장음표시 사용
71쪽
apoplexiam,altera in paralysin . Libavius norit hominem , qui Colicae unam dedit alem pitulam,stante alvo etiam secundam & tertiam adjecit: paulopost anima cum excrementis egesta sui . Oberiadoriserus novit qiiendam Alyptam , qui spacto biennii , sexaginta tres homines hydrargyri intellige non philois bice praeparati usu & fumo e medio sustulit.. Taceo multos Mercurio illitos illo ipis spectante in epilepsiam, a poplexiam & paralysin incidisi . Porro Coriario cuidam
ob alium tum hydrargyrum non solum sinciput & cerebri utramque meningem computruisse, sed &subjectam cerebelli substantiam in abscessum conversam este testatur Femelius. Aurifabro cuidam Ambergensi ex usu zij strama ierh 6o.librarum circa genu concre-Verat,ia i reteri Langius Bullatus quidam Doctor hic non ignotus, cuidam civi Lipsensit exhibuerat Mercurium vitae, qui duode .cies per vomitum, quadragies circiter per secessiam operatus fuit: quo viribus ita exhaustus est ager, ut caram sacerdote confitendo vix tria verba facere potueri .
o vitae Paracelsi negligenter paratus, Brunnae M o. ravorum hydropico cuidam s mortis brevi ulmo temporis sipacto evasit. Philerastus apud Mufetum vidit aliquos sola me curiali inunctione incaute usurpata in paralysin , sum ditatem,strumas, coli os dolores, dysenterias, convulsiones, lipothymias, tremores incidis . Hic etiam allinato M. rcurio dentes expuit: ise ungues , capillos, maxillam, columellam,artus perdidit. Alij periostei disten-
72쪽
Tonsor quidam in exulceratione penis cujusdam vici priecipui usus est oleoMercurij & chalcanthi,qua O- Iea tacta sunt & post ingentes eiugelatus ac
iratagitus prae nimio dolorc editos, aeger non aliter ac si in aeneo illo Perilli Tauro igni subjecto extarerCtur, tan- , dem pene obtruncato diu decumbere,& 'Nitam cum morte commurare coactus fuit. Libavius vidit pastorem spasmo correptum ab usu quatuor gran. an timc
iiij. Erastus inquit se vidisse nobilem flaminam,cui anima citius ac antimonium vitrificatum operari incepit, e corpore exierit: similitet quoque pharmacopoei famulum,qui quinque grana ejusdem antim. sumserat, paulo post ex ore & naribus sanguine erumpente ensu& mente amissis, tertio die animam emayerat. Et Mamchionis Badensis Philiberti Medicus aIiquot cognovit, quibus ex ejusdem usu venae in pectore ruptae sint, quique phthisi perierino Oberia dorserus novit matronam quandam , qua intra 24. horarum spacium circiter ducen ties, & ad deliquia a pharmaco stibi albevacuata fuit: &Dessennius vidit multos,qin usu antim ii non ritE praeparati in morbos lisngos incideriuat,a quibus nunquam extricari potuerunt; novit insulle qtri ex ejusinodi Centaurica medicasione liceat mihi ipsius usi verbis) in colicos dolores, di arrhaeas, convulsiones, cardiacas,syncopas &praematuras mortes inducti fuere . Hisce consimilia
73쪽
observarunt quoque de Stibio sistae Caesarea: Majesta tis Medici cubicularii. Sic Bruno Seidelius meminit tonsoris cujusdam, qui in dolore humeri ex fluxione orto, Stabiuna rubificatum exhibuera a quo ob intestina corrosa dol-r eraortus,quem ipse colicum Putaverat,vinum erSopodentes mum exhibuit,ventrem oleo laurino inunxit,& ho
minem penὸ vita privavit. Sic nobilis quidam Thurinasus ex pretepostero ui S tibij fiebat luem Optyicus,paulo vero pla Empyicus.
Nobilis matrona ex crebro usu spiritus Vitrioli in cidit in dissocaticinem uteri, mox in epilepsiam, qua tandem etiam extitiina fuit. Amatus Lusitanus memin id cujusdam Monachi, qui ea ipsa die qua inaserat Vitriolum pri Iaratum, cum homendis cruciatibus in inri , D Caspacus Hotamus Archiater Electoralis Brana deburgicus multos vidit, qui ab usu spiritus Vitrioli pulmonum si ustula excreverunt. De hujusmodi spiritu sorte loquitur Manardus cum dicit: Vidi his oculis guttam cujusdam liquoris Brtuito cadmihem,l f L, sternia omnia, quae multiphciactant, momen ro penetraste,& te iri sun dum,quod ex asseribus,inussis . Arthriticus quidam asstinato Phae contis liquore sorre .ptus est sph*celo&moria us. Balneator quidam butyro arseniet, quod apseud chymico quodam dono ac perat, intinxit ulcus e coethes in cruce uxoris laciIans, 'npraena superveni- ente factus est viduus.
74쪽
Erastus vidit duos ex in oci Martis usu miseia p. si . ' . Nobilis quidam ab usu extracti Hellebori nigrid quod in edicamentum alias ad infinitos profligandos auectus aptissimum, ideoque a veteribus quoad vires, auro potabili recentiorum comparatum incidit in epi-lepsiam : quocirca ca E prospiciendum , ut Helleb - bendotio rus verus eligatur, vel Styriacus vel alius in montibus & locis asperis crescens , quem mestorem , lichi non mitiorem,existimo illo, qui in hortis transplantatus reperitur: contrarium sentit Quercetanus.
Laudanum a laude nomen habens, intempestive exhibitum,multos morti dedi Novi quendam qui ex ulti duarum pilularum ex o- pio consectarum,& talio pro Laudatro Theophrasti enhibitarum, incidit in imnum adeo protundum , ut etiamnum dormiat, quasi ab aspide morsus suisset. Cuidam puesiae Auiniensi diarrhaea laboranti erahibitum est extractum restis bovis cum oleo serri mi-: um t m larga manu, ut ob suppressionem alvi, paulo post hujus lucis usuram amiserit. Quidam Chymicaster Purisiensis principisse cuidam meo tempore volens aperim haemorrhoidas, hiabebat aliquoties extramam euphorbij, quo totam mas fiam sanguineam adeo inflammabat, ut erispelate iactiem oc pupante sei E de vita periclitaretulta.
Sed quis posset omnia horum agyrtarum & spuris mira chymicorum facinora, & detestandos ipsbrum maledictorum pharmacorum enumerare essectus ZReticebo in praesentia reliquos . qui a falso Ch -
75쪽
Ch ipoeos profiteri audent, de quorum Vpredici potest, quod ignorantia nascatur, audacia Stat lacia peificiatur,&tam proprio quam aliorum incredibili damno finia culta. Siccine Chymicassii isti πε- , cum Asclepiade&Galeno,ut omamur,curam 8 siccine
σWM; Olumi vendulosi o natio1bphost o maleferiatos Chyniicos i Mehercle, si Poetis credere fas est,uultures apud inferos Tityi amatoris jecur non ita divest unt,ut liti aegros lancinant & dilaniant. Utinam o utinam Pl co Medicos,qui non spontE occiduur,cum inis haud expertes elle statui siet, multi a medicatiCne abstinerent: certe non improbe ageretur, si in illorum caput solum faba cuderotur, ut malum contailium foret consistiori
Res mira quod in aedificio quocunque extruendo nullus adhibe cur architectus,nisi artis suae peritissimus; in structura vero microcosmica,quod aedificium est mnium nobilissina ina a summo architecto labrefactu, saria tecta conici vanda, nulla apud plebem sit circumspectio. Olmi iracdici Parabolani linebantur,quorum semper sexcenti & quidem bene exercitati aegrorum sanita i ab Alexandriae Archiepiscopo , imperatorum Honciij dc Theodosi pientissima constitution pra secti sunt; an tale quid hodie etiam fiere . Rccitus saperent illi minorum gentium Dij si S ligero patulas praeberent aures,cuna dicit: Quaeras Optimum artificem morbo obsitus, aut litibus,aut si aedificabis. Ne mo
76쪽
Nemo pomum vel pyrum comedit cariosum: Et tamen medicamela pseudochymicorum multi degluti- .unt, quae pomo cariosis longe magis sunt noxia, licet specie extema cum imalo pulcerrimo quandoque coma parari pollin Magno,inquit vir quidam prudens, reipublicae commodo animaavertatur in eos serio,qui improbas exponunt merces; puniuntur, qui vitiosos pisces Jccarnes venditant. Qui Antimoniu, Mercurium, aquam sortem & hujusmodi venena vendunt exhibent,de his altum silentium, licet innumeros tot annis hisce e medio tollanta. Res inquam mira, quod hujusinodi sex & amurca mundi,& verae medicinae fera carcinomata non lumin civitatibus tanquam viri boni serantur, sed& in magno quandoque honore habeantur, sorte quod humanae vitae necisque impenatores audiri velint cum tamen pestes stat reipublicae & communis aerarij tres: quorum intolerabili inscitia multa hominum millia perire quotannis necessum est. Quid enim aliud hoc est, quam rapaces inter oves alere t tipos, qui non tondent, sed connivente pastore pecus deglubunt 8 Graeciae Olim Sapientes apertum hostem minus ficto amico formidandum esse docuerunt, ita quoque horum medicastrorum pharmaca longe sunt deterrima,magisque metuenda: cum saltem tirulo tenus sint medicamenta Ο-pinione ipsorum sim utaria,revera autem mortis jacula& pocula, unde ipsa vipera Vel aspide magis exhorre
Verum in Germania non dicam in mea patria; medici cum vestibus non inepte comparati possunt: qui C. F . quid Apud igyptios
crepitu ventristiam habitus es
77쪽
Homines quid enim novi & stolidi iii utriuique lexus vestitu cem natura su- nitur,id Gallicum existimatur; ita qui se Medicum pro-ma, Uλη firetur , licet in transcursu vix Lympham gustaverit. - 9 η Paeoniam, pro Chymiatro habetur , & appla vibres re novitute peri U que Naaman Syrus simplici aquae Ioraigidmi canis lotione Non erat conrentus sed majora quaeratores at rebat , ita hodie, quae ad admirationem & apparatumque coi)- finguntur, quaeque ampullis verborum inani stimis extClluia rur, gratios a multi, sint, quain alia simplicia& salutaria . De quo 'Langius docti imus dudum. conque tus est, cum Inqui : Pudet lateri solos in toto terrarum orbe Germanos cuilibet apostatae, agymite, carnifici, perfidoque Judeo se medicum profitetiti, corpus & in tam concredere . ' Prosecto hi non ab similes time Ixioni, qui pro Iunone nebulam amplexus est. Imo tam impudentes & temerari j reperi-lint ut aselli, qui de Galenicis cla Paracelsi cis,de Galeno&Paracelsio immatura & frigida sit a judicia exponerecuta erga audens, Cum ramen nec Galem nec Theophrasti scri eam remi pza unquam Viderint, nedum legerint; quorum istutiqua amat. titiam cUm video , an an poclus debeam, ambigo. Sed hi temeritatis ac impudentiae suae poenas aliquando luent, S contemtis doctis Medicis a Chymicastris in stultis ita curabuntur , ut tandem aliquando nolentes volentes animam excacare illos
oporteat: illi vero inuncti & e lotio canino prognati Medici cum ignominia & dedccore, ut nostra etiam memoria sepe factum, cx urbe aufugient,& mendicando stipem colligent, ut mendacissimum & impudentissimum ventrem replere possint; atquo tandem ali
78쪽
MEDICAMENT CHYMICO R. 43 quando veri Chymici & Medici i qui sunt viri boni, ele
gantes ac prudentes,natu Operum ejus periti, votivas tabulas in Apollinis saetario alacriter sulpendere.
Sed cum ferreo hoc seculo tot superstitionesse remedia in sacram irrepse 1 ina edicitiam ut cisus quis velut alter Hercules, Austὰ stabulum expuis,aret, quam pravas & impias vulgi opiniones, ex medicorum imperitia conceptas, extirparet; rumque tanta insuper sit rerum omnium coii fusio, ut etiam lippi & tonsores de ut aq; Medicina, Hippqcratica scit.& Hermetica temere pronunciare ausint, non immerito di i Pauli
κατέχεri, atque quaestionem instituamus: utra medicamenta,Galenica vel Paracelsica sint praeserenda tDiversi a diversis dantur calculi. Qui ab Hemieticorum stant latere, pharmacopoleia omnia lices bene in .structa , tanquam Socratis scholam contemnunt ac plane reijciunt, dicentes: in piridibus pharmacopoliorum Galenicorum plerunque tantum esse cadaveraverorum medicamentorum ; crassas & seculehias potiones oeconomiam humani corporis tape gravissime conturbantes , consertos calices, ipsi Medico praestribenti formidabiles , pharmacopaeo vero mistenti abominabiles ; interdum ventriculum laedentes , &in singultus gravissimasque. syncopas praecipitan
Chymica ibo, τα κομ,adeg-praestantiora esse, dore,sapore,viribusque, comprobant. Adestita est enim ipsis per cruda crassique
79쪽
corporalis materia quae operationes spirituales plerunque impedit, ut sic vires subtiles facilius penetrare poLunt; vicinissima quippe illa ni actui,& leviter mora
halitus potentes expirant,atque in ore, naribus, suturis. i& arterijs actuari possunti: cum contra Galenica medi- . ,b Camenta , quorum essentia crassa quada in substantia, rion m nquam etiam deleteriar, tanqhiam vestimento quodam induta, atque indura hac materia, tanquam in carcere detenta,ad perfectam operationem pervenire nequeat, donec in corpore humano a calore purifi- cer Ur,comni inuatur,& ad actum deducatur, quod raro
citra sesionem ipsius naturae fit..' Mineralia vegetabilibus praestare probant,quia fieri non polliit, ut vegetabilia corruptioni obnoxia corpus humanum a corruptione vindicent, sicuti mineralium quidern, maxime vero perfectorum metallorum spiritus faciunt,nullis corruptionib. obnoxij: accedit,qu0dpIant vires suas sepissime a spiritibus mineralibus nanciscantur, ideoque pro diversitate Qti ac coeli easdem mutent: p terea omnes illi qui medicamentis vulga-
Abus curars nequeunt,mittuntur ad thermas Ec aquas . medicatas rhae autem abundant tum alibus nitrosis, a
luminosis,gemmeis, vitriolatis, tum spiritibus ac diversiis substantijs metalIicis, sulphureis, biruminosis, an fimonialibus,mercurialibus plumbeis,ferreis, cupreis &reliquis id genus, a quibus vires suas mutuantur, quas natura liberali manu in hominum salutem variis in locis abunde sippeditat. Insuper praestantiora mineralia, quia longi us ab alimentis recedunt venena excluduntur & quia in terrae sinu abscondita, quo pieciosius
80쪽
enim aliquid &carius o majore cura munitur 3 custoditur ne cuivis statim pateant: ita aurum Arabicum Ungaricum,quod in terrae visceribus reperitur,& magno s udore eruitur, melius auro Rhenano,quod in arena colligitu . Qui ab altera stant parte, Paracet sicas pharmaco-uaecas ieiiciunt; existimantes medicamenta, purgamia scilicet,quae alimentis & venenis sunt laterjecta, & al te rantia, eise praestantiora & tutiora, quae naturae nostrae sint familiariora,& ad alimenti naturam propius accedant,qualia quidem sunt vegetabilia & animalia ideoq; satius esse uti vegetabilibus & animalibus, benignis &amicis naturae remediis,quam metallicis adeo noxijs &naturae nostrae adversis.
Α majoribus nostris judicatum est infelix Hippocratis seculum, quod caruerit benignis illis remedijs, quae selin Arabia nobis impertivi O Qtiis eigo mrora aiunt,inventis frugibus vesci glande λ Mineralia enim, dicunt habere substantiam a nostra tam longEdistantem,ud non modo χοὸμeρ non possit illam assimilare naturae, sed ne vim quidem eorum medieatam in aetiim proserro: Cui sententiae adstipulatui Erasitis, , cum dicit: pharmaca ista magna violentia cogunt naturam vitiosbs humores exturbare, sed ita interim vires, debilitant ac prosternunt, tamque maligna post sevenenatae qualitatis vestigia relinquunt, ut nec illa sese' colligere Mec impressas veneni reliquias abstergere poLst. Henetiam Rubeus, ab aquis acutis, & ignis vi ini micam Nisceribus qualitatem,& admodum perniciosam communicarnuti Adijciunt insuper,Chymica esse. F 3 corro- Felix qui