장음표시 사용
271쪽
Subsidio magaetis ulteri et avi ail militare di nauti occulta mutis sensa maniferiare .
SElige tibi in arce aliqua , aut In mum ciuitatis
octo fenestras, aut foramina , tribus aut pluri- bus passibus dissita ab inuicem, deinde conspiratiobe facta cum alijs amicis, quibus pandere Vis QCcul in animi consilia,eliges quoque laris in monte, aut campo aliquo non impedito,deserto tamen,& mlitario, ut melius & securius,praesertim bellorum,&qbsidionis futurae tempore, agere possis; illo in i co pones octo truncos septem pedat spatio dissitos, eo ordine, & loco, ut obuersi arci aut muro, eX eo . sine impedimento conspici possint. In truncis autem istis pones alphabetum eo quo sequitur ordine, Gunei.
Alter autem qui arcem occupat quem etiam imposterum internum sieut alium, qui foris est. Ex ternum appellabimus Octo suas senestras,aut muri foramina consimili characlerum schemate signa bit. secundd, Parentur duo semicireuli sol i , unus Pro externo, pro interno alter, in quibus su sidio
272쪽
6 Thaumaturru'sidio instrumenti nostri magnetici lineas stegano-
graphicar truncis, & fenestris utrinque corret pondentes , eo quo sequitur modo discribes . Internus posito instrumento magnetico super semicirculo,
qui certo loco , v. g. in prima, se stra it1 firmabitur, ut loco dimoueri non possit, siluatoque eo respicies per regulae dioptram , in primum trua cum vel si spatium nimis remotum ut eum videre non possit ponetur ab externo ibi ruber pannus,aut vexillum vel sub noctem fax )&iuxti hanc lin am visualent trahes lineam in semicirculo ligneo , quae repraesentabit lineam steganographicam repraesent ntem A B C. qu as litteras limbo semicii culi tatim adscrihes, vhili apposita hac figuravides . Raciam lio nata linea procede ad secundum truncum,&consequentMω reliquos sex, eoni d operando,quo Myrma describenda linea operati sumus ,- donec sti circulus sit inscriptus lineis suis steganographicis, de habebis instrumentum
Praep*ratum, consieptibus tuis externo manife-1tandis accommod tum Externus vero simili pro sus modo suum semicirculum in pr*mo, V g. trunco positum deline bit iuxta situi nestrarum arcis; quo prior ex grce suum deline uit iuxti situm truncorum in monte ordine dispositorum . Constituto itaque tempore & Ioco, si externus interno amico secretum quippiam manifestare desideret, Ver. gr. ADEST HOSTIS P Externus constituta ex pacto
273쪽
Isine alioqui libeat; si de die vero linteis albis aut, rabili vexillis ubi notandum, quod si in aliqua statione, aut trunco appareat una face instrii Is, primam istius tirunci litteram; si duabus secundam; si trisus denique tertiam repraesentari ) his igiturrite,& conuenienter ex pacto constitutis, externus accepta face accedk truncum littera A signatum, quae cum primum obtineat locum unica comparebit face; Internus vero videns eminus faciem diriget regusam magneticam, centro semicirculi assi-xam in ipsam facem, & statim apparebit in linea
steganographica littera, quam significare vult e ternus , quam & seorsim notabit. Ρorro externus accedet ad alium truncum littera nimirum D. sis gnatum , quae cum primum in ordine litterarum locum obtineat ,ut ante unica face prodibit instru-6us , internus verb non secus suo instrumento aget quam ante egit.Interim externus conseret se ad sexundum truncumad litteram nimirum E indicandam interno; quae cum medium in ordine litterarum obtineat locum,duabus facibus inst stus pro- dibit; Internus aduertens duas faces litteram eam seribet, quam regula ili faces repraesentabunt , nempe Ε , tisc progredientur, donec externus tum sei sum steganographica illa methodo In terno insinuarit . Quod si Internus ad sensum verri 'borum ab Externo transmissorum resp6ndere de iideret : sic t hic idem cum facibus in senestris, quod talemus anteLfecerat cum facitias in stati
274쪽
Σ68 Thaumaturgusi ne runcorum,& hic cum semicirculo primo imp sto trunco, quod prius ille cum semicirculo primae sene strae imposito . Hic modus etii aliquo modo operosus videatur, certissimus tamε est,& facile in praxin deduci potest, ut experientia nobis constat.
Vim Magnetis tractiuam libra evendere is
metem in unam lanceam pone, in alte
ram tantundem ponderis alterius rei,Vt inque pendeant lances: mox ferrum supra tabuiam positum aceommodabis, ut magneti in lance app sitae haereat , & secundum eorum amica puncta, Vt perfectissime cohaereant. In alteram lanceam are nam paulatim inijcies , idque donec lance a ferro iam per attractionem eleuato separetur. Sic are nae pondus expendendo quaesitam magneticam
vim habebis: Ita Porta, 'et aliter ex mente Nicolai Culani Cardinalis, sic posito ad aequilibrium in bilance in una parte serro, & magneto in alia ,
si amoto magnete tanti ponderis alio graui in t cum posito magnes teneatur, ita ut serrum in b, lance sursum ad magnetem moueatur, quo moto si extra aequalitatem in alia parte pondus aggravetur, quousque serrum ad aequalitatem redrat magnete immoto remanente; Dico per hoc mdus retrabens virtutem magnetis proportionaliter
275쪽
Mathematicus. ' χες ponderari posse. Sicut enim se habet pondus in una lance positum, ad pondus in altera, sic ar ua uni imposita ad tractivam virtutem magnetis
in altera positi applicato serro. Huius lublimis
proportionis consideratione confisus Ioannes Tayner, motus Perpetui machinam eruere conatus est Quae quamuis aliquam veritatis speciem theorice loquendo praeseserre videatur: practice tamen
uam in opus deducere prope impossibile, ob exquisitissimum aequilibrium , quod requirit , Proportionemque exactissimam , ac indivisibiliu uodammodo consistentem: vel non nisi tam
dum dissiculter possibile esse mihi persuadeo: sed
ne quicquam hinc tractatui deesse videatur, breuissimis verbis eius huc structuram ostendere visum sui . Fiat rotula leuis concaua subassissime elab rata, u interiori tabulae superficie clauiculi fient, α denticuli serrei, unius ponderis omnes limbo aut margini assigendi decliues propinqui , ita ut non amplius a se distent, quam unius fabae aut ciceris spissitudine, fit etiam dicta rota per omnestias partes aequalis ponderis tam iusti, quam ab . artifice ingeniosissimo fieri possis. Deinde autem inges per medium, super quem volvatur rotula, axe omnino immobili remanente : tui & sulcium leuissimum imponatur bene firmatum, in cuius summitate magnes collocetur; Quibus peractis collocetur lapis superi fulcrum, prius tamen tria oualem redactas figuram, tali arte ut polus Bo-
276쪽
reus versuς denticulos sit parum inclinatu , stat. ne virtus ipsius ex directo, sed cum quadam incit. natione agat, aut influat in serreos denticulos lveniet itaque quilibet denticulus ad polum septena trionalem a magnete attractus. Cumqtie ex impetilabentis rotulae illum violenter transgregiis fuerit ad partem meridionalem lapidis perueniet, qua eadem illum repellens fugabit, quam vulsus polin Arcticus ab altera parte attrahet & quo citius rotula suum praestet ossicium intra denticulos quos
aptabis rotulae interiori eo fere modo quo rota rum molarium capsulae aquis excipiendis adaptari solent) exiguum include calculum, rotundum , aeneum, vel urgenteum tantae quantitatis, ut Coifi
mode inter duos quosque denticulos recipi possit .
Cum ergo rota elevabitur cadet, & calculus in Apartem oppostiam , cumque motus rotae in imam
partem sit perpetuus, & casus calculi in oppositam partem inter quoslibet duos receptus etiam perpetuus erit, qui quidem suo pondere appetet Centrum terrae imumque locum . Calculi vero huius proportionem ad tractivam magnetis vinia iuxta probi. diligentissime expendes , consistit enim in hoc totum artificium , atquc haec ex men-'
277쪽
Modus per gemmam explorandi horas. SVinatur annulus, cui adamas, vel smaragdus insertus , teneatur pendulus filo, manu immota supra aquam in medio Uitti, mouebitur sensim sponse, dum vitrum attingin datque tot ictus, quot sunt horae temporis u
das duor eritis satatoris eirea linium vitri Drandi.
PRημretur lignum uno circiter digim longum
in lammitate,& extremitate acuminatus . ,
suminitati duo cultri,& transuersum infigantur . &dein digito moderentur, dum veniant ad aequili brium quodammodo, post extremitas ligni aculea ara imponatur lab o vitri,& haerebunt .eultri etiarn extremitate minima solo oris flatu gyrabiles.
278쪽
vix Thaumaturgustionibus milliarium millionem voco decies Centena millia ) & amplius, minutiae enim numerorum
De euris Solis, quot videIicet militaria und hora percurrat, si a4. borissuum circulam peragat. , Peripheria & vastitas orbis solaris tanta est, ut sol 24. horis suum circulum peragens, una hora percurrat II oom. milliarium, id est, unum millionem, & centum quadraginta millia milliarium , quod tantundem est, acu terret ambitum,& gyrum circumcurrat quinquagies. Ambitus enim convexi coeli Solis continet et . missiones,& trecenta sex ginta millia miliarium ,quae si in a4. horas diuidas, inuenies numerum dictum, & paulld amplius.
De dictantia eaelia concavo firmamenti . Terra a concavo firmamenti, siue coeli octaui,&stellari distat octoginta millionibus cum medio milliarium: spissitudo firinamenti est eadςm, scit. octoginta millionum . Quanta est ergo distantia' coeli noni, decimi, & coeli empyrij De velocitate Hellaram in aequininiat ystarum. Quaevis stella in aequinoctiali posita singulis horis conficit qa. milliones milliarium, & insuper tertiam partem millionis, hoc est tantum, quam
279쪽
mehematicus. 27 3 tum eques Ao. milliaria quotidie conficiens posset 29o . annis conficere, rursum tantum quantum fiquis una hora bis millies ambitum terrae obiret, &circumcurreret, longe plus spatij conficit, ideoque longe velocius est nonum coelum, ac magis decimum , quot putatur primum mobile. De velocitate temporis. Tempus tam velox, quam est ipse motus primi mobilis; cuius est mensura. Tempus ergo fertur Velocius quam sagitta, asit quam globus tormento aeneo eiaculatus, hic enim egeret qo. diebus ad hoc, ut totum terrae ambitum obiret, quem Bella una
hora obit bis millies. Noli ergo dormire, dum
Iuotannis eget molaris p firmamento is terram casurus 'Lapis molaris si inciperet cadere 1 conuexo fi mamenti versus terram, opus haberet annis Vt decideret, & terram attingeret; licet singulis horis caderet ad ducenta milliaria; naturaliter enim non posset amplius spatium transire. Divide enim 16 . milliones stot enim sunt a terra ad convexum
firmamenti) in dies, & annos dando cuique horaeroo. milliaria, & inuenies rem ita se habere.
280쪽
Sphinx Thaumatur risu OEripo partim olu - . . tam , partim adhuc e uis principitissοl, uendam coronidis loco lapide olbiat.
LImax fuit ab hirundine inuitatus ad prandIum
infra leucam unam, in die autem non potuit plusquam Vnam unciam pedis ambulare . Dicat qui velit, in quot annos vel dies ad idem prandium ipst limax perambulauit. . se Solutio. Inleuca una sunt IIoo passius, Isoo. pedes, 9O. Vnciae, quot unciae, tot dies fuerunt, qui faciunt annos 2 6. & dies a Io.
De bomine Θ aIsis hominibus in vias biobulantibus.
OVidam vir ambulans per viam, dit sibi aIIo,
homines obuiantes, & dixit eis, utinam ruinetis alii tantum, quanti estis, & medi a. - dietatis, &rursus de medietate medietas, tunc una mecum centum suissetis. Dicat qui vult, quot inpriaris ab illo viii suerunt. De