Institutionum iuris ciuilis libri 4. Olim a Theophilo antecessore in eum e Latino uberius diffusiusque translati, & nunc nuper e Graeco in Latinum per D. Iac. Curtium Burgensem iurisconsultum conuersi. In quibus multa, quae in aliarum libris, vel dee

발행: 1573년

분량: 734페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

51쪽

VITULUS V. 2 p

recepit. Videamus o de Liberiinisate,quae , ipsa hodie indiuidua eri, quamuis olim tres fuerinthecies , ut infra dicemus. Desinimus iam ante quis esset libertinus. A R G V M.

Manumissio,siue iliter vivos,siue in villima vo. Itintate, varie procedit et quinetiam libertas, vii libertino necessiriae sit iurisdictionis,aut con tentiost,quovis tepore, ac loco seruis dari pota

PORRO manumissis multis modis proc

ditiaunn.ex sacris copitutionibus in Iacros nEAsecclesiis manumittere postumus;aut apud magisi si quod dicitur Vindicta cuius appellationis causam in ra discemus, aut inter ami- μαutper epistola aut in testamento,auς per alia quamlibet ultima voluntate. Sed O aliis , liis modis libertas dari poteri: qui tum ex veteribus,tum ex Imperatoris nostri constitutio-inibus introdum sunt. Libertus auiseruis omni tempore recte dari potest,etia in die sisto. c solum,cum magis ius insiso Praetorio consistit, sed B cum iter facit ossimus eum adire,o ita manumittere: luti qua Praet=r RO 'vel Proconsu aut sex inprout ictis in balnea , aut theatru abeunti aut ad aedes publica , vel quum quavis alia de

eausa inpublico comparent. . A R G V M. Libertinorum multiplici reiecta prisca dis 'serentia una, est hodie conditio ac natura, ut liberi dicantur. .Civesque Romani efficiantur

omnes.

LIBERT Iῖ RV M autem tripartito

tis auis te mo

dis. g. Serui v

52쪽

i, INSTIT. LIB. I.

V. reba=itur: alias maiorem edi tu i simam Iibe ratem consequebantur, Osiebant ciues Romani: alias minorem, O uficiebantur Latini Imniani, ex lege Iuni, Horbani, quae conditionem prima reperis. Dedititios vero inuenit Aelius 4entius. Ait enim, Si quis tempore seruitutis inciderit in aliquod ex ise vitiis aut i ectis,ciuae.. in eo reperta sunt veluti si ob delictum,notis in fonte,osigmatibus compunctus,vel in publicos carceres coniemur aut propter delistam .Ei aliquod verberibus affectus, delictum confessus sis: ae deinde gratia cum domino inita, manu missi s ab eo fueriti Libertinu Dedititium hunc fieri. Dedititios autem eos nominauit ad exemplumperegrinorum 2Οm quondam Peregrinorum ali 3'i cum Romanis vestigal pe=iderent, sublaetis aduersus Romanos animis, arma in eo sumpsere. Quos collocata acie ct dato congressis Romani vicerunt. Etenim quum impetum forti tudinem' eorum, Peregrini fustinere non possent,abiectis armis, sese dediderunt. At Romani , cum lys humaue agentes: vitam quidem seeucest ere,sed huius appellationis ignominia a sectis ut quia sie dedidi senς,Dedititii vocarentur. Et hi quo', igitur Libertini, ex lege Asella Sentia Deditit, vocati sunt: ut quorum rurpis

tudo communis erat, eorum ct nomen commune

esset. Sed Dedititii quiJem iam ex multis temporibus in desuetudinem abierant: Latinoru ve- ro nomen non admotium frequens erat in Qu. Vnde ct Imperator no ei omnia augere cu'. Atu Fiens Oisi me iorem Haium reducere, duabur . e constitu-

53쪽

TITULUS V. 27

Miurioniblis veterum errores correxis, sub lata Dedititiorum Latinorum conditioneres Iure libertinorum ad tristimim formam reuo' riniae ato,libertinitatem omnem unius generis fecit.

modo a primis Imperi, Romani incunabulis , una δειν e pux fuit Libertinoru co ditis, id mi lisertin eandem libertatem habero, quam habebar manumisor, o uterquec Dis esset Romanus, tantum , in illo differrent quod tibertinus esser is, qui manumitteretur, 'epsamuis is qui manumisseret esset ingenuus. Et g. Et deditisses quidem Imperatoris sane Libsimi com . At

Iniuriosustulis , quam a uggestionem Triboniani excelgentissimi . Quissoris rescripsit, o

imire decisiones , per quas veterum abercationes compressis, tu vulgus emisit. Latinos amem , Iunianos, edi omnem quae circa eos erar ob emnantiam eodem gloriosissimo maestore Iugerente , per aliam constitutionem e Repub. -- gauis, inae or ipsa inter Imperatorias sanctiones resplendet. Vt omnes iam Libertini eiuri sint Romani: nusio habito discrimine in aetate manumis,aut in dominio manumissoris, aut in modo manumittendi sicut antea obseruabatur. QMd autem id sit, dicere necesse est. Α R GV M.

Aetas apud Roman. legitima ac naturalis: item dominium legitimum, ac naturale: praeterea ma, mimissi onis modus legitimus, & naturalis quicnam dicatur.

V haec habeto in modum praeu is cuiusda i inspe iis., ut apud Romauis legitima

54쪽

il rNSTIT. LIB. I.

aeta , est est naturalis aetas. Est legitimum dominium. Es legitimus modus manumissionis, Enaturalis modus manumitsionis.Et naturalis quide aetas,quae minor est triginta annis.Legiti' - vero,Pue maior est amo trigesimo. ' quod

aetate maiore triginta annis, natura non agnoqscatequonia omnis aetas naturalis es: Sed quori 'πecialiter lex aetatis, ' annos D inginta exce a dis,meminerit , ideo dixi hanc aetate esseaegiri'.

ma. Est et u si dix0 naturale dominim s

otimu dominiu. Et naturale dominia dicitur. in bonis: dominus bonorum dominus Legiti .mum vero dicitur, Iure distritum, idest, Rom. manorum: Romam enim, Quirites a Romulo,ὶ quo origine ducunt,vocantur. O dominris.dicitur , Iure sutritum dominus. Quod si quis virum' dominium habeat , is sieno iure domiHnus diciture ut ambo dominia habens, turale. O legitimum. U O legitimus modus manum missionis O naturalis modus manumissionis. A R G V M. Maritimissionis Iec itimus modus triplici via

procedit,nimirum vindicta,censit,ac testamento Et liuid horum unumquodq;.

ET legitimus modus, tribus modis siebat rvindicta, censu , testamento. Et vindicia erat, apud magiseratu facta manumissio, Dictas autem vindisia, quod vindicaretur mancipium in naturalem libertate . . aut a Vindicio, quodam qui quum feruus eset , erupturam a uersus omanos coniurationem, iudicio suo pa

55쪽

in honorem eius quicunque apud magistratum manumittuntur vindicta manumitti dicebam sur. Quae autem censu siebat manumissio, ea hune in modumprocedebat. censi significat tabulam aut chariam , in qua Romani facultates suas conscribebant, ut belli tempore , pro modo parrimoni sui unusquisse conferret. In hoc is -tur censu cum iussu domini serum se liberum feribebat, liberabatur a feruitute. Testamenis . vero,quum qui seruumsuum in testamento tir

A R G V M. . Manumissionis naturales modi tres olim, aequot in manumittendo seruo concurrere debia xent legitima.

sionis erat tres inter amicos,per mensam, e per epistulam.Et quidem inter amicos,'uum praesentibus amicis φιempiam manumittebant. Per mensam viso, quum libertatu dandaegrotia seruum conuiuio adhibebant.Per epistolam, quando alii in locis agenti missis literis semittebant,ut liber viveret. His ita praecognitis, Adeto nunc rem de qua agimus. in manumittendo seruo tria legitima concurrebant :ψO ipse maior esset axinis triginta dominus eius legitimus esset dominus,hoc est ex iure seu ritumo seruus vindicta,crasti autu tamento manismi eretur,nec ignominia vllum gram prepessis estex: Omni isse qui manumittebatura.

ciuis Romanus siebat. - Ροd si quum ignominianu sube set tria non concurrebans legi:λφοῦ η ι quoniam

56쪽

3o INSTIT. LIB. 1.

3 quoniam aut seruus minor erat triginta annis sani dominus tantum bonorum erat domirius, nec etiam legitimum dominium habebat: auxmanumissio procedebar per mensam, aurier episolam aut inter amicosnaut duo interdum desia derabantur legitima aut eιiam omnia tria r is qui ita manumittebatur, Latinus Iunianus siebat. Porro quum nota ignominiae suberat omnino is, qui manumittebarur, si a: Dedititius.

it haec quidem olim. Hodie vero,quum dActum est una sis Jecies Libertinitatis,' qui manumittuntur , omnino sient ciues Romani: nee qiιidquam curiosius, je dominio,modove manu mittendi , aut ae aetate tra missis

Quibus ex causis manumittere non

licet. Tit. VI.

Maiiumiriere cuiuis domino lege non perm i . titur, dc qui in creditorum fraudem manumittit, nihil agit. tametsi eiqiii soluendo minime est, quando'; seruum manumittete,dc eundem haeria

dem instituere lex concedit. b

procedat. Hunc necesse ea , τι discamus quemadmodum non cuiuis dominu liceat manumituere. P am is qui in Iraudem creditorum mariu/ mittit, nihil agis. Oia lex Aelia Sentia liber latem imp dii. odio enim itis habet illos, qui in udem eorum facultates suas misinunt,qui in

57쪽

TITVLVS VI.

tempore necessitatis, quu egerent ,pecunia ipsis suppeditaverunt. Eadem tamen lex quae huc cauis, quibusdam mam mi: endi potestatem facis,quamim per hoc facultates issorum minuantur: hoc est dis qui non soluendo sunς quos G ei o&πορους vυcant. Is autem non soluendo essci'iplus deber, quam in bonis habet. Is igitur qui nosoluendo est, valde sit infracto aegrosscuris confecto animo necesse est, quis uulsese

tacitus cogitat,m tam ea, quae multa es gra uia vivos fatiganto vexant, Utpote quae interdummitari quibusdam modis aut minui possinς:Ψ- ignominiam infamiam', quam a morte cineribus at' ossibus suis videt iurustum iri.

Nemo enim νι modo mentem aliquam habe haereditatem admittet, ex qua adiens nullum

emolumentuste repossit,sed quae multa iniurias molestia λ damna , O ὶites secum asserar. eius haereditaten suseipien-re,necesse erit,m bona ipsius ἀ creditoribus vendantur , O per hoe memoria eius laceretur ac minuatur.He' enim dicent creditores se haeredis illius bona vendere, sed defuncti. Permittit igitur lex Aelia Sentia ei, qui g. L non soluendo est, ut siferuos habet, uniam eo- cot arivum cum libertate haeredem iustituat: ouilinmorte ipsius haeres ei siet ex necessitate, ac dice---solus, O necessarius. Solus, quoniar' unum

edi eumsolum ei qui non soluendo est, haeredem licet instituere. Ham 1 ad unum lex corsi tutionem sua vitiat, corrumpit, riscessari in quoniam O inui. ni haeres sit. Debar aute his

58쪽

In fraudem manumittere,ut quis dicatur,non tam facultatum magnitudo ac paruitas cum m numittitur, spectatur, atq; consilium & euentus.

ras ma numittere videatur, quaerere ne-

- cesse e i. Et quidam dicebam eum instaudem creditarum mari umittere, ι'iplus d bere quam in bonis haberet. . li, eum, cui δε- ducto aere alieno , nihil reliquum esser, cuiusq, prae spa; rimonium creditoribus possiςsi sic re, sed datis libertatibus futurum sit, ut credi-im es laedantur, quia hoc modo minuantur eius bona ta ut soluendo esse desinat. Verum prae luit m non solum insticiamus, an non soluendo, si is qui manumittit, sed etiam an ut creditores destauder,det libertatem. Tune enim datio inbertatis impeditur,quum o consilium intem nerit, est euentus acciderit. Itas si ea utras concurranς ,seruus non sit liber. Sin uni m d sit libertatem adipiscitur. Vtrum' autem,hoc es consilium O euentum inuenies in hoc*ecie. Qidam trecentorum aureum patrimonium hab at. Hic trecentos aureos debebat. Et ad de-faudandos creditoressi os , voluit seruos , qui

centum aureis valeban , manumittere. Atque

ita patrimonium eius ducentorum aureum si bat. Hic Urum' est,ct consilium, Oeuentiμ. Nam O malo consilio rem aggressus est,es euentus creditoribus damno est. Desicis autem euenmitis hunc in nradum: mi nulti aureos in boni

59쪽

.. quadringentos debebat. Se ullos qui cem tum aureorum eminx, in fraudem creditorum

manumisit. Res haecpessimo consilio innita Hi r. nempe in necem damnum. creditorum. Euen- ins tamen eis damno non est.2 Nam O deducta

seruorum qui manumissisint aestimatione, alun. desuperest in boma, quo nomina creditoru dis flui possint. consilium deest , ut in hachecie. Aliquis mille aureos in bonis habebat:-debe. bat quadringentos. Eo procul ὰ patria profecta

- contigit,ut fortunae ipsius luculentum damnum - acciperem , aedibus forte incendio absumptis, i. aut collapsis, isa ut iam ad trecentos aureos recit derint. Is quum nondum damna sua resciisse feruos quos miret, centum aureorum, quom. nimiae erga se beni euolstitiae gratiam volebat

-refere manumisit. In hac specie , nihil assectu animos staudandi factum est: sed euentus cre: ditores laedia. Guoniam quod in patrimonios peres, dimittendis creditoribus non susciς. i-: des enim quemadmotam amplum se putarit ba. . boepatrimonium,ct quod aeri alieno distoluen do possetfuincere. Aese delissimos, optime de -se meritos seruos manumiserit: ct in omnibus per quae omnia ostendemit, nihil agi malo cons

titio. Eumtus autem exitiosus est,psia non vφρυtabat in patrimonio eius vere plus reat, quam . iis aere alieno. Interdum enim aliter existum

mus de facultatibus nos,is, quam rei veri s se habet. Tunc igitur ut rem in pauca con se . nam impediuntur libertates , pium es olysio: immerso seruoi m smim i ct creditoriis i

60쪽

TITVLVS VI.

meet damno, est, id quod egi. Satis ex iis qu

proxime dictasi,m patet, Lbertates instaudem creditorum datas impediri per legem Aeliam Sentiam quippe qΡ ma numittentu cogitatiq-nem in alterius iniuriamsusceptam oderit. iΑ R G V M.

Minor annis vigilati non temere ac nia , . numittit, sed iusta ex cauta in consilio approba--ώta. Quid autem c5silium,quod conuentus, & qui recuperatores iudices dicatur, subinde traditur.

E A DEM lex , irritas esse viat liberta, res, quae a minore viginti annis praestantur: nullossi id odio , Ied fauore potius manumittentium. 2 uerat enim eos, qui eam αμ-: tem agunt, facile circumueniri seruulorum. blandimentis adulationibus capi, est ita facultates suas diminuere. Id ergo quum sciret, . insid3s quae illinc intendi O parari ροςerant, constitutionem sua o psuit. Non tamen ita eos 1prohibet suum semorum manumittere, quin I - bertates eoru qui apud magistratum iusta causa in consilio approbata,manumissi fuerint, ias habeat. Sed dicamus prius quid sit consilii , deinde iusta: manioni o in causas enumerabimus. Consilium est, consessus certorum v rorum satis anni diebus coeuntium .Habebatur autem hoc consiliu non Romae tantum, sed etia introiiancy. coibant autem viri it tempure conum

tus. Et quid in conuentas λ Est certum statum-

SEARCH

MENU NAVIGATION