장음표시 사용
201쪽
eo MMENTARI Ustibertos de Clodiano exercitu accipiemus t quasi omnes aut sierui, aut liberti fuerint . quod si probamus; apparebit, eos, qui caesi sunt, quorum Dc uindius corporibus texit, Clodianos omnes fui se quod aperte fassium uidetur . non enim multa de Clodianis,std ab ipsis multisunt interfecti. itaque iam dixit, caedem in foro maximam faciunt ; iuersiq; disri Iis gladiis O cruentιs , in omniabus fori partibus fratrem meum oculis quaerebant , uoce postebant. quo planum sit , non uictam ese Clodis manum,std uictricemfuisse.quo'
circa, ut significetur, ex utraque parte caesorum in foro corpora iacuisse ; legendum crederem, semuorum , O liberorum: quod in ea dimicatione tum strui de Clodiana fa tione, tum liberi de bonorum partesint occisi. Effingi: exprimi. corrigitur locus ὸ Seruis Honorati in Virgilium commentario. nam antea pro e singi, effundi uulgatis in libris legebatur . eadem es eiusdem uerbi ρpud Afranium significatio. Accedo , inquit, ad te, ut tibi ceruicem fingam linteo. Tantam illam copiam: quatam fuisse eam constat, qua caedem inforo maximam fecit. copiam enim pro multitudine hominum posuit. Magnificum apparatum: non casu ad manus uentum essesnm- cat Aed apparatu iam ante facto: quem ma-ynificum appellat in Appium praetorem, Clod fratrem , iocans: quod exiguus apparatus se 'posset, quem praetor adornasset. non a prι-
202쪽
uato , inquit , homine, aut plebeio, hoc est a P. Clodio , qui tum O priuatus, O plebeius erat, haec armata ma nus en; sed ὰ patricio, o prael rio, hoc est ab Appio Pulchro; qui ct patriciae
gentis erat , praeturam eo anno gerebat. hic enim gladiatores eos, quos in funere Marci propinqui IDi daturus erat, P. Clodio fratri suo commodavit. quod non obscure significatur insta; ubi haec sunt: Gladiatores ex praetoris comitatu comprehensi, in senatum introducti, confessi, in uintula coniecti d Milone, misi a Serrano. Sed clari ni me haec tota res narratur 2 Dione libro XXXI x. Nimium tamen saepe: ut Gra chams primum , deinde Marianis temporibus . . Cinnanor cum inter Cinnam ct Octauium consules in urbe pugnatum est. Appianus libro II . Tedianus 69: Concertatione: caedem illam: tantam, quae in foro facta est, qua ex concert tione natam uidimus ἰ nulla scilicet. nullam enim aut Fabricius, aut C pius occasionem pugnae committendae praebuerunt. pertinacia, aut con- . stantia r pertinacia , cum interceditur salutari legi: constantia, cum perniciosae . Nullo u er
bo factor hoc iam ostendit , cum dixit de Fabricis: Nihil progreditur: consilia expectat inim corum meorum. Sanguine saginantur ἰ simili metaphora de isdem usus est in ea pro Milone . Vnum , inquit, genus est aduersium infe sums nobis , eorum, quos P. Clodii furor rapi-
203쪽
nis, o incendi s , O omnibus exitiis publicis
Hic iam de ipso accusatore quaero, qui P. Sextium queritur cum multitudine in tribunatu , & cum praesidio magno fuisse, num illo die fuerit ψ certe non fuit . uicta igitur est caussa reip. & uicta non auspiciis , non intercessione , non suffragiis, sed ut, manu, ferro. nam i obnunciasset Fabricio is tribunus ps. qui seruasse de caelo diceret: accepisset resp. plagam, sed eam, quam accepta gemere poste t. si intercessisset collega Fabricio , laesisset rep. sed remp. iure laesisset. gladiatores tu nO- uitios, pro expectata aedilitate suppositos, cum sicariis e carcere emissis ante
lucem in forum immittas ρ magistratus templo deiicias ρ caedem maximam fa cias 'sorum purges ἐ& cum omnia ui & armis egeris , accuses eum, qui se praesidio munierit, non ut te oppugnaret, sed ut uitam suam posset defendere ρ atqui ne ex eo quidem tempore id egit Sextius, ut
a suis munitus, tuto in foro tum magistratum gereret, remp. administraret. itaque fretus sanctitate tribunatus, cum se non modo contra vim, & ferrum, sed etiam contra uerba, atque intercessionem
204쪽
nem legibus sacratis esse armatum put rei ; uenit in templum Castoris, obnunclauit consuli: cum subito manus illa Clodiana, in caede ciuium saepe iam uictrix, exclamat, incitatur, invadit: inermem
atque imparatum tribunum alii gladiis adoriuntur , alii stagmentis septorum,& fustibus: a quibus hic multis uulneri
bus acceptis, ac debilitato corpore,&contrucidato , se abiecit exanimatus , neque ulla alia re ab se mortem, nisi opinione mortis, depulit.
Auspiciis: &c. lex enim uel auspici intercessone impeditur; uel Affrag s antiquatur: quae in Fabricii lege facta non sunt. ui, manu , ferro
acta res en . Obnunciasset: impediendae legis duo genera sunt, obnunciatis, O intercessio. utrunqueponit. Acceptam gemere posset rminorem, qtam accepit. minor enim est plaga , cum obnunciatione, aut intercessione, quim cumtii O armis respublica uincitur. ita graue uulnus, inquit, illatum est reipublicae,ut ex eo flatim occiderit , ut ne gemitum quidem edere potuerit. trallatio a uulnere ad damnum. Iure lauisset: non
quod iure intercessisset, sed quod intercedens, i sitimo O iusto impedimenti genere usius esset . Gladiatores nouitios: habuit igitur Clodius non eos modo gladiatores, quos ei frater Appius. M o dedit;
205쪽
dit; de quibus iam dicthm est;sed eos etiam, quos irae sibi aedilitatis caussis comparauit. adiles enim ludos, O munera gladiatoria populo da bant. Suppositos: fraudem Clodii notat: qui
gladiatores emis, non tam ut eos, quemadmodum simulabat , anno adilitatis siua populo daret, quam ut ad caedem faciemιim in forum immiti ret . puppositos igitur, per fraudem inductos, malo consilio paratos: cum aliud Clodius in siermone ostenderet, aliud in animo cogitaret. Carcere emissis : a tribuno pl. P. Clodio. Magistratus: Fabricium intelligit. supra. O est artis oratoria , numero multitudinis uti pro singulari. augetur enim quodam modo res. fristoteles rhetoricorum lib.III. Purges ἰ mendosa dictio. na, purgare forum , iηfamiam non habet . quid si , Spurces, unius litterae adie Iione, legas ἐ nam inster GOC , si , quo modo ueteres scribebant, ut maiusculas confideres, minimum dissert. istumcat una autem caesorum hominum sanguine forum
intelligemus: O ad illud, quod supra dictum es, optime referetur , Meministis ἰ foro sto iis ongisanguinem. Ne ex eo quidem tempore: tempus illud significat, de quo proxime dixit,
cum Fabricius de templo deiectus. Cistius depulsus, caedes DLta maxima. Intercessionem: hocsulpum est: nam tribuno pl. intercedi a coli ga leges non uetabant. aut igitur,Interces nem, exponendum est, non tribunorum sedi reliquo-
206쪽
rum magistratuum : quam tamen opinioncm iuxprobari posse crediderim: quando enim tribuno pl. legem Ierenti coUulem, aut praetorem, aut ullum omnino magistratum,praeter tribunum pl. intercessisse legimus ἰ aut correctione utendum ἔut aliquid a uetere scriptura non alienum excogiaretur . certe , quod ad sententiam attinet, quam
ego in emendandis locis ti m soleo confiderare , aliquid uidetur se reponendum , quodo minus , quam, uis, O plus, quam , uerba , significet. Consuli: Metello , legem aliquam ferenti, quam Sextius minus ἡ republica iudicaret . non enim hoc ad Ciceronis caussam peratinuit . contra quem nihil egisse Metellum in consulatu , satis constat. iam enim odium suum in criceronem reipublicae largitus erat.
E M cum iacentem,&concissium plurimis uulneribus, extremo spiritu, exanguem , & confectu uiderent, defatigatione magis, & errore , quam misericordia,& modo, aliquando caedere destiterunt.& caussam dicit Sextius de ui ἐquid ita
quia uiuit . at id non sua culpa. plaga una illa extrema defuit: quae si accessisset,reliquum spiritum exhausisset. accusa Lentidium: non percussit i ocum . male dicito Sabino, homini Reatino, cur tam teme re exclamarit occisum. ipsum uero quid accusas c
207쪽
aecnsas num defuit gladiis P num repugnauit ἐnum, ut gladiatoribus imperari solet, ferrum non recepitZ an haec ipsa uis est, non posse emori ἰ an illa, quod tribunus pl. templum cruentauit ζ an, quod, cum esset ablatus, primumq; resipuisset,
non se referri iussit ζ ubi est crimen, quod reprehenditis in hic quaero iudices: si illo die gens ista Clodia, quod facere uoluit, effecisset; si P. Sextius, qui pro occiso relictus est , occisus esset; fuistis ne ad arma ituri ἰ fuistis ne uos ad patrium illum ani-mtim, maiorumq; uirtutem excitaturi emistis ne aliquando remp.a funesto latroanu repetituri an etiam tum quiesceretis, cunctaremini, timeretis, Cum rem p.
st facinorosissimis sicariis, & a seruis esse Hppressam , atque occupatam uideretis ' 'cuius igitur mortem ulcisceremini, si quidem liberi esse,& habere remp. cogitaretis ; de eius uirtu te uiui quid uos loqui, quid sentire, quid cogitare, quid iudicare oporteat, dubitandum putatis ἐ
Errore: quia mortuum putarent. Locum: quem ad inserendam necempercuti oportuit . uel, Lo- eo , ubi opus fuit . uetus enim locutio , lora direre , loco insanire. Gladiatoribus: qui cumis arena pugnantes populo non satisfecerint , la
208쪽
nicta eorum magister ceruicem dare iussos inter cit. Tribunus pl. Sextius. Temptrum: Oporis: in quo obnunciauit consuli.
AT uero ipsi paricidae, quorum esseaena. tus furor alitur impunitate diuturna, adeo uim facinoris sui perhorruerant, ut, si paulo longior opinio mortis Sextii suisset, Gracchum illum suum, transs ercndi
in nos criminis caussa, occidere cogitarint. sensit rusticulus non incautus neque enim homines nequam tacere potuerunt) suu sanguinem quaeri ad restinguendam inuidiam facinoris Clodiani: multos
nicam penulam arripuit, cum qua prima Romam ad comitia uenerat: messoria se Corbe contexit: cum quaererent alii Numerium,alii Quinctium, gemini nominis errore seruatus est . atque hoc icitis omnes , usque adeo homine in periculo fui si se, quoad scitum sit Sextiu uiuere . quod nisi esset patefactum, paulo citius, quam uellem ; non illi quidem morte mercen rii sui transferre potuissent inuidiam in quos putabant i sed acerbissimi sceleris infamia grato quoda scelere minuissent. ac si tunc P. Sextius, iudices, in templo Castoris animam, quam uix retinuit, edidisset: non dubito, quin, si modo esset in
209쪽
rep. senatus, si maiestas populi R. reuiuxisset, aliquando statua huic ob remp. interfecto in foro statueretur . nec uero illorum quisquam, quos a maioribuS nostris morte obita positos in illo loco, atque in Rostris collocatos uidetis, esset P. Sextio, aut acerbitate mortis,laut in rep. animo , praeponenduS, qui, cum caussam, ciuis calamitosi, caussam amici , caussam bene de rep. meriti,caussam senatus, caussam Italiae,caussam reip.suscepisset, cumq;
auspiciis,religioniq; parens ob nuciaret, quod senserat; luce, palantia nefariis pestibus, in deorum hominumq; conspectu, esset occisus, sanctissimo in teplo, sanctissima in caus is, sanctissimo in magistratu .
Gracchum : Numerium Quinctium Gracchum, quem Clodiam occidere cogitarunt, ut a Sextia nis interfectusputaretur. Transferendi criminis e ut ex tribuni pl. morte inuidiam in nos concitarent, eam, quam ιὶ Sextii morte ipsi metuebant . Ad comitia: ignobilem, O in agro educatum Numerium' significat. Gemini nominis : O- hic praenomen P umerii nomen appellat , ut supra . Acerbissimi sceleris: in occidendo Sextio commissum. G rato scelerer scelus esset , Numeriam occidere, quia tribunus
pl. erat: sed gratum ciuitati scelus, quia ciuis im-
210쪽
probus. Reuixisset: periisse enim uidebatur, cum Clodi, furor dominaretur. In Rostris collocatos: apparet , plures statuas eorum, qui pro republica mortem obierant, in Rostris fuisset tamen in I x. Philippica unam Cn. Octaui, nominat . nam de quatuor legatis a Larte Tolumnio , Veientum rege, interfectis, cum ait, Quorum
statuae in m ris steterunt usque ad nostram memoriam : non tum esse in Ruris eorum statuas , sed aliquot ante annis sublatas e fle, videtur indicare . nec dubito , quin tempus siupra consula tum Marcellini O Philippi, quo anno Sextius est accusatus, illa uerba significent, Steterunt usquei ad nostram memorigm. quid igitur existimam mus, unam ne an plures in I Uris flatuas fuisse ἰplures omnino: quando hic de pluribus Cicero meminit. O qaanquam in Philippica unam memorat , quae tum fuerit: tamen unico exemplo eumfuisse contentum, cum pluribus uti posset , credendum est. Morte obita: locutio poetis O oratoribus aeque communis. nam ct ipse in ea, de qua proxime meminimus, oratione, O Lucr tius,ac Ouidius ita locuti sunt. Obnunciareta consuli Metello , legem ferenti. Senserat: cum in aut ictis de caelo seruaret. O ,senserat, quod dest Uuloculorum dicatur, nouum non est. nam ct Terentius in mora, Voltum earum sems immutari omnium. es enim commune uerbum