장음표시 사용
91쪽
E uifaurares Regis eu'at. ambitionemo avaritiam reprehendit. Sedum contra ictam seruarii.
Habita a I OR ANNE DION Is Io,
BTsi sciam, Quirites, quam grave odium facti
uorum Hominum in me derivaturus sim, si vos ad coercendam improborum audaciam incitavero : Studium tamen Rei p.ri patriae amor mei pestit, ipsorum Furori & sceleri obviam ire; Li- Dertatem nostram contra malevolum dominationem defendere. Video animum vobis ita ab ianavia & socordia corruptum est e, ut mala, quae vo- impendent, non capiatis eosque timeatis. quibua vos terror iesie debebatis. Hinc improbo rum furor in singulos dies accrescit ἱ Legum authoritas concidit, Libertas opprimitur; Superbia. varitia. Ambitio dominantur Fuerunt fortes aliquot Viri , qui malis laisce medicinam adferre voluerunt; vosque hortati itini, ut advcrsus publicae salutas eversores exsurgeretis, nec serretis Remp. paucorum furore & scelere subverti. Vos vero, tanquam torpore aliquo di veterno conso- Piti Oriosi in praeclaro opere spectatores sedi
xii. D fiostes vestrca honore elorianue ex ue ens es publicae incoluinitatis, in v stro conspectu, Ode ac inultὸ perire sustinui similemque fortunam
92쪽
cum & ipsus ego exspectem, privatam tamen utilitatem publico commodo anteferre nolui. Boni enim civis est, millo odio malorum, nullo periculo deterreri a Reipublicae defensione. Suscipiam odium improborum 3 profitebor me ducem isti bello , atque omni conatu contra ipsorum
Quare, si communem salutem, Quirites, sam tam tectamque habere unquam cupitis I si populi Principis aut horitatem defendi, Iugurtha Rex igne ferroque est prolequendus. Et factiosorvineivium audacia , avaritia , ambitio omnibus modis comprimenda ac punienda est.
Olim in hae Republica, quod dolendum est,
multo ianctius, multoque religiosus Majores nostri vixerunt. Qui omni ope & vigilantia id unum fortiterae gloriose instituerunt , ut bonis legibus au horitate sua stabilita, adversitin vitia & morcs improbos acerrime dimicarent. Nunc vero in peius cuncta se inclinant. Ut vix, pro pudori ulla nobis vestigia relinquantur Majorum istius gloria: Quos, tanquam de caelo demissos Tutea res Deos merito vetustas omnis venerabitur.
ro an imi continentia, pro temperantia , pro vir-
utibus illo aevo vi populo principe dignis, nuae,
aquam, pessima vitia & flagiter inter cives gras-mtur. Alius sordidam avaritiam cum turpi fatore exercet , at us faeda ambitione de superbia pra aequales se extollit. Ut paucissimos, hoempore, pudeat I quod publicas res & rationesnturbent ῖ quod corrupti muneribus , bus, sacra & profana promiscue habeant. Resriorum , tanquam hostium spolia & rapinas faederipiant: quos ab omni laesione ac contume fas est defendere. Hisce sceleribus & flagitiis rimis Iugurtha Rex fuit obnoxius. Quo unoao unquam in terris improbior, magisque im-
93쪽
prium ac usitatum fuit, ut retaria, quae sunt anima & nervus civitatis , per malas artes exhauriret ; ut bonorum civium fortunas imminueret ;hoc unum sedulo ageret, ut foro & Tribunalibus sua ruina & vastitas properaretur. Iustitia, requitate , virtutibus Majorum, velut publico quodam incendio, penitus de medio sublatis. Alio animi proposito , quam prisci illi in Rep. nostia
Cives et quorum sola studia atque gloria erat ut de virtute invicem certamina haberent, & secundum Honesti normam vitam instituentes, se mutuo ad sortitudinem ; ad Patriae calutem defendendam, ad Modestiani & Probitatem exhortarentur ad
sacra denique & Religionem sanctissimis Offetis
conservandam acriter se impellerent. Quales, Illustres illae Animae, Quintii, Cui ii, Fabricii exstiterunt. Qui dona a Regibus ad semissa magnis antinis repudiantes, vitam suam in gloriosa istius aevi pauperta e traduxerunt. Magisque se beatos esse praedicarunt, si , ex solius naturae desiderio, aqua & pane contenti viverent, quam si corporis servitio ac libidinibus paterent. Cum quibus hominibus quando horum temporum turpitudinem ac molitiones conferimus, immane quantum res humana in deteriorem partem sunt immutatae. Illi, proavi nostri, in omni re hones a laudem ponere ; eum finitimis pacem colere, domi serisque probitatem, & egregias animi dotes exercere. Illi, sine metu, hostem ad arma provocare, perieul is proce ili sque o mn ibus obviam ire; suum sanguinem, eorporisque salutem Patriae bono impendere. Tune demum de Sociorum Civiumque fortunis praeclare meriti, quando , suis rebus neglectis, ne quidem animam i2sam communi securitati praeferrent. Hi vero, quos
Iugurtha sibi similes habet, posthabita omni Re- Iisione,
94쪽
one, fide, concordia, sic se in onam scelust praecipites, ut Majorum virtuti & rebus egregestis veluti bellum ae odiu indixisse videan In eo dominatione & imperium collocantes,ndo, aliorum jugulis crudelissime insultantes per fas , nefas ad Honores & Dignitates evetur , sola Ambitione , qua optima quaeque abi videmus, facti potentiores. Diurnis nonisque laboribus id unum agentes, ut turpiteris ando , emendicando , largitionibus , conis animos aliorum ad se trahant. Et , s virtute , industria parare non possitnt , robis artibus ac lenociniis figmentisque veram propitios sibi reddant. Nihil ex illis phas fucoque intermittentes, quibus ad illam rem turpitudinem impudentissimi homines festi: solebant. Et, quando privatis suis studiis pa-i ad spes suas augendas promovendasque pro- e se vident, ad aperta arma & bellum itur.
Civile id fuerit, sine ullo jure ac lege ; sivelli animo odiisque nefariis suscipiendum.1s barbaros vivendi ritus, si nune maiores um ante oculos suos videren t, vahi quam iles illi viri Nepotum sitorum facta detestarenis quam deplorandam, quὶm miseriam Remp.: nostram iudiearenti in qua illi olim tam foris sua consilia ae sudores adhibuerunt , ne quidi menti caperet. Quamque ex ipsis inimico- faucibus ereptam aὸ Pimni honoris fastigium erant. Nos vero Quirites , nos impiissimai in studia, improbosque vexationes, aequis ais pei feremus 3 nos Iugurthae , sociorumques plut quam tartaream audaciam atque pestem,nperii nostri finibus , latius grassari sinemus Ei permittit hoc nobis nostri Generis Gentis anctimina memoria. Quae, quantum in no
st, sine ulla labe& macula , pura integraque
95쪽
RTINERI NEVnvs I IC. conse ari debet. Nec minus, hac nostra aetate, in penimos hominum mores ac facinorosos cives animadvertendum . quam quondam in urbe. hac aeterna, sanctissimoque orbis domicilio, nostri avi proavique laudabiliter facere consueverunt. Cum ea virtus ac potentia perses optimum quemque erat, ut non minus civem improbum, quam hostem infestum ac apertum poenis coercerent. Nullum enim majus periculum esse potest,
quam si quis patriam suam, laresque proprios,
in quiba, vita iam h .ne auram aliquando accepit, igne ferroque prosequatur. In quo solo natali infantia nostra vagiit, pueritia lusit, adolescentia se exercuit. Sempiternam illi gratiam, honores, statuasque maerentur, qui magnam tuam matrem, in qua quondam lac illud sanctum luxerunt, de bito amore prosequuntur. Qui vitas di fortunam suorum civium omni ope dc consilio, tam pacis, quam belli tempore, constantissime iuvant, protegunt defendunt. Quales, Fortunatis illis temporibus, in hac Rep. sortissimi viri exstiterunt, qui vitam suam & sanguinem, pro patriae sa Icile , sumino cum applausu profuderunt. Et in hoc solo vere beatos sese existimarunt, quando , ad communem Libertatem nati edacatique,quacunque ratione Patriae suae utiles esse possent. At vero cum illa nefaria pessimorum hominum multitudine; cum Catilinis, cum Cethegis, Antoniis, Manliis, quis ille Sanctus & Sapiens Arpianas, Consul intrepidus, qui cum ejusmodi Cerdonibus iisdem Civitatis moenibus atque parietibus concludi se denique patiatur 3 Quis ante oculos suos videre posset naturae haec potenta, monstra operosae educationis quibus nos ipsi, quibus. Liberi, Conjugesque nostrae jam dudum invisi damnatique sumus. Secedamus, cum Majoribus nostris, aliquo terrarumiret in ipsum Aventinum
96쪽
intem, ut ab illorum saltem conspectu, pro apore, liberati simus. Non servi, puto, nonneipia & ergastula ipsa horum injusta impe& dominationem tolerare possent. Ingenuus, nobilisque Romuli sanguis haec in oeulis auribusque unquam inultus perferre queat empora , o mores i Exterminanda sunt aium societate tam improta capita. Ricien
in ultimas terrarum oras, ne aerem hunc no-
m, hasce sacras Capitolii sedes sua pesteae eno inficiant. Α parte nostra sanctissuntii mores, Probitas, Fides. Ab illorum ani: ausipiciisque nulla abest turpitudinum nota imis. Quare nec vita ipsa , qua fruimur. ta nobis esse potest, quamdiu cum perditis ac depravatis hominum moribus , eodemitatis jure victuque continemur. Alea est senia, Quirites, ut Atherbalem, Micipsae ne-:m sanctissimo jure ae religione defendatis. viliam vero, belluam lianc immanem, poique nefariam, extra anni solisque vias ' adlices damnatorum insulas relegetis, ne'quai Tyranni immanitas in hoc orbe nostroilius existat; aut quemquam suorum delectare an quam possit.
97쪽
MEMMI , Contra Iugurtham , Personae
Quid est, Quirites, quod tam lentis eonsiliis
suppliciisque contra nefarium hunc hostem, Jugurtham, proceditis ζ Quod non in scelera perfidiamque ejus acrius, alaetiusque ad vigilatis quod non eversorem Libertatis, defenso rem improbae multitudinis tandem communi sociorum i manu oppugnatis , profligatis Qui si porro ingeniesui virus ac venenum in vulgi animos auresque credulas dispergat , metuendum est , ne latius id malum brevi proserpens, proxima quaeque contactu suo comprehendat, talemque in Rep. hae nostra flammam propediem accendat , unde ad plures, & nondum infecta ab hoc veneno pectora, hoc malum infelicissi me se diffiindat. Periculum in inora est. Nec locus aut spatium illi concedendum, quo illam tam immanem vina' de flagitia ad perfectionem perducere rogit. Neminem enim bonorum civium hoc Iatet, quibus ille altibus, quibuHallaciis innocentes circumveniat. Qua dexteritate de fiducia rerum suarum communem imperii pacem conturbet. Id qae unum omnibus cum animi tum corporis viribus assidue agat, ut Rempublicam Romanam ad summae egestatis terminos ac miseriam animo suo tolerare
Potest, datradat. Qui ne id quidem
98쪽
test, ut virtutis vestrae fama per finitimas natios populosque gloriose concelebretur. Igitur primum civium saluti nervos animumque incit, atque avaritiam suam frequentibus spoliis & in is valeat implere, ad opes & divitias congeidas summo studio sceleribusque contendit.
me demum supra ipsam fortunam ad tendisseratus, nihilque suo furori resistere posse crens, quod a spe&fastigio Honorum ingentem
ius exspectationem amovere possit. Didiceratim, ab omni aevo , Sceleratissimus Iugurtha, an tum potentiae ac tirium habeat una, In cum uini suos congesta, Pecunia. Quae perrumpere amat a durissima , & per medios armatosque ire salites , ictu fulmineo potentior. Hisce armis ate telis. Quirites , vos ille ex inopinato Homo lidissimus est aggressurus. Perque civium ve-orum cadavera, ni obviam huic monstro ma- e eatis, superbe victorem se attollet. Quo enimisque potentior est , eo plus nocere imparatistest. Omnisque occasio, cum ingenio di viris studiose inquiritur, qua populum discordia inimicitiis committat. Quaeque parata Rep. equi non potest , illa hac conturbata facile se
equuturum sperat. Illo iam opum suarum ma-itudine productus, ut quemcunque volet, au-s illis machinis, hastisque argentatis expugnet. rarum i innitum & splendorem pluris saepe vul- facit improbitas, quam omnes in bello atque
edi strictos mucrones. Cavete, Quirites, Cave-
vobis ab impio hoc Rege parricida: nec illum mittite, in venas & viscera vestri imperii tam is habenis, spatiisque grassari. Hic ipsa aera- Rei p., censumque Populi Romani fagrantis io desiderio inhiat opes ei Vium, Drtunasque
anes in tradentes suos concitatas cupiat. Ruem
invalescere, majore audacia sibi sumpta, per-
99쪽
1 RONER r N E v Η v s I. IC. mittatis, periculum est, ne communi quodam incendio, ad ruinam dc desperationem prolapsi,
sero , de re nostra amissa doleamus ae conqueramar. Nondum vis nostra ae patentia ex
toto est fracta ; Nondum animi bonorum Civium desiperatione torpescunt. Domi foritaque arma militis sunt strenui : qaibus aggredi
Perduellem hune liceat. Nolite praeientem occasionem de manibus vestris turpiter facere elabi. Eo adhuc loco res nostrae positae, ut nec ex time- stete hunc hostem debeamus, nec de Rei p. salute, quae ut minus prospera nobis succedat, male unquam ominari. Alacri animo, Quirites, bellum nobis est suscipiendum. Standum in procinctu ocacie, ne imparatos nos inveniat atque obruat. Olim contra publicam vim inimicorum, contra clandestinum proditorem felieiter arma nostra expedivimus. Coniuratorum manum & exercitus extra vallum 5c in aenia projeeimas; alios in longinquas regiones di exitium abire fecimus. Urbem δc Capitolium Iovis Opt. Maximi ab exteris& domesticis latronibus invictam de intactam
conservavi mas. Nunc novus ad portam est Hanni-bit qui omni studio vigila uia qua unum hoc maiitur , ut picem nostram turbet , ut seditiones aedi seordiam serat; Cives, adversus senatum, armis odiisque impellat. Ne linite , Quirites, a sensionem hine vestram de auth Iritatis aciem hebescere. Maiorum vestrorum virtus dc res glorio se gestae ad pristinam laudem decusque vos excitent ac cohortentur. Resurgent, spero, ab In&ris Bellorum nova fulmina, Scipiadae, Catones,
Marcesti, Fabii , Pompeii: qui itnmanissima hute Tyranno eastra sua dc aciem opponent. Remque Romanam publicam a vi de contumelia Sociorum promptissimis manibus defendent. Quibus
omnes nos ludibrio essemus, principisque Populi
100쪽
men in contemptum adducere reus, s non hocasertium tempore, pristino nos robore sorti Dros viros ostenderemus. Non patitur Senatus
ilioritas bellum hoc diutius disserri ; non Cium salus. non legum sanctitas ; non denique istinae disti plinae morisque majorum integritas. im proprium Romano id nomini semper sum, ut ς mictis succurrerent, ut opim & auxilia ligentibns praestarent, sociosqne sitos fido lare
tegerent. Quae una res ad omnia maxima sumam illis honorem apud posterosi constituit. Jurthae vero scelus in perieulosam magnitudinem dudum iam extulit. ut nulli extra Romanumbem Regi Principique id iure factum viderissit, si non totis exercitibus; si non igne ferque tanta in Rem p. injuria vindicetur; Ather-lis probitas , innocentia , calamitas defenda r ; Massinissae denique beneficia virtutesque per,puli Romani ingratitudinem nulla unquam,livione silentioque obliterentur. Cuius Par-:idat ire probissmi panas & supplicia si non mare satis ad manum sumpserimus, id imprimis: metuendum, ne finitimarum gentium ac na-mum odia merito in nos Sc posteros nostros vocemus. Qui, hae im communem hostem
a punitale cor specta, suis quoque auxiliis, solique benevolentia, qua illi prosequi nos sole nt, amiciliam Populi Romani disti tuent. Nul-m nobis imposterum fidem habituri , si non rorem affectumque in patriam, in propinquos, amicos sociosque imperii sanctissime prob is; panas vero'& supplition hostem nostrum ibillime exerceamus. N