장음표시 사용
61쪽
rellere: pro ,1 enatum syernere, ejusq; uoluntatem minime spectare. cum enim Ciceroxems enatus defensium uellet; consules oppugnarunt. idem lege in Ciceronem promulgata, cum uesitum mutasset; constules, ut ad siuum uestitum redirct, e dixerunt . Affligendum equestrem ordinem :θectat ad illud . quod L. Lamiam, principem equestris ordinis, pro salute Ciceronis acerrime pugnantem , Gabinius consul in concione relegauit,edixitq; ut ab urbe abesset milliapassuum ducenta. de quo in oratione pos reditum in senatu, O eps.fam. lib. x I. 2os. Ceterisq; insignibus : toga praetexta, curuli fella : quae , praeter fasces , insignia confiuium erant . pro Cluentio, 'in Pisonem, quae consulatum in umbesiummum honorem esse ,summamque potesta' tem significant. Si nondum scelera : alius
enim mih locul ad ea uobis in memoriam res uocanda constitutus est. Unguentis affluens:
Gabinium significat, qui ob raollitiem odoratis I quoribus perfundebatur. de quo O in oratione post reditum in senatu, Ille, inquit, unguentis Oblitus irrisitsiqvallorem uestrum. O in oratione in Pisonem. Erant illi compti capilli, O mas dentes cincinnorum fimbriae . Calamistrata
Coma: de eodem in eadem oratione. Cur in lu-sris , O helluationibus huius calamistrati salta, toris tam eximia uirtus tam diu cessaviij ct post reditum in stratu, eodem: Unguentorum odor, uini
62쪽
vini anhelitus , frons calamistri notata uestigiis . est autem calamistrum tenue ferrum, quo in cinere calefacto crispantur capilli, unde fiunt illi tanquam annuli, qui cinciunt uocantur. instorquebat igitur sbi capillos calamiro Gabinius consul , mollior, atque seminatior , quam Oatas illius, O eius, quam sistinebat , personae dignitas ferebat. de quo in ea prF domo siua. Quo uultu Cincinnatus ganeo patria preces repudiauit8 Stuprorum: Gabinium in pueritia male audisse praepostera libidinis uitio, eaq; passum esse, quae honeste nominari non possunt , etiam aliis in locis Cicero significat , ut in oratione post reditum in senatu sic: Quorum altera me Catilina amatorem suum , alter Cethegum, consobrinum suum , reposcebat. Et ibidem paulo post: In concionem ascendit , eaq; dixit , quae , si eius uir ω- tilina reuixisset, dicere non esset auctus. Puteali:
Tuteal basilica fuit, d Scribonio Libone facta rubi causse faenebres agebantur. significat igitur,
cum ait , Puteali eorum iudiciorum minifros, ut scribas, viatores , rabulas: deinde litigatores ipssos addit ; cum ait, faeneratorum gregibus. erat igitur in consulatu inflatus, maximeq: sbipti. cens eorum comitatu Gabinius , d quibus antea magnopere timuerat , cum foeneratoribus immensam pecuniam deberet. concidisset enimgraui aere
alieno oppressus , nisi tribunuspl. factus esset. in quem magistratum , tanquam in portum, perfu-
63쪽
git: tum ne i creditoribus appellari posset: nam magistratum gerenti molestus esse priuatae rei
caussa nemo poterat 9 tum ut legem aliquam in eo magistratu pretι0 Ierret. quod eum fecisse ,φgnificatur in oratione post reditum insenatu.apte igitur , O congruenter adsiententiam traducit similitudinem maris: quod aes alienum Gabinio fuerit tanqua mare illud naulatibus infestissimum, Sosiae O Cha bdis: quo certe obrutus esset,nisi in tribunatus quasi portum perfugisset. crederem aulcm , illud, Atque perculsus, mendosum esse . neque enim tota horum uerborum structu. rasatis apte cohaeret. sententia quidem obscura non est. Ad columnam :puto eos, quibus, unude creditoribus satisfacerent, non erat, ad columnam Maeniam perductos esse, ut ibi per aliquot horas turpiter magna cum infamia populo paterent. quam ignominiam ut uitaret Gabinius , tribunatum petiit obtinuit. aut igitur hoc,aut
illud intellige, ad illam columnam proscribi folita esse debitorum bona. quam rem in oratione post reditum in senatu satis plane his uerbis exposuit. Qui nisi in aram tribunatus confugilliet; neaque uim praetoris, nec multitudinem creditorum,
nec bonorum proscription qfugere potuissct . quo in magistratu nisi rogatione de piratico bello tulisset; profecto, et egestate, et improbitate coactus,piraticam ipse fecisset. Et quonia, Sicilieη sis steti mentione Disa, de coluna pubiunxit: Mregia
64쪽
columnam potuit intelligere; quam Plinius ait in Siciliensisteto fuisse: ut, cum Maeniam signia caret , mul tamen ad M)egiam , similitudinis
caussa, respiceret: quae naufragis idem erat,quod Maenia debitoribus: cu ad illam e nausiagio pro ie Ii sic adhaerescerent, ut ad Maeniam , fortunBam sis, debitores. Rhegra uero columna dicebastur , qued ab urbe A segio non longe distaret. Contemnebat equite S R. utpote qui L. Lamiam , ut iam diximus , edicto rilegauit. Erea Ptum: metu accusatoribus iniecto , aut fortassessi turbato iudicio. De ambitu: ob consulatum non more maiorum, sed pecunia quaesitum. Inuito senatu : lerabat enim, etiam si prouincia ei senatus denegaret , fore tamen, ut rogatio dtribuno pl.Clodio, adiuuantibus corruptis hominiabus, perferretur. idq; sibi maxime necessarium uidebat esse: qui sine ingentibus rapinis contractuas alienum d oluere non posset. de hoc in oratione in Tisionem sic: Gabinium ne prouincia flare non posse: spem habere a tribuno pl. si tua consilia cum illo coniunx Ps: ὰ senatu quidem desperasse. Et argute, oratorio more, inducit Gabianium Cicero ea dicentem, quae, quo ici ore habita est haec oratio, facta iam erant. nam Gab nius , neglecta sienatus auctoritate, lege Clodia in Driam prouinciam ierat. Se inc o l um em nullo modo fore: ad rem familiarem , O ad dignitatem refero. nam de utraque actum iri uide-
65쪽
bat, nisi ad diripiendas pecunias prouinciam δε-- timpos consiulatum habuisset. hoc est, quod dixit in ea in Pisonem , Sine prouincia flare non
ALTER, O dii boni , quam teter incedebat , quam truculentus, quam terribili as spectu. unum aliquem te ex barbatis illis, exemplum imperii ueteris, imaginem antiquitatis, columem rei p. diceres intueri . uestitus aspere, nostra hac purpura plebeia, ac pene fusca, capillo ita horrido , ut Capua, in qua ipse tum, imaginis for mandae caussa, duumviratum gerebat, .Seplasiam sublaturus uideretur . nam quid
ego de supercilio dicam, quod tum hominibus no supercilium, sed pignus rei p.
uidebatur ζ tanta erat grauitas in o culo , tanta frontis contractio, ut illo supercilio resp. tanquam Atlante caelum, niti uideretur . erat denique hic omnium sermo. Est tamen reip. magnum firmumq;
subsidium. habeo , quem opponam labi illi, atque coeno. uultu mediusfidius collegae sui libidinem, leuitatemq; franget. habebit senatus, in hunc annum quem se quatur: non deerit auctor, & dux bonis . mihi denique homines praecipue gratulabantur, quod habiturus estem contra tribu-
66쪽
tribunum pl. furiosum, & audacem cum amicum, dc affinem,tum etiam sortem &grauem consulem . atque eorum alter se- fellit neminem. quis enim clauum tanti imperii tenere, & gubernacula reip. tractare in maximo cursu ac fluctibus posse arbitraretur hominem emersum subito ex diuturnis tenebris lustrorum , ac stuprorum, uino, ganeis, lenociniis, adulteriisq; confectum, cum is praeter spem in altissimo gradu alienis opibus positus esset, qui non modo tempestatem intueri impendentem temuletus sed ne lucem quidem insolitam aspicere posset λ COΜNENTARIVS. Quam teter: Gabinius o nitenti vultu, cerus tuq; buccis, ut es in oratione in Pisonem,o coma in cincinnos intorta significare nequitiem O leuitatem uidebatur : Tilo contra tristi obscuraq; facie , horrido capilla ,seueritatem illam ueterem , O constantiam praeseserebat. Gabinius, quod uultus indicabat, Upraesitis:fuit erim nequissimus, atque improbi mus consuἱ Tiso longe alinter , quam homines opinabantur , consulatum gessit, nefari cilicet, maximeq; contra rempublicam. itaque paulo post, Alter, inquit, fescialit neminem: alter multos plane in omnes partes fefellit. Teter opponittir clai or unde illud de M. Marcello in episola Ser. Stilpicis: Vir clarissimus
67쪽
mus at homine teterrimo est interfectus . Ex barbatis illis: qui olim rempublicam summa cum laude administrarunt. Sic pro Caelior I quis mihi ab inferis excitandus est ex barbatis itulis , non hac barbula, qua icta delectatur, sed illa
horrida, quam in statuis antiquis,ct imaginibus videmus . barbas alere ante minoris Africani tempora Romani consiueuerunt. is radi primus instituit: itaque post inualuit consiuetudo , ut, qui non raderentur, quasi tisicivi homines, nimiumq; delicati, non optime audirent . itaque cum pro broscripsit illud Cicero ad Atticum lib. I. Concursibant barbatuli iuuenes , totus ille Catilinae grex , duce filiola Curionis. Nostra hac pu pura plebeia, ac pene suscar tunica, ct toga Romani utebantur,tunIca carnem tegente, toga tunicae stuperinducta. tunica Folis erat senatoribus purpurea, cum lato clauo: toga quo quisque colore uellet, solis magi ratibus purpureo praetexta limbo. nostra igitur, qva nos senatores utimur . plebera , ac pene fusa , alteri/m de tunicae prauitate dixit,altcrum de colore. nam neque filo erat tunica Pisonis, ut reliquae tunicae sienatoriae , subiit ac diligenter contexto; sed plebeiis tunicis,
crasso filo satis temere factis, admodum similis:
O, quod ad colorem attinet, ita longe aberata purpureo , ut ad fuscum accedere videretur. Imaginis formandae caussa duuin uiratum gerebat: colonijs duumviri , ex ipsa colonia,
68쪽
O ex ordine decurionum creati; municipiis quatuorviri , ex ipsis municipgs; praefecturis missi dpopulo, aut praetore, ut ait Festus, ciues mani, praeerant . quid autem differrent inter se ciues Mmani , coloni, municipes, O i , qui conuentus in praefecturis dicebantur, alio loco docebimus. Coloniae, Capuam C. Caesare consule deductae,creati sunt duumviri L. Piso, O Cn. Pompeius Magnus , ille socer, bis gener C. Caesa ris. de Tisione cum hic, tum in oratione in ipsum, O in ea possreditum in senatu satis constat. de Pompeio in orationepost reditum insenatu, O in ea pro Milone, aperta mentio est: etiam in ea de prouinciis consularibus, in Psonem, pro domo sua, gnificatur. Imaginis formandar: ut singeret , ac com poneret uultum ad illam seueritatem , quam in urbe postea consulprae se ferre meditaretur . Seplasiam: platea fuit Capuae, in qua ungvcnata uenabant . at Piso ita capillo erat horrido, ut odisse unguenta uideretur. ideoq, de tollenda ab eo Septilia pro ea potestate , quam Capuae duumvir habebat, argute Cicero comminiscitur. de Seplasia in oratione in Pisionem, O Pedianus, O in a- , graria ii I . Pignus rei p. a foeneratoribus transulit: quod, ut hi , accepto pignore, pecunias suas putant fie tuto committere; sic rei'ublica Pisoni , cuise commisierat ,supercilio, tanquam pignore , confidere, optimeq; sterare uidebatur . Grauitas in oculo: uel, oculo, pro oculis dixi
69쪽
COMMENTARI VIxit,quod Pisonis oculi non temere mobiles, sedcta. biles I O attenti significationem quandam optimae mentis hominibus asserrent; sicuti contra,quibus arguti, O , ut ita dicam, volucres oculisunt, leues homines minimeq, sepientes plerique reperiuntur: uel, quod facilesiuistico ri in alterum Pisonis oculum, aliquo uitio deprauatum,tacite ludit . nam ct in oratione in ipsum', Sex. Cloidium, inquit, qui nunquam antea praetextatus fuisset , ludos facere, O praetextatum votitare passus es , hominem impurum, atque non modo facie, sed etia oculo tuo digni os num. quasi dixerit: homine ita turpi uita,ut tibi turpis facies,turpisq; ocu Ius est. ecce aliud exemplum, quod eodem, ut opinor , lectat , in oratione post reditum in senatu, L. Pisio,tu ne ausus es illo oculo, non dicamisso animo; ista fronte, non uita; tanto supercilio. cetera. Amicum & affinem: amicum ita , uisuis comitiis primum custodem praerogatiuae Ciceronem praefecerit. de quo in oratione in ipsum bis uerbis: Tu non modo ad eum Ciceronem , mitto enim domestica, qua negari non possunt: haec commemoro, quae sunt palam 9 non modo, inquam, ad eum , cui primam comitiis tuis dederas tabula praerogatiuae , quem infe tu siententiam rogabas tertιum . nunquam as ira si, sed omnibus conplijs, qtis ad me opprimen dum parabantur, non interfuisti solum , uerum
etiam crudelissime praefuisti. O in ea poβ red
70쪽
, tum in senatu . Tu miseericors me aginem tuum, quem comitiis praerogatiuae primum custodem prae feceras , quem halendis Ian. tertio loco senten- a tiam rogaras, constrictum inimicis reipuia tradis si disti Affinem: ob Tulliam C. Pisoni Fru 13 gi , L. Pisonispropinquo , in matrimonium coli r, catam. post reditum in senatu . Alienis opi- .st bus : Pompei is Magnus . Gabinium , ut quem hic Cicero significat, neque Ha turtute, ne. que marora m commendatione insignem, sivis opia
a bus ad consulatum produxit. Inso litam: quia a lustrorum ac suprorum in tenebris diu latuerat. : a subitam autem pos tenebras lucem oculi non fu- ais fluent. O est praeclara 2 mari ad rempublicam
iij translatio: quam ita regere ac tueri debet con
ira fui in periculo constitutam, ut gubernator nauem in mari fluctuantem.
IA L T E R multos plane in omnes partes fellit: erat enim hominum opinioni nobiis litate ipsa, blanda conciliatricula, com- is mendatus. omnes boni semper nobilitat a ti favemus, & quia utile test reip. nobiles me homines esse dignos maioribus suis , 8cit, quia ualet apud nos clarorum hominum
i & bene de rep. meritorum memoria e- tiam mortuorum . quia tristem semper sit 3 quia taciturnum , quia subhorridum astra que.incultum uidebant; & quod erat eos nomine,