Ethica Aristotelica Ioanne Argyropylo interprete

31쪽

Liber primus ethicorum nequeat ut ipsorum quicq talis sit particeps.

operationis. Hanc aute ob causam ne* puee est Delix:nondum enim est idoneus ad res tales agendas propter aetatem:qui diculur Deo lices ob spem diculur. Est enim opus ut dixismus&perfecta uirtute& perfecta etiam vita.

I smultae nasp mutationes in uita fiunt uas

fortunae. Atq; fieri potest ut is qui mas

,r in xime bonis abundat in magnas incidat in is nectute calamitates:ut i Heroicis de Priamo dicitur. Eum autem qui tali fortuna est usus di miserabiliter obiit:nemo follicem dicet. . TCapitulum. ΙΙ. Vssus ne igitur homo foeIlaudiu. uiuit dicendus est:sed Solonis sentetia fine spectare oportet. Qqcr- ---- si de ita ponendum est:tum ne eest:cum e uita decesserit: an id absurdu est Poenitus nobis: psertim qui Delicitate ope rationem quadam dicimus esse:quod si moram tuum fosice no dicimus:neq; Solon id uulnsed tunc dici beatum Muninem tuto pom

quid iam est extra omnja mala calamix tes*οῦ habet quidem 5c hoc controuersiam quanda: mortuo nam* bonum 5e malum uidetur ali, quod esse:squidem 5e uiuenti non autem sentienti:ut honores:infamiae:& filiorum postsriaussi omnino prosperitates atq; aduersita

32쪽

Tractatus tertius l=tes . Dubitationem autem & haec afferunt:ei nau3 qui ad senectutem us* beate uixerit: seu cunduua rationem decessit multas circa posteros accidere mutationes contingit:& alios ipsorum esse bonos uitam p cosecutos esse pro dignitate:alios contra. Constat autem & dis

stantiis ad parentes multis uarijsq; modis ipsos sese habere posse: absurdum igitur est: si defunctus simul etiam mutaretur:& nuc focalix fieret:nunc miser . Absurdum est etiam de minime nec aliquod ad tempus posteriora ad parentes res pertinere:std redeundum est ad id quod prius est dubitatu ex illo namu di id quod nunc quaeritur fortasse perspicies turiSi igitur finem spectare oportet 5e tunc heatum dicere quem*:non quia beatus tunc est sed φ prius erat.Quomodo no est absura dum si cum est foelix non uere de ipso dic tur quod inest:quia uiuentes dicere beatos obmutationes nolumus.Et quia laclicitate quis de stabile quoddammultoua modo facile mutabile esse putamus. Fortunam autem in eisdem saepe reuolui: nam si fortuna sequamur

saepenumero Delicem ac miserum eundem dicemus.Cameleontem quendam ostendentes ipsum Delicem esse ac debiliter collocatur an fortunam sequi nullo modo est rectum.

Non est enim in ipsa bene uel male uiuere sis

33쪽

Liber primus ethicorum tum sed indiget humana uita ipsius: ut dixismus.Onerationes autem eae avide auae a uir

, statur huic sentetiae be id quod nunc dubitaui mus:etenim nullis in operibus humanis lata est firmitas quata est in operationibus hisce: quae a uirtuterficiscunt: eaenaeti stabiliores descientiis ipsis es euidens. Haruaute ipsam eae quae caeteris antecellunt maxime stabiles sunt:ypterea φ in his ipsi beati re maxime de continuatissime uiuunt. Hoc enim simile est causae ut ipsarum non fiat obliuio . Id igitur quod quaeritur copetit ipsi Delici:de erit talis per uita: nam semper aut maxime ea aget &contemplabitur:quae prodeunt a uirtute fortunam* feret pulcherrime:& omni ex parte concinne ac aequabiliter. Quippe qui uere bonus atq; quadratus est sine uituperatione.Cuaute a fortuna multa eueniant & magnitudisne paruitate differant:parua quide siue sint

secuda siue aduersa costat non facere uitae momentum.Gradia uero ac multa si secuda sint:

34쪽

Tractatus tertius is ipsis perlucet ipsa honestas cum multas quisapiam ac magnas aduersitates facile pfert: noob indolentia rectius: sed quia generosus estat magnanimus. Quod si operationes dos minae sunt:ut diximus:uitae nemo beatorum fuerit miser. una enim odiosum quicqat improbu aget. Eu eni qui uere bonus est atet prudens fortuna omne decore perferre:pro facultateu; reru semper res pulcherrimas agere ut 5c duce bonum presentibus uti castris ad optime gerendum bellu:& bonu item suatorem ex sibi datis pellibus pulcherrimit conficerecalceum:caeteros p omnes identidem artifices arbitramur. Quae cu ita sint:miser quidem nunci fuerit ipse stati: beatus tamen noerit si in Priami calamitates iciderit. Nec igie uarius facile* mutabilis erit.Neq; eni ex slicitate facile aut a quibusvis:sed ab ingetibus di multis aduersitatibus dimouebifide ex talibus no in paruo sed in logo quoda Plaeto ue- tepore rursus fuerit fosia magnas in eo respclara'; nactus. Quid igie obstat eu Delice dicere r uirtute operas perfecta &hos nis externis satis abundatmo quouis in temσPore:sed in uita perfecta an est addendum &ita est uicturus:&secundum rationem moristurus. Quippe cum futuru quidem incertust nobis: idelicitate autem finem 5c omnino

35쪽

Liber primus ethicorum perfectam omni ex parte ponamus. Quod si ita sit eos quibus ea quae diximus & insunt di

inerui beatos dicemus.Beatos autem homia

nes.Sed de his quidem eous p sit definitum.

Ortunam autem posteriora amis corum omnium nihil conferre loge ab amicitiae finibus discedere: di opinionibus cotrarium ess e uia detur. Cum uero multa sint ea quae euentutet uaria' differentias heant:& alia magis:alia minus conferant. In singula quidem ipsa dia uidere prolixum & infinitum escte costat. Sat autem erit fortasse si de his ipsis uniuersaliter Murain dicetur. Ut igitur aduersitatum raue quae beatis eueniunt:aliae podus aliquod momentui habent adultam:aliae sunt leuiores: sic sese habet ea quae circa amicos accidui Oes. Viventibus autem an mortuis calamitas acacidat multo magis refert si res nefandae grasuesu; an agantian in tragoediis recitetur. Animaduertenda est igitur differentia hoc etiam modo:immo uero considerandu forsitan est

si cuiuspiam boni uel mali participes fiant defuncti. Uidetur igitur etiam si quippiam ex his ad ipsos perueniat siue bonumsiue cotrarium exile quid ac paruu aut simpliciter: aut illis este si minus tm ac tale ut ne* beatos eos

essiciat

36쪽

Tractatus tertius l7 efficiat qui beati non sunt.neq; beatitudinem auferata beatis. Videntur igitur tam prospestitatesu aduersitates amicos aliquid defunπctis afferre . Tale aut ac im ut ne* Desices in

Delices:nec aliud quiri huiuscemodi faciat. Tractatus quartus. Capitulum. Is determinatis de Deliciate sideremus utrum laudabile sit h an potius honorabile.Constat

enim potentia non esse:omne

Iaudabile ex eo laudari uidetur quia est affectu aliqua qualitate:& aliquo modo sese habet ad aliquid. Iustum enim de forstem 5e bonum orio uirum amp uirtutem ob opera laudamus & aistiGes. Robustum etiam idoneu* adcursum holam&caeterois que psimiliter laudamus quod affectus est aliq qualitate &ad bonum aliquod studiosu* refere.

Id ita ec patet & ex deos laudibus:nam cum ad nos referuns ridiculi sane uidetur. Quod quide ex eo fit:quia laudes:ut diximus per res latione efficiune. Quod si laus talium est:constat optimo': non est e laude sed maius aliqlsi stabilius ue:queadmodu &uidetinam 8e deos beatos foeticeleti dicimus: & uiros etia eos qui maxime sitiat diuini de reru bonas sit', modo:nemo nau; Delicitate laudat ut iustitiam:

sed ut diuinius quoddapstabiliusve rem dicit

37쪽

Liber primus ethicorum esse beatam. Vidctur autem & Eudoxus recte uoluptati primas defendisse pies:id enim uoluptatem inquam quae quidem est bonu non laudari indicare putabat praestabiliorem ip

sam esse rebus laudabilibus uniuersis. Talem autem deum & summu bonum esse dicebat: ad haec enim caetera uniuersa referri: etenim laus quide uirtutis est: hac enim ad res hon stas agedas idonei fiunt. Comendationes autem operum sunt simili modo tam corporiss etiam animae. Uerum haec quide exacte dis cutere magis ad eos forsitan pertinet qui iam dandi munere funguntur. Nobis autem Pspicuum ex his quae diximus fuit laclicitatem ex

his esse que honorabilia sunt di perfecta. Uidetur autem 5e ex eo sic se habere quia principiuest. Caetera enim gratia eius agimus omnes: principium uero causamq; bonorum honos

rabile quoddam & diuinum dicimus es e. . um autem stacitas animae quae, c dam per uirtutem perfecta sit opatio:de uirtute consideremus oportet. Hoc enim modo melius forstasse de Delicitate etiam cotemplabimur.UDD clatur autem dc is qui uere ciuilis est circa saemaxime elaborare: uult enim ipsos ciuesbo --.ή nos essicere legibusq; obtemperantesatet; ho

38쪽

Tractatus quartus Igrdia implum legum latores:tum Cretensia ' tu Lacedaemonioru habemus: de siil alii tales

fuere. haec cosideratio ciuilis est lacubratis coitat insisitione hanc pinde ut ab initio cypos timus ac istituimus fore. De uirtute au te humana cosiderandu est: num enim lius Q manu Delicitateve quaerebamus humanam: quirtutem uero humana diximus non ea quae . -

corporis est:sed eam quae animae:& Delicitate ''

enim o rationem ate dicimus. Que cum ita sint patet ipsum ciuile aliqua ex parte de ala sscire oportererqueadmodum di eum qui cu 'raturus est oculos:tomu corpus de ipsis scis re oportet: bc eo magis φ facultas ciuilis hos norabilior est at*praestabilior medicina. Elegantes etiam medici multa plane circa cogni tionem corporis actant:& ciuilis igitur ape m . . de ala conlepletur oportet.HOF aute gratia.& quoat satis est ad ea quae hic quaeruntina ulterius exactiusve cosiderare maius est opus dissiciliusve fortasse si ea quae proponuntur.

Dicune aut dem exsernis sermonibus ahq ' de ipsa susscieter 5e utendu est ipsis ut partiu λ

ejus alia rone uacare: alia ronem habererat

nihil in psenti refert distinctae sint hae perinde at corpis pies 5c ome partibileran rone sidesint duae:re uero seiungi no possint:ut in cir cularentia sese habet corauum re covexu.Par

39쪽

L ..c: in autem ratione racantis alia quidem comu

o nis est & uegetatiua . Loquor aute de ea quae et causa est ut id quod ipsam habet nutriatur:in - ν crementaq; suscipiat.Talem enim animae Potentiam in uniuersis quae nutriune quapiam posuerit & in foetibus:& hanc eandem etiam in perfectis.Est enim magis consonum ratio ni eandem aliqua aliam ponere. Huius igis tur uirtus comunis quaedam & non humana. -- vjdetur. Nam haecPars di potentia insoma st iis maxime operatur . Bonus autem & ma;

' Ius minime in somno discernitur . Quapron l . . pter inquiunt a miseris foetices in dimidio uil .

tae nihil differre . Hoc aute rste accidit: m 1 omus enim ocium est anime: tam studiosae: s

--- . Unutriendi potetiacum expers sit humanae uir , et tutis omittenda est. Videtur aute 5c alia qua, α' udam esse natura animae uacas ratione: aliqua parte particeps rationis.Continenenim de incolinentis ratioem:ispanimae quod ratioem habet laudare solemus. Recte nam &ad optimas res inuitat:in ipsis aute &hλ aliud ud praeter ratione inesse costat:ql quiπη I. . em repugnat resistitq; ronimam ut dissolus a corporis pres si ad dextera mouere uelis in

40쪽

Tractatus quartus 19 sinistram feruntur . Sic plane fit & in ala. Ad cotraria enim incolinentium appetitiones la - -iruns. Verum in corporibus quide cernimus

ea quae ad contrariam partem strutur. In ali uero non cernimus.Fortasse autem non mi

nus& in sapuiadum est esse aliquid praeter ue ratione quod huic aduersatur di obstat.Dice '' reuero quo modo est diuersum nihil re σέ.

Uidetur aut de hocrationis uti diximus partes ceps esse.Paret enim in ipso continenterati in ini: bc in teperante ac forti magis forsitan eide

obtemperat.Oia enim in illis sunt consona ra ... . tioni.Pars istitur animaeratione uacas induin i sis

plex. Vegetatiua naui nullo modo ratiois est particeps sed cupiendi uis& orio appetendi rationis est quodamodo particeps ea ratio ne qua obedit ipsi allobleperat: sic di patri areamicos&no utrerum mathematicaru i. ' dicimus ratioem habere. Hac autem partem tu ratione uacaterationi obteserare admonitim nes dc increpationes &cohortationes etiain ta a dicant:quod si oportet hac quot parte dice rerone haberisuplex ea pars erimuae ra tionem habet Et una quidem proprie di in ipa. Altera uero ut his qui obtemperat patri e - μυ- rit Diuiditur autem de uirtushac differentia ' '