장음표시 사용
591쪽
me iure tectandi promiscuo Ait Pont. Secun m quod leges huma
Leges humanas vocat leges ciuiles, eo quod non altiusquam ad hominis, bonum naturale dirigant: Iure Pontificio loge altius spectate, Vtpote quod ad hominis bonu supernaturale, id est, seu regnum coeleste, seu animarum fa- ά lute dirigit. Qua de re plenius D. Tho-2.2.q uo. et mas'. Nos quoque de veris utriusque sqq. iuris Suibus alibi b copiose disserui bas
τὸ o. - Ait Pont, si 'a vera a diuina lege id no-
Alienum, id est, contrarium legi diuinae ideoque non seruandum, inquite Io. Andreas ς. duod non ita tamen ac-I . Av δες. cipe quasi lex diuina nunquam patiatur plures adhiberi testes quam duos vel tres snam alioquin & in hoc ipso capitulo contra legem diuinam fieret; dum praeter hos duos trEme testes etiapastor proprius requiritur sed quod in genere seu regulariter & plerunq; duo vel tres testes videatur sussicere, quem admodum superius explicabatur Quid igitur φ An Statuta populoIuplures qurim duos vel tres testes in te' stamentis requirentia dicemus esse co-tra legem diuinam , ideoque non se uanda sicut ait Io. Andreas φ Equidem
statutis huiusmodi recte stari, nec ad-
592쪽
comm. Aciro. me ses. de Testam. rysas uersus legem diuina per ea quid fieri, Legibus statuo . Nam sicuti Scriptum dictum
bus d eou. ore dreorum GPta per constitutionem suetudini. hanc Pontificis etiam testamentis ad-bus ab hu- commodatur, si modo proprij pastoris tu capituli accedat pissentia quae costitutio mere posse '. ἡ positiua,id est humana est ita percondi; vel ius trariam. Vel consuetudinem vel ob se hoc etiam uationem vel constitutionem seu sta- nunqu/m tutum in testam elis plures possunt ei- mitti, tau dem dicio scripture telles adiungi. plu- quam pior resq; solennitates adhiberi. pro maiore sis huma- certioreq; fide: maxime si magistratus
suu iri '' ma quisque Repub. viderit alioqui
quod diei. fore periculum ne falsa suborirenturtur. testameta. Sunt enim alia aliis in locis ingenia hominum & alibi ad fabricadas falsitates proniora quam alibi. Quemadmodum cuilibet huiceri non idem conuenit emplastrum, sic non quodlibet ius cuilibet conuenit Rei publicae. Sed ut prudens nauclerus gubernacula fleetit velumque regit pro ventoru & aurae rationibus ita sapiens legi stator pro subditorum qualitate leges temperet necesse est. Nihil igitur peccant vel co suetudines vel iura quae ab huius capituli definitione recedui: quin imo contra suus cuique Reiptib. mos iustis de causis introductus in co-dendis testan entis ad amussim est obseruandus: Capitulo ho et nostro
593쪽
De ilare te laudi promiscuo lassis a quibusdam populis Christianis
vel nunquam in usum recepto, Vel in .
desuetudinem iam diu abeunte.Quod& plurimis aliis contingit constitutionibus Pontifici js. Necest quod hic ob-4 hcias, legem diuina violari non posse: e. vlt. svra Quia . sicuti iam docuimus, lex diuinari cρμα- . de duobus vel tribus loquens testibus non ita crasse sumitur quin pro rerum grauitate liceat interdu plus adhibere cautionis atque solennitatis, vel ipso h teste nostro h Capitulo,ubi pretierea pD
δε- . Conuenit itaque mihi de sententia i dicti scripturet hic allegati cum Garcia: sed non conuenit mihi cum de illo demente Pontificis, quem ipse putat de suis tantum loqui terris, ego non dubito quin loquatur de toto orbe Christiano, ut qui de generali loquatur Ec-' clesiae Catholicae totius consuetudine. A qua tamen consuetudine nunc passim per contrarias tum consuetudinestum costitutiones vel statuta recessum esse nemo nescit, recteque recedi potuisse modo docui . Ait Pont. Asanctorum Patrui titutis. Vbinam sunt illa instituta Patrum asi vel facrae Scripturae Doctores & Iutor rebus hi, pretes intelligit Pontifex, Vel exempla instituta. Mosaicorum iudiciorum duobus tantum vel tribus testibus nitentium, ve
594쪽
smm. in c. o. Cum esses. de Testam ars In historia Susannae & alibi. Ait Pot. Ei a generali ecclesia cosuetudine. 3o Vides generalem essu totius Ecclesiet Totius M' conssuetudinem, non tallina terrarum quibus ut Princeps etiam temporalis praeest Ponti sex. Quo fit Vt interpretatio tertia quam Garcias defendit, subsistere nequeat. Ait Scriptura. suore duorum vel trium tentium stat omne verbum . Variis in facrae Scripturae locis hocia .es iiis' pr0 ponitur dictu, tarn in veteri',quam a&d. ' μ' in nouo b testamento, adeoque nunc D t mmi Iad crimina conuincenda, nunc ad alia negotia probanda relatum Tu singu- Matthi 8.ea
chisi . . imprQb x igitur Pontifex hic lege,
doluit eon humana , id est, ciuiles; quae septes inii, hie vel quinque testes in ultimis volunta- improbata tibus requirunt: quibus quidem legibus consilietudo dioecesios Hostiensis erat consormis. Quod aliud est argu
men tum contra tertiam eamque com
munem huius loci sumptionem. Ait Pon: Coram presbytero suo.
33 Qvqxut hic Interpp. Quid si Ioco pasto ρὰ qui Em xkβ duo testes adhibeatur,ut ita sint passo i,im in mi uersum testes quattuor vel quinpleant. 9 se ecquid huiusmodi testamqntu pin
de firmu sit atque si pastor ipse adfui stet
595쪽
ac verius esse censent communiter ple rique,testamentum tale valerer quandoquidem duo testes merito tantam - a promerentur fidem',quantam Vnus a- ἡ ὀ e liceret e. liquis quantumlibet authoritatis ma- η - ν'θμ- ximae. ira de re plenius vide Couuar- in miliam b. Dubito tamen ego Veheme-
'' b ter an hoc recte vereque dicatur. Quia ρη r. bis. pastoris proprii praesentia laquam so a quaedam videtur hic in testamentis considerari, testibus aliis duobus vel 3ι tribus additis iuxta scripturae dictum. Licet enim forma seu substantia testa' iuri. menti proprie dicatur id quod testarii l mentis dat esse, qualis praeti puhest liq- redis institutio, tamen solenitates extrinsecet sine quibus testamentum subsistere nequit non male referuntur ad eius formam Quod pleniore disputae tione prosequuntur nostri L commu- .. M ad . . . nem hanc esse sententiam confirman- δε si πισtesd ad formam testamentorum per-
Da is It e. tinere quae de numero solennitateque, testium traduntur. d Ait Pont. Trabiti vel duabus personis
Aliis,id est,pret ter et supra,vel ultra
pastorem. 3 soportunissime quaerat hic aliquis, Anteita An si duo tantum vel tres testes adfue- ιου rint, omni tamen exceptione maiorς , tennia liget
596쪽
comm. iv e. ro. Cum esu.de Testam. at tale sit nihilominus in conscientia se Dandum. Vel potius in genere; An testamentum cui non adsunt solennitates omnes vel per haec iura, vel Statuta populoru requisitae, liget nihilominus in conscientia seu animae iudicio apud Deum: sic nimirum,ut qui contra tale testam e tum nititur peccet. De casibus sexceptis hic non disputo, ut detestamentis ad causas pias' de testamentis iinter liberos b, de testamentis quibus Heri, ipse heres ut mille sibi testes interfuit, bquo desuperius ς disputabatur.Disputo tantum de genere testamentorum
uniuerso. Sunt qui religiose velini,hu- ci, A. iusmodi testamentum, cui desunt so- elennia, nihilominus esse implendum. Sunt contra qui nullum prorsus existi- . ment scrupulum debere generari conscien tiis propter huiusmodi testamentum non impletum. Suis Vtraque pars . .. nititur argumentis. Pro prioribus facit primo,quod quando certu est per duos tresue testes omni exceptione maiores, ita testatorem voluisse, cesset ratio so- dlennitatum in testamentis. falsitatum M vit C.ia scilicet euitatio 4. Nam si liquido constet ita voluisse testatore, falsitatis ratio Lia r M.
cessat, unde & lex videtur debere ς ces- M.ὸ α fare. Secundo qubd in animae iudicio fubi deveritate constat, praesumptioni
nulli sit locus f. Tertio quod οx testa- I si 55. Nn s mento
597쪽
mento quantulibet imperfecto & non Lob'C..d solenni nascatur obligatio saltem naturalis 'quq conscientia ligare valeat . D tam . Quarib quod Plinius in Epistolis tum
elatu L. d Annianum V tum ad Calvisium d
a, iij I voluntates defunctorum quantulibet f. C. deiad. iura deficerent, ipse tamen quasi per-- : Distas tueretur easque iure antiq uiores Pam . ade. id est potiores haberet. Quibus acceditriina pistri quinto quod inique cum decedetibus 3. de imm-- videretur agi si solennia suis testamen--. f. t s adhibere non potuerint morbi Vei La hementia morteue sorsitan praeuenti.
d Pro posterioribus facit id quod su-
M. Depist. perius ς dicebamus, iura ciuilia legitti-. me iusteque decreta securitatem quoq;. abi. sta conscientiis ad serre. Quod &glosso equMi. graphus pontificius i adnotauit sapies . ter,dc canonu textibus g, & facrae scripturet testimoniis hest conforme Leges 7. de constit. nempe Deus ipse humano generi per g Principes dedit; quique legibus paret, L um mmo paret. Luculei uer disputant in s niuersum de lege humana leu positiva coseientia. Preuisb.2. et tum ciuili tum ecclesiastica , conscien-rum 3 3. tias etiam ligante D. Thomas 3 atque
Dominicus Vi Soto, quibuslibet iustis ''' legibus hanc omnino potestatem tri- k bnentes ut conscientias obligent.Quae M. i. rust. sententia verisisima est, quam pluribus rationibus illi confirmant,quas&CO' Comis. hie. V, ' uarruvias lutcunque delibauit, quin- -.6.p.t.
598쪽
omni is e i s.cum e ses. de Testam atrimo nonnihil illustrauit ut nostra non sit hie opus di sputatione longiore. Solue da sunt igitur argumeta partis
adueris Quod igitur primo dicebatur
de ratioe legis cessante,recte respBdent oes illi tres, ratione legis in uniuersumno cessare, licet forte cesset in singulari quopia casi; quamobre neq; lege ces- sare debere'. Nec enim cessat lex Ppter C si Π casum que piam particulare, ne in casu e. .s C-- non tamen quido illo particulari quadoquide fieri cessite lege posset Ut & illic periculu falsitatis reue. ra lateret, quatumlibet omni videatur exceptione maiores illi qui testes adhi- νὸιuis. biti dictitur Quod statis est ad legis ob- .seruadet necessitate.Na quid si pupillus. aliquis ea sit animi iudiciiq; maturitate,ut rebus ipse suis prςesse possit absq ;
tutore, nu propterea cotractus p eu factos ab '; tutoris a 'horitate valere dicemusφ Quid si quis ita sit maciletus ut
ieiuniis no habeat op'ad edomada carinne,nu ideo lex ecclesiastica ieiunij iniblo cessabit' Quid si tu noctu tu interdiu moderatissime quietissimeq; sese gerat quispia licet armatus, nu ob id lege de inon gestadis noctu telis armis e solve. n lturi Minime vero. Quae tria nobis exe- '
plano incommode protulit Diticus a b, Soto Scilicet nemo sibi talis fidere de- ' bet. cu fieri possit ut alterius praecepto se I tanquam frenis habeat opus quilibet,ide
599쪽
ideoque legislatori credere egibusque
parere teneatur. Ne quid ego nunc Addam de exempli periculo. Male tamen hic ipse Dominicus idem dicendu pu- 33tat de testamento cuius ipse successor conscius est, utpote qui coram ipsς prer lepraehe ussens audiuit quid testator fieri vellet: de herede quasi ne talis quidem successor in con- conscio voscietia teneretur implere testatoris vo- d luntatem. Talis enim successor,tatum . est ut in conscientia non teneatur,ut -
-- g do vel ipse fateatur hoc a testatore se audiuisse, vel si negauerit, iurare tamede si stom. non audeat, secundum eaquet superius bcopiosissime disputauimus. Qua in adiade.indieata re grauiter hallucinantur omnes, ne Couatiuias spra eod. Couarruvia ς quidem excepto. Caete-ς rum urgetur adhuc pro contraria sentetia, quod cessance legis diuinae causa licet in particulari,cesset ipsa lex: Quadoquidem praeceptu correptionis fraternae non obligat si nulla sit spes'eme Obiectio dationis iuxta D. Augustini dictum, Si de legis di. a scirem inquit' tibi prodesse,nou terre-
e. siquis. a. rem non te adm3nerem. Multo magis igi- tur cessante causa legis humanae cena-
7 bit ipsa lex. Ad quod ita Dominicuse ipse respondet', praeceptum correptio-dM. dei nis Daternae non esse relatum ad bonum aliquod commune Reipub. vel
. Ecclesia: sicuti referuntur leges aliae)sed
600쪽
Conmm.in c. te. Cum esses de stam. ar ρ sed ad particulare duntaxas comm dum id est emendationem cuiussi bet Christiani peccantis. Quae quidem mendatio si sperari nequeat, sed magis exasperaretur forte qui moneretur, nosolum frustra sed de periculose fieret monitio .Pr terea, praeceptu hoc euangelicum correptionis fraterna esse inter affirmantia seu affirmativa, Vt -- cantur,quae non obligant,nisi quando H& ubi oportet, ut ipse loquitur: De legibus autem generalibus aliter sentit. Secundum argumentum pro contraria sententia fuit hoc. in conscieria seu animae iudicio praesumptioni nulli locum esse, utpote cum concientia sibi sit ipsa mille testes.& cui semper de veritate constat: ideoque si per tres testes integerrimos certo costiterit ita test torem voluisse, talem voluntatem in conscientia esse seruandam.In hac obiectione diluenda vehementer sudat, a adeoque fluctuat Couarruvias Ego Couar.bis. respondeo, non sequi neque recte col--β. Se . ligi quod infertur. Fateor quidem co- -- --- qtiandoee, si i*ntiam praesumptionibus non niti,ta sit desin. sed esse certam: sed nego, ex duorum M. triumue testium, quantumlibet integerrimorum, numero in testamentis conscientiam reddi certam. Quinimo nec ex propria manu seu scriptura te