장음표시 사용
241쪽
13ο Commentaria in Librum IV. Regum. GP. III.
praelium. Qui respondit: Ascendam: qui meus cst. tuus cst : populus meus, populus tuus: A equi mei equi tui. 8. Dixitque: Per quam viam ascendemus Aciille respondit: Per desertum Idumaeae. 9. Perrexerunt igitur rex Israel, &rex
Iuda. & rex Edom. & circui crunt per viam septem dierum. nec crat auua exercitui.& iumentis quae sequebantur eos. Io. Dixitque rex Israel. H u. lacu. heu, congregauit nos Dominus tres reges, et traderet in manus Moab. II. Et ait Iosaphat: est ne hic propheta Domini. ut deprecemur Dominum per eum Z Et respondit unus de seruis regis Israel: Est hic Eliseus filius Saphat . qui sundebat aquam super manus Eliae. 11. Et ait Iosaphat: Est apud eum sermo Domini. Descenditque ad eum rex Israel.& Iosaphat rex Iuda,& rex Fdom. I 3. Dixit autem Eliseus ad regem lsrael, Qtiid mihi & tibi est vade ad prophetas patris tui,& matris tuae. Et ait illi .rex Israel: Quare congregavit Dominus trcs reges hos. ut traderet eos in manus Moab i . Dixitque ad eum Eliseus: Vivit Dominus exercituum . in cuius conspectu sto. quod si non vultum Iosaphat regis Iudaeerhibescerem, non attendissem quidem te. nec respexistem. I . . N unc autem adducite mihi psaltem. Cumque caneret psaltes.f. acta est super eum manus D mini&ait: I6. Haec dicit Dominus : Facite alueum torrentis huius fossas ct fossas. i 7. Haec enim dieit Dominus : Non videbitis ventum, neque pluuiam:& alveus iste replebitur aquis. R bibetis vos. 'familiae vestrae. & iumenta vostra. l8. Parumque est hoc in conspectu Domini: insuper tradet etiam Moab in manus vestras. I9. Et percutietis omnem ciuitatem munitam, & omnem Vrbem electam. & uniuersutalignum fructiferum succidetis, cunctosque sontes aquarum obturabitis. & omnem agrum egregiuin operietis lapidibus. 2o. Factum est igitur mane. quando sacrificium osserri solet. ct ecce aquae veniebant per viam Edom repleta est terra aquis. α I. Universi autem Moabitae audientes quod ascendissent reges ut pugnarent aduersum eos, Conuocauerunt omnes qui accinisti erant balteo desuper.&steterunt in terminis. Primoque mane surgentes. & orto iam sole ex aduerso aquarum, viderunt Moabitae econtra aquas rubras quasi sanguinem. 2 3. dixeruntque : Sanguis gladii est : pugna- Uerunt reges contra se , & caesi sunt mutuo ; nunc perge ad praedam Moabet . Perrexeruntque in castra Israel: porro consurgens IsraA, percussit Moab : at illi fugerunt coram eis Uenerunt igitur qui vicerant. & percusierunt Moab. 23. & ciuitates destruxerunt:& omnem agrum optimum. mittentes singuli lapides, repleuerunt: & uniuersos sontes aquarum obturaverunt . dc omnia ligna trudit sera succiderunt. ita ut muri tantum fictiles remanerent:& circumdata
est ciuitias sondibulariis .& magna ex arte perciis P. 16. Quod cum vidisset rex Moab, praeualluisse scilicet hostes. tulit secum septingentos viros educentes gladium, ut irrumperent ad regem Edom:& non potuerunt. 27. Arripiensque silium suum primogenitum, q ii regnaturus erat pro eo. obtulit holocaustum super murum i & facta est indignatio magna in Israel, statimque recesserunt ab co, & reuersi sunt in terram suam.
svpER IsRAEL iN SAMAR1A ANNO DECIDNooc TAvo IosArn AT REGis IvnAJ Dices, hie versus pugnare videtur cum vers 17. cap. Iubi dieitur Ioram rex Israel e 1isse regnare
anno secundo Ioram filii Iosaphat qui utique
post patrem Iosapim regnauit: quomodo et go hie dicitur ecepiste regnare anno is. Ios phat p Resp. Ioram in Iuda regitare coepisse cum patre tosiphat anno tr. regni eius: quare annus is. Iosaphat fuit annus secundus regni Ioram filij eius. quo Ioram filius Achab coepit regnare in Isirael. Iosaphat enim pergens ad bellum cum Achab contra Syros,ut dictum est op vltim. hb 3. surrogauit sibi filium Ioram, eumve constituit regem in Iuda, tum ne se
absente regnum destitueretur rege tum ne cais
reret successore, si contigisset ipsum in bello Diciti. vii saepe fit. Ita Abulensciteti Salio, de iiij.
Disputat hie Abul.qu.2r .an deerat religio sos qualis erat Eliseus, in aulis Principuin versari ac respondet decere si sint magnae solidae.
iae prudentiae te virtutis, uti erant Eliasae Eliseus, quos Deus ad reges mittebat, ut eos in Dei cultu erudirent,vitia castigarent, sana conissilia suggererent.Sie Plutarch. seripsit libellum hoe titulo: Maximὸ cum Hris philosi pia se intandum. unde Pericles usus est Anaxagora. Dionysius Tyrannus Siciliae Platone, Pythagora Principes italiae. Cato Ath
nodoro, Scipio Panaetio. Ceterum ad castra magis religiose probatae virtutis mitti exis pedit, ut milites instruant, coerceant, sacramenta miniment; unde inulti militum per eos saluantur, qui sine eis damnarentur, ut patet
ex missionibus castrensibus in Belgio, Germania, Italia, Gallia, &c. Adde religiosorum exempla sanctitatis, preces de tactificia multum prodesse exercitibiis, vii profuit hic Eliseus. Ceterum
242쪽
commentaria in Lil rum IV stegum. Cap. n . t i i
Ceterum Rel iosi, qui honoris, libertatis vel A sed despexissem, nee te digna iis Mem res.
vanitatis causa aulas ambiunt, tam aulas quam seipsos perdunt, ac religionum superioribus magnas creant molestias; ut satius esset eos esse saeculares, quain religiosos, ut experientia d
TvLiT ENiM WATu As BAAL J scilicet a stulit de amouit e Samaria & regno Israes id la & cultum Baal; quia viderat patrem suum Achab ob eius cultum in praelio caesum. UERvM TAMEN is P EccAΤis IERORO AM&e. ADii Esi T4 colendo vitulos autem a Ier boam erectos, & populum ad eorum culustra impellendo, ne a se deiiceret ad Iosaphat regem Iuda, ii Ierosolumam eius metropolim ad colendum velum Deum in templo aditet. M ponso, multo minus oraculo quia tu Deum
meum negligis & despicis. Qui enim Deum habet praesentem nullius p taesentiam timet aut curat. Qiocirca Sextus Philosophus in sententiis squae falso Sixti Pontisnomine impres
NWxc Avir M sin honorem & auxilium fi- via s. ii. gna fuit regum Israel iudicii peruersitas, caeci- delis pi que regis iosaphat) ADDuci τε Minita,&obstinatio in sustentandis hisce vituli V PsALTEM J qui instrumentum musicum marum idolis, ideoque omnes perierunt α excisi
vΛR iC ATvs Eset FornvsJhoc est rex Moab r belbauit, ut vertit Chald. Ioramo regi Israel,ei que solitum tributum negauidquia eum ob i uentutem, de ob caesum in praelio Achab patre in contempsit. PER DEsERTvM Inv MAERJ Imprudeω suit hoc responsum de consilium. Disertum enim est locus aridus, ubi desunt aquae pro tantis c piis, quantae et ant in tribus exercitibus, scilicet repis Iuda, r*s Israel, & regis Edom: unde milites mox siti laborarunt Se defecerunt, ut sequitur. Permisit id Deus, ut punicet Ioram regem Israel idololatram, vique viam sterneret ad miraculum abundantiae aqua ui dandae iaper se Se Eliseum a vi ex eo rex agnosceret se esse verum Deum, ac idola vitulorum abdie vini. ii. EsTuic ELis Eus,&c. Qui Fuxor B TA- QvAM sv PERMANes E Liris id est qui Eliae quasi ministet seruiebat: ministrorum enim est , fundere aquas super inanus domin
rum, cum eas manὰ vel ante prandium abluunt.
cietas vel communio est tecum Tu enim cilis vitulos aureos,ego vero verum Deum. Vade etiaὸ adprophetas patris tui, pura sacerdotes Eccultores vitulorum , quos hucusque in conitialium adhibuisti: illos etiam nunc consule,cum tibi oraeulum & consilium in rebus naturaliter . desperatis dare non poterunt; unde in iis con. fugis ad me de ad Deum verum,quem hucus.
que spreuisti. Mira suit hie dicendi & regem arguendi libellas in Eliseo, digna tanto pt pheta, de vim Apostolicis imitanda , cum ab haereticis principibus ad temporalia commoda euocantur. vide hae de te exempla Mosis, Eliae Pauli,aliorumque quae recenset S. Greg.7.
nu pulset hune enim lignificat Hebr. ypm natati, unde Chald. vertit: adducite mihi miram qui norit psallare ιubar a. Iussit Elisees Uist in psallete, ut sono sua ui se harmonia Musices. animum nonnihil indignatione in regem Is rael commotum colligeret, sedaret, euauiue in Deum orando sustolleret, re ad recipiendam a Deo prophetiam disiponeret. Fuit enim hic Psaltes Levita, ait Theodor. qui Psalmos pios a Dauide compositos psallere solebat. Ita Rumit. Abul. de alii. Audi S.Gregor.homii l.
u lim tum dia d sceniti et . atque e in arvinum de aris repleret. I x enim ps modia cum per intentirem coro agitur, per hoc omnipotensi Domina ad ισπ her paratar, ut intenta menti vel prophetiamseria, Mompunctio tugratiam infundat. Sic s. Franciscus audiens harmoniam lyrae mente in Deum sustollebatur. Idem de se fatetur S. Augustin. in Consession. dum audiret psalmo. diam. CuM E cANERET P ALTEs, FACTA L TMPER Evu MANWs sid est operatio de illustratioὶ Do Misi i q. d. canente de personanteps alie, Deus Elisei mentem illustrauit, e que i futura reuelauit, ac aquam victoriamque pro misit. Sic saepe de Ezech. de aliis prophetis, dum prophetant,dicitur facta est super eum m mi nolini,hoc est Deus ei lumen propheticum indidit. FAcl TE ALvavM TORRENTis uvius Fos-sAs ET FossAsJ q. d. facite multas Sc prosui das fossas in alveo huius torrentis , ut iis excipiatis copiam aquarum,quam Deus mox dat rus est vobis. FAc resi Est iGrrva MANE QFANDO SA vias.2σ. Cai Pici νM OFFER Rr sOLETJ ut intelligamus ait Caiet. virtutem sacrifici j matutini, quod iugiter ex lege manε Deo offerebat Iosiphat in templo, cooperatam esse ad hoc miracu- .lum
Er vccg AQUAE adductae per Angelos ς NNBAur PER vi AM EDOMin castra Iosaphat de regum sociorum, ut ex iis sitim restingue
243쪽
Commentaria in Librum IV. Tuom. Cap. III.
BRAS, QVAst sANGvi NEM J ex reflexione radiorum solis matutini, qui ob vapores nocturnos, per quos trans parebant, rubri videbantur, sicut iidem rubri videntur, cum transeunt per vitrum rubrum : rubri quoque nobis apparent,cum E nube vel terra ad oculum repercutiuntur. Haec enim est ratio optica, ut patet ex
perspectiva & ex quotidiana experientia. Vnde Hebr. supra aquas,'vidoant
ura rubrad. Et Ioseph. . l .inquit, vititamur
diu solis icta rutilat. Non ergo vere rubrae erant aquae, sed ob radiorum renexionem rubrae ap-
. parebant. Ita Abul. & alij. Porro hae aquarum rubedine decepti Moabitae, putarunt illas sin- sume hostium inter se dimicantium rubricari, ideoque in eos irruentes ab eis caesi sunt ad in
in pariete es resith, id est fictili, siue latetitio, sei.
licet ex lateribus fabricato. Ita Sept. Pagnin calij.Secundo, Rabbini de Vatabl.vertunt: misiavit hi Κir Hara b reliquos fecerunt lapides era, quasi Ur Imresbsae in primatia ciuitas Moab, quaeque lateri tuos habebat muros,ad quam proinde ceteris omnibus ab Hebraeis vastatis, rex Moab cum suis profugerat; unde de ea mox
subdit: D circumdata est ciuitas as diis aris: uaque ergo versio consonat, utraque vera est, ut dixi Isaiae i6.7. Et Ierem. 48.3I.
insigni holocausto tutarentur murum, tum ut Israelitis murum obsidentibus commiseratio- inem moueret, dum videtent regem, ad tantas angustias redactum, ut filium suum primogenitum immolaret, itaque eum obsidere, &pe sequi desinerent, eoque relicito domum rediis
rent, uti S secerunt .Hoc etiam in extremis a
gustiis facere Glitos re es Phoenicum, ut rem dilectissimam, scilicet filium, Deo suo sacrimcarent, tradit Porphyr. apud Eusebai, . de
iis conscripsit &e. Ita Ioseph. Theod. Procop. Abul.&alij. Porro R. salomon 3e eum eo alij nonnulli tino, id est sumsitam, vertentes: silium eius regis Edom scilicet, fabulantur regem Moab
erumpentem ex urbe cum 7 .vius filium reis Edom cepisse, eumque in urbem captiuum uxisse. Quare regem Edom, vi filium liber ret, obsidionem deseruisse .ac indignatum regi Israel obsidionem pertinacius urgenti ab eo recessise. Eo vero abeunte, regem Moab filium eius captiuum super murum mactasse di immitasse. Verum hoc non habet speciem verisimilitudinis.
q. d. Israelitae indignati sunt ob tam crudele ecindignum facinus, qubd scilicet rex Moab filium suum immolestet, ideoque trusetu sum e-
Afris, cum viderent eum ad tantam necissitatem domis etiam redactum, ut filium suuiri iuuanolaret. Ita Ioseph. R. res to . inquit, ιιι di sita tam necessitatem serati, o humanarum vici hodiuum
memores, soluta es di, domum em qui su-m r xis sunt. Eum secutus Theodor. in Moabita,
inquit, funditis is medio loriuntur, tentavit quia .dem suere rex eorum. Pol qu in autem raticia, cri renua cohors ei no permisit, situm primogenitumo r/gm siccisorem, in quadam itiite cliniiι in Acaustum. Ilac cum coge set multi ruo uiritim, miseratarii casum illam , o solvit obstrui em. Ita quoque Abul Serata Vatatas alia n. δ: alit. in circa Moabitae postmodum ossa renis Iduuixae exhumarum 6c incenderunt eo quod ipse regem eorum ad immoladum filiuni situm compulissetὶ ut ait Amosc.a. i.Vide ibi dicta. Audi; nunc aliorum sententias. Pomo R Salomon doex eo Lyran. censent regeni Moab Deum verum in tanta necessitate inuocasse eique s.ctificalle, eo quod nec liomines nec Dis euua ex
illa eripere possent,ad illudque impulsum suis
se exemplo Abrahae, qui immolare volens Isiacfilii in Deo, mite illi placuit magnaque ab eo dona recepit. Uerum Abraham id iecit iusta
Dei, sine quo id futilet illicitum, imo homicidium & puricidium. Ita Abul. & Burgens Adde , rex Moab non cesebat Deum verum, sed idesa, id est daemonem qui eum in pellebat ad hoc scelus: daemon enim humano sanguine tibi litato delectatur, eumque a suis cultoribus exigit, ideoque eis persuadet se, cum ostensus est, talibus hostiis placari, S inductas calami
tates auertere, ac optata bona largiri.
Secundo Burgeiali, ait, regem Moab con' suluisse suos sacerdote cur Hebraei adeo sortes forent & se Iiees. illos se respondisse, eo quia ipsi colerent Deum Moloch, ill que suos filios
immolarent de concremarent; regem ergo v
luisse eos imitari, & t eum simili filii victima
in tantis aneustiis sibi conciliarς. Verum M Ioch erat Deus Ammonitarum, Moabitarum vero erat Chamox que sacerdotes regi Moab, ut proprium de domesticum commendasse. non est dubium. Addit Burgen. indignationen magnam, cuius hic fit mentio, non suille limminum puta Israelitarum sed Dei: Deus enim,
inquit, indignabatur Israelitis, quod ipsi immolando filios idolo Moloch, Moabitis dedicsent exemplum idem iaciendi. Sic do Lyran.
indignationem Dei accipit, non Israelitatum. Ait enim Deum indignatuna Hebraeis eo quod Angelus ei repraesentat et peccata Hebraeotua , ea se grauiora esleolienderet sceleribus Moabitarum. Idcirco Deum immitisse pellem in castra Hebraeorum, ut coacti fuerint deserere obsidionem urbis Moab.
Tettio. Caiet. & ex eo Pererius in cap. 22 Gen.n .aos. indignationem Israelitarum contra
se inuicem inteli git, ct eius causam & modum sic explicat Quia, inquit. causa irae narratur L locaustum primogeniti regis. S. cfectus illius, narratur recessos ab oppugnatione regs Moab: intelligere, licet, tira nitas idololatras. vito illo holocausto, cooperante diabolo, magni pendii te illud , & desperasse de victoria aduersiis regem, munitum praelidio tanti holocausti. Quocirca commoti sum ad iram, contra Israe-
244쪽
hias volentes persistere in bello ident emagnitudo itae vicit , & secit recellaui a bello. Intellige tamen retassum hunc esse una,renouato foedere eum rese Moab de tributo dando resti Isiael; ita vi nnem sus ti belli recessus non abstulerit. me sententia duabus prioribus est verisi. milior, sed pilara luam initio assignaui,est verisi nillima. Ocnique sacrilegum de exectabilem hune filios in graui calamitate immolandi ritum imitis sint Carthaginenses, utpote a Phoenicibus quorum hic ritus fuit proprius , ut paulo ante dim) oriundi. Carthago enim fuit Tyriorum
colonia. Audi QMuttium lib. . Sacrum mώtis facula nite missum repetendi auctorre quidam erant, ut ingratuin puer Saturas immolaritur: quad sacrile-rrum periis qM acrum Carthagi is es a indit
ribis tradisum, Ultu ad eariciam istasius cis
EPantar. Et Diodorus lib. ro. historiae de Carthaginensibus loquem sic ait: Diabant olens saturnum iratam's, quoniam prius ipsiex emines remissuumrssabini. Post aver. ιlari emptis is intibat, atque Ialmiseraraim bis i m. muti t. Unde Iuulce Hannibalis uxor. cuni Asirat filius eius esset mactandus, apud filium Itali eum in calce libH. Punicorum M lament
erificium detonant Patres, ut Tertuli. Apolin. cap. 9.Cyril lib. .contra Iulian.Lactandib. i.de salsa religione cap. r. s.August.lib. .de Civitat cap. i9.Theodor lib.7. de Prouidentia. I
Ut emptim) vidua pauperi oleum multiplicat. Σ. vers.8. Furiamitissi hostilis erili sitium impetrat, eumque mortuum aY sitam reuocat. 3. vers. 38. OEam csluont bidarum amari limam iniecta farina dureorat. q. vers. 42 laves per miraculum multiplicat, ut centum viri inciant.
I. MVlier autem quaedam de uxoribus prsephetarum clamabat ad Eliseum.
radicensi Seruus tuus vir meus mortuus est, de tu nosti quia seruus tuus suit timens Dominum : & ecce creditor venit ri tollat duos filios meos ad sera
utendum sibi. i. Cui dixit Eliseus: Quid vis ut faciam tibi ε Dic mihi.quid habes in domo tua λ At illa respondit: Non habeo ancilla tua quidquam in dimo mea. nisi parum olei, quo ungar. 3. Cui ait: Vade, pete mutuo ab omnibus vicinis tuis vasa vacua non pauca. q. Et ingredere, ct claude ostium tuum, cum intrinsecus fueris tu , dciiiij tui: dc mitte inde in omnia vasa haee rct cum plena fuerint. tolles. s. luit itaque mulier.&clausit ostium super se,& super filios suos: illi osserebant vasa. & illa infundebat. 6. Cumque ple na sui sient vasa, dixit ad silium suum et Asser mihi adhue vas. Et ille respondix Non habeo. Stetitque oleum. 7. Venit autem illa, dc indicauit homini Dei. Et ille: vade, inquit, vende oleum. ct redde creditori tuo: tu autem, ει filii tui vivite dereliquo. 8. Facta est autem quaedam dies, de transibat Eliseus
per Sunam:erat autem ibi mulier magna,quae tenuit eum ut comederet panent: cumque frequenter inde transiret, diuertebat ad eam ut comederet panem.
9. Quae dixit ad virum suum: Animaduerto qubd vir Dei sanctus est iste. qui
transit per nos frequenter. Io. Faciamus ergo ei caenaculum paruum,ct ponamus ei in eo lectulum. R mensam. & sellam se candelabrum, ut cum venerit ad nos. maneat ibi. ii. Facta est ergo dies Daedam. dc veniens diuertit in caenaculum. &requievit ibi. Iz. Dixitque ad Giezi puerum suum i Voca Sunamitidem istam. Q ii cum vocasset eam. &illa stetisset coram eo. 13. dixit
ad puerum suum: Loquere ad eam: Ecce, sedule in omnibus ministrasti nobis. quid vis ut sactum tibi numquid habes negotium , ct vis ut loquar regi . siue principi militiae quae respondit : In medio populi, mei habito. I . Et alii Quid ergo vult ut faciam eii Dixitque Giezi: Ne quaeras filium enim non habet . a vir eius senex est. I . Praecepit itaque ut vocaret eam: quae elim vocata suisset . a stetisset ante ostium, 16. dixit ad eam: Iii tempore isto. R in hac eadem hora, si vita comes fuerit, habebis in utero si hum. At illa respondit: Noli quae o domine mi, vir Dei, noli mentiri ancilla Cornel.ia Lib. IV. Re m. v I tuae.
245쪽
tuae. 't . Et concepit mulier, A peperit silium. in tempore. R in hora cadetii qua dixerat Eliseus. a Creuit autem puer. Et cum esset quaedam dies. Aegressus isset ad patrem suum. ad messeres. i9. ait patri suo : Caput meum
leo, caput meum doleo, At ille dixit puero: Tolle. & duc eum ad matrem suam. Eo. in i cum tuli siet.&duxisset eum ad matrem suam posuit eum illa super genua hia usque ad meridiem. & mortuus est. 2 i. ascendit autem.&collocauit eum super te, lulum hominis Dei. ' clausit ostium : 5: egressa. Σ1. vocavit virum suum. 3c ait: Mitte mecum. Obsecro, unum de pueris , de asinam, Si excurram usque ad hominem Dei. δ reuertar. et v mi ait illi, Quam causam vadis ad eum hodie non sunt calendae. neque Sabbatum. Quae respondit i Vadam. 24. Strauitque asinam, dc praecepit puero. Mina, &propera. ne mihi moram facias in cundo r& hoc age quod praecipio tibi et . Prosecta est igitur. 8c venit ad virum Dei in montem Carmeli: cumque via disset eam vir Dei econtra ait ad Giezi puerum suum: Ecce Sunamitis illa. 26. Vade ergo in occursum eius. de dic ei : Rectόne agitur circa te , Sc circa virum. tuum, Sc circa silium tuum Z Quae respondit: Recte. 27. Cumque venisset ad virum Dei in montem.apprehendit pedes eius:&accessiit GieZi ut amoueret eam. Et ait homo Dei: Dimitte illam: anima enim eius in amaritudine est:&Dominus celauit a me. & non indicauit mihi. 18. Quae dixit illi: Numquid petiui filium ii domino meo 3 numquid non dixi tibi: Ne illudas met 29. Et
ille ait ad Gimi: Accinge lurisbos tuos, ct tolle baculum meum in manu tua,t vade.Si occurrerit tibi homo. non salutes eum & si salutauerit te quispiam. non respondeas illi: Sc pones baculum meum super faciem pueri. . 3O. Porro mater pueri ait: Vivit Dominus, 'vivit unima tua. non dimittam te. Surrexit ergo. &secutus est eam. 3I. Gieeti autem praecesserat ante eos. dc posuerat baculum super faciem pueri. ct non erat vox. ni ue sensus: reuertusque est in occursum eius. dc nuntiauit ei. dicens: Non surrexit puer. 32. Ingressius est ergo Eliseus domum. de ecce puer mortuus iacebat in lectulo eius: 33. ingressusque clausit ostium super se 'super puerum ictorauit ad Dominum. 34. Et ascendit. Rincubuit si aper puerum .' posuitque os suum super os eius. dc oculos suos super oculos eius, de manus suas super manus eius: dc incuruauit se super eum. dc calefacta est caro pueri. 33. At ille reuersus. deambulauit in domo. semel liue atque illuc:&ascendit,& incubuit super eum i id oscitauit puer septies. aperui due oculos. 36. At ille vocavit Giezi. R dixit ei: Voca Sunamitidem hanc. iae vocata. ingressa est ad eum. Qui ait: Tolle filium tuum. 3 . Venit illa, ct corruit ad pedes eius, te adorauit super terram tulitque filium suum , de egressa est. 38. R Eliseus reuersus est in Galgala. Erat autem sames in terra.& si ij prophetarum habitabant coram eo. dixitque uni de pueris suis: Pone ollam grandem. Sc coque pulmentum filiis prophetarum. 39. Et egressus est Vnus in agrum ut colligeret herbas agrestes: inuenitque quasi vitem siluestrem, ct collegit excaeolo fithid. is agri. ct impleuit Mallium si iam. δί reuersus concidit in ollam pulmenti: nesciebat enim quid esset. o. Infuderunt ergo G-ciis. Vt comederent: cumque gustassent de coctione . clamauerunt. dicentes et Mors in olla vir Dei. Et non potuerunt comedere. i.. At ille. Afferte, inquisitarinam. Cumque tulissent misit in ollam. ' ait: Infunde turbae. ut comedant. Et non fuit amplius quidquam amaritudinis in olla. ΑΣ. Vir autem quidam venit de Baalsalisa deferens viro Dei panes primitiarum, viginti panes hordeaceos de frumentum nouum in pera sua. At ille dixit Da populo. ut comedat. 3. Responditqire ei minister eius i Quantum est hoc, ut apponam centum viris r Rursum ille ait: Da populo. vi comedat: haec enim dicit Dominus: Comedent, 'supererit. qq. Posuit itaque coram eis i qui comederunt,ec super, fuit iuxta verbum Domini. vix i. J rvina Antii mxtAMJ Ioseph.lib. 9. A
1VLcap. a. quem sesuuntur Hebtiei, Trae dor. Lyris. Abul. Sc alii asserit hanemulier eniseisse uxorem Abdiae dispensitoris Achab. 3. Ree. 18.3. illamque hoc beneficium Se initaculum multiplicati olei obtinuisse ab Eliseo ob metita 8e eleemo*nas mariti sui, qui in perseeutidae Iezabelis absconderat de liuerat cem tum prophetas Domini, Deus enim liberalita
tem luberalitate remunerat. ac in misericordes sumine mi sericors est, hixta illud : Beau mi ei corda quoniam tot misericordiam istis pantur, Matth. s. Ex v cc et ento rost vεvir J Hebraei ut . . tradunt hune creditorem suille Ioram re in
Israel, qui pecunias dederit Abdiae, quas ille
246쪽
morumentaria in Librum I gegum. cap. IV. i 3 i
er fit in alendis secre id centum prophetis, A tiam inmatur. Qui enim prauude humo sescem ideoque illas ab uxore eius,iam a rege repeti verum id consutat Abul. q. 4.
vi ENDv M siai J Solebam Hebraei filios o dete aut seruos abducere pro debilis parentum, ut patet Matth. 18.2s. 1 Isaiae O. versi. Idem olimsecere Romani, teste Dionys. Haliacam. lib. 2. dc Athenienses, teste Plutarcho in Solone: quin&Christiani, ut patet ex legeae. de patribus qui filios distraxerunt lib. . Cod. iit. 3. Quod & suo tempore saeium grauiter querit utre deplorat S. Ambr. lib. de iob
Nisi PARvM OLEI uxo vns Aa J Sic εο sept Hebr.est, nisi licis diu cri. Noster & sept. addunt: qua Disar, id est quo semel dumtaxat
peccateram sera vera secer uictiamsi
nta4τJinfundendo ergo crescebat oleum. Angeli enun cbntinub aliud Sc aliud oleum lecytho suggerebant& indebant donec omnia v sa toepleremur, quo facib stetit oleum. subdii cente se Angelo. Allet. S. August. serm. χοαde
Temp. In oleo, ait, misericordia intestigitur . ergo dua creuerat, quia oleum mi eruersie peccan operiurat.OUIrate fratres: Des tocismd bitum crimis. C euit Heuut,'petiit
ungi possitn, ut significent modicum esse vas,& A Creuerat cupidito, opellit charita. Rest tharii M. modicum esse oles. O ei enim usus propriὸ est ad unctionem, quae apud Hebraeos erat usitata& frequens. Alij cum sanchea, quo triar, scilicet post mortem illicd.quat mih i ob iamem imminet. Motis enim Hebraeis aeam ac gentibus
6s A vACvA NON PAuc AJ Ego enim ei5ciam, ut omnia oleo impleamur, de quo plura vacua attuleris, eo plura oleo plena recipies. Trop. . significatur cor vaeuandum esse S O. piditatibus terrenis, ut Deus illud oleo gratiae sine impleat. Audi S. Bernat d. term. 6. ae Aiacens Unde tualis gratia inopia tanta quibusdam, cum copia talitae obiret Prosea neus, nec inus estgratia distrint risides rasa o periit i quiras. ι enitive Gro Cisio Christo D Ono vidia,hac est Ecclesia, ν igmentum oti,id bl num gratia ct mi et Poria, vi charitarupi πι dis δεμ atorum ibita liberatur. Tropol idem S. Aug. ibidem per oleum a cipit charitatςm, quae erogando non minui tuesid sui diffusione semper accrescit. Co Herate,
inquit, stariti charismi, quam fiu vidua illa olom in vasculo propria ba ait, nec sibi tusci bat, n/ι d bitam reuere poterat. V ram si chni . . et is sillandiligit, nusi is uit, nec peccatorum uomui
si,sic πιι, ct ab omnibus se. 5bitu poterit liberare. Et ver stat rei talis est natura sanecti amaris, o verac Munti lare Olium nec se l. Vaslsi se im-C charitatu, Ner g noctescat, O quantum inessis
pariter sapias qua Anam sunt, ct qui s. per terram.
s. Gregor velli homil. . in Ezech. per oleumaeeipit doctrinam, quae per doctores in vacuas hominum mentes effunditur. .a dum, inquit, aue re doctaris, paruam quid vi amore diuinuaritis mastorum vacua mentes audiant, exuberantegratia, gumia diuini amara ν que ad summum re- p tW. Etiam multaram nunc corda, qua niti su rant racaa Oscida, reguntoo rit rapima sunt. et a re Patita lii solammati in a arid bantur.vnde m ex oditur,tantum in se ab tintim cumulitur. Idem confirmat ex antithesi cibi & olei, siue charitatis Cibum carpam si Meueris egenti tribuere, ad prasim, quarias Meru, tu habere Mn pateris. Pa. nem charisatis si riis centum hominibus, istegermanet. si νωα β ins io largiri volueris, tibi nihild si it ino non salam non deficit, sed omnium inrumquibus largitus surris, ta rum tibi multiplicitiis ιν sit. Verbi gratias clam panem charitatis habebis; sin mini id ιιι, ipsum solum babetu. 3sti homini di isti, ain pano acquisiuisti. Rationem aptiori subiicit: quia tanta est γ j. charitas ii, w ct si tulis tuta sit. or omnibus iat et a eisinsit. LV ct
a te tactatum est, tu centussister acq.isiati unde subdit quaerendos este homines pane corporali S. August.seim .a . de Temp.docet viro Apo- D vel spirituali egentes, ut eis charitatem exhi stolico quaerenda esse vasaracus, id est homines instructione indigentes, in quos oleum doctrianae insundat: sie enim illa crescentibus homnibus crescet.
v. s. . ET CLAvDa OsrivuovM I tum ne quis superueniem tuam iniussionem olei in vasi i terturbet, vel remoretur de sistat; tum vi mi. taculum hoc At beneficium sit sectetum, utque videas solum Deum illud operati, nec ullum hominem ei cooperari; tum ut sola oleo struaris, ne quis quippiam ex eo postulet aut decer-
bentes .ficiamus eam tam in nobis, quam in ipsis eontinub crescere. Eadem habent Se ex s. August. transscripsere Eucher. Angelom. da, Ruper t.& alij. Assis AT ELisgvs PER SUNAM: ERAT vias .uAvr Eu illi Muci ER MAGs A l tum opibus Scsama, scilicet opulanta, honorata. celebris; tum
probitate do pietate. unde Chald vertit:
erat mulier timens peccata. Fabulatur R.Salomon
Sunamitidem hanes ille seso em Abiug Sunamitidis, quae Dauidi seni data est uxor. ad
eum calefaciendum 3. Reg. r. nam a morte
Dauidis usque ad Eliseum, taxere plus quam so anni .Quirrhaei: mulier debuisset Gadet Eannum aetatis centesimum.
247쪽
136 Commentaria in Libri tim. Cap. IV.
met iso J Id aduertebat ex Elisei modestia,
abstinentia, grauitate, sermone, precatione ausidua, aliisque virtutibus heroicis. Quare sabulat ut R. Salomon , id illam cognouisse ex eo quod menta,quam toties strauerat Eliseo, numquam musca in sedulet, vel quid Brdidum imhaesisset.
vvM JHebrin Chald. Coenaculum rei parui m H, id est ex muro di solida fabrica, non verbex leuibus asseribus; in ut Uat abi in ri, id est muro conclusum Sc septum , ac semotum ab aliis domus partibus,ut quiet E & secreto ibi si Ius degat, oret & meditetur Eliseus.
licet nil nisi praecise necessarium: stiebat enim Elis nim paupertatis studiosum pului varia, t . petes, aliaque ornamenta, quasi superflua non admis pam. vos. 13. IN MEDio PopvLi MEI UABiτoJ q.d. Ego
. pacifice inter meos ciues dc vicinos vivo, --nes amo,dc ab omnibus amor: quare milia mihi cum quopiam lis est, ut pro ea regi* vel principis opem implorare debeam; in si ea egerem , ciues mei me iuuarent, & pro me rogem interpellatenuomnibus enim nota de ch ta sim. v R . IL IN TEMPORE Isτo R. d. proximo anno sub hoc idem tempus) BEsis iN vTERO Fι-LIvM NOLI MENTtRI AN ciLLAE TvAE J Motui, non formaliter: sciebat enim Eliseum virum sanctum nolle illam fallere de contra mentem loqui, ut falsbei promitteret filium; sed materialiter q. d. utinam verus, non falsus re ipsa accidat sermo tuus: utinam sermo tuus non sit tantum apprecatis beneuola , sed & essicax prophetia, ut reuera sequente anno nascatur mihi filius.
xivΜJ Tropol. audi ex vilis Patrum libri. c. I. de contemplatione: Dotit aliquando reex: initis Eristum subcepit, δε-- haberet lectum cum .iliqua homine. Dicitur Sisa spersonam Litire inra, Elis vi stiri sancti: quacunulare ergo hora uredit mma a seculari cin ψ- θ perturba- tineat multi Iru Dei, O tunc poteris parere cum sit steritu. vix1. Σ3. c AMOR CAVsAM vAnis Ad EvMρvo- DIE NON svNT CALENox scilicet Neomenia, quae erat prima dies lunae de mensis, ideoque
quasi sesti Hebraeis uinae E sABaATnvMJHinc liquet, an Abul.q 3o. tabi Serar. Se alq, sole. re Hebraeos festis diebus Eliseum aliosque si
ctos prophetas adire, ut eius exbortationes &pia monita exciperent, utque eius preces & nedictionem p ucerenti
ire ad Eliseum cupio, opto & deuino.Causim sublicet , ne maritus audiens filium unicum
via se . MisAJ Duc asinum, de me in asino ad Eliseum. vina M. REcTENE AGarva C i ReA TE t &c. Qv REsro NDIT: REcTEJ MM: hceterum Uius me sit mortuus magno meo dolore, tamen scio eum mortuum ex voluntate & decretoDel quae rectissima & sanctissima est. Aut quiamc it, ricte mecum agetur: inino enim conu-do eum a te resuscitandum. Sic de puella mortua ait Christus: nisi tua, sed dormit, quia scilicet ego eam mox 1 morte suscitabo. yt non tam esse mortua. quam dormire videatur, Lucae S. Sunamitis autem hoc praetexu apud Gi zi, ut per eum pateat sibi accessus a d.EMeum. qui virgo & castus vitans consortia femin tum, fraudisset eius filium iam mortuum , ad
eum suscitandum misisset suum seiuum Giezi, uti&re ipsa postmodum fecit.
GiGI, vT AMovERET EAM l Sciebat enim Giezi Elisei humilitatem, religionem & casti talem, ut nollet tangi, de hoc pedum tactu honorari, de quasi adoraria semina. TOLLE BACvLvM MEvM JHinc Eliseum pG V stasse baculum, ideoque pri lcos monachos eum gestasse docet Cassian. l.I. Initit .c. s. additque mysticam eius significationem dicens. i. g
satis taliter monet,nunquam risere eri inter tot oblatrant vi tatisrum canes, ct i sibiles niquit Myum. Ditualium bestias inermes Medere: δε qu - - .iis Dauid uerisinstillam dicit: Ne tradati minima ammam ιο uentem tibi; sed irruenies evir tundere crumsignaculo, ac longius propulsare, atque aduersus si seu tes, iugi memoria Dominica passon imitatisvi id mortificationis extinguere.
Tas EvM J Causa fuit prima , ne GieZi salutam salutardo obuios, eum eisque colloquendo moras in Guo is via necteret, sed illico puerum apposito bacu.lo suscitatet antequam maritus eum esse mo tuum rescisceret.q. d.ait S. August. ser m. t . de Temp. Ita velociter ambula,ut nuta altila oti up ri aut retardari prasiumas. Secunda, ut res mane- Mes da.
ret secreta. Tertia quia Giezi ait Theodor. Sc raro Pro Rerat laudis auidus unde obuiis gloria do dixisset: Mevi herus Eliseus iit me vis scite in mortuum, ideoque id factutus ad eum pergo: quare hae iactatione ostendisset Deum, itaque impedivisset miraculum, nec Deus per eum puerum suscitasset. Quarta, ut Gie Zi vit ret omnem oculorum auriumque destini nem, totumque se dii neret per preces ad tanti miraculi patrationem. Ita Caiet. Abul. ScS. Amb. in c. I Q. Lucae lib. ad illa Mnim τι lutaueritu: 'liliaris naim, inquit, rubebat tam contendere, ut celibranda re uine, umqtinetur cium, ne censas udatione .dicum M ij, malinto dest Musur a murere. Ergo ct his non silutatio iv cium obretur, sed obstaculum impedienda Lissimis et ur: ut quando diuisa mandantur, pauli per so
M inici peccato uberare res cstare tapoisit. Nil iamo, e me Apostola, ad perfectum a duxit lix. Opis ero ut qui baculam mi erat, ine d scintiret. Bac in sine tabeo nihil valibat, quia crux me Cis Ma vita puerat. s. Petrus per baculum a se missum e morte suscitauit s. Maternum suudi se
248쪽
Commentaria in Librum I .llegum. cadi. 23
discipulum, di primum Treuirensem E sc pum, ut habet eius vita, Se S. Macedonius per baculum suum suscitauit Theodoretum pene exanimem, Hi ipse refert in Philotheo,
Pu Est Non sua st xi τὸ Cur ' Rationem reddit Rabbi Salomon apud Lytan. Hoc, inquit, suit propter denteritum Gud, qai non siri Muit praereptum isses, si domunculi bis sibi hominibvi i ctaui r dicebar semissum ad suscitandum mortuum. Indignus enim est, qui miracula faciat, qui de illis faciendis gloriatur. Hoe profecto& prae- uidit& praecauit Eliseus dicens ad puerum
quem mittebat Si occ-ιris tibi tum , mn Muttieum: ct salutauerit te qui piam, nm rust deas issi. Nam ut recte Theodor. qu. tr. Sciebat, inquit,eton esse linoris codum ct co am icturum: inanem autem gloriam fore i timenta ne sali miraculam. Aliam causam dat R. Eliezer cap. 3 I. Dilebat,inquit. obatu : crediise baca iam istum ritum restisurae 3
lesius sacrae Philosop. e. 3s.si liceret dicere, inquit pueruua non fuit se omnino mortuum sed
syncopen passum, naturalis fuisset haee Elisei
curatio: nam syneope correpti, extinctione naturalis caloris periclitantur mori, solentquentu ct calefactione sinaxime anhelitus humani: is enim calor congener est Sc vitalis in reum cari. Rursum discurrebat Eliseus, ut suum calorem puero infundendum excitaret: is eniminaxime exercitio excitatur: unde mox per
eum tibi incumbentem excipiens, coepit oscitate,calore iam incipiente nati imagitare, Se di- , Lutere,& crescente vigore Se spiritibus anim libus moueri, aperti sunt oculi, Ac deinde ali rum sensuum instrumenta.& puer ad officia vitae reuocatus est. Verum ex narratione S.Script . clate liquet puerum vere si isse mortuum, non syncopen passum : incubuit ergo puero Eliseus easdem ob causis, ob quas Elias magister suus simili mortuo incubuerat, quas recen sui3. Reg. I7.2I.
Allegoricare praecipua causa fuit,ut Eliseus, uti nomine, ita de facto repraesentaret Filij Dei
incarnationem, in qua ipse carnem nostram induit, & quasi os oti, manus manibus. Ndmpedibus accomimodauit. Ita S. August. ser II.
de verbis Apostoli: Quis inquit, vin
per peccata mortuum posuit De Humsupra mor-
illum, nonsuri cit. Si erum data est lex, qui sttitur sicare,omnis ex Me est iustitia.ra ergo patritis vi are. ι enit ipse grando ad paruulum. Salua. tre ad salvandum. vluvia mortuum, rei it ipse. Et qui ista iti iuuenilia membra centraxit, tamquam
ipsum ex manum, ut so viam sirui sus perat. Iuveniliae Io uumbra contraxit, paruum se parua coaptavit .rt e siet et corpis his litatis nostra conforme or-
porrigima sua. Itaque in isto tryori prophetisὶ evr s sustitatin e i mari uis, tamquam iusti Matis
est impiis. Rursum idem S. August. rm. italae Temp. Henit, inquit, Gisivi ct asensi in caenacu-ium,quia veneu in erat ori M. cta en urin crucupatibulum. inclinauit se ui siem, ut purium re usiit ret: humiliavit si Chii M. νt muntam in Dccatis is ax: emcrigere visi: tapin ocul super Mutatim. nvi super mavru. Vitite fratres quantum si vis ire
persecta clatu contraxit,ri paruuo minua ct iacenisti co grveret. Quod ιnim Eristae is paero praRur xit, hoc in totogenere humana Chiistus implauit. Auct
c sens Uiue ad mortem. Q partiaci eram .paruulum se sicit. mortui iacebarum, privi se m dicia inclinaωι:quia o rexerastat νει nemo petistu- centem ι uere, si se noluerit inclinare. autens
puer Ototis pilas, septiforma gratia sancti Spiritis
Uriai tu , qua humana reneri vir suscitetur in a tu utu Chri ii trita tur. Eadem ex S. August.ha bent Eucher. Angelom. Beda, Ruper t. dc alij. Audi quoque S. Ambr. tom. a. in cap. s Ecclesiastae Exhori. ad Clericos. qui haec de Christo
in eruce sie nobis commensurante, calefaciente de vivificante explicat.C. illia nesti ci mortura est, ut nos cae faceret, qui ait: lvim veni mittere in terram. Mortata eram, si quia in baptismate commoriuia Christo sum, vi cepi lumen vita a Gruti. Et qud in Chii ita moritur, ριν Christam calefactis,uita θ rourrectistra vaporem accipit. Dei vi erat puer,cae facit eum Dis vidi iritu suo, de it ei vita calorem.
Credormiuit ei, νt eum calor quisis rivi, qui in sem-bula cons pultae ei fuerat, exoraret. Dei tu itaque qui non nuritur tu Christa. Calest ri no i potest,
cui ignis ardens non appropinquat. Inaesescere non potis alteri, qui secum non his Chiistum. Audi denique S. Bern.serm .i6. in Cant. Oculis aut ei lit os, intem a se inu frontem clarulaminari vi ornatis fleor int dicta. Ori tet ea iunxit suum. 9 m miua signum pacis imprest: quoniam cum adhuc peccatores estet , et sitauit nos Des,iustitie m ituri.Osori appliciat, iteratὲ moirrim in Iaciem meam stir culum vita: sed sancti Oxu, quam prim . Nam prim
quidem to animam riuentem creauit me r secuna na ritum vi urbicantem reformauit me. Manis sera meuiuperposuit, exemplum pratem bona um operam Iosemam Oti tis aut certe minia suas misti ad sortia, νt doceret manin meas adpr Hum, ct inritas meos ad bellum. ειο citauit puer siptis, quia epitri in disti iam cscere con uesiit. Psalm .iis. Sum l. B.Petrus Damiani lib.de contem -ptu saeculic.28 Is,inquit, quem teriam riua a Liare non poterat ter amoris Otristim ad vitam redit, ρω tu. dumqtae Druula accommasau i ct composuit, facit charas:
erexit ct suscitauit. Rursum Eliseus hie symbolum dedit Eucharistiae, in qua Christias, ut ait S. Cyrill. totum se nobis commiscet. ae quasi
oculos octilis, osori, manus manibus, animam
animae nostrae applicat a id quod pulchra specie pet visum repraesentatum suit Ruperio Ab- ambiti Tuitiensi: cum enim ipse a superiore tu. retur capellere sacerdotium, putaretque se tanto gradu indignum, per visum vidit Christum crucifixum se ad amplexum inuitantem. inare Ruperti Christum arcti simὰ amplexus 4 osculatus, narrat Christum, qud profundius oscula admittet et, diuinum os suum apertum. α hians praebuissedi simul etiam factum esse, ut
inter eos amplexus, tum diuino amore mai rem in modum inflammaretur, tum etiam sacerdotii. quod antea fugiebat, desiderium sibi inspirari senserit; quod, simul ad illuxit, cum suo Abbati indicas let, paulo post cum omnium gaudio executum esse. Adiung:t etiam
aliud. quo post eum ordinem susceptum, non Gulis lat confirmatus.Nam iacenti m lectulo, holui.
249쪽
138 Commentaria in histrum IV. Regum. Captam
hominis species apparuit de caelo labens, capite obuoluto, quali agnosci nestet, eaque se ita in eum tota dimisit, ut caput capiti. pedes pedibus, reliqua membra eum omnibus membris intime conamisceret: quin etiam ipsam ammae substantiam modo quiaam, qui verbis exprimi non pollet, ita peruaderet, atque impii meis reti& quidem citius& prosundius quam mollissima cera signo imprimatur. Addit velo, quod facilE credi possit. secutam es le tantam tamque incredibilem iucunditatem ae suauitatem, ut nisi ea celeriter a Deo inhibita esset, is quasi totiens voluptatis sine dubitatione animam de corpore abstracturus fuerit. Hoc utinartaui, de seipso refert ipse Rupert. lib. I a. in Matth. pag. isa.& ex eo Hier.Platus lib. t. de bono status relig. c. 37. Tropol. qui vult proximos peccato mortuos si
ad vitam gratiae reuocare, eorum infirmitati se accommodet oportet ac per excessum charit iis os oti, manus manibus inguam linguae quasi applicet. Idem faciat religiolus, ut tam aliis religiosis. quam saecularibus,quoad licet, per om nia se accommodet, ut faciebat Apostolus dicens : Omni in omnia factis sum, ri omnes lucris cer . Est enim in religione summa omnium vnio, concordia, familiaritas pitulatio, uti ex
S. Basil. Chryssest. &aliis docet Platus lib. i. de
bono status relig. c.27. dc 28. ET INCvRvAvir sE svrεR EvM J contrahendo membra sua magna, ut ea quasi adaequaret paruis membris pueri. Addunt Sept. 2Blaάit pum .um, id est halitu suo amando cale. secit puerum. Vnde sequitur. vax s. u. ET CALEFACTA EST CARO Purai J ut videlicet per calorem disponeretur ad animati nem de vitam : sicut ergo mater disponit embryonem in utero calefaciendo,ad animam illi a Deo infundendam, sic iecit Eliseus hie. Voluit enim Deus eum miraculum hoc operari eo modo, qui naturae estit conformis.Simili modo Deus Adamim efformans in hom: mutuentem, institauit in faciem eiis rati m nta.
puero deinde incumbendo aspiraret, tum m iorem seruorem orandi pro pueri resuscitati ne. Alleg. Eliseus ambulans reptiesentabatChristum ambulantem per Iudaeam, &ubique s mina Euangelij spargentem. Ita Euchen
E ocvtiosJ Varablac alij : strenuami.Sept. Eoria inest Mum enim puer capite laborasset. vi dictum est v. r 9. videtur caput habuisse ompletum humoribus, qui spirituum vitaliu mea. tus occupantes, eum suffocarunt. Qilare insper Eliseum calore, vita de vigore ei redditis e put confortatum, sternutando expulit humo. res se grauantesata cerebrum purgauit pueriit que persectae sanitati reddidit. vix s. 39. ET COLLEGIT EA EA COLO CYNTuioAHACUNpnita est cucurbita agrestis, qua medici
utuntur, ut pituitam vehementer expurgent; estque amarusima , unde vocaturi cirra, uti valles ius s.philos .c. 36. additque: non tantum
amara est, sed &perniciosa ; adeo ut si supra
quatuor obolos etiatu emendata sumatur, posust super purgationes & exulcerationes ventri Et mortem assurre, atque adeo admota exter us enecet scelus. Hinc discestu lium paupertatis. Audi Theodor. Qita autem vita Propht seram, inquit. nulta bubturit docetria. Nam erat rerum primis i Eliseu uuiu qui-Δm m mepit conuiuio olirtim agrestium e num autem panes hordeaceos viginti apposuit cent tim ritu, ιus abalis allatas. Eu 'im tantam bene icti emiserint, vi ct illas cen. um seriaret. ct is fatis: tem super sent permu M. MoRs IN OLLA J q. d.pulmentum huius ol lae amatissimum cst, ct pessi num, ut videatur esse venenum mortiferum. Tropol. morae liuora deliciarum mundi. quae guum & venerem prouocant ideoque varios uio: bos ac mortem praesentem Sc aeternam accersunt; amarae sunt ergo, ut colocynthides Aliter S.Berii. uti mox
AFFERTE INMiT FARiNAM J Parina enim quia glutinosa de leniens uittar amyli. ait Va lesius,colocyuthidarum mordacitatem dc acria moniam temperat , unde prudenter adhibita hie fuit ab Eliseo , li et potissima causa correctionis pulmenti fuerit virtus diuina de init aculosa. Simili modo in lepra Naaman curanda, aliquid iuuit aqua lordanis cap. s. do in ulcere Ezechiae Mando, aliquid iuuerunt Isaiae ficus: C. 2O.V.7.quia extergunt δc discutiunt tumores, si fiat cataplas na ex eis Sc farina hordeacea vel triticeae Ita Vallesias ce Serar. licet contrarium sentiant Angelo n. Ze alij, scilicet haec non iuuii Ie, sed potius obfuisse, ut ostenderetur cura. tionem hane sim non vi naturali, sed supernaturali de diurna. IN FONDa TvRRAE J Notat Theodor.q. 19.filios prophetarum nil proprii possedille sed vis
x iste in communi, ut iam faciunt rei sita. Tropes. S. Bernard. set m.6s. inter paruos:
grandae . b. rbab agristes continentem, us admon ι- m δε grauibra distrentem, ata ritate referram,sd tam n enefactι Spiritin sui censum. Subditi erga pilar resentes si monum osteritatem laruant:Missin ossa, cr non possint si stare. Sapiens uisis illinμ-tor non Uιrt mo cerri iubet satiram; ruoniam vini prarit, sed hortatur hab re caritatim , cuius mento uis et M ducia, qua prius ridibantur ama. ra. Potest iramgue praedicator in ta salutis auri incumstantium insonare, se nemo nisi situ Deis v ui saporem caritatis palato coriis in ante e. UT APPONAN CORAM villis cENTVMJEliseus hic miraculose multiplicans panes repraesentat Christum . qui bis paucis panibus pauit plura hominum mi ilia. Mystice ungula haec adaptantem praedicatoribus , vide Angelo
250쪽
Comusentaria in ta rum IV. Regum. Cap. V.
Elisei si rat Naaman a Dpra, risisque immittit auaro Amoniacaci Mi. NAaman princeps militiae regis 'Tiη. erat vir magnus apud dominum. suum. & honoratus i per illum enim dedit Dominus salutem Driae: erat
autem vir fortis & diues.sed leprosus. a. Porro de Syria egressi fuerant lata riculi. dc captiuam duxerant de Terra Israel puellam paruulam, quae erat in obsequio uxoris Naaman. 3. quae ait ad dominam suam i Utinam suisset dominiis meus ad prophetam qui in in Samaria profecto curasset eum a lepra quam ha bet. 4. Ingressu est itaque Naaman ad dominum suum, de nuntiauit ei. dicens:Sic & sic locuta est puella de terra Israel. s. Dixitque ei rex Syrte' i' alde.& mittam litteras ad regem Israel. Qui cum prosectus esset, Se tulisset secuin'
decem talenta argenti,M sex millia aureos.& decem mutatoria vestimenturum 6. detulit litteras ad regem Israel in haea veri, Cum acceperis epistolam ha Ms to quod miserim aci te Naaman seruum meum, ut cures eum a lepra sua.
. Cumque legisset rex Israel litteras. scidit vestimenta sua. & ait i Numquis Deus ego sum. yt occidere possim. ct vivificare. quia iste misit ad me. ut curem hominem a lepra sua 3 animaduertite, Sc videte quod oecasiones quaerat aduersiim me. 8. Quod cum audisset Eliseus vir Dei, scidisse videlicet regem Istiuet vestimenta sua. misit ad eum. dicens: Quare scidisti vestimenta tua 3 vensai ad . me.& sciat es Ie prophetam in Is rael. 9. Venit ergo Naaman cum equis & curaribus. & stetit ad ostium domus Elisei: i o. misitque ad eum Eliseus nuntium,
.dicens: Vade.' lauare septies in Iordane. R recipiet sanitatem caro tua. atquet mundaberis. I i. Iratus Na man recedebJt.dicens: Putabam quod egrederetur ad me. de stans inuocaret nomen Domini Dei sui. 8c tangeret manu sua locum leprae.& curaret me. I 2. Numquid non meliores sunt Abana & Pharphati flua iiij Damasci.omnibus aquis Israel. ut laver in eis Sc munderi Cum ergo vertisset se.& abiret indignans. I 3. accesserunt ad eum serui sui.& locuti sunt ei: Pater des rem grandent dixisset tibi pripheta, certe facere debueras:quanto magis quia nunc dixit tibi: Lavare. & mundaberis i 4. Descendit. A lauit in Iordane se .pties iuxta sermonem viri Dei de restituta est caro eius. sicut caro pueri pariauli. 6c mundatus est. I . Reuersusque ad virum Dei cum uniuerso comitatu suo,
venit, ct stetit coram eo, ct ait: Vere scio quod non sit alius Deus in uniuersa terra , nisi tantum in Israel. Obsecro itaque vilaccipias benedictionem a seruo
tuo. 16. At ille respondit: Vivit Dominus, ante quem sto. quia non accipiam. Cumque vim faceret. penitus non acquievit. i 7. Dixitque Naaman: Vt vis. sed, obsecro, concede mihi seruo tuo, ut tollam onus duorum burdonum de terra. non enim taciet ultra seruus tuus holocaustum aut victimam diis alienis .i nisi Domino. 18.Hoc autem solum est de quo depreceris Dominum pro seruo tuo. quando ingredietur dominus meus templum Remmon, ut adoret , 8 illo innitente super manum meam.si adorauero in templo Remmon,adorante eo in eo
dem lineo,xet ignoscat mihi Dominus seruo tuo pro hac re. I9. Qui dixit ei: Uade in pace. Abiit ergo abeo electo terrae tempore. zo. Dixitque cloi puer viri Dei e Pepercit dominus meus Naaman Syro isti,ut non acciperet ab eo quae attulit: vivit Dominus. quia curram post eum, A accipiam ab eo aliquid. xi. resecutus est Giezi post tergum Naaman: quem vidisset ille currentem ad se. desiliit decurru in occursum eius.& ait: Rectet iniunt omnia ΣΣ. Et ille ait:
Recte.dominus meus misit me ad te dicens: Modo venerunt ad me duo adole. seentes de monte Ephraim ex filiis prophetetirum: da eis talentum argenti.& vestes mutatorias duplices. 2 i. Di,it 'ue Naaman: Melius est ut accipias duo talenta. Et coligit eum.lig. auitque duo talenta argenti in duobus saccis 3: duplicia vestimenta.& imposuit duobus pueris suis quidc portauerunt cora eo. 24. Cumque venisset iam vesperi. tulit de manu eorum. & reposuit in domo. dimisitque viros. 5c abierunt. Σ . ipse autem ingressus, stetit coram domino suo. Et dixit
Eliseu i Unde venis Giezi 3 Qui respondit: Non ivit seruus tuus quoluam.