Ethica Aristotelica Ioanne Argyropylo interprete

61쪽

Liber secundus ethicorum trix est eius medii quod in affectibus est adipactibus satis iam diximus. Quapropter dimocile est studiosum esse.Est eni difficile in uno.

quo medium capererut circuli medium insuenire non cuiustibet:sed scientis est tantum.

Pari modo irasci quide &dare argentu sumsptusue facere cuiuilibet est de facile. Sed cui de quantum: di quando: de quomodo: de gratia cuius oportet: non cuiuslibet est neq; facilei quod quidem est ipsum rectum . de est perrasum & laudabile & perpulchrum . Idcirco eu ui medium ipsum coniectat: primum qui*ῆ em a magis contrario discedere oportet: deperinde atq; circae monebat. Extra undam Ne fumum loge copelle carina. Extremol enim altero magis: altero minus

delinquis . Cuigie cosequi mediu summe sit

difficile:secuda ut inquiui nauigatione minisma malois sunt capienda: idop erit hoc maxis me modo que dixamus. Cosiderare aut opor' 'let:& ad quae sumus ypeliores:na alii ad alia

natura sumus Diues. Quod quide ex uoluaptate doloreue inde Oveniente Pcipia: at Pnosipsos ad contrariu oportet retrahere . Lope nau a delinquedo secedetes: ad ipsum tandem mediu accedemus:ut solent ii facere:qui, ligna obliqua ad rectitudine redimnt. In uniuersis aute cauendu est maxime a uoluptate.

62쪽

Dactatus tertius i 3o Non enim incorrupti iudicamus de ipsa. Ut ergo Troiano': senes erga Helena sese habuerantisic & nos ad uoluptatem ipsam esse affectos:in Oibusq; illos dicere uoce oportet:hoc enim modo remouetes a nobis ipsam minus peccabimus. Haec is facientes ut in summa dicam maxime medium attingere cosequiue

Poterimus Id aut ipsum difficile est fortasse . de in singulis maximemon cnssim facile deter VI minari potest:quo:&qbus:& pro quibus:&quato in Ne irascendu est. Etenim nos inter' i

dum eos qui descisit laudavius 6e mites diciSqmus esse.Interdu ipsos infensos appellamus uiriles. Veru qui parsi a recto exorbitat: nones itur siue ad defectu: siue ad exuperatione se flectat:qui uero multu:uituperat:no enim latet egressius. Facile aut no est excipere ratio neἰquous p & quatum a recto quilpia sus carpendus est. Neq; enim aliud quicqknα -- sibilium determinari facile potest.Talia uero 'T

in singulis sunt&iudicium est insensu. Versi . illud est manifestum medium habitu in unis,

uersis laudabilem esse. Oportet autem nunc ad exuperationemmunc ad defcctum declinare:hoc enim modo facillime medium ipsum directum attingemus ac assequemur.

bFinis secundi libri.

63쪽

ri Liber tertius ethicorum Cincipit liber tertius ethicorum. Tractatus primus. C Capitulum. Lil Um uirtus circa affectus actusq; uerses:&in iis quidem quae sua sponte quis agit laudes de uituperationes:in iis autem quae inuitus facit uenia non unu de

misericordia locu habeat. Eos forsitan qui de uirtute considerat et de eo quod sua sponte quis facit:atu; inuitus deter minare necesse est. Utilis est etiam legum lastoribus haec sane consideratio ad praemia poenais instituendas. Uidetur ita* ea inuitus facere quispiam quae uiolentia uel per ignor tionem facit.

I entes. At ea quae maioru moetu maloN:aut

; ,-4 altild agere turpe iuberet:habes in potestate

di paretes di liberos: hac lege ut si illud agat: illi sint incolumes:si no agat dispereant:cons 'trouersia habere uident utrum haec inuitiansponte faciat holes . Tale etia sid accidit & circa iactus eos qui in tepestatibus fiui. Simpliή

64쪽

i Tractatus primus 33 c

i citer enim nemo suas fortunas eiicit sponteri sed oes proptersea caeteroru* salute eiiciunt u modo sint metis sanae. Talas igit actus mixti quide sunt :liis aute magis sunt similes quos sponte holes agui. Expetunt enim tu es agu* tur:atq; finis actiois in teporis coditione coα 'sistit. Et sp ote igie di inuitu uniumque* dic dum est agere cum agit:agit aute sua sponis

Est eni in ipso principiu mouendi partes eas quae sunt in huiuscemodi actibus instrumenag

ra. At quorum principiu est in ipso:ea agere: .se n. 'vel non agere in ipso est situm. Talia igis sua sponte quiri; agit:at simpliciter fortastis inuitus. Nemo nain taliu qui Der se expeteret junq. In actibus aut huiuscemodi nonunqhoin 'mines Maudans: cu pro magnis di honestis ci rebus aliqd turpe ferui aut molestu . Si uero cotrafaciut:uituperant. Est enim iprobi pro ir'-- nulla re honesta uel mediocri res turpissimas ferre. In quibusda aut laus quide no fit:sed ue a. nia locu habet:cum ea quae no agere Oportet quispia egerit ob huiuscemodi res quae natus tram humana superant nemo p pserret. Suno aute quaeda ad quae forsitan nolicet quenqse copulsum:sed potius oportet summa pers pessum tormeta morte obire' Ridicula nain uidensea quae ad nece matris Alcmeone Euoripidis copulerunt.Est aute interdum dissicio μ

65쪽

Liber tertius ethicorum , Ie quale pro quali sit expetendu: 5e quid pro A L i ,.mo sustinedum discernere. Difficilius etiam ... ita si postea si cognoueris in sententia perma

nere.Fit enim p ru ut ea quidem quae ex pectantur molesta: uero ad quae coguntur turpia sint unde laudantur: atua uituperatur, ii qui fueruntauino fuerunt compulsi. Ouae nam igitur dicenda sunt uiolentas An ea qua*dem simpliciteret inuitus quispia agit quoas externa est causa:& ipse agens nihil omnino conferri quae uero per se quidem tuitus facit:

sed nunc re pro his expetuntur: principisiu est in ipso agente ea per se quide inuitus: nue autem 5c pro his sponte agiti Magis aute his similia sunt quae sua sponte quis agit. Actus' i enim sunt circa ipsa singula:quae quidespote facit. Qualia uero pro qlibus expetenda sint: non facile assignare possumus. Quippe cum in ipsis singulis complures sint differentiae. - δε C Qvqd si quispiam ideo iocunda uiolenta dixerit esse quia 5e extra sunt, copellunt omerunteius sententiauiolenta. Horum eni

dum:hicum uoluptate. Est autem ridiculum

V Kraua omnes omnia agunt atq; qui ul: multi*agunt3ii cum dosor qui obiexterna quempiam:sed non seipsum qui qui dem ab huiuscemodi rebus facile capitur: de . honestorum quidem se:turpium aut ea quae

66쪽

nactatus primus 3r

afferunt uoluptatem censere,causam esse. Id . Θ uit uiolentu est cuius principiu est foris: Hrimnu prorsus eo coferete cui uis est illatae Om ne aut quod ob ignoratione est actu no sponte sidem est actum. Ab inuito in id effectu est omne pro quo dolet qui egit:ipsumq; poenitetia subit . Qui na ob ignoratione aliquid egit:&no seri moleste se illud egisse:*ote inde su n6 egit qlnesciebat: no in erit tuit'QP pecu no doleat ob idipm. Qui igie ob igno ratione quippia egit li ipm poeniteat inuitus

fecisse uidet:si no poeniteat cu is alius fit non spote dicas egisse.Cum enim differat melius est utppriu heat nome. Ax.n.haec etia Ua Ob . ignoratione inqua agere Nignordiem agere diuersa sunt. Na ebrius aut iratus no uides ignoratione agere:sed ob aliod eoru quae disera suntmo scies sed ignoras.Ois igit prauus ignorat quae agere oportet & a qbus est abstinendum.Et ob huiukemodi errorem iniusti homines malua; omnino fiunt. Inuitus autem diciturquispiam agere nosi ignorat id quod coducit:non enim ea ignoratio quae facta est electione causa est ut alis quid inuitus quispiam faciat: sed prauita tis . Nec etiam ea quae est uniuersalis: homis nes enim propter hanc ipsam repraehendunnansed ea quae est singulos:inquibus dicina

67쪽

Liber tertius ethicorum quae est apsa actio. In his enim & comiseratio locum habet 5c uenia:qui na* aliquid eorume is es ignorat inuitus agit. Forsitan igitur non ab

λάαλ --ἡ uelitaneuter.Oia igitur hec nemo ignoraues . rit modo non sit insanus. Patet aut nemipmagetem. Quo nau3 modo se ignorabit Ignorauerit aut quispiam id quod agit. Ut dicenstes inquiunt excidisse sibi aut nescisse reticedaesie:queadmodu IEschylus ipsa archana Cereris:aut ostendere uolesimasister ut qui telum iecit. Putauerit aute quispiam &filiu hostem esse:ut Merose putauit.& hasta cuspidem hahente ea uacare & lapide pumicem esse e insterfecerit quispiam salutis sercussum causa e , monstrare uoletes ut faciunt qui manibus ex

omnia in quibus est ipse actus sit ignora P tio:qui hos aliquid ignoravitns inuitus egisse uidetur: di maxime in praecipuis. Hecaute ea uidentur esse:in quibus est ipse actus:& id cuius agitur gratia. Eius igitur quod ab inuisae to ob ignoratioem talem dicitur esse factum oportet actionem dolorem insuper penitens

tia* afferre . Cum autem id inuitus quispui agat:quod

68쪽

, ius principita est in iplo agente:sciente singu*i uin quibus est ipse actus. Forsitan enim non - γ recte dicit ea fieri ab inuitis,quae per iram autἹl cupiditatem aguntur. Primo nach nulla bet. Δαγi tua sponte agetmeu pueri. Deinde utrum hil eorur sponte agamumuae cupid .rat uere 'μ'

i uero inuitu An ridiculum est cum una ni cauis,-- -

i si s Absurdum est etiam forsita'ea ab inuitis i agi censere quae Oportet appetere . Oportet: auterr di irasci pro quibusdan cupere noni nullas res ut sanitate atq; disciplina.Uiden i tur etiam ea quidet quae ab inuitis fiunydos lore:ea ueroequae cupiditate agunt uolupta*i rem afferre. Praeterea sid interest inter ea quae' ' Pratione, di quae per iram peccatuPhoc ipsrq, ab inuitis agantur. Etenim fugienda quide sunt ambo iam us autem rationis expertes ' - non minus numanum uidetur: &aetus ipuus hominis ab ira cupiditat fiunt . Absura dum est igitur haec ab inuitis agi censere.

l . si Capitulum. II.

Eterminatis his eo inquam quodd spote: 6e eo ql inuitus quispiam i agit; coseques est: ut de electione .dicamus . Ipsa naui uirtuti est familiarissima

69쪽

Liber tertius ethicorum& megisq ipsi actus diiudicat mores atur exa. c. . . pendit Electio ita sponte quidem nostra ui

ri da fierirnon tame est idem quod illud quod sponte fit:sed quod fit sponte ad plura sese ex

it.Est enim cum pueris 5c animalibus cara nobis comunereiectio uero non est comea quae a nobis resente fiunt spons; quidem nostra fieri dicimus: electione uoi m non dicimus . Oui uero dicunt ipsam ess eQui uero dicunt ipsam esse cupiditatem:uel iram:uel uolutatem:uelopi l .innionem quadamnon recte ditat. Etenim ele se non est comune hominicum rationis ex

IIa abbusrat cupiditas est de ira:& incontinens'I,

- ν ιν δ' . cupies quidem:non in eligens agit. Corines autem corra:eliges quid i non cupies agitac re cupiditas quidem aduersas electioni:cupis 'rditati uero cupiditas non repugnat.Cupidis tas praeterea iocudi est 5c mcelestuelectio ueώ - - m neo mcelesti nem iocudi. Ira etiam minus. L- esse uideturiquippecum ea quae flut ira minis λ me per electiOem fieri uideans. At uero neu

i Hiuoluntas est: tametsi finitima haec esse appas,' --ent.Electiona on est eorum quae fieri

queunt. Quod si quis eligere dixerit ea am esse uidebitur. Volutas autem est:ut immora talitatis:& uolutas quidem est &circa ea quae per ipsum qui uult nequau agerentur. Uoliis mus enim histrione aliquem uincere uel cera

70쪽

ή ae

oactatus primus 3

tantem. At eligit talia nemo:sed ea quae perseipsum existimat fore posse. Praeterea uolunatas quidem magis est ipsius finis: tio auteeon: quae ferunt ad fine ut fani quidem esse uolumus:eligimus autem ea sus erimus 1 ni: & Desices quidem esse uolumus, atq; dicis

ι M,mus:eligimus aute non conuenit dicere:at Pa omnino in his uersatur electio quae in nostras sunt potestate Opinio quom non est. Opina 1 - , tio nal circa uniuerse uidetur esse:nec minus

circa aeterna &ea quae fieri nequcut:u circa eazz ses PC quae nostra in potestate sunt collocata: & DI

r natione Oino nemo forsita dicit. At nec et est adem opinatio quaedam Eli dona na uel mala:quales quidem sumus. Opinado . ti

mnam sit uel cui coferat:ues quo pacto codu. cat:sed cape:aut fugere no nimiu opinamur. at electio side laudas ex to:quia est eius quod Goportet magis:uel quia est recta.Opinio uo; ερ ex eo ila est vera.Et eligimus Oe quae maσprimescimus esse bona:opinamur aut eaquae H - ino nimiu scimus.Videns praeterea ide homi in1 ε 200 ςligere optim a atq; etia opinari. sed

opinari quidem melius:ob uitium