememus. la ait: diuersitas cadetis inter bonis nes naturaliter in principiis mu/di et in narratione sue nature est causa diuersitatis ii virtute in preterito tempore suturo: inest:si mun/duo fit simpliciter nouus: dabit alius status o pretuns: si erit eternus: satisticiet presens bomitiu3slatus:et resurectio bomisau ficta erit et imaginaria tantiam: et prosequendo dicit: potest sciri boc non latum
de phra sed ex lepbus: leges enim n5 ponunt nisi fim existimatione ponens lege i rincipiis murudi: aut fiat illud que videt melius esse bominib' in ii ide: sed debet tamen ponere fidem propalati vulgo in principus similem fidei eius: si uidet * illud qb propalandu est minibus est aliud a vero. i. quod predicabitur populo si erit conforme fidei predicatoris sed non verum: non proprie id erit fides: si au tem vulgo non fit propalanda nisi veritas: tunc iblud quod ponet in lege E fides eius: lex maumetbtest simpliciter talia: lex cbristiana si niudus est simpliciter nouus verissima existit:atin sanctissima.
in molli ci aii: minimus error cadens inpri UL, P cipiis est causa maioris erroris ieis que sunt post principiarquid si magnus error sit
in principiisriccirco dici solet sermonem in princi piis debere esse longum: sermo enim de principus est sermo de omnibus in potentia: et ita uiscictra na turali qui pertransit veritatem principiorum paru: uiuenietur plurimum in conclusionibus elongatus a veritate: talus exemplu3 ponitur in positi de oe momii qui dirit principia nature esse corpora albo/ma minima:babet eni3 plurimas randes Democratus in fauorem sue positionis inter quas ista est pottissima scripta primo de generatione. 8.ad corpora indivisibilia stat ultimata corporum resolutio n6. n.
ad puncta: quia punctum puncto additum iid esticit maius: etiam ipsum corpus ex punctis essI compotstum: 2 quia punctus imobilis et corpus itidem omne esseti mobile i nὁ supersunt superficies aut linee aut passioneo: nam cum bre sint no corpora:corpus no corporibus esset compositu an iam passides a sit biecto separari et separatim existete est mi possibiletetbost totam corporis diuisione superessent Mi passiones:ille residue essent fine subiector nec resolutio stat ad nibili nec ad magnitudines diuisibiles erga corpuscula indivisibilia terminabo diuitidem
corporis vltimatam: ergo talia corpora iudiuisibilia erunt principia rerum naturalia: are ad Democrimm sequebat iurgenerationem esse aggregationem minimoru3 et generationem et alteratidem ide3 esse: ergo si fit moretparu' inpricipiis: maximus inde in effectibus conspicitur.
ii tui iri torporum sequuturma
renitudines eo* t potentia.n.corporis infiniti ponis infinita .8.prifico*.Mau in malari quato sit maior viri'.3. piissicoz.s s. et fidicas. 5tra: ergo maior quantas iaciet ad auginem virtutis ito et resisterie pira. q. pbysico .84. ubi di quatitate n
esse de principus activis. Dico inaugnacior solam rarefactaeni vimuleno maiorari nec potestam:*cε ue eadem mi remanet et eas formann vero augmtio:*adiugis quantitas mi: forma et ppiis viri' et potetia vera est prop5 Anerrois. 8.rer ficor So. c. s.potitia infinita in corpore infinito crescit per augintium corporis ui infinitum. sibile: nem extra ratione ut in ipsu3 cadat diuersuas: quonia perscrutatio dignior E vi sit in reb' burunnodi et vi diuersias dominu in eo no sit mirabilis sue naturalis. .et bomines varia sentiant circa eande pro positionem non est mirabile sed naturale: cum id eueniat propter varias bonianum complexiones: quubus varians variatur intelligae humanum: punio
ite infinito tractata sunt clarissime in l telligantur induco quedam sui dame
ta: primu est: inmittit capitur sepe priuatiue: ut est iij nea a qua imaginetur puncta terminatia esse sublataque quidem linea e vere e realiter et positiue finitar linea etiam circulano vnius pedis cu careat tomino quia in circulo nullus est punctus in actu: debet vo cari infinita priuanuetquenibit minus e re ipsa sinitta.Ct adueriadu E: LA.et.B.due existeret linee podalis quantitatis: cab. B.auferiamur puncta i acturn 6 π.B.una no erit maior nec minor alia: interdu3 negative:ut est punctus:qui est ii quantust proprie tame loquido punctus no est innatus dici finit' aut infinitus: tu finitus et infinitus titum magninidini
bus cMedatur.Infinitu dicit positive que per separationem cuiuscuq3 partis finite sm eidem quantat procededo i infinitum nu* cdsumi potest: et queavi
modum linea nodicituri finita postive:ex boc quia careat puriis ipsam termininbuor ita no dicit linea positive finita ex boc quia babeat pucta actu ipsam terminina: quarendest vitium fateri linea3 potinue infinitam et siniti denominanue: veluti solemus concedere eadem lineam positive finita et priuatiue infinitam: iterio Aristotelis flanti summa e probare celum esse finite mamitudinis actu. Mur quidem iii nitum cbunum i potetia:ω3 fit in infinitas partes proportionabiles quodvis cotinuum diuisibile: moruo tempus sunt infinita in potetia et per inexistenttiam partium et per earum successionem : inuenitur quoq3 quantitas ducteta infinita in potentia : cum sit numerus augmctabilis in infinitum: tum propter uidiuisionem: tupprepnaturali u sempiternu
fundanae tum tale sit: infimis pro intritone infinitatis non cMeditur ratio principiadi:est.n.isinitas priualio et negatio finis: et cum formamus istam propositioiam inuitum sub raidi ifinitans e ignotu: et comprebedamus terminos talis xpositioio:est assumidum iiiiii tum pro itende esse itelligibile. iundaniciu3 est: isinit v.i. quintas i cam tertiiiiii sonominata iii morationem principu nullatenus dabere pot: quantas
1 .cum sit accidis principiu esse nequit: at si substituniaςnitudini infinite subiecta lueniretur ipsa pricipium et iid pria impiatu esse diceretur:no causaret enuna sorma: ira a materia: quia materia semper informae aliaua sorma: est aute3osticiu forme terminare: et lattis substantia esset infiniit vigoris:ergo no pederet ab aliquo i genere cause finalis:et ei cito: veru3m ista propositio: infinitu actu e claudit piiudicii evexistimo ad ipsam duo tradictoria sequi et infiniim
esse principium et ita est e principissi
56쪽
necesse est:at composnim omne ex finius corporib' simplicibus magnitudine et multitudi ire tradit copositum:ut sequitia declarabut:ergo. Primo dicit:antiqui dicctes ibu3eilla disseriit inter str bi sido iubitat 3-dicut ipsu3 esse.i.intelligetia3 ieraraiam et no pendetem ab aliquo subiecto: bi autem corp' lacerut infinite magni nidinis actu: dic Hibertus duo sunt agedain tractatu sufficieti quor uvnsi est tradere veritatem p demonstrationi:aliud est cotradicere melictibus 5 veritare: prunii est suffcies fine scoo: no autem scom sime primo. Aro a Muina positio: corp' aut est simplex is compositu aut est nota per se: aut in
declarata est supra enim ostensu3 est quinque inueniri corpora simplicia: at ex elementis certissimum est
multa cdponuet si oe corpus sit aut simplex aut compositu: si dabit corpus infinitii:erit aut simplex aut
copositu:et noliter duit corpus simplex in mundo n5 coponit μ corpore: m celu est corpus simplex
et coponit ex ala et corporer corpora omnia animata ex forma et corpore costituuturiinaiata ex materia et forma: Mn.omnis sorma sit aut aia aut no aia: sormaque est ala inacius corporis:sormand ala aco
est materie prime. .de anima. 6.
Arimi ni inquit. bec propositio mamsessa est
in coposito ex elemens in actu ut copositio dictionis ex litteris.Elemeta sunt quid inmixto in actu truncato et remisso:coparido in elemetiundominas ad elemesa dominata: illud actu est in muto: c vero in potetia. Item cὁpostio dictioia ex li ueris no est vera mutio:nam in vera mixtione quelibet paro mixti est mixta primo de generatione 86. elemeta fi vemut ad mimone corrumputurinc5plete: quia iterum possunt redire ad loca propria: corruptia aut perlecte non potest reueritido innumero.2. de generatione.γo.
ὁmenti.Π.nultu cor pus circulanter motu potesse actu infinitu:m fi M:infinitu syatiu3 seu inlinita di stantia esset intram tepore nnito: ergo infinitum seu infinitu manu3 esset finitu3:nn si a centro terretrahatur due linee recte in infinitu3:cu3 ille semper magis distent inter inquanto longius protrabuturinfinita erit inter eas dili alia: si iginar una linea mo Manir ad locu alterius:infinita distatia pertransibi 'tur: et boc euenit quantilaum modicu3 infinitu corpus moueri euculariter v fi orbis solaris fit infinitus et sol moueatur o distantia unius palmi et imaginemur lineas egredicies a centro ad extremitates illius palmi prociratas in infinitu: infinita distantia intercipies costat vin tali motu simul erit piransi tailla diu tia palmalis :et quelibet alia maior c5pbesa inter illas lineas. Vel ordines re isto mor facta br/potesi tr tale corp' infinitu centru beret simpst. n. n5 esset assi adu in eo cetrii nemcircularetia:alio qn esset finitu infinite pili magnitudinE erum linee euies a cetro posito et in eo angulu pstitueres: N
fici longitudine infinite: contueret v in coro anguluma. c. b. essetq3 earum diutia in circumseritia corporis infinitiae.infinita: sicut.n .finitam lineauditana atq3 intercediu inter viram spatium finitii erita infinitamme innitum: porro i finita diceretur huius modi lineamini finitarum distutia:*ua qualiacum magnitudine intercepta accipiendo et eam quotiens lubet repetido nuo ab unius extremitate ad alterius extremitatem peruenire post emus: neque tota; interiectam magnitudine absoluerticuitam illaru3 linearum distitia eet infinita:eam corpus circulariter motum pertrifire deberet fi completi faceret reuo tutionem: nam earu utram intra circularentie corporis ambitum coniicietur:at infinita distantii periri
Me impossibile est ergo illud corpus circusem non ponsed prius ostensum e aliquod corpus circulam ter moueri: O etiam de celo perspectu est: ergo non est corpus circulariter motum infinitum: o fi celsi esset infinite magnitudinis actu et moueret infinitu3 manum pertransiretur finito ire. primo dici usi distantia inter linel ψιν asin finitas est finita cdungeret ut inueniatur magnitudo finita ex extrinseco corpotris rotudi inter lineas infinitas sim si mi infinite quoniam fi inter eas esset magnitudo finita oportinret vi qb est inter eas sit finitum: fiqb est intereas finitum esset: essent lime finite. Senuis e:lime que seiugunir tantiadi ne infinita no tigutur aliqua circa serentia extrinsecus: quia si esset circuserena claudes lineas egredietes de cetro: tuc finiretur distatu lati tudinum:corpus aut infimisndbabet fili in circularentia qui ut circularetia finiis.Et existimo gradcorpus infinitum circulariter motu sequatur spatim illud interceptum esse finitum:quia terminamvet infinitum:collimi r quoq3 ide corpus baberet centrarquia mouetur circulariter:et no dabere cetrum:quiand babet metusaeuam.
rem ait: sicut numerus e infinitus qui caret fi ne et econuerso: ita distantia illa e infinitaque caret fine et ecouerso.Sensus est:queadmodu3 numerus diceretur actu infinitus: quia quocum acicepto restaret maior actu numer' accipi edus et nulli ueniretur ad manna uactn:ita et lineis infinitis in tocepta supfines diceretur infinita: quia quacunm magnitudine actu accepta: maior actu que iter illas iaceret esset accipienda: vi num9 ad maxima peruonire cotingeret Ueru autem est v qualibet magnitia dine data minore licet sumere: maiore iid licet: materia nazq3 intra magnitudine diuisam inclusa si minoia velis efficere prestativi in infinitum fiat extractio: si maiorem: facit forma ut in infinitu nδ prodeat aemeliamrin numeris vero minimus no maximus danarre causa quare in numeris deuenitur ad minimum et quia unitas que est principium numeri est indivisi bilis: abstrabit enim unitas a fit ut unde unitas fori maliter est simplicior puncto: licet realiter esset con
inquit: manifestum est ut fit imposit, Lut μιι, bilem fit motus circularis:conlige ret elis3 quando corpus rotundu moueret ab aliquo puncto quousq3 reuerteret ad idem gi linee pertransirent distantias infinitas: Onia viraquem eamn reuerteretur ad suu3 lo Sissus e: si celu3 esset infinite magnurnd moueret ne infinitu3 spatium pertranseatur tempore finito una completa reuolutione:sed celu3 mouetur ergo no est infinite magna: et pa dot
57쪽
eulariasvectabilo itu iligit Auemeso perspectivae Midit ramentator cu sol persecte reuolia idem c6pleuerit: erum ab eo ireririlite distane multitudine infinittiquaru illibet erit infinita magnitudine quia a citro possunt infinite linee protrabi et inter quasti het diras infinita distana comprebedinar:et mi bidetur idem sequi quant Muid modicu moueatur: qre per illud modicum infinite linee possunt protrabia centro:quare si celu esset infinitu nullaten' posset
moueri in giru: figura aut bmoi intellis ins que approbata sunt. Textus Cdmenti. .si celum
est infinitum magnitudo infinita pertransitur perfecte tempore finito: quod est pe/nima impossibilet quia si tempus est finitum: et motius factus in eo est finitus et magnitudo etia. 6.pbeficorum. . deducitur cὁditionalis: imaginemur lit am quiescctem ductam a dextro in sinistru ex utram parte infinito:et insuper unam aliam egredientea centro in superius in firmam: et moueatur ista quo/us redeat ad punctum in quo est:sicut oculata fide videmus celum complete reuolui: collat in illa linea mora transibit totam quiescetem tepore finito: quia tempore sinito redit ad punctu3 in quo est et anteltangat linea quiescente mouebitur per aliqua3 parte illius teporis: et fimiliter posti absoluet ab illa: et pconseques due paries tris in quo fit copleta reuolutio demutur at in quo trisitur linea infinita quietscens:acp boc ipsum est linitu. 36.totum in boc consistit: si ii totisus auροι ratur finitu:residuu3 tbus linitu3 est:et si tepus quost motus est finitu:et motus e finitus et magnitudoque sertur est finita: bec enim tria tisus:mos et ma/Ditudo cdsimiliter se babes in boc τ est esse finitu3
vel infinitii 3:et etiam quatu3 ad esse diuisibile in inii misi: tempus tamen et motus pro fluxu forme peculiarem babet coiinuitate3: cum partes temporio cotpuletur ad instans et paries motus ad mutatum esse a. magnitudine autem sua3 capiunt diuisibilitato: dtonim tepus quo celu3 circularem c5plet reuoluta in nem finitu3 est utpote vigintiquattuor boraru3:igitur et eius motus est finitia oret mobile indem finitu3: ob viratione ducite ad impossibile planius cognoscatur:fit.c.b.d.corpus circulare circulariter motu3 infinitum fi possibile est a cuius centro.a. exeat liunea. a. c. versus pariem .c.infinita: intelligatur preterea linea. e.b. d.f. extra cetru eiusdE corris descriptaeqditas linee.a. c.qescis et ex utraq' pie ifinita: tuc illa: corp'.c.b.d. circulariter motu situ piicit spanii in toto det: igitur bulusinodi corpus pertrasit ato abi latuit lineam.e.b d. aliquo tempore motus:est.mea linea intra siti spatu metas contria: atq toto spa no minor: cum imia sit minor drammo eiusde corpo/rsa circulans:et drameter fit minor eiusde3 corporis circia serentia:totum opercurritur spatium sito an
bitu recludente:sed tota tempus quo corpus. c. d.suum complet motum finitu emnam ide esse ponitur tempori quo celum diu 3 peragit reuolutionem est vigintiquattuor boraru:ergo tempus quo corpus. b.d.pertransbit lineam. e B.d. f. a toto tepo re motus finito substractu etiam e finitii et totius toporis pars:igitur spatium infinitu fini rectu absol tur tempore nnito:qb est impossibile: si igitur ipsum corpus metulare esset infinitu et niudus indo infimnis: ii posset buiusmodi corpus circulariter moueri:
cuius oppositu sensu cognitu est: figura buli rationi deseruiens talis existat.
etiam motam fiue quiescere mota suerit:ille due magnitudines eodem tempore se absol nut: ut si magnitudo.a.b. supponat magnitudini .c.d.et moueannirambe in oppositas paries scilicet una i dexua et altera in finistram: aut una quiescente altera moueatur: eodem tempore se pertranseunt et fimul utraque ad alterius sine3 peruenii:cu.n.st perposta a cicuta suo rit finem magnitudinis supposite:etia supposta ba bebit fines superpofite:qb si tales naagnitudines in contrarii partem moueant:vt una in dextra3:altera in sinistra: velocius se absoluul.Si vero earum una quiescat et altera equali velocitate moueas:sicut cum cotranitebant: tardiua stabsoluutrib cu mouebant contranti Mo: imo uero duplo tarduis: ut ponas magnitudo.a. b.snperposita:et magnitudo. c.d.supposita contramn:illa in dextram: c in sinistra et se absoluere in minuto: inde ponatur magnitudo.c.d. scere ea .b. moueri i dextru equa velocitate qua prius mouebatur: quando.c.d. ponebat simul mouerit
magnitudo.a. b.absoluet.c.d.solu in duobus minutis: duplo scilicet tempore ad tempus quo ipsa3 ab soluit cu3 ambe cdtranitebatur: quare tardius altera utram mota se absoluut:O et in corporibus cir culariter motio locu babet:promptuq3est ostidere: sicut in bis que recto motu ferihurrat agitur corp'a.circulariter motu3 esset infinitu: tempore finito ab
latueret.b. circulu finitum circa centru.c.descripturquia circulus.b.minor toto tempore motus corpo
ris.a.que quidem tempus bic finitu esse supponitur absolueret:quare corp'infinitura. ediuerso absolueretur ab eodem circulo finito.b. in eodem temporet nempe fi duarum nugnitudinum una iuxta alteram lata fuerit: be eodem lipore se absoluui: ergo eodegmorsuo tisore primu absolimur a secudo:quo pri/mu3 absoluit secudum et ita infinitu corpus abs tuetur a
58쪽
possibile:et nulla est differentia an infinitum cir/culum moueri et sinin13 quiescere uitelligamus: aut finitum moueri et infinitum quies cere:aut infinitivii contrarim finito:sicut hii astronomos motus spem
Nam inferioru3 contranituntur motui diurno Primi mobilis.' 38.primo dicit: cum posuimus magnitudines m Muro predicta nitaru altera fit finita: altera infinita:impossibila est ut pertranseat magnitudo finita per suum motum magnitudinci infimia in t re finito. Sensus est: si linea finita pertransit lineam infinitam: in eodem inore ab ea pertransitur:sed iste tristius m potest fieri tepore finito:ergo si fietiliet tepore inlinito: si enim magnitudo trahia tepore linito est finitar magni mdo non sinita n5 transibitur tempore fumisiacontra:celum est magnitudo limatre insim is pertransiti.Respondeo celumoueri munito ut pore per motum eiusdi magninidinis inuniusciraculationibus.
catur liber de moturam quias seius est perscrutari b motu aut quia plura que continetur in eo sunt de motu:aut m linis eius sunt ista imo. Uolim Ebemisti' ex semesia Adrasti prio ra quinq3b insico audituvolumina deprimi pus esse inscripta: reliqua tria motib':motiis pro sornia stuente:quia re ipsa est forma terminans moni et et cum vnuquodq3 quod bet ossicium terminandi babeat et rationi primiph :potuerunt tertius quit tua hin p MMM de principiis inscribi: loc' quom est sinis eorum que tendia ad ipsum naturaliter:
mensura liscatoruextrinseca. Tempus etiam pωtanar caula ulteritus et obliuionia menstaraq3mo de principua iram quartus liber nominari potuit: reliqua tria volumina cum motum speculemur profluxu forme: cui vere motus conditiones conceduntur: qui nec terminadi nec mensuradi per se babuit
officium no interito de motu tuo ultimi libri pbrsicorum mutulantur.
Et a nuntiauit motu3 loco rei mo, te: quonia3 sequi rem mota in prima none et positione sinui.Sensus est: motus seu turro mota in priuatione et positione siniti: quia nres mora ea linita et motus: et si infinita et monis: et addo m motus est prior remota: scut quantitas est prior iubstantia quita: et filabstilua prior sit quantate:vn partes substitie quo ad entitate sent priores manniatmsed in rone partis posteriores. 'c iti sit cet alunulla est dinerentia in hac propo
ui 1 ιν sitione mel si ponas altera istata quiescens et altera mora: aut ambe mole.Sisus est: lineemote una cotra aliam pari velocitat cicino inuici seiiunguntur: c si motu3 babeant lentu:mbit probibet lineam mora versus quiescete3 velocius en periri MeMsi moueret versus linen in ptraria moli: sed quomodocum sit quo ad piitri intentionesnullae penitus in bis disserentia. aiticum pars secatur in tre infi/ nito: et quod secatur in temporem to est insinitum: necesse est ut paries moC per ruas secant suum totum sint insinite G.Sensus Ertempus boc est inunitu:quo monin infinitu secat te piransit rci simiaa: vel res simia motum insulitii vpartes et motus e motarum inibitur addi immentator:ronimi finiti ex concauo: et infiniti ex coli uino omnem parte infinita ex couexoro concavo vero Onita3: et latetur Albernis magnus linee infinite partes esse aliquoiras. CEt si quispia ambigat nuquid si linea infinita foret quelibet eius pars inmineriεsuret: respondeo τ no:vbi.n.linea infinita reperireturi in ea esset in infinitu parua linea: qiuanb nc parua: quin mimor:veluti in caliditate summa caliditas infinite remissa inuenitur:existimo etiam in linea i finita ifinitas esse partes qua* quelibet est infinitatvr si.a .linea protracta a centro versus occidens inminita: subirabatur unu pedale: et item aliud: ulieri' relicta coi doci sententia puto in linea infinitara esse plures paries finitas ιis infinitas:in linea.mim
finita fi esseir infinite essent partes finitet insipite partes infinittiquis aliquot partes infiniter et n tot quin plures:veru linea niuia etinfinita ingene quoniatis collocatur. CEandem Buerrois preMμον pus infinitumno posse moueri circulanter et rapo se aliquo alio motu moderi: figure huius raudis inus sunt.
ιι ι ιιι 3 est finis et terminus infinita ee
impossibile est:et stiperfitiei terminis clausam:item et corpus terminio contentu infinitu eiu repugnatrat quicquid figur1 babet: t et omnis figura: finem babet e terminu: ergo no potest circulus vlluo ed inmms:ex quo cosequitur cvus O circulariter mo/uetur infinitum esse nopem .
imminiri primo tu: nue imaginatur linea hi usi ι ψιν infinita nisi propter longitudine Qque est in ea quasi materia ς genus: et cetera.Sensus est:cum species quelibet ex potentia et actu cὁponatur: ex parte potentie est aliqua infinitas:sed limrao omnimoda ex parte actus:m plane docet Humora linea:supernae et corpore matbematico:et bec est caula* CEmentator dicebat.6. yMop. H.motui tali ut motus no repugnat maior velocitas:non pottamen motus celi ut talis motus vel citari: similiter intelligenue ut potenne et virtutes iant possunt avigeri in uilinitu: sed ut tales potote sibi repugnat augeri: de.7.Gysicorsi. 2.f. metapbym.27. multa
simi possibilia in uniuersili: n5 in particulari. Iremm rite genus si re e supersities: mani/
differentia que est ab una linea vel a plimbus: et cetera. nsus est: dicio a peruti essenus figuretqui aquaria species qualitatis in quantitate iubiectatura et propter boc.7.pb c . 16.dice bat AverroistaLteratio G est ad qualitates existente in quantitate' ad inmam uri circa aliquid constante si raS: undeus a s etsi ualis ierinuus linea vel lineio: taura
59쪽
culus inpuniarisberam solidis una ramu3ternis trantur luperluu:quaobrem corpora cilestia inbicularia nos perica dici merentur.
HYnuo corpus rotundu infinitum : sicut
tutum si possibila est a cinus.c.centro exeat a sinis in irextru protenu linea. a.b.et utram ex parte inmitra: preterea intelligatur altera linea quiesces lupra
lineam .a.b.infinit 4:et supra centrum.c.etiam a sint stroin dextru3 porrecta cadens in puncto.g.queraa.Ldemii intelligatur terna linea. c. . a citro enecta:diuidens continue lineam. d. e.ad motu Grporis circularis et mota versus punctu.e.lunt MM . matur ratio: corpus circulare suum motum permere nequit nisi linea.c.moram linea3.d. e. absoluat: et Ptranseat: prius eam diuidendo in puncto. d. deinde in puncto.t.postea in puncto .l: .et ita continuerabo et alio puncto: na3 linea. d.e. infinita no exibit circae
ferentia corporis circulans infiniti: imo minor dyametro non tantu coplectitur suam ouatu3 est corporis infimu spanu: sed impossibile est inlinea. . . ain soluat lineam .d. e. infiniti tre finito: alioquin spatia infinitu Fin rectu piransiret ue finitor ergo corpus
circulariter motum infinitu3 esse no pol i figura dicet pia i ohec plana est.
ra finitiam ergo spatiu descriptum est finitiam: proibortionabiliter.n .se habent magnitudo et lepus: et verrois ponderat sequelas interbas propositio/nes inutias: si corpus et mane mi infinitii 3 et tepno transitus erit infinitur et si tempus est infinitii3 et corpus et mane finitum est: et iste due edditionales sera molantcduersus actu:et Totus Comenti. r.conuertit potentia Texm3 Cdmenti. 4r.ut clare explinat Comentator in fine Cεmenti. .ostentan estitam cel Messe finite magnitudinis in actu:gPonsequens mini du esse finitum.
actu in mia: necnbet multitudini: et viru Ebeologitenetes corp' munus fiesset:posse cuticulanter moueri possim sarisiacere ronibus Bristotelis et Rem qui quido dissicultate satu et auctione digninimarmultis intendo aperire docimi eruis. Prim est: ut
pauloaluus exordiarmultu naturaru est inimi ue simplex sit: siue compositu siue finitu: ii mhoc iundamento: e propositio: naturatu e mobile em secundo modo duedi per stremo intelligerem ruratiam no mobile est intelligere naturatu n4 tiararatu: veluti comprehendere bomine n6 risbile e c prehendere homini n5bomini:est aut naturani3 nitum idoliopino clauditur terminis:at ista proii positio: inmtu naturatu est: sic explanas taliquatumi corpus dabile est' in omni yportione aliquod compus existis illud dabile corpus excederet:et illo ea omni proportione nianus: si tale esset in rerum natu ra assignabile naturatum: ergo infinitum naturatu G --cumentu fit talerno potest
iecunia um per quivis poteria inuenire
infinitum naturatu circulariter mobile et motui Est
mitus Ariminii prio sentemaru distinctiv. q. soluit rationes Aristotelis:ad quas dicit g infimitari spatium esse peruansitu p5t dupliciter intelligi: modo ficet in eius transitu aliqua pars certa transeutis incessive omensuret se iniimus partibus spari fidi mu alibus: quam3 una fit primo et aliqua vinio
permansita:alio modo sic ς in eius transivit nulla inta pars transeuntis cδmensuret se sic successive inii nitis partibus ei equalibus sed queli t finius tam tum:quotcum in una se emensurat aliqua alia e deni quantitano pluribus la coituris anium litiua est certe ouantitatis me pilarunis equalis
illo transitu se comentaret et n4 est aliqua que in omens quin pluribus aliqua alia sibi equalibus
e cεmensurentia primo issa concedo ae ps Mea e possibile et tunc nego consequentia: ad declara Mnem eius dico v inter nullas lineas sic tractas intercipitur aliqua distanua infinitam illam dimensione qua tenditur ab una in alia cum impossibile st inter determinata extrema linei protrabi infinita:*α ille linee sunt ex utram parie infiniteri militer in omnem postionis disserentia in illo corpore infinita supposito aliquid esse tale possunt linee infinite pron abi iccirco ipsum e simpliciter infinii Met inter nullas tales duas lineas intercipit tanta distantia quin inter easdem intercipiatur magis maiora mota ac per hoc inter eas nulla intercipit in mirari illam dimensionἐ aut maxima: ex quo vlterius Θτ in tali motu nulla pars.certe inrause Ru'corporis moti que infinitis sibi equalibus parti a inatust cEmilaret sicut nullibi inter aliquas talest in fim tractum ab utra in aliam est distantia compredens infirmas partes equales alicui certe quantam qifi nulli bi inter eas est distantia infinita: Quis dista
na tota inter eas comprebisa fit sm losi rudites ea;
infinita.Distinctio ergo data a Gregorio nulla e: mm emistimum r5nes Aristo. Auem stilicet magnitudo infinita ira permaniis:ita*mei rota inductas probasse Gessem: transitu certa pars linee mole lagat infinitas paruo fibi equales linee quiescentio:sta bene pertransii
natura3 possibile inueniri corpus actu infinitu: dissi
cultio id est no pretermiuida Gad deus G fidem
60쪽
quiesceretis quin plute basini equalestigatasti pars linee more: ta et si crema insit de partibus lime mons finitio que cimalum finitum tantum possunt describae:in butus linee more sunt uinii e ptes infinite innitos circillus infinite magnitudinis domibetes:imoi finite magnos cireulisbscribti parrea linee mole certe filiaris p in finiti dist tum distanus a cetro. ut qo dicit inter lineas a tractas n6essit diiunnd i finitam fini dimensione que tendis ab una in alii: culpossibilest inter determinata extulina rabi lineam infinita: nihil est: qrad istirpossinone:est infinitu naniratu cita lanter motu3ranssiadnositione claudere cotradimonE cbsequis distii nam finita et infinita interceptas inter lineas de re Mesredientes: sieti ergo tale corp' innitu circust motu: in eo etiam imaginate tales dire histe ifim
te medicies a retro: iter eas iterciperes uti, va nuntiitu. Eus: illud spatia ess3 terminat j illis duabus lineio.Tu m ponat* quido ille linee incipi sit egredi a centro costituant manguisi cu linea tertia 4
una cu illis recedat a cctro: ome tertia in recederedo sicciescat luconiure maneat lisper illis duabus lineis cst quibiadminit man lu:quando ille linee per infinitu spatiu recesserunt a centro: inter eas cadit spatiuiimium:qr figuratum figura triangulariis edini cliboc inter eas intercipera spansi infinitul ex quo ille linee coiinue elongant a centro et redduturinfinite: claudit ergo retradictionE ponere infinitunaturatu. Γ 3ia si per quicum poteream potest dari
tale corpus infinitu circulo mota:spans pedale trasretur in non temporciet ita ciuo linea una concurareret cum linea dinante:veluti cum propinqua vali, de: et ita crito ualentiaret: sicut tangerent unam lutuam. Casiis amodemioribus uicordinatur: a centro talis corporis insinu protrabatur in insinitum linea a.b.que cum illo corpore moto circunuolui tur: et extra centrum inuginemrvna linea infinita quiescens que fit.c. d. st equedistano sue parablella time. a.b. et spatuam inter eas pedale in latitu dine et moueatur linea. a. b. versus lineam. c. d. timc proponatur ista consequentia: in principio motus linea. a. b. m is totam et quanti betis partem distat pedalitera linea.c.LEt immediare post in non distabit sed concurret mea: et intersecabit et cum nunc fit eoui distans ei et immediate post boenon erit: equusistans occum necesse sit lineas n3 ni distantes concurrere si in insinumn protrabanturiam fine tempore medio pertransitum est spatrium pedale per motum continuum: ergo linea.a.
ta cuto pertransibit. e. .lineam valde distantem rilaut.c.d.lineam proximam:ergo linea.a. b.lta Πυro intersecabit limam. c. d. ficut eam tangeret. Et quemadmodum iunipotestinaeivri inunitum nanatarum circulariter morum: ita nec insim tum cotima mobile motu recto per quanuis potentiam dari potest:quia tisici insinuum ei sit simiumr quomam in quolibet instanti temporis mensurantis motium localem rectum aliquis locus vel aliqua parolaci est relicta sic ae nulla pars corporis mou est misso in quo tamen statu aliqua ante instans illud:it aliqua est acquisia in qua prius immediare nulla suit pars co oris moti si ergo insinini in corpus tmli motu moveretur tam ex viraae parte baberet spa/tium aliquod viva se: ergo finitum esset: ergo infit
statem Nucedi magnitudinci: multitudinem:qualitatem infinitas: omne qbest in genere est finitum et limitatumrorens anteis descendat in decem puta
partit per illimitatu quod est Deus: et limitatuue qb 'descendit in decem genera: sed illa tria enumerata sunt in genere ergo sunt finita et limitata. Ito si caritas possci augeri in infinitur ut cum fit forma que dam inueniretur aucta in i finitur ratio est Sueuora 3. physicis*.67. Item omne receptu est quid finitiis δε-- . et limitatum: et cuicunm tali repugnat infinitas: sedola accidesia sunt recepta ergo eis repugnati finitas
ergo.Mursus M pdi dari ultima pars xporndalis connui:ergo n5 pot Deus in qualibet pte Norno nali bou rducere una lapido et muctu cdseruaret et olerea iste r neo cMedunt fini fide in qualibet parte reortionali bore suture potest Deus augeretriigulis et circulu3 coseruado eo* f ta. Flon potinus in qualibet parte proportionasti augere triosulum et circulum coseruando e sigura: veluti di cimus.Quodlibet istop pu adicio: iop pessibile e eeverit 3:nd tu possibile est quodlibet isto* Dictori esse versi. Verulami tenendu3 est ν infinite mam'
erit quadratus ante fine bore: l3 in nullo insidii an finem bore erit quadratus infinit': sed in quolibet instanti intrinseco fuit aut erit finitus:et stan3 in finebora no erit circulus: m esse circulum insilitum im/plicat contradictioni.
nus partis: maioritatis et mi/nmtatis aemulitatis et tequalitalis inunitis demodantiar: si sunt: Eum m linea infinita includit peda/le et aliud ultra ergo est totu respectu illius:Eum mlinea infinita simpliciter includit qcqd icludit lineam quid infinita ergo est maior illa : Tu3 m infinitii est rationem c5nnui: ergo et diuisibilis inples. QEt propterea dico primo:rtracta linea infinita a
centro versus oriens:questa.et linea. b.imia verasus occidens: veniant ad chili lutionem unius recreti nee ex utram parte insiniter constat huius.a.et.
partes esse alio otiao: cum quelibet istaru bis sunt pia illam mensuretia reo secudo: fiser aliquotia parie3 eam intestigamus mi e sinineo vel insitities umpta reddit iotu:hnee innite erutries aliquoi te: qiuru aliqua infinita:aliqua erit finita:quare nd c4 sono modernis existimati insimiu nec aliquoitie nec n5 aliquoita babere parari: et ex dis colaquitura.et. b. tundare yportione subduplam ad lineam ex eis resultanto: cuius linee limpliciter inunire sunt medietates: n5 terue: no quarte: nd octaue.CDico terno:ad infinitu3 cum implicet corradictione ipsus esissequutur varia contradictovaret cum inuntium possit cosiderari ut infinitu et vi couimur multe tacitiones cMedunt infinito ut cὁnnuu: eui si no couenirent intano ut infinitu. Distinctio tando de toto
quod sepe sumit pro illo O includit aliqd et aliquid aliud: quod nὁ est illud aliquid: quo modo uilinium
t esse pars alterius inliniti: et pro eo qb includit tot quot non includit aliud: quo pacto nulla multitudo inlinita haberet rationem tonus et partis: tollit dico ista distinctio oes ambiguitates conmgenteo
proposito: hec pro oportunitate loci et trio ad exciriandii nivicia sussulant.