장음표시 사용
91쪽
dent,&saepe gravissimis morbis,imo letho ps,occasi. nem pra 'beano. Sic eo In Cainarticis 'vehementioribus& parva dosi,cautio requiritur magna,industria sim gularis, priem editatio acris,exercitatio longa audicium limatum , dc examen perfectum , si modo medicus pie & rectemederi veli Concludamus igitur, nunquam,nisi summa postulanteriecessitate,& quando nimis alte fixas morbi radices habent.Antimonialibus & Mercurialibus purgatio nibus u cendum ess . Et haec de abominabili medicam entoru Chymicorum usti dii haurinis. Quoniam vero res pretiosa propter abusiim non damnanda,multo minus tollenda : & Mulla est scientia adeo honesta, adeo casta,ndeo sancta, quirina vis quibusdam intcrdum de tormetur. Si enim ex abutii quaeque aestimanda dc ponderanda veniant Scite Iuris pru dentiam, Mediei nam ,&ipsam I heologiam damnaveris. Vidimus enim hostro amo sartores,iii res,tullones, Naccas aliosque elusiarinae homines, publicum suggestum ascendera, δc quae non didicerunt,profiteri: imo, quod in us est, regnum coelorum, ad quod ipsi accecsium non habebant,alijs polliceri. Mitro Iurisprudentiae ulcera,quae nonnullis non nisi licitum putatur latrocinium : Praetereo Medicinae Carcinomata. quibus hoc tempore nihil contaminatius, nihil piati diiis: dum passim . ouod medicorum est, garrula amas, fidus Balneato audaculus ton r, perfidus Iudaeus,vel bosus sophista,& temerarius Paracelsi-sta,sibi vendican .seduis
92쪽
MEDICAMENT CHYMICO R. Seductorem Theologum nisi post plurimorum ponticiem ; Imperitu na Advocatum, nisi post caulas cliuntuinscitia sua saepius perditas: indoctum Medicum, nisi post multorum neces quilibet non facile dignoscetis.
Quis tamen veram Theologiam, Iurisprudentiam, istum & legitimum Medicinae usum, vel aliam quamcunque scientiam abominetur & damnet 8 Spero itaque me AEthiopem non lavaturum, si de vero medicamentorum Spagyricorum usu pauca dixero. Hic autem consistit in recta praeparatione,& legitimo utendi modo. Qiramvis enim Medicina artificiose satis sit praeparata, peccetur Vero Nel in exhibendi modo, vel in regimine utentis, irrita erit omnis medicamenti actio. Non enim satis est, Chymiatrii in suum fecisse ossicium, nisi suum quoque aegrotus,suum astantes, faciant, sintq; externa rite comparata,ut praesupponit Aippocrates in principio suoriim aphorismorum, qui secundum Sui
Ad veram autem praeparationem pertinet em ciens, Materia,ejusdemque electio,correctio, in qua majores nostri plurimum sudarunt,citra hanc enim panis etiam& vinum,praecipua alimenti fercula,nobis noxia & perniciosa sorent nec non artificiosa praeparatio. Haec si omnia concurrant, legitime disponantur, perficianturaec administrentur, exoptatus sequitur eflectus,morbus enim abigitur,fanitas vero recuperatur . Verum luc quaestio obiter incidit, utrum Doctcaei, salvo suo honore & existimatione, licitum sit praeparare
93쪽
F ne lida partum erat , dum in muscarum natura investiganda,pulicumq; saltibus metiendis sexaginta annos intimsit: non absimilas isti delicati,& solis cogitationibus incumbentes Medici , qui ignominiae esse ducunt,
proprijs manibus forcipes ac carbones tangere, fornaces struere,atque medicamenta praeparare, cum tamen Anatomica tractent cum magna voluptate, quae videntur longε abjectiora,si mea me non fallit opinio. Quid sordidius,quam cotemplari elephatica cadavera,Ulcera Gallica,& carcinomata purulenta3 quid turpius Sc f Dcidi us urinis,stercorib. sputis 3 & tamen illis upupis plausibiliora haec sunt,quam limus & sumus. Multi Reges & Principes varias praeparationes Rcompositiones medicamentorum suis manibus claborarunt, illasq; suis nominibus, tanquam a se prosectas,
insigniri voluerunt. Qualia sint Mithridati iam, quod Rex Ponti Mithridates: Philoniu, quod Philo: Electuarium Iustinum,quod Iustinianus, & id genus infini ta alij excogitarunt, elaborarunt, proprijs suis Dominibiti
notarunt,propri s manibus consecerunt, quibus in dies ipsi utimur. Augustissimum nostrum Caesarem Rudolphum licebit anucere , quem publica fama passim
constat, artem Chymicam impense amare & excolere. Sitalium Magnatum vestigia sequerentur delicatuli isti Medicini, bc secreta sapientillimae Naturae indagarent, forte sumo os oppIerent, luto annulos au reos polluerent, carbonibus tenellas manus laederent &obfusca- renc ut taceam ingentem animi voluptatem,&immam utilitatem, quae ex hujuscemodi laboribus&armorum perscrutatione oriuntui Dicite
94쪽
MEDICAMENT CHYM COR. Dicite quae mihi,quis Hippocrati, taleno,Avicennae,& reliquis Medicinae principib' fuit Phami acopae 'ὶ
Quis ergo non mavelit cum Galeno,Theophrasto, Matthiolo,Severino, ercetano, Turqueco,Platero,Brun-nero, alijsq; Hermetis nepotibus, principibus etiam &Magnatibus fumum , quam cum illis Uroscopis &κφRPΦόρine seu σκατο ταγη ut iocosis lepidisti mi Aristophanis utar verbis stercus & lotium olfacere,& in laboratorio, quod vocant,desudare,cum ipsemet etiam G lenus hoc suadeat in libro de Antidotis, qui etiam Theriacum,Imperatoribus Antonino & Severo sic jubenti bus,suis disposuit & periecit manibus. Si vero praetici Chymiatri propter varias occupationes sqpela satori u frequentare,laboribusq;Chymicis sedulo praeelle nequeant, candidis potius & lertibus Pharmacopaeis,quam circumforaneis istis ardetionibus ac Pseudochymistis,arcana comittat,illoruq; opera mC-dicinas suas Ooficianr, nisi oleu & opera perdere veli ri t. Efficiens itaq; sit Chymiate a naturae lumine genit',
vir bonus,no avarus,castus,congruus,fideli S, Veritatis amans, in arte peritus & exquisite doctus, ut omnes Ilias
actiones imo omnia quae proseri: dicta, firmis & plausibilibiis rationibus stabilire possit ut enim non auditur Iurisconsultus, qui loquitur sine lege, sic non audiendus Chymicus, qui sine ratione aliquid affirmat: quia imo oportet ipsum esse providum, prudentem, ac diligentem, nisi spe sua, quod opinione ipsa celerius fieri potest,frustrari veli
fHip.in lege sua in medico resirit natura doctrina,locu studijsapisii, institutione a puero,industria.tempus.Gal.perna ulta recesset in lib. de costartis medicg, i requitatur ad inedicti praestante.
95쪽
Talis Tritamsti meretur nomen in Oratorio & laboratorio cum. Ductu i. e.Chymuca & salutaria remedia praeparare potes praesertim si electio & correctio materialis subjecti accedata blateria vero Chymica sit selecta ac benigna: Maligna ac vonenata, quam ex signatura & anatomia interna Paracelsius ex effectis vero Mesueus dignosi ere docet,quantum fieri potest,vitetur: licet enim nihil in tota rerum universitate tam malignum sit, quin in se aliquid commodi occultatum contineat: u t ex viperis, bubonibus, ac storpionibus apparet: Uenena iesuper arte& Vulcano ficile corrigi possint, remanet tamen plerumque aliquid,quod ortus fiat testimonia serat: ambor enim putrida non stuctussalubres, nec spina uvas producere potest. Illam igiturmateriam tam simpliciumesquam Compositorum medicamentorum ex vegetabilium, anima- Eum & mineralium fiundia depromi, nemo non novit. De vegetabilibus &.animalibus nulla est controve sia: Mineralia vero a plurimis plane reijciuntur,&n turae humanae insensissimi hostes proclamantur, praesertim vero Mercurius, Antimonium,Vitriolum,& AN staticum. Ultimum hoc propter corrodendi &purre-Miendi faeultatem deleterium esse, nullus ibit inficias,quippe cum drachma una ejusdem, equum quemlibet interimat,ia hac de causa intrinsecus usurpari, nullo modo debeat. Mercuriu& vem crudus nequaquam est virulentus,cum plurium testimonio, a multis inno.
96쪽
xie potatus & ab Arabibus & Graecis ita crudus in medicamentorum compositione usurpatus sit, atque in Ca-riirilita & Carnia vicinisque locis puerperis ad facilitandiim partum, nec non in Iliaca & tineis alvi propinetur,& exterius quoque applicatus, pesti, alijsque pluribus assectibus non parum conducat. Si hydrargyrum esici venenum, ut multi opinantur, Illustrissimus heros Georgius Marchio Brande burgicus, qui Onoldini noctii valde sitibundus integram lagenam argento vivo repletam, epotaVir, repentina morte perijile ut&omnes illi Gallici, quos Botallus pitulis cx ilo laydrargyro crudo consectis curavit. Mercurius, modo extinctus sit,interius haustus, nocivus non est, ut sentiunt Gilbertus Anglicus, A vicenna, Fallopius,Rondeletius. Massa,Cardanus,Agricola,Palmarius, Ardoynus, & Mo-αavius. Matthiolus: flavola&Augenius dicunt, 1ercurium vivum este venenum Valde medicametitosum,
eoque nos posse uti sine omni periculo, in lumbricis, &partu dissicili, imo, adhibita cautione & diligenti circumstantiarum consideratione, etiam in colica, Apo- Plexia & Epilepsia,praesertim, quando alia medicamenta parum aut nihil prodesse videbuntu . Si itaque crudo licet uti , quidni tatemur praeparato, qui dubio procul artificiosa illa correctione Nires longe praestantiores acqUiritu. Stibium Parisienses Medici appellant inventum Cacodaemonis, existimantes, ori ventriculi esse inimicisti im, & in venas raptum singulas corporis partes vellicare ac lacessere . Matthiolus vero & alij multi Nocant manum DRI, praesertim iu deploratis pituitosis.
Theoph. in deice .vigoni. Erastus
Jordaus de pestisphsnom. Mercuri j vulgaris
ejus cali di inter destillaniadu, vicita
tis ardore .assiciunt. Muset .
97쪽
ac melancholicis assectibus, & chronicis,ubi totam ostii sanguinea in Unix crita venuru ambitu corrilpta,& m Ultorum morborum leni maiijs referta est. Illi procul dubio venenum,hi vero antidotum esic arbitrantur, quorum opinioni adstipulantur Myrepsiis & Arnoldus, qtia Aiatimoni uni cum Castoreo mistum,contra vertigine,
apoplexiam patalysin antidoti loco prae scribunt. Si militer qui ; Antonius Fumanctius & autor Rose An. glicae stibi iam in Epilepsita commendano. Antimonium vitrificatu, quoniam mera est Saturni marchasita,in se ip arsenicalem&siilphur auripigmen. tale habens, omnis venenatae qualitatis nequaquam ei t expers: per philosophica vero elaboratione plurima 1electillima eaq; utilissima ex ipso eliciuntur remedia, propter sulphur videlicet Balsamicia, quod habet inco-
bustibile,sulphuri lis no absimile,ut insta dicem D mnuitaq; , quod si e exussi praepostero stibi;&aliorum etallorum ac mineraliu emergit, , liri ci cog fit, nec Antimonio,sed imperito adscribendum Medico. Vitriolum ejus6ue spiritum multi reijciunt, clamitantes non este medicamentum esurinum,sed calidissimum, summoperε desiccans, materias excrementitias in ventriculo congelan crustas inducens,hominε exurens,stomachum penetrans &erodens,atque foramine facto, ut in panno ite morti occasionem praebens: Hi vero nesciunt, multa extrinsecus adhibita cutem exulcerare , ut allium, sinapi, Cantharides, atque erodere,ut acerum,succus citri Jc limonum,spiritus mellis &-luae aequEac spiritus vitrioli, metalla exedunt,& tamen stomachus sine noxa recipit, ὀc ope innati, adjuvante epatis
98쪽
tis&cordis calore,domata . Sic humores excrementi-bj,bilis flava, aera, aerugurosa,& pituita acida in terram ecth ,eam scin neniant, & in bullas attollitiat, obviaquel qliaeque arrodunt, & tamen corporis partibus internis nihili iocenta. Si Hippocrates ex Cantharidibus potione hydropicis propinat,& Dioscorides crudu vitriolum, quod ipsi tame c&Galeno erodentis ac septicς proprietatis cst pamticeps,vermibus enecandis exhibet, quis non tutius vitriolo pliilosophico praeparato uti malle . Arsenici vero virulenta qualitas perfixatione, mo tificationem&reverberationem ita mulceri potest, ut ex ipsb etiam salutaria admodum medicamenta conmci politat, praesertim ad usus externos, ulcera phagataldenica, Chironia, gangraenas,&c. & ad amuleta in pelle, quae multi cum Peripateticis respuunr, nos vero cum Platonicis approbamus,ut alibi demonstravimus: Quin etiam correctum & Hermetice praeparatum,ex. perientia ipsa teste, intrinsecus quandoque,& quidem tutos uini potest, praesertim cum non sbium Mesues, Trallianus, Egineta & Aetius ipsius externum & inter-.mmausium approbent, verum etiam Myrepsius eo utatur Crudo in Antidoto Persica, & in antidoto Musit δε- pollonio adscripta. Avicenna etiam illud intrinsecus P TOPinat, nec non Galenus cum Galbano illud sum tu attractum tussientibus praescribi . Quanta autemst materiae Chymicae,id est, minera litam,vegetabilium, dc animalium disserentia, pharmacopaei & Chymici sistertu norunt, vel saltem nosse debant: quantum enimEratia cxempli.disteri Antimoni.
Lib. s. desinap. fac. arae. de Arsena Amuleta Arsenic
99쪽
um ab Antimoniosulphura sulphure,Mercurius ab ercurio 8 quoties enim hic plumbo adulteratus est 3 optimus quidem ex Hispania transportatur de Germania, quem cochIeari argenteo excipito ,& supra candelam vel prunas exhalari permittito : mox enim in fumum est abiturus: qui si argentum aureo cSlore tinxerit, purus: si nigro vel fusco, impurus δc maligna qualitate praeditus habetot Sic Camphoram probabis,si super panem similaceum calidum posueris,& illa fluxerit, bona : sin minaes, nullius erit momenti. Spiritum vero vitrioli, cum aliquot ejusdem guttulas in cyathum vino plenum stibiaveris,& spiritus ebulliendo sursum se alleveo.
Antimonium, verum auri balneum, optimum est, quod intus acutum,longum atque rutilans.
Sulphur optimum,navissimum: Rubri enim coloris; multum habet arsenici&Realgaris. Tartarum optimum, quod tangendo nitescit υTurpetum optimum,albissimum & gummos G. . opium optimum , Thebaicum,& quod ex Cairo advehitur.albicans. Coralli rutilantes optimi,caliginosi pessimi. Quantum dissert Helleborus niger a Consiligine, quae tamen vulgo pro vero usurpatur helleboro: videat etiam,ne cadat judicio,qui extracto consiliginis,loco Hellebori utitur: aeger enim magna sui pernicie discrimen est observaturus.
Quanta quaeso in diversitas mentatorum, quibus ad pleraque mysteria Chymisa necessario indigemus: quot aquae fortes, quot Caesareae& regiae, quot denique
100쪽
corrodentes stiri fias '&ς errnarat licinores ustirpacitur pro im ei situis: qiissitis Pseinloehymici suas extractio nes,lmcturas,ti magisteria conficiun Rationem itaque Chymicus Consulat,&experientiam, ducishmeee- ωdicinae instrumenta, ieligat imitiora: ut serui raptitatim,spiritum vini simpli cem 1 i riarilat atri qum i ullum reperitur menstruum ac dulblvens generile metetantiu praesertim in eximia, hendis esseniijs Hictaarticis: aquas destillatas, quas sue .co limonum vel citriorum, tritu mirrioli; vel aceto,
tison talio acidulas de efficaciores, ac spiritu Imari cor remores reddere potest ' His addamus spiritumini ellis. . & Terebin laina succum eitri , vel etiam acetum destit Iarum: quae licet acredinis ac corrosionis etiam non sint expertia', tanteii artificiosa lotione aquarum sim , pileium & compositarum ita polliunt corrigi, ut tutissi:
me sumi possitit. Ad hoc institutum inservient quoq;. spiritus Iuniperi, Guaiaci , phlegma vitrioli, hydromelvi possim, vinum Canaries, succus pomorum porsdorf fiano cxini,& meristruum coeleste, quod secundu Quercetanum est ros Mensis Martii,cum suo sale, Manna. Materiae Chymicae corrector optimus omni mcciii sensu est Vulcanus, qui illam verE purificasit purificatio autem remediorum,genuina est correctio & pleraque ea, quae Pharmacopaeus sui entibus ipse igneo su6 sputo praesta ' Non pauca danzignis com - . mercio vadunt miti j aae rneliora,quod .tamen multi