Anatomia, ex Caspari Bartholini parentis Institutionibus,

61쪽

Ds INFIMO VENTRE. 39 observavi aliquoties gracilem & rotundum tendinem produci usque ad umbilicum. Sinistrum pyramidalem dextro minorem reperitianus , & cum unicus ades , tapius sinistrum , quam dextrum. JUsus pyramidalium est rectos juvare in compressione sub. Vpus P γυ- jacentium partium. Hinc prout validiores sunt tendines rectorum , ita modo desunt quod rarum) pyramcidales, modo adsunt robusti, modo tenues, modo unu S tantum. Bau-hinus ait: Si absint, tum vel caro rectorum capitibus juncta, quod pe observavimus vel adeps eorum vicem gerit. Et alii volunt, esse quasi stragula quaedam musculorum

rectorum.

Fasi ius vult, pyramidales, vesicam dum mingimus, comprimere ad excretionem urina . Contra Aquapendens vult, quod se attollant ac elevent, & una subjectum abdomen atque perit Onaeum, ne premantur nimis subjectae partes. Assingit autem Falivio Columbus, ac si statuis let erectioni penis inservire hos musiculos, cum id Massa statuar, cujus sententiae susiragatur Flud ius ob litum horum musiaculorum4 illi autem usui in servire non possunt, quod partem dictam non attingant, & in foemini S quoque inve

niantur.

Suintum par TRANsvERs I, situ infimi, oriuntAr Musulia ligamento quodam ex osse fac ro prodeunte , & musculum tDv xes.s acrolumbum tegente , deinde ab infima costa & ab osse illi. Finiunt membranoso tendine in lineam albam , contuma citerque adhaerent peritonaeo ubique, nisi circa pubem. Horum peculiaris usus est colon comprimere. ACTIO omnium musculorum abdominis est quasi du- Actium taplex : I. aequabilis contentarum in abdomine partium re HVmmtentio & compressio: nam omnes simul agunt, adjuvante qb Vmmis diaphragmate, squo spectant fibrae omnium musculorum in eodem centro coincidentes, hoc modo apud R. Flud ex

presso. J

2. Quae hanc sequitur, excretio superstui. Et quia partium comprimendarum magnus est numeruς , ut intestina, ti abdomi- uteruς, vetica ; non suffecit unus musculus. sed plures in diversis locis agentes, secundum varios anguloς: rectos, transversos, obliquos. Habet quidem quaelibet pars vim expellendi; sed partes quae cavae sunt, & scpe multumque onerantur, indigent horum musculorum auxilio, ut cum fit cx-

62쪽

o L I B E R I. pulsio excrementorum , vermium, urinae, foetu S , molae, &c. Ab Om , iis Hae v eice fiunt actiones, quae patent ex fabrica . Sed nam culο- tura abutitur aliquando liis musculis ad thoracis motus, ' μβ ρ quando magna S violenta exspiratione opus est , ut in cla- Io ' μ' i noribus, tu ilibus,&c. tum enim thoracem non parum constringunt.

m. Sunt calidi & humidi temperamenti, quia caro praevalet in iis : foυent calorem coctionem : Moderate crassi; ideo tuentur partes, suntque ii S propugnaculo, etiam quando quiescunt: item , ad formam conducunt: hinc deformes sunt obest, hydropici , graciles, &c.

C A P. VII.

DE PERITON RO.

ph, ιο- A Blatis omnibus musculis abdominis , in conspectumnaeum Musse venit PERITONAEvM , subjacens & intestinis dicat μης obductum. dictum a circumtendendo, quod circumtendatur partibus, quae inter diaphragma & crura sunt.

Pepiιο- Eit autem PER I ΤONAEvM, membrana viscera innarum serioris ventris investiens.

et 'in Membrana est , & quidem sitis tenuis atque mollis , ne Oneri sit ; sed υalida & densa , ut laxari distendique possis t. Crassior est in mulieribus ab umbilico usque adpubem ut ingestatione fortus distendi magis possit ; in viris praesertim

crapulae addictis crassior a mucronata cartilagine ad umbilicum , ob ventriculum putatur a Laurentio, quod tamen vix verisimile est: decebat enim in seriorem partem crastiorem esse, ne stantibus nobis viscerum pondere laxaretur. JAlii volunt Peritonaeum esse ex ligamentos a & nervos a substantia : alii ex solis nervis; alii ex solis ligamentis; alii a me ningibus cerebri.Ej mmΛ- Figura Peritonaei est ovalis. Est enim instar vesicae , vel guitudo. ovi oblongi. Nam inferiorem ventrem totum succingit, ideo liuic longitudine & latitudine respondet. SUς sic/es. Supe, sities ejus est intrinsecus levigata, & velut humore oblita, ob intestina quae tangit; extrinsecus fibrosa & nonnihil aspera , ut connectatur cum musculis. O/αμή- Ο tum habet ad spinam ad lumborum vertebram primam& tertiam , ubi crassius est peritonaeum; unde ibi non , nisi rumpatur, separari potest.

63쪽

DE INFIMO VENTRE. AIConnectitur etiam superitis diaphragmati arctissime un- cinistaeis. de eo inflammato hypochondria sursum convelluntur) inferius ossi pubis & ilii, anterius lineae albae 5 transversorum musculorum tendinibus, Est autem ubique duplex Laurentim vero cum Cabrosio Perito- Omne S membranas , etiam piam matrem duplices facit) η 'md quod tamen maxime circa spinam apparet, supra umbilicum ita firmiter cohaeret, ut discerni nequeat: at ab umbilico ad pubem manifeste dividitur in duas tunicas, adeo distantes, ut in earum capaci duplicitate vesica contineatur, quod paucis observatum : idque in hunc usum : 1. Ut ibi sit robustior

membrana, ubi gravatur. 1. Ut vasa umbilicalia illic excurrentia tutius ferantur ; nam haec peritonaeum duplicatum permeant. Quare etiam Perforatur peritonaeum anterim in statu, ubi umbilicus

est : Deinde superne foramina habet, ubi diaphragmati con-

nascitur, ad transitum vasiorum. Male ergo Fernelius contra Fονamina

Galenum negat Peritonaeum habere soramina. Sunt haec qμοις tria: Primum, ubi transitus est venae cavae. Secundum, ubi transitus est stomachi. Tertium, ubi transit arteria magna& nervi sextum par per diaphragma. Inferne circa cervicem vesicae & uteri, vasaque ad crura abeuntia per Peritonaeum , abdominis musculos, & cuti m. Processus habet binos oblongos, tanquam fistulas, vel ca- Docelsus. nales laxiores in viris descendentes in scrotum , per soramina tendinum musculorum obliquorum Sc transversorum , in quibus productionibus, vel didymis , uti vocarunt veteres, vasa seminaria descendunt&recurrunt, atque prope testes

processus hi magis explicant, fiuntque testium tunicae. Hujus exterior tunica si dilatatur,& interior quae priori Herniae exactissime adhaeret, nisi juxta os pubis , ubi se jungitur rumpitur, hernia fit, prout vel intestinum , vel omentum, vel utrumque illabitur. Vasa accipit a vicinis diaphragmaticis, mammariis & Vasa. epigastricis , aliquando a seminalibuς. exiles ab iis , qui abdominis musculis porriguntur. PIinc sensu peritonaeum piaeditum est , contra quam putavere alii ante Ve- salium, luibus etiam refragatur experientia. Usus Peritonaei est, qua membranarum in genere; I. Par- Vsus. tes continere , & hinc inde connexiones mittere. Hoc maxime facit Peritonaeum : nam omnia viscera infimi ventris tegit,& firmiora reddit; omnibus tunicam producit at- ter tunica

64쪽

LIB. I. DE INFIMO VENTRE.

FIGURAE EXPLICATIO.

Peritoniae una cum suis processibus expressiim est, sub quo ventris inferioris viscera pleraque

trans parent. AAA A. matuor communia corporis tegumenta decussatim dissem. BBBB. Mnsectili abdominis eodem modo dissem. CC. Os pecoris , seusernum. D. Cartilago ensiformis. LEE E. Peritonaum imi versam in i ventris caυitatem obbolans ambiens quod subedia viscera transsarere υi

dentur.

FF. Hepatis sub Peritonaeo siti adumbratio. a. Fispιra in quam υena umbilicatis L. inseritur. GS. Ventrictili obscura effigies. H. Lienis in sinistro hypochondrio sti imago. IIII. Intesinorum mali lices anmctus , obscure hsc appa

rentes.

Κ. Vmbilicus. L. Vena umbilicatis a Peritonaei involucro tiberata. t M. Arteriae dua umbilicales.

O . Vasia partim ad ventriculi fundum , partim ad omen-rum distributa. PP. Processus Peritonaei in quibus vasa praeparantia conti

nentur.

Testium musculi cremasseres sives pensores dicti, ex qu bus dexter in suo feres tu cernitur, snser vero separatus dependet. RR. Testes scroto exuti. S. Os pubis. T. Penis. V. Exortus venae Epigastricae. X. Arteria Duaprica, dicta vena comes. V. Venae Epigastricae propago quae m. Z. Arteria itidem Epigoricae propago qu4. m.

66쪽

L I B E R. I. , uni in imo que largitur, quibusdam tenuiorem, prout uῖς postula- Pentre. vit, quibusdam crassiorem, ut ventriculo , intestinis , vesicae, utero. Ab eo etiam prodeunt duae membranae duplicatae, omentum & me senterium. Peritonaeum etiam hoc facit , ut vasa in longum producenda, inter duas ejus tunicas

excurrant.

2. Claudere venarum orificia. Hinc jecur, si membrana non obduceretur, ora venarum ejus in conspectum venirent. Inde quoque eae partes, in quibus plures sunt arteriae, crassiorem membranam acceperunt, ut lien. 3. Promovere musculorum abdominis actiones , ex Galeno J

C A P. VIII.

DE OMENTO.

o, ,emi CUb Peritonaeo est O M E N T v M quasi operimentum,esmon. O aliis Zirbus, rete vel reticulum, ob ductum va Brum errabundum , Graecisa dictum ab innatando, eo quod intestinis veluti innatet. Nam omnibus animalibus Suis. Sitium est fad hepar lienem , &J ad ventriculi fundum, indeque intestinis instratum, quorum anfractus finvolvit,&J ingreditur, nonnullis ad umbilicum cessat, in aliis saepe infra umbilicum protenditur , & aliquando usque ad os pu- Connexio. bis, ubi inseritur : faliquando utero jungitur arcto nexu , ut in fatua Neapoli singularis doctrinae vir , Marem Aurelius Severinus reperit: & Ando uteri in alia , Venetiis me praesente alligabatur. J & quando intercedit fundum vesicae ScSterilitatis uteri comprimi,& mulieribus sterilitas adserri pu- causa. tatur, in viris autem epiplocele, quando in scrotum descendit. Quia autem in sinistrum potius quam dextrum latus extenditur, inde epiplocele sinistra frequentior. JS tus omen- Non raro intestinis nudis sub hepate omentum delitescit,' 'quod accidit non a strangulatione, cum in strangulatis suogμυ inveniatur,& in non strangulatis retractum reperiatur;

sed , si Digelio fides , ab intestinis flatu tumidis. In hydropicis plane computruisse observavi. C. Stephanus injuste

venatoribus denegavit. JIV Infante. Insantes , si Riolano credimus, omento suspenso destitulintur, quod dum crescunt deorsum extenditur, & in declinante aetate iterum imminuitur. JOrigines duas distinctas habet a Peritonaeo, & est quasi dupli

Ortra.

67쪽

DE I N p I M o V E N T P. S. 67 dupi catum Peritonaeum. I. Ad ventriculum oritur, nempe ejus fundum. Σ. Ad dorsum & intestinum Colon; Se nullum initium alteri cohaeret. Hinc duos habet parietes, seu duas Parisiei.

membranas, subtiles & leves ne pondere gravent) sibi ipsis

incumbentes : Externam i euanteriorem , quae alligatur exteriori membranae ventriculi ad fundum & simae lienis parti. Interiorem dc posteriorem, quae alligatur colo intestino,&oritur sub diaphragmate statim ad dorsum a Peritonaeo. Atque inter hos parietes cavitatem insignem habet: in qua nonnulli valde inepte arbitrantur contineri naturalem spiritum. Riolanus a producto me senterio propagari vult, quia membranas me senterii divellendo continuabis usque ad colon : idque ex Hippocrate alibi probat. Sed frustra , qumn It .vhtiume senterium ipsum sit a Peritonaeo, & quartam tantum res Pitur. partem omenti eme me sente ricam fateatur. JFigura est marsupii aucuparii; nam superius orificium Or- ritu a. biculatum habet, in serius autem omentum rotundum est quodammodo, nonnunquam inaequale. JMagnitudo variat: nam in nonnullis hominibus ad um- Magnitu-bilicum, in nonnullis ulterius progreditur , ut ante di- d'. Etum. Naturaliter vix semilibrae pondus excedit, ut annotat Riolanus. Vesalius tamen omentum quinque librarum

vidit. JHoc peculiare habet omentum prae aliis membranis, quod per substantiam ejus plurinnae vena spargantur & arteria, sa Coeliaco & Mesente rico ramo; J nervi vero exigui a sexti paris ramulo duplici. J Et ob venas multas, adeps multus in omento est: eique innumerae glandulae interjectae, quae humidum faeculentum depascuntur. Quem adipem saepe eliquatum observamus febri tabifica laborantibus. Rarissimum est omentum plane esse carnosium, quale in Noscomio L densi vidimus exsectum. JVsus I. Ob adipis copiam omentum juvat & fovet calo. VI rem ventriculi, se a fundi; nam superior pars ventriculi fovetur ab incumbente jecore, fovet etiam calorem intestinorum , tanquam partium membranofarum , & exsanguium. Hi ne gladiator ille, cui Galenus omentum abstulit, facile a frigore laedebatur, quare ventrem lanis semper obvolutum habebat. Est itaque omentum ventriculo instar pulvinaris, ct coctionem promovet. Rarum enim est quod de juvenere fert Forsus, Sc de aliis Riolanus, qui ablato omento commode tamen vixerint: sorsan ventriculi robore aliunde accersiro,

68쪽

FIGURAE EXPLICATIO.

Tabula haec intestinorum& omenti situm expri-iT it, I vasa umbilic alia ad vivum repraesentat. ΑΑ. Abdominis integumenta dissecta , b undique reflexa

ut interiora veniant in conspectum. B. Mucronata cartilago. CC. Iecoris gibba pars.DD. Ventriculus.

EE. Coli intestini pars sub υentriculosita. FFFF. O menti superior membrana ventriculi fundo an

G. Umbilicus. hi H. Vena umbilicatis. II. Arteria a umbilicales. . Vrachus. L. V Ica.

aaa. Vasa gastrepiploica per omentum ventriculum da o MM. Intesina. cersito , vel benigna nativitatis sorte propagato. Alioquin illius desectu catharrus, fluxus alvi, lienteria, phthisis,&alia oriuntur. a. Membranae hunc usum praestant, ut sulciant ramos venae, & arteriae euntes ad ventriculum , duodenum, colon, S lienem ; deinde beneficio membranarum nascitur pinguedo. 3. Ioh. inatius, arbitratur ramos arteriarum & venarum majori copia omento tributoς esse, quam ut soli omenti pinguedini, aut nutritioni sint dicati, verum eos insti-rtito ς esse , cum rami venae portae sint, ut plus sanguinis ad cor redire possit.

70쪽

LIB. I. DE IN I IMO VENTRE.

Tabula demonstrat Omenti in seriorem membranam. Mesemerium item qum adjunctis intestinis & glanduli S.

AA A. Omenti membrana inferior ex tua Colon seu enditur.

aca. Vasa Epiploaca. BB. Coli pars. CC. Ligamentum coli. DDDD. Mesenterium. EEE. Glandula Mesenterii minores. F. Glandula maxima Mesenterii in ejus medio sita , Pan- creas Asellio dirita. GGG. Vasa Mesenterii. HH. Intesina tenuiae, crassa. I. Vesicae urinariae fundus. ΚΚ. Arteria umbilicales.

L. Vrachus.

M. Vmbilicus abscissus. CAP. IX.

DE VENTRICULO.

V Entriculus dictus quasi parvus venter , est pars organica in infimo ventre, sita statim sub diaphragmate, chylificationis instrumentum. In thoracem per vulneratum diaphragma ascendisse observavit Paraus, deorsum vero, ob auctum omentum, Vesalius. J Sed naturalis Situs est in epigastrio, nullis ossibus circumdato, ut sacilius distendatur, & quidem statim sub diaphragmate in me dio quasi corporis, spinaeque incumbit: Pars vero sinistra quae major, & ad fundum rotundior in finittro hypochon -drio est , ut cedat epati, quod in dextro latere , atque ita in aequilibrio quasi sit corpus: Dextram versus paulatim attenuatur, ut cibus sensim eo protrudatur. Ex quo fundamento scitur , dormituris conducere primum finistro lateri incumbere usque ad coctionis absolutionem : deinde vero dextro. secus quam . yulgo putant. In sinistro vero landus est, ubi morari debet cibus, ad dextrum enim revolutus, vicinior est exitu . Quanquam hic consuetudini multum dandum. JNumero unicus est in homine & animalibus, utramque

maxillam dentatam habentibus. Riolanus in homine bis duplicem