장음표시 사용
71쪽
Credite, nec unge Fatorum exempla petantur. alexns primi Maduerunt sanguin8 Muri.
Dissident consiliis & sententiis pro diverso ingeniorum habitu, dc raro idem in Repub. volunt diversi Imperatores. Hic bello studet, ille paci. Hic largitionibus populi gratiampraeripit, & blando affectu se immergit subdi torum animis. II le nihil dando, nihil concedendo severitatis laudem quaerit. Diversi mores , diversa ingenia & studia.
Hine inter regni socios simultates naicuntur,contentiones, dissidia oriuntur. Plebs pro ingenio suo in diversas abit paries. Hinc factiones perpetuo aluntur, unde sape cum Reipub. exitio bella intestina enata sunt. Docet hoc Respub. . Atheniensum , Lacedaemoniorum , Romana. Respublicae laudatissimae unum habuerunt Regem, ut Macedones, Persae,
gyptii , AEthiopes , Assyrii , Scythae, Medi.
Μultorum enim potentia sparsa est, ideoque minor, quando alius alium respicere solet, di patronum tibi quisque hunc aut illum comparare. Igitur etiam Assyriorum imperium inille ducentos quadraginta annos stetit. Medi ducentos fere sexaginta. Et Persae ad Alexandrum usque Magnum ducentos triginta tres. Quod cum non ignorarent Romani , multorum lcilicet imperia
esse periculosa ; igitur gravi bello exorio, di pestegrastante, unum sine provocatione Imperatorem dederunt. Dictatoris namque edictum pro Numine observabatur. Monstrum enim est, unum Reipub. corpus, capita habere diversa. Unus animus , unus sol, unus Princeps Deus, de ut Grae- ei aiunt. Ουκ άγαθον, πολυκοιρανίη εις κνιζαν
Quid itaque melius, quam ut luxu corrupti deleantur Z dc uni committatur Imperium. Quem itaque
72쪽
itaque Icegno Numidiae praeficietis illos luxu
Corrupiosὶ nec in selix emi Numidiae regnum, λtales Reges haberet Ego vobis belli Dux ero: ego in prima acie periculis me objiciam, &pro salute vestra omnem fortunam subibo ; ego vos opibus & honoribus cumulabo ; vos gloria & immortalitate opud posteros donabo. Ipsi liint imbelles, metuentes magis, quam mea tuendi I copiae illorum ex inermibus togatis constarit , nullaque fortitudo in illis es minatis Quod si adversus eos florem totius Numidiae eduxerimus, facile in fugam praecipitabuntur. Romae omnia sunt venalia , & avaritia ipsorum sine fine
ac termino.Agite, corrumpamus omnes largitionibus, spargamus aurum dc argentum, tanquam
ira i uilia in vulgus. Habeo ibi in Comitiis Bebium, Calpiurnium , illi pro re nostra loquentur ; & si dolus & insidiae nostrae procedunt ab apia virtute petamus auxilium. Fortibus viris nihil est invictum s etiam Romani vinci possunt semper loco sat felix fortuna, gloria dissicilibus constare solet, raroque quisquam eκ-eeIta aggreditur, nisi ad illa per pericula atque ruinas contendat. Nolo pluribus ad vos loqui Comilitones , ne vestrae virtuti dissidere videar' Agite, itaque, & mecum sumptis armis illos ineo' tulos regno ejicite. In me Regem habebitis, qui pro vobis, qui pro liberis vestris nullum periculum reserinidabit. vos pariter auxilia vestra adiungite , & spem nostram masculis conatibus promovete. Eximite vos puerorum imperio, quibus viri fortes nunquam subesse possitnt. Ita fiet ut consilias nostris tanquam felicibus auguriis omnia nostrae potestati subjiciamus, ut opes, honores , gloriam denique immortalem nobis selicisti me comparemus.
73쪽
Υ E, Aue ne, o immortalis in Caelo Deus, ex in-δ limis animi meduliis etiam atqAe etiam oram sprecamu que , ut ια vitia, de quibu. nos modὸ, jacro hoc loco , perora νι mus nunquam in nostra Republica locum inveniant. O ab animis Imperantiam to tae absit A varitia, pestis te ιeννιma , et a bonae leges paινiae salus destrui ae eradicari flent. Ut denique pes imi mores, ingeniorum eorruptelae , libido , artesque dolosae nunquam animum civium a νecto tramite abripιant. Ne Discordια aut Ambitione res Belgarum florentisimae concidant , sicumque rerum nostrarumfaedam aliquando ruinam trahant. Oinam i nunquam ista ι empora vivamus , quae improbos nobis Iugurtha. aut Catilina redonent, quorum consilia Ecessia o Reipublicae sunt noxia ; sed Catones , Lelii . Scipiones, Nus xii γ Auriaci ad clavum imperii admovea tur γ . quorum pietate oeuertitudine domi, forisque Patria nostra decus , gloriam, famam immονιalem consequatAr. Semperque Optimi , semper prudentifi mi Viri in Rostris ae Tribunalibis exi stant , quieommunem hane Reipub. navem, qua omnes vehimur , in tutum aliquanda portum deducerepos int. Hoc imprimis periculosisimo mundi tempore, quanda noum nobis tempestates , hinc inde Europae reges
Principesque minantur. Tu, Ofanmsime in caelis De ι, pro solita tua clementia, patria tuo prasidianos in Belgio hae nostra protege ac defende. Contra omnia ista mala, qua vel publicuo bdistis, vel ρηινatapsimorum hominam iniviria nobis machinatur: Hanc etiam istorem , quam incolimus , ALCA R I M in ista Nobili mos A-ttifimos omnium ordinum viros , Cives virtute in doctrina εminentes divinis tuis Auspiciis, tu quecura oes ei committimis. Deniq-e o Poient μι me
74쪽
o misericors Deus nobis Omnibuι γ Docent ibis σDiβεntibuι ad PIETATEM γ γiν utes Christianas clarisimam tuam fac m praefer r ne fortῖ, in tenebras, aut aliquos errores prolapsi nominis tui adorandam Majsatem , perinjuriam aue incuriam nostram violemus. Tibi S O L I, O Omnipotens DEUS, fummast laus , Honor oe Goria pro omnibis tu, benisiciis, quae eum animo, tum eo pore quotidie percipimus: Per unicum istud meritum . mortεm Filii tui SER TORIS nostri, D Ο-MINI ICH RI ST I: Cui modo pendenti in ma- lodicto Leno Crucis ab Orbe Universo, in aeternum, Gratia debentur. Α Μ E N Ha tres antecedentes Orationes habita Alcmariae,
ORATIO X. Continuatio Historiae AT HERB ALIs ,
Conquerentis in Senatum de injuria
FTsi mihi miserrimum sit P. C. vehementerque doleam, quod vobis oneri esse cogar prius, qua usui ; mallemque deberi mihi a vobis beneficia, quanaea a vobis sollicitare; miseria tamen mea, inquam Iugurthae scelere incidi, impellit me ad vos confugere, & praesidium opemque Po-
75쪽
puliRomani implorare. genio ad vosPatria exto ris regno fortunisq, omnibus, quae mihi iusta haereditate obvenerunt, expulsusmudus a propinquis cspoliatus ab ope humana; omnibus denique miseriis coopertus. quibus ille me involvit, quem Pater meus ex situ tenebris', ereptu ad regiam eminea
tiam subvexu 3 Heuὶ instabilis reru prospere fluentium condit Iol O rerum humanarum sors dubia :blici pla Pater iam morbo annisque confectus eum videret me fratremque ob aetatem, is juriae oportuniores, Jugurtham nobis adjunxit, ut in partem curarum nostrarum veniret, nobis Praesidio regno orna mento,& decori esset. Unde vero pater praesidium nobis venturum sperarat, inde pernicies c exitium manavit. Humana mens ignara fati difficulter eoustiorum evenius casusque proponit. vix fatis concesserat Pater cum Iugurtha Iatentem sub vulpe animum detexerit; in nostram regnique perniciem cum lictoribus suis conspirat: fratrem dolis aggredi iur di trucidat ; Provinciam eius sui sceleris praedam facit. Ego in isto rerum statu cum subditorum meorum vexationes regnique direptionem videre amplius non possiem , nec ipse inter parietes meos aiceleratissimi hominis sica tutus estem, cessi furori eius P. C. & ad vos confugi, a vobis in aerumnis meis Colaiium & praesidium petiturus Rogo itaque obtestorque P. C. ut non me v κω auxitio & patrocinio destituatis. Subvenite misero mihis ferte opem rerum omnium egenti: ne sinite Regum praeclarissimorum progeniem. Masin illae nnpotem, vestrum amicam & socium
scelere nequissimi hominis obrui, di Numidiae Regnum , reiectis veris haeredibus, in potestet enispurcimini latronis venire.
Nulla terra est P. C. adeo ab orbe vestro re- - dissita: nulla gens tam barbara, quo
76쪽
non virtutis vestrae gloria pervenerit. Inter reliqua virtutum ornamenta, quibus effulgetis, nullum est illustrius magisque praeclarum , quam quum oe Iustitia , qua Faedera cum aliis inita servata habetis; sociorum injurias severe vindieatis ; oppressis iniuste auxilium praebetis. Hoc
rem Romanam auxit ἱ Populos nationesque vobis multas adjunxiti nominis vestri magnitudinem ad externas gentes divulgavit. Caeteri Reges nationesque aut armis vestris edomiti , in fidem se vestram dederunt; aut Romanam amicitiam' commodo sibi futuram, contra urgentes hostes , omni ope ac diligentia appetiverunt. Nostra vero Familia necessi iudi nem
vobiscum iunxit; cum flagrante Carthaginensium bello, Aagis fides eius, quam Fortuna ponderanda. An itaque me his coopertum mi seriis deseritis 3 me ludibrio esse permittetis 3 me unum vestro auxilio indignum existimabitis 3 me nullo erectum solatio a pedibus vestris reiicietis 3 ille
itaque sceleratus Parricida , adulterina proles, omnis virtutis & innocentiae hostis; opprobrium
Numidiae, labes nostrae familiae; ille turpissimus nebulo superbia sese & audacia esserct 3 ille in sanguine nostro bacchabitur 3 ille in pernicie nostra exultabit 3 ille in Regni rdina Triumphos
eget 3 ille oculos bonorum intuebitur 3 ille animum ferocem incendiis, rapinis, vastationibus oblectabit 3 Non est in vobis tanta inhumanitas
P. C. ut ad vestram opein accurrentem , vestram
virtutem, vestram fidem implorantem deseratis. Repetite memoria Masini a avi mei virtu-ιcm, pervolvite apud animum , Da fide, qua industria populi Romani maiestatem defenderit. Suscepit in se Syphacis odium ut rem Romanam augeret: in acie pro vobis stetit; Exercitus, copias subminis rarit ad ea tremas infirmi corporis r
77쪽
s4 RT IN Ear NEvis SVs I. IC. Iiquias vestram. amicitiam coluit. Hoc testantur nostri Imperatores, quibus ob merita virtutemque fuit acceptus , nec aliam mercedem laborum meritorumque suorum postulavit a vobis ; quam ut vos huius regni patrocinium susciperetis , nepotesque ipsius a vi & iniuria defenderetis. Nunc datur vobis opportunitas, gratiam Masinissa rependendi. Iplius nepotes regno eiecti, quod ille virtute sua stabilivit, vos illos reducite. Reciderunt in gravissimas miserias, vos illos eximite: opprimuntur a nefario homine, vos illos defendite. ' - Λ . Quod si vos me a conspectu vestro trutem abire sinatis, quo me conferam P. C. quorum opem dc auxilium implorabo 3 quos Reges, quas nationes, appellabo, dc ad mei misericordiam deducam unde opes, unde auxilia expectem ; in quas terras abirem, ubi non hostilia monumenta Familiae meae erecta viderim 3 Ad quos populos confugiam ; quos non infensos infestosque mihi habeam propter amicitiam vestram 3 an quisquam
aerumnis meis ingemeret ac condoleret Populo Romanus est, quem solum colo; cuius societatem, cujus faedera agnosco. In vestra amicitia abund Emagna praesidia mihi sent. Ea contentus aliorum consilia non requiro ; necessitudinem contemno. faedera aspernor. Sic me Masinissa instituit ; hac pracepta Micipsa dedit, ut aliorum societatem fastidirem, vos cognatorum, vos assinium loco
Si ad impetrandum nihil causae haberem, praeter miserandam fortunam , quae me in miserrimo rerum articulo depraehendit ; tamen vestri est o scii P. G. me indignis modis vexatum , contra vim de iniuriam defendere, & humanae miseriae condolere: respicite ad meas aerumnas ; moveat
78쪽
Fui paulo ante Rex & late diffudi imperii mei
habenas, nunc miser , inops, & a multis ludibrio habitus, res meas despectas video : O fortuna cur placuit tibi in me fit vire cur me humanarum rerum spectaculum ae ludibrium praebes 3 extuleras me in sublime, nunc iterum in profundissimum miseriarnm gurgitem prolabor. Sed, absit
longe a mῆ, ut te fortuna accusem : Jugurthae se Ius in hasce me miserias praecipitavit. Punite itaque sceleratum nebulonem , nee patiamini illius Regnum per scelus crescere; me vero ex avito
Regno detrudi: Monissa nepotem, illorum progeniem, qui suorum capitum fortunarumque Periculo majestatem populi Romani defenderunt. Quod si SCIPIO iste Uicanus e sepulchro
caput erigeret, sic vos alloqueretur : O Romani, νον perferetis nepotem Magni MASINIS SPE Regno expesti , fortunis fuis Orbari idio Pater suum corpu/ pro mea Regnique incolumitate armis subjecit , ut nepotes us expelierentur φ Vsne Carthaginem Fubegi SI P H A C EM devici, ut esset ex Familia MASINISSA. spuria aliqua Protes , qua boe facerει ς O Masinissa l quod ssu me in hac fortuna videres ; quid dicerest erone hoc Regnum virtute mesi stabiliai l adversem Caν thagnienses fortitεν depugnavi , ut aliquando nepo-ιes mei expelierentur senderet vobis eicatrices. ostenderet Trophaa a nostris majoribuου reportata σ
per ea νος obsecraret, ut mea memoriam haberetis.
Heu Micipsis Pater, quo evalerunt beneficia tua, quo me miser vertam 3 domum ne 3 ut fortunam
fratris & propinquorum maestus adspiciam 3 ut amicorum inter busta ambulem 3 ut Regnum misere vastatum , & in eo dominantem Iugurtham videam 3 an alio, ubi derideat ab omnibus mihi infestis 3 o Frater i quanquam tuus casus sit acerbus ἱ felix tamen es qui hisce aerumnis praereptus,
79쪽
s6 Rri NEVMus I. IC. nihil ab ista calamitate animo tuo oculi sque percipis. Utinam in acie mori licuisset, & liostis
ferro cadere in prael ior nunc nec vivere, nec mori misero honeste licet. Tu vero , Iugurtha, quamquam ferox sis scelere, non elaberis tamen ; nam nemo crimen. gerit in pectore, qui non Nemesin habeat a tergo. Raro antecedentem scelestum d/seruis pede .
Licet omnia iam supplicia Deorum hominumque desint, tuusque furor, & perversitas mortalium tantum in hac Republica ponit , ut deserar, Ego G hoe discedens corpore te pone sequar. Omnibuι umbra locis adero, dabis imp/obe pano. DIXI.
RATIO XI. ATI IUGURTHINI Regem suum defendit, ipsiusque, in Ra
Quod Alexandrum illum Magnum aliquan
do fecisse an divimus, cum alteram aurem - accusatori, alteram reo reservaret , hoc unum nunc a vobis P. C. factum esse optarim, ne utraque mendacibus calumniis ad hillita, Iugurtham incognita causa condemnetis i nam nullum
80쪽
I uim innocentiae praesidium esset, reoqire omnis obtinendae salutis spes praecideretur, si accusatori liberum esset iudicis aures sinistris rumoribus im- Duere; eiusque favorem & benevolentiam fictis uerimoniis praeoccupare: vestra viro aequiis SP. C. quae apud Omnes gentes laudatur, spem mihi fac. non omnibus adversariorum cri ininationi-Buoide in a vobis adhiberi, sed di Iugurthae Regi efendendi sui potestatem benigne concedi et magnum autem innocentiae prasidium praebet
conicientiae certitudo, quae alieneus quidam murus est, quem nullae improborum obtrectationes, nulla criminationum vis , nulla adversariorum malignitas convellere & excidere potest . qui enim antegra est vii a scelerasque puruι , - ει Mauri Iucutu , nec quicquam reformidat fortunae alterna oris: Si fractu, iliabatur orbis impavidkm ρε teneruma. Et . sane, non parum causae nostrae nψnc inopuli Romani favore de benevolentia positume', quod in Iugurtham Regem merito propen- 'cet. Norunt illi, quam fortiter adversus Romani nominis trosses pugnaverit; nolunt quam sanctetiem per vixerit; quam Imperatoribus suis sedulo obtemperaveriti ille P. R. eX rtist inaus, multorum scelerum, parricidii, crudelitatis , perfidiae coarcuitur, a qribus ille, meo judicio , prorsus est ali nus. Hunc ego legatus iure Naturae & ex sincero animi assectu hoc loco defendendum si scipio. Onan abiis , amabo, hoc gratum ut sit eriam atque
etiam vos rogo. Quoties res Numidicas mecum animo percurro, & de Rege Iugurtha cogitationem suscipio. toties Regno nostro gratulari soleo, cui singulara Deorum benignita ic talis Rex datus est ; qui AIatinita solium non sine multarum gentium applau tu nunc oblinet. Sunt enim divina in hoc Regu