장음표시 사용
161쪽
v eo MMENTARI Us niueret. Sceleratissimos ciues: breuioratione omnes Pompeij laudes percurrit . scelerastis imos ciues appellat , Cn . Carbonem , CH. Domitium , Sertorium : quorum unum in Sicilia , alterum in Africa , tertium Pompeius in Hi pania uicit . Marcum etiam Brutum, Bruti illius , qui C. Caesari manus intulit, in Gallia cisalpina occidit . quem ipsium cum tribus iis , quos nominaui ,fortassee Cicero significauit. Plutarchus, Valerius, epitome Liuis , alij. a terr mos autem hostes , O maximas nationes , n0yx dubito quin intelligat Afros, Gallos , ct Hispa nos: qui odio quodam in populum Romanum impus , Carbonis O Sertor partibus haesierunt . pro lege Maκjlia . Quod autem Aequitur , Qui reges , qui gentes feras atque inauditas; manis se dictum apparet de Hiarba , Mithridate , T grane , deq; nationibus illis , quas , antea fama minus notas , Pompeius , dum fugientem Mithridatem persiequitur , transitum negantes viciti, O ad populi Romani ditionem adiunxit . unde illud in epistola quadam ad Atticum: Sampsicerame quid dices Φ uectigal te nobis in Antia libano constituisse, agri Campani abstulisse in epitome Liuij , lib. Io I. Plutarchus. Praedonum e Pompeius bellum aduersus piratas , lege Gabinia sibi demandatum , undequinquagesimo
die felicisme confecit . pro lege Manilia , T tarcbus , O at . Qui etiam seruitia: seruis.
162쪽
tia re vera non Pompeius , sed M. Crassus deuiscit. βdeam laudem Cicero saepe ad Pompeium cos
natur transferre ; cum dicat , aduentante Pompeio feruilem manum timore consternatam , nu
lo labore d Crasso esse deuictum. Testis est , inquit pro lege Manilia, iterum , sepius Italia rquae cum seruili bello tetro periculosoq; premeretur, ab hoc auxilium absente expetiuit: quod bebium expectatione Pompeis attenuatum atque imminutum est,aduentu sublatum acsepultum . O dixit , Etiam e quasi , contra quam uide tur: cum aliter homines existiment; quiasierunte bellum duce Crasso confectam est. hinc illud liabro I. ad Atticum de CrassoriQui mihi laudem illam eo minus deberet, quod meis omnibus littearis in Pompeiana laude perstrictus esset. Vir tute uictoriaq; : non , Virtutei, seruili bello demonstrata; aut , Victoria , de seruis relata Isid , Virtute , quam superiore bella , aduersus Mithridatem O Tigranem gesto , iam ostende
rat; Vicitoria , quam eo bello consecutus erat . cuius virtutis uictoriaeq; opinione ac fama fractos esse, ac perturbatos seruilis exercitus animos sugnificat: ut deinde Crasso non difficilis victoria
fuerat . cur autem neque uirtutem ne uictoria ,
neque victoriam ne uirtuteposuit , sed alteram cum altera coniunxit ἰ quia neque simpcr , qM uirtute praediti sunt imperatores , hollem vin cunt: neque, qui uincunt, ij semper uirtute e cellum
163쪽
cellunt. itaque cum uirtutem O uictoriam n minamus , shmmam ct absolutam laude expria mimus. alioqui neque uirtus imperatoris in bello sine fortuna,neque fortuna sine uirtute laudatur . Domuisset : caute , nec sine industria posuit hoc uerbum . non enim a Pompeio victa
struitia ,sed illius aduentu compressa debilitataq; sunt. Vicisset,igitur,au Debella et, perspicue falsa erant: Domuisset, ut album refelli non potest. Omnibus bellis: Africano , transal-pim, Hispaniensi, Mithridatico . de tribus enim orbis partibus Pompeius triumphauit, uicto infrica Carbone, in Histania Sertorio , in Asia
Mithridate. Orbis terrarum terminiS: μερ- βο-ως: non enim uniuersus terrarum orbis ,sed et maior , O nobilior pars imperio populi R manitenebatur. Sanguine suo: cum , bello Sertoriano, Sucronensi proelio uulnus acceperit. Tlutarchus in Sertorio, et Topeio. Appianus libro I. Auctoritate sua: no dixit , potestate; quia priuatus erat . est enim magistratus potessas , priuati uero hominis auctoritas. sic infra, Princeps, inquit, P. Lentulus auctoritate ac sententia sua causam 'sic it: quia nondum conῖ- latum inierat Lentulus, sed designatus erat. L. Mummio: tribuno pl. Nunquam: nam O, anteqream Cicero iret in exilium , cum alia
praestitit officia , tum populo persiua sit , ut tanquam in publica calamitate uestem mutaret . hoc
164쪽
apud Dionem libro 3 8 . scriptum es.
Mummius uidetur adsenatum de uestitu muritando retulisse . quod ex illis uerbis , quae in hac ipsa orationesiunt, coniscio: Vir incredibili de , magnitudine animi , consantia L . Mummius ad senatum de republica retuli; senatusq; frequens uestem pro mea salute mutandam cen1uit . Fides uirtusq;: Fui ct uirtus, propterea discit ; ama pro amico non satis es uelle , nisi audeas multos , quibus animus non des , des O uoluntas deficit. Contremuit: inpericulis. poetice magis , quam oratoris , dictum. vim hoc uerbum potius in animalia conuenit.
quod si dixisset, L. Mummium , quia μ ,hbet singulari, nunquam insua caussa comtremuisse: proprie dixisseet ,no tame ,int graco uerbo utar, ἐνεργοικώς. propriu igitur,quo resignificatur omisi: trastatu quo significatur mul et augetur, usurpauit. Ligus iste nescio qui cliu Liguresignificat: et in ambigua nominis Igmaficatione ludit. nam Ligus et gentis A eliae cognomen est: et homine in Liguria natu demoGrat . notat igitur ignobilιtate, cu ait, Ligus iste nesio qui . et, Ligus, no ut familia Mmanae cognome , sed ut nationis nomen posuit. μpra, et pro domsba, de arusticum responsis. Additamentum: quia cum nouem tribunos pl. ante discessumsuum
Cicero habuisset, post discessum Ligus iste ex eo numero defluxit, seqi ad Clodij partes addidit.
165쪽
Res erat & caussa nostra eo iam loci , ut erigere oculos', & uiuere uideretur .
quisquis erat , qui aliquam partem in meo luctu sceleris Clodiani attigisset ,
quocuque uenerat, quod iudiciu cunquasubierat, damnabatur. inueniebatur neumo, qui se suffragium de me tuliTe confuteretur . decesserat ex Asia frater meus magno squalore, sed multo etiam malo re maerore. huic ad urbem uenienti tota obuia ciuitas cti lacrymis gemituq; Pro cesserat cloquebatur liberius senatus: co- currebat equites R. Piso ille,gener meus, cui fructum pietatis suae neque ex me , neque a populo R. ferre licuit, a propi ruo suo socerum suum flagitabat: omnia
enatus reiiciebat, nisi de me primum consules retulissent . quae cum res iam manibus teneretur; & cum consules prouinciarum pactione libertatem omnem
perdidissent; qui cum in seriata priuatim, ut de me sententias dicererit, flagitii tabatur, legem illi se Clodiam timere dicebant : cum haec non possent iam di lius sustineri, initur consilium de interitu Cn. Pompeii. quo patefacto, ferroq; deprehenso , ille inclusus domi tam diu suit, quam diu inimicus meus intribuna
166쪽
tu . de meo reditu octo tribuni promtil. garunt. ex quo intellectum est , non mi hi absenti creuiise amicos , in ea prese tim fortuna , in qua non nulli etiam , quos esse putaueram, non erant, sed eos uoluntatem semper eandem, libertatem non eandem semper habuisse . nam ex nouuem tribunis , quos tunc habueram , unus me absente defluxit, qui cognomen sibi ex Aeliorum imaginibu g arripuit, quo magis nationis eius esse , quam generis, uideretur. hoc igitur anno, magi stratibus nouis designatis , cum Omnes boni omnem spem melioris status in eorum fidem conuertissent, princeps P . Lentulus auctoritate ac sententia sua, Pi. sone & Gabinio repugnantibus, caussam suscepit ; tribunisq; pl . octo reserenti bus, praestantissimam de me sententiam.
dixit. qui cum ad gloriam suam, atque ad ampliissimi beneficii gratiam magis
Pertinere uideret , caussam illam in t gram ad suum consulatum reseruari , tamen rem talem per alios citius , quam Per se tardius, confici malebat.
Qui aliquam partem in meo luctu &c. qui de mea pernicie cum Clodio sensisset . Quod i i ςVRquo sic et Terentius disiun Ie i
167쪽
cutius est: Cum quibus erat cunque una tis sese de dere. Damnabatur: deesse uerbum susticor. nam cum duas res proposuerit, Quocunque nen rat, quod iudicium cunque subierat: quorum a terum de Clodianis candidatis, alterum de iisdem aut accusatoribus, aut reis di tum est: con entaneum erat , ut duobus item uerbis sententiam clauderet, sic , repudiabatur , ct damnabatur e ut et repulsam, oe damnationem demonfraret . in quo ne qui me inani coniectura dactum uaticinari O insanire putet : locu recitabo ex orati
ne pro domo sua, quι meam opinionem satis , ut opinor , comprobabit. sc igitur in ea scriptumes . Itaque cum tu storem ac potens per medium forum popularis uolitares : amici illi tui, te uno amico tecti et beati, qui sepopulo commiserant,
ita repellabantur, ut etiam Palatinam tuam perderent: qui in iudicium uenerant, siue accusatores erant, siue rei, te deprecante damnatauatur. Satis ne patet ex his uerbis , O de ijs , qui magistratum peterent, O de iis , qui in iudicium uenirent s Ciceronem intelligere ἰ ibidem, paucis interiectis uersibus, haec sequuntur. De hac in tur lege dicimus, quae iure rogata videatur: cuiusquam quisque partem tetigit, digito, voce, praua , suffragio is quocunque uenit , repudiatus , conuidiusq; dis est. Repudiatus, inquit, 2 p puto ; conluctus, in iudicio . non temere igitur mutilum esse locum susticamar; et ante uerbum ,
168쪽
Damnabatur , scribendum, Repudiabatur, aut, Repellebatur . utroque enim uerbo eadem de re usum esse Ciceronem in ea pro domo siua , demonstratum est. Inueniebatur nemo &c. cum enim Clodii amicos d populo repudiari, a iudiei-bus damnari uiderent; negabant omnes suffragium se tulisse in illa rogatione , quam de me Cl dius tulerat. E x Asia: minore: quam proconsulari imperio per triennium rexerat. Squalore: colendi corporis curam omittimus in dolore. inde qualor , perculsi animi signum. Maero rermaerore hicpro animi folicitudine manifese posuit. alibi maerorem in corpore , dolorem in an mo significat , ut ad Atticum in quadam epistola: Maerorem minui: dolorem non potui , nec,
s possem , uellem . Loquebatur liberius
senatus: liberius , quam ratio temporum, aut consulum uoluntas ferret. Cui fructum &c. quia periit ante reditum Ciceronis . Neque a
populo R quia , si uixisset, honores ei petenti
populus R . memor pietatis in meo casu declaratae , sudiosissime mandasset. A propinquo
suo r Pisone consule . Iam manibus tenere tur: metaphoras ιmpta ab ijs , qui eos , quor fugientes insecuti erant, assecuti , manibus pre- heisos tenent. item, inquit , mea res cum in manibus iam esset, cum ἀδεenatu O ά bonis pummo sudio ageretur; initur consilium de interitu Cn. Tompei . priuatum :ὰ priuatis senatoribus, L de
169쪽
de mea salute laborantibus. Legem Clodiam di lin qua caput hoc erat, ne quis de Ciceronis reditu resorret , ne quis decerneret, ne disputaret , ne loqueretur , ne pedibus iret in sententiam , ne scribendo adesset. post reditum in senatu, O ad Att. Ferro deprehenso: in uestibulosena- tus, in templo Castoris . nam uestibulum templi ipars fuit. atque hoc aperte in oratione pro Milone 1 significatur his uerbis. Comprehensius est intem- plo Castoris feruus P. Clodii, que ille ad CV. Pom ipeium interficiendum collocarat . extorta est con' i teli sica de manibus. ca ruit foro Popeius postea, si caruitsenatu, caruit publico; ianua se ac parieti ibus , non iure legum iudiciorumq; , texit. O lim sista. Insidiator erat in foro collocatus, atque in ue lsibulo inosenatus . O in eade infra: Quando il- limpstea sca conquieuit ζ haec insidiata Tom- , peio est. Quem locum exponens Pedianlis,Pisone, , inqkit , o Gabinio consilibus, pulpo Cicerone in lexilium, cum III. idus Sextilis Pompeius in i senatum uenit, dicitur, seruo P. Clodii ficam lexcidisse. eaq, ad Gabinium consulem delata, di idium est , seruo imperatum a P . Clodio , ut
Pompeius occideretur. Pompeius statim domum ir ediit. ex eo domi tenus. Et in ea in Pisione: De- , prehensus cum ferro ad senatum is, quem ad Cn. Pompeium anterimendum collocatum fuisse conflabat. Dixit , cd senatum , quia deprehensius erat in uesibulo senatus: ut in ea pro Milone. et pro
170쪽
pro domosua , Cn . Pompeium , inquit, foro, curtaq; priuauit, domumq; coniecit. Ex quo intellectum est&c. si quis animum in sententiam diligenter intendat , deesse negativam particulam intelliget . nam quia de reditu Ciceronis odio tribuni pro mulgarunt, cum eorum antea fierenti legem Clodio intercessisset nemo ;poterat aliquis, absenti Ciceroni creuisse amicos , existimare. quod falsum esse arguit . non, inquit, mihi amici creue runt, sed , cum antea idem pro me uoluissent, non idem tamen aus sunt. O ipse se exponit, cum infert. Nam ex nouem tribunis , quos tunc habueram , unus me absente δε- fluxit . legendum igitur sic opinor. ex quo inte lectum est, non mihi abstenti creuisse amicos , es c. Ex Aeliorum imaginibus: imagines maiorum servabantur, cum inscriptionepraeno-mmis , nominis , cognominis. dicit igitur ; A lium , cum inscriptiones imaginum perlegisset, inde cognomen Liguris accepisse: quo gente lae-liam usam esse iam diximus . quod etsi ob eam caussam fecit, ut ab illis Ael js Liguribus, clarifismis uiris, originem uideretur ducere : tamen , contra quam ille putauerat, euenisse ait Cicero , ut ex illo cognomine potius ex Ligurina natione, quam ex Aelia gente, putaretur esse .: Princeps P. Lentulus et consules enim de gnati primo locosentetia dicebant.qua de re in libro de senatu ictu est. Auctoritate : qua habebat,