장음표시 사용
31쪽
esse non potest: cum ad remp. boni ciues omnia re 1 rant. Vt omittatis: velim , qua abier iit , omittatis istectate, quae apsunt . EOS: quos intelligit , iam nominatii. Liberarint: me restituto , debilitatis peritorum urribus. Sordidatos, reos: reos , de Sextio , 'Mil ne dictum.reus enim Lentulus non erat. Fordidatos, ct ad eo dem, O ad Lentulum praeterea r fero .nam,Catonis rogatione de abrogando ei imperio promulgata, vesitum filius mutauit ad misericordiam commouendam. ad Q. fratrem lib. 1 I. s. De capi te: non de uita, ciuem enim Romanum nullo criinixe, perduellione excepto,
interfici licebat 9 sed , De capite , hoc est de ciuitate . nam de ui damnatos exiiij poena sequebatur. ideoq; capitalis caus a dicebatur , ct capite dimia
nuti qui ciuitatem amιttebant. De liberis: quibus priuantur in exilium legibus ei cti. Volitare : uerbιsm hoc ecuritatem qIandam, arrogantia, impudentiaq; coniuri tam ,significat . e instar Cum illa coniuratio ex latebris,atque ex tenebris erupisset , palamq; armata volitaret. O in Pisonem: Sex. Clodium , qui nunquam antea praestextatusfuisset udos faccre, praetextatum M litare passus es. Optimos uiros optimis ciuibus: optimos uiros, religio 1simos, O sanctissimos. a iudicandis rebus. optimis ciuibus ,sudiosissimis reip. praeclareq; de ea meritis. non est autem eadem uirtus optimi uiri, optimi cinis:
32쪽
vis r quod declarat Aristoteles I I I. politi
EGo autem, iudices, qua uoce mihi in a gendis gratiis , commemorandoq; eorum, qui de me optime sunt meriti,beneficio esse utendum putabam , ea nunc ueti Cogor in eorum periculis depellendis: iis potissimum uox haec seruit, quorum opera& mihi, &uobis,& populo R. restitu-: ta est.&quanquam a in Hortensio, clarissimo uiro, atque eloquentissimo ,caussa est P. Sextii perorata; nihilq; ab eo praetermissum est, quod aut pro re p. conquerendum fuit, aut pro reo disputandum rtamen aggrediar ad dicendum ; ne mea Propugnatio ei potissimum demisse ui deatur, per quem est perfectum, ne ceteris ciuibus deesset . atque ego sic statuo , iudices, d me hac in caussa, atque hoc extremo dicendi loco, pietatis potius quam defensionis, querelae quam eloquentiar, doloris quam ingenii partes esse susceptas. itaque, si aut acrius egero , aut liberius, quam qui ante me dixerunt; peto a uobis , ut tantum orationi meae concedatis, quantum & pio dolori, &iustae iracundiae concedendum putetis. neque enim officio coniunctior dolor ul-
33쪽
tys esse potest, quam hic meus, sust plus ex hominis de me. optime meriti periculo : neque iracundia magis ulla laudanda, quam ea, quae me inflammat eorum scelere, qui cu omnibus salutis meae defensoribus bellum esse sibi gerendum iudicauerunt. sed quoniam singulis criminibus ceteri responderunt, dicam ego de omni statu P. Sextii, de genere uitae, de natura, de moribus, de incredibili amore in bonos, de studio conseruandae salutis communis, atque ocii, contendaq; , si modo id consequi potero , ut in hac Confusa, atque uniuersa defensione nihil a me, quod ad uestram quaestionem,' nihil, quod ad reum, nihil, quod ad rem p. Pertineat, praetermissiam esse uideatur. di quoniam in grauissimis temporibus ciuitatis , atque in ruinis euersae atque a fictae reip. P. Sextii tribunatus est a fomtuna ipsa collocatus: non aggrediar ad il-Ia maxima atque amplissima prius quam docuero, quibus initiis, ac fundamentis hae tantae summis in rebus laudes excitatae sint. CoMΜENTARI Us. Ego autem: commemoratio haec fraudatae expeditationis suae sicax in primis es ad misericor diam concitanda. In hac causa, atque hoc
34쪽
extremo dicendi loco: cum plures eandem caussam agerent, extremum sibi fere concedi solitum d ceteris dicendi locum, ipse in Oratore testatur his uerbis: Quid ego de miserationibus t quart quibus eo sium usus pluribus, quod , etiams plures dicebamus , perorationem mihi tamen omnes relinquebant: in quo ut uiderer excellore , non ingenio ,sed dolore assequebar. Confusa, atque uniuersa: in qua non de uno aut altoro crimine agetur,sed de omni flatu P. Sextis, degenere uitae, de natura oec. quae ipsa tamen ita
agemus , ut, quod ad uestram quaestionem pertinet , c quaeritis autem de ui , O uis in hoc iudicio iudicatur 9 quod item ad ipsum reum , hoc es ad
ea , quae reo obustiuntur , crimina, quod etiam ad remp.nihil praetermittamus.Grauissimis temPoribus ciuitatis, atque in ruinis euersae, atque afflietie reip. non est superuacaneum,reipublicae, quia dixerit , ciuitatis: sed emi amplificatio quaedam: quia plus est in republica , quam in ciuitatersimiliter ut cum dixit, ruinis; cum dixisset iam, grauissimis temporibus. plus enim aliquanto significant ruinae, quὰmgrauissima te pora . et est hoc Ciceroni, ob eximia ingenis ube tatem , usitatum, maximeq; frequens in orati nibus ornamentum. Euersae, atque afflictae reip. plus o , afflictae, quim euersae. nam eue sa non stant, erigi tamen uidentur posse: afflicta vero neque stant , neque, stactis iam ac debilita tis
35쪽
co MMENTARI Ustis uiribus, erigi amplius possunt. Α' fortuna ipsa: amicisma rei publicae, qtiae fecerit, ut, quo
anno maxime ciuitas consilio atque ope ciuiu optimorum induebat, is Sextio petendi tribunatus annus esset . quodam igitur modo ejus anni laudemo gloriam cum Sextio fortuna communicauit. itaque prius expoIam ea, quae ad Sextium tota referuntur, minime a fortuna pendent. Illa ma-
Tima , atque amplissima: quaegessit in tribunatu, pro salute Ciceronis, lege Clodia extilantis , hoc est, ut ipse accipi uult , prosalute reip. gnificat enim, fra caussa re . Sextio debere: quand9quidem ea euersam atque afflictam tum fuisse dixit, G ὰ Clodio pulsus exularet. Et apte, maxima, atque amplissima: ut O maximi mo- menti, oe late diffusa significet. quo modo ct in epistola ad Lentulum magna, ct ampla negotia nominauit. Summis in rebus: quas in qua lura, ct in tribunatu Sextiusgessit: quae insta enu
PARENTE P. Sextius natus est, iudices, homine, u t plerique meministis, & sapiente, & sancto, & seuero ; qui cum tribunus pl. primus, inter homines nobilissimos, temporibus optimis factus esset, reliquis honoribus non tam uti noluit, quam dignus uideri. eo auctore duxit, honestissimi & spectatissimi uiri,C. Albiai filiam: ex
36쪽
qua hic est puer, &nupta iam filia. duobus his grauisfinis antiquitatis uiris sic
probatus fuit, ut utrique eorum & c rus maxime,& iucundus esset. ademit Albino soceri nomen mors filiae , sed carita tem illius necessitudinis, & beneuolentiam non ademit. hodie sic hunc diligit, ut uos facillime potestis ex hac uel assiduitate eius, uel solicitudine, & molestia iudicare. duxit uxorem patre uiuo optimi & calamitosissimi uiri filiam L.Scipionis . clara in hoc P.Sextii pietas extitit,'&omnibus grata, quod & Massiliam statim profectus est, ut socerum uidere, consolarici; posset fluctibus rei p. expulsum, in alienis terris iacentem, quem in malo' rum suorum uestigiis stare oportebat: &ad eum filiam eius adduxit, ut illo inspe- .rato aspectu, complexuq; si non omnem, at aliquam partem maeroris sui deponoret : et maximis officiis & illius aerum nam, quoad uixit, et filiae solitudinem sua stentauit. Possiim multa dicere de liberalitate, de domesticis officiis, de tribunatu mil. de prouinciali in eo magistratu abstinentia: sed mihi ante oculos obuersatur reip. dignitas, quae me ad sese rapit, haec minora relinquere hortatur.
37쪽
Sapiente: non loquitur de illa summa sapientia;
quam qui habet, nullam uirtutem desiderat: cur enim addere sancto/9 sed communem quandam in rebus gerendis prudentiam intelligit. O , D-piente dixit , cum ad rerum actionem respiceret: sancto , ad ipsius uitam: seuero , ad domesticam disciplinam. Tribunus pl. primus inter homines nobilissimos temporibus optimis factus esset: considerandum, cur dixerit , Primus , inter homines nobilissimos,temporibus optimis . non modo enim tribunus pl. Sextis pater factus est, sed primus inter eos ,qui simul facti siunt;
neque primus modo inter collegas ,sed primus inter eos collegas , qui nobilitate florebant: neque hoc modo ,sed etiam temporibus optimis. namsi et tribunus pl. et primus , O inter homines nobilissimos factus esset, nec tamen optimis temporibus : non ita laudabile uideretur. potvisset enimo primus , O inter homines nobilisimos tribu natum constequi non uirtute , sed malis artibus , puta ambitione, pecunia, ui. ergo non sine caussa copiosius Cicero. cuius verba , qui non intelligunt , quo spectent, O quam apte in sententiam conueniante uerbosium, si diis placet , ampellant . quibus ipsis quia deest , quod loquantur, aut scribunt: aut ,si quid habent , non suppetit
unde ornent:diuitias orationis,inopiae suae consitis ,
inaliis ferre non possunt.Reliquis honoribus:
38쪽
gesto tribunatu, petebant aedilitatem, praturam, consulatum, censuram . quos honores pater Sextis non petiit: qua caussa , ignoratur:fled oratorie Cicero conuertit in laudem: quod, eos constequi cum posset , moderatione tamen quada abstinuerit: qui plus in ipsa re, hoc est in recta uiuendi ratione, quam an honorum sterie, poneret. hoc significat, cum ait: Non tam uti noluit, quam dignus
uideri. Honestissimi, & spectatissimi uiri: laudat et familiam, hominem.honesti JmiMnesissimo loco natis stillatissimi,sua uirtute inminis. C. Albini: hic, ut opinor, honores non ha-uit ,s senatorfuit: ut in quadam epictola legimus, quae est libro fam. xm . et I . Hic est puer: L. Sextius: ut ex ea ,cuius proxime facta mentio es , epictola cognostitur . quanquam Publium infra nominat, cum ait, Recita quaso P. Sexti. aut igitur in ea epsola Publius , non Lucius egenia:aut hic Lucius,non Publius. Hic: qui adest in iudicio. paruulos enim filios ad eliciendam mistricordiam in iudicium adducere moris erat. Antiquitatis: magis laudat, quam si tantum , grauissimis uiris, dixisset. est enim ad antiquitatem comparatio. quam praestare nostris temporibussemper existimamus. itaque dicimus, homo antiqua uirtute Antiqui oscis: O illud, nihil mihi est antiquius, pro, praestantius. E t caruS,&iucundus: carus, quia filius, O gener: iucundus, quia bene moratus, O bono ingenio praedi
39쪽
. tus. Optimi,&calamitosiissimi: cur bonita tem cum msseria comunxit φ ut indignum ea calamitate Scipionem ostenderet. Scipionis: Asatici: qui cum C. NErbano consul fuit. epitome Liuiana lib. Lxxxv. Philippicax II. x I D.ad Atticum lib. I x. Orosius. Massiliam: sie et
Milo,qui Paelodiu interfecit Mag.lia in exilium abiit. Fluctibus: bellis ciuilibus. O proprie stu- ctibus, quia , sicut fucIibus iactatur nauis , sic bellis ciuitibus agitatur , ct qra si 'uctuat rel.
In alienis terris iacentem: respondet ad hoc id, quod siequitur: ut ita opponas; in alienis te ris , maiorum sinum uestigiis; iacentem, stare. Domesticis officiis: quae contulit in suos: quae praetermitto , non quia minima, sed quod illa , quae contulit in rempublicam , multo pluris Ui-- manda. Tribunatu mil. tribunorum milit rium, inquit Pedianus, duo genera, primum eo-ram , qui R Jfuli dicuntur: hi in exercitu creari olent . alijsunt Comitiati; qui Romae comitijs dese
tum appellat. tribunatus enim militum honor quidem est, magistratus autem non est: ut tu libro demi fratibus docebimus. Abstinentia cum ceteri militum praefecti prouincias rapinis exhauri re consiuessent: unde Scaptius ille in epistolis ad
Ars To R hic C. Antonii, collegae mei, iudices
40쪽
iudices, fuit sorte, sed societate consiliorum meus. impedior non nullius officii, ut ego interpretor, religione, quominus exponam quam multa ad me detulerit , quanto ante prouiderit. atque ego de Antonio nihil dico, praeter unum,nunquam illum in illo immo timore ac periculo ciuitatis neque communem metu omnium,neque propriam non nullo ru de
se ipso suspicionem aut infaciado tollere, aut dissimulando sedare uoluisse. in quo collega sustinendo atque moderando si mea in illum indulgentia, coniuncta cum lumina custodia reip. laudare uere solebati par prope laus P. Sextii esse debet,qui seu ita costile obseruauit,ut & illiquaestor bonus, & uobis omnibus optimus ciuis
uideretur. idem, cum illa coniuratio ex latebris, atque ex tenebris erupisset, pa-
citu Capuam , quam urbem propter plu rimas belli opportunitates ab illa impia& scelerata manu attetari suspicabamur;&inde M. Aulanium, tribunum mil. Antonia, praecipitem eiecit, hominem perdia
gri Gallici partibus in illa coniuratione uertiatum . idemq, C. Marcellum , cum is non lotum Capuam uenisset, uerum Etia