장음표시 사용
131쪽
r24 TZaumaturgus Aliter. Amsi recens paratae, necdum magnenica virtute delibutae extremitatem unam
polo lapidis inuento adfrices ; haec suo cardini imposita ut libere orcumagatur , quod quaeris indicabit: di enim tacta extremitas ad septentrionem vergat ς polus lapidis quo per fricuisti iborealis est,&contra . . . . . M
Hi floriam Ionae a pisce absorpti, vi
Antae primdi vas rapacitatis praeparetur, quantam historiae exhibendae ratio postula bit. Amplumabrinsecus variss figuris exornatum vel si mauis, pelvis vitrea, huic negotio peragen do destinetur. Secundo, effigientur ex leuissimo,& optime prius exsiccato ligno, aut charta duae imagines ; piscis ,& Ionae; piscis quidem seu ha- lenae, ore immani rictu hiante, subereis pinnis atque branchijs ita librata; ut facile , ac siine impedimento natitare possit. Ionae vero statua ad ii minis in mari flustuantis, ac iam iam submergentis similitudinem conficiatur , cuius manus Vel ipsum caput fiat ex optimo chalybe, colore indu-Aum, ne mysterium patefiat; in ventre vero piscis medio magnes e filo aeneo suspendatiir, quod filum manubrio sit instructum supra dorsum piscis
132쪽
Mathema ieari partim eminens, ut masnes iuxta polos suos promachinam tractantis arbitrio dirigi possit . His ita rite praeparatis, ponantur ambae statuae in vase spreuicto, . sed vitrea pelut obuerso polo magnetis inimico statuae Ionae; ne statim coeant, constituto itaque tempore ,, quo amicos lacundo spectaculo recreare desideras, obverte polum magnetis amicum per superius manubrium ferrei fili , semma cum admiratione videbis statuam magii iis pr sentiam sentientem per undas serri,&suin-mo impetu ventrem ceti introeuntem . Si vero desideres eum a pisce rursus euomisi sie operaro, obuette polum aduersum flatuαὶ atque hax semtiens se inimico iunctam consortis, illico relicto ventre fugiet extra vi magnetis expulsiva eiecta ; cui si opposueris iterum amicam partem, denud apisce vometur, atque hoc spectaculam itieuhI. . dissimum tamdiu durabit, quamdiu ' praedicto modo operaberis. Saepe . haec ludicra in simili mate- 3
' ria a nobis summa cum i. ' i' intuentium adm- :
133쪽
: Christum super aquas ambulantem , ω Petro iam, iam submergenti suppetias f l mim, magnetico artificio
lOVantum seri poterit, ex leuissima materia
exsculpantur statuae Christi, & Petri, huius quidem ab hominis iam iam periclitantis similitu dinem ; illius vero recte super aquas incedentis. In pectore Petri ponatur validum magnetis frustum manus uro Christi ad succurrendum Petro extemsae, aut qualiscunque togae pars Petrum respiciens; . optimo chalybe consectae sint, & habebis omnia ad historiam exhibendam. requisitae. Hae igitur statuae potui superiori aquis repletae , prius subereis imbisinfra optime fultae, ne super aquas vacillent, imponantur, & ferreae manus Christi mox sentient vim magnetis e pectore Petri diffusam, magnes Verbi trahet statuam Christi illico per aequora meantem, ac in amplexus sese ἰPetri insinuantem, quod maiori artificio fiet, si statua Christi in medio fuerit flexilis, sic enim incurvabit sese summa cum intuentium, & admiratione, &
134쪽
UAs seu crater aqua repleatur, & in si iu
cula suberea imponatur ζ4n medio horculus ligneus accommodetur, seta sussu pulm
dium infixus, ita iis aequilibrio positus , ut leui
quocunque motu se facile mouere possis P habeat in manibus remos, sub pedibus suis frustum magnetis, in circuitu crateris alphabetum sit exaratum. Homini igitur de dubijs rebus responsa petenti, quasi vera responsurus ligneus homunculus, martibus embam agitans ad eas literas nauigabis , quaς respon sum significare possunt. Nam sub tab la,qui magnetem in manu habuerit, quo Naeuerit cymbam facile deducet, & sic combinatis elememtis responsa dabit. sic Porta: Hurima fiuiusmodi a sedulo naturae scrutatore .indestigari possimi confici ut aquilae volantes statuae ambulantes , maritantes cygni, anseres, canes bibe res , 'hirci cornibus se impetentes, saltus, & chcs statuarum, & omnis generis machinae, quas a tomata Graeci vocant,singulari magnetis benefi-d repraesentari possunt: , quarum confessionem libenter hic ostenderemus, versim quia omni dreuissime tractare conamur , .-omittimus, Ve' simul
135쪽
Thaumatargus simul aliis occasionem plura huiusmodi excogitam di prae rmus iFerrum in aera virtute magnetis suspendere. uDefigatur serrum inserius tenuissimo filo, &dum haerere superiori lapidi anhelat, in aere sus
dlum perpetuo motu, ac trepidatione nutans Rc tremens, tamdiu, quamdiu magnetis prauem tiam sentiet, videbitur, ut supra dicebam. atratione ferrea scobs cumulo arenae per- . ij si 1 7 2 miXra, breur separetur.
IIase aliquo, aut in mortario contusus magnes , cumulo arenareo misceatur. Nam admoto magne
in . vel nudo, vel alio velo quopiam tecto ad togendam fraudem , illicd ferrea scobs, velut foede xe coniuncta in capillos conserta curret , lapidis Retenaciter adi relati, quam decutiendo seorsi ponesi. gc denique applicabis lapidem ad cummium relibum, ac reliquam partem magnete Cain tam seposite appones, donuc totam serream χω
in c.Miris , ωfelis antipathiam exhibere . . i
' i pingatur mus , ἰ item selis, una harum imagi
136쪽
Μatbematicus. lcs IzQnum aspergatur scobe magnetica, alteri applicetur occulte magnes, & sic congrediantur.
Exercitum arenae praeliantem rein praesentare.
Xerxis alicuius exercitum ut reserant arenae siC procedes. In puluerem contusus magneS scobi ferreae misceatur, qui si supra tabulam aeream aut ligneam ponatur, & subtus magnes admoueatur, iuxta motum magnetis videbis nunc progredi, nunc recedere; nunc erigi, nunc deprimi, ac nunc fuga, nunc insecutione absolutissimum praelij simulachrum referre, prout polos magnetis applicueris . : . P
nua ratione ferrumsuper tabulam Lincedere possi. : Mediam acum pones super tabulam affricta tamen prius basi acus alterutri parti magnetis, quo facto magnetem applicato sub tabula ad locum respondentem basi acus, & mox cum summa voluptate videbis acum sese erigentem, & ad ductum manus sese infra tabulam mouentem. Cui si contrariam partem obverteris, non iam basi, sed cono incedentem videbis . . q
137쪽
Vt arietes eornibusse impetrat . Ex charta leuistinia, & simplici fiant duo arte. tes, quas subereis reticulis aquae impones bene siromatos , si porro amicos tuos spectaculo pugnantium arietum Oblectare desideres; virique suberi , magnetem , amicum altero puncto aspicientem impones; &mox magneticii sympathia arietes tractos cornibus sese impetentes cum voluptate via debis , si vero inimicis coniungantur punctis retroacedentes; iterumque congredientes amicis coniuncti punctis. Eadem ratione repraesentare po teris duos pugiles inter se digladiantes , similiaque innumera , quae magista omnium exper emtia edocti ad oblectationem hominum proferre posimus . Plura ex ma gnetis vi artificia exhibet Athanasii Κirchers magnes ,
138쪽
De aealipsis, , siue globis incendendo Qui
aptissimis . Ita Nea vasa sint , aut ex quacunque materia I igni resistente consecta, foramen exiguum habentia, unde aqua impleantur , haec igni admota , quamdiu non calefiunt , nihil quidem eniciunt; si verb aqua tandem cateiacta rarefieri incipiat , soras cum impetu, sibiloque erumpit, sicut spectantem delectet. Carbones hoc instrume to adeo potenter accendi, ut eius opera stipites ,& ligna tumultuose cremata in fauillam conta. mantur, experientia cistat. Vitruvius lib. I. architecturae suae cap. g. ex his instrumentis probat ventum nihil aliud esse, quam multitudinem vaporum , exhalationumque, peri a rare
139쪽
et 3 a Thaumaturgus rarefactionem, & condentationem, Cum aer agitatarum. Ex his quoque concludere est, modicam aquam plurimum vaporum, & aeris post generare: scyphus enim aquae in huiusmodi globos immissus, ad horam sere flatum continuat vapores seipsa centies maiores emittens. Quod, ad horum v as um formam attinet, non est omnium eadem: quaedam enim in modum globi faeta sunt,
quaedam h4mani capitis erigiem ut vulgo venti depingunt ) reserunt; alia piris similia sunt; quae quasi igni coquenda ut calefiat aqua ) admouentur; horum foramina nodulum .aciculae magnitudine non excedentia, in cauda piri esse solent.. His aeolipilis quidam tubulum imponunt muli vim plicatum, & replicarum, ut vapores interius cum impetu maiore agitati, tonitru murmurans imitentur. Alijssimplici tubo recte imposito contenti, orificium caeteris partibus latius habente ;globulum superpoliunt, qui exeuntibus successive vaporibus agitatus , desuper saltare videatur :quod is ne valde ludicrum est . Alijs tandem placet, molas, aliaue similia penes soramen statu re, quae vaporum beneficio, cum ingenti adsta lium recreatione , circumferantur . Huiusmodi flatorios globos aqua implere per foramen adeo
angustum dissicile est, solisque philosophis haec
industria proprie quadrat. Calefiant pilae dum vacuae sunt, quo contentus aer mirum in modum rarefiat; immergantuc deinde in aquam : tunc
140쪽
Mathematicus. 133 enim compreta per aquae frigus aere & minimum occupante locum, aquam violenter, & subito intrare, sicque vacuum arceri necessum erit
De Thermometra, siuὸ inarumento Drebiliauoi quo gradus caloris, frigorisque aera
Gystallinum est instrumentum superitis
phialam collo longo deorsum pendente ha- l. bens, terminato autem in uno vase sapposito; aquae vel alterius liquoris capace , aut si colluntareflexum habeat , sic ut aquam infundere queas, inferiori vase opus non est: cuiusmodi formam figura melius, quam verba, resertii usus hic est: Imferiori vasi liquorem impone, leui colore tinctum, ut acetum, Vinum, aquam croco, aut brasilia co-