장음표시 사용
211쪽
dimisit ibi puerum suilin, A. Δ pertexit in desertum, viam unius diciac uini: venisset, Sc sederet subter unam iuniperum. petiuit allimae suae ut moreretur, ait: Susticit mihi Domine,tolle animam meam. neque enim melior sum, qua patres mei. s. Proiecitque se Sobdyrmiuit in uni bra iuniperi: Ic ecce Angelus D mini tetigit eum,& dixit illi: Surge, 6c comede. 6. Respexit,& ecce ad Caput solim se inericius panis, S as aquae comedit ergo, de bibit Arursu obdormi
uir. 7. Reuersusque cit Angelus Domini secundo, de tetigit eum, dixitque illi: Surge.comede. grandis enim tibi restat via. 8. Qui clim surrexisset, comedit, di bibit a ambulauit in .rtitudine cibi illius,quadraginta diebus de quadraginta noctibus, usque ad montem Dei Horeb. 9. Cumque yenisset illuc , mansit in spelunca: Se ecce sermo Domini ad eum,dixitque illi: id hic agis Elia 3 io. AeIlle respondit: Zelo Zelatus sum pro Domino Deo exercituum,quia derelique-
. runt pactum tuum filij Israel: altaria tua destruxerunt , prophetas tuos occiderunt gladio,deri lectus sum ego solus, de quaerunt animam meam ut auferant eam. I. Et ait ei: Egredere, dc sta in monte coram Dominor 5e ecce Dominus transit, de spiritus grandis c sortis subuertens montes,& conterens petras ante Dominummon in spiritu Dominus, &post spiritum commotio: non in commotione
Dominus, i 2. Ac post commotionem ignis i non ip igne Dominus, de post ignemsbilus aurae tenuis. ia. Quod cum audisset Elias, operuit vultum tuum pallio& egressus stetit in ostio spelucae de ecce vox ad eum iii cens: Quid hic agis Elia Et ille respondit: I . Zelo zelatus sum pro Domiuo Deo rcituum: qui ad
reliquerunt pactum tuum filij Israel: altaria tua destruxerunt, prophetas tuos occiderunt gladio, derelictus sum ego solus, de quaerunt animlim meam ut auferant eam. is. Hait Dominus ad eum : Vade, de reuertere in viam tuam per de
sertum in Damascum; cumque perueneris illuc, unges Haetaei regem super Syriam, i 6. de Iehu filium Namsi unges regem super Israel: Eliseum autem filium Saphat,qui est de Abelmeula, unges prophetam pro te. 17. Et erit quicum quo fugerit gladium Haraeloccidet eum Iethu: de quicumque fugerit gladium Iehu, interficiet eum Eliseus. i8. Et derelinquam mihi in Israel septem millia vir rum,quorum genua non sunt incuruata ante Baal, dc omne os, quod non adorauit eum osculans manus. a'. Prosectus ergo inde Elias,reperit Eliseum filium Saphat, arantem in duodecim iugis boum, de ipse in duodecim iugis boum arantibus unus erat: cumque venisset Elias ad eum, misit pallium suum super illum. io. Qui statim relictis bobus cucurrit post Eliam , dc ait: Osculer,oro, patrem
meum,dc matrem meam, Sc sic sequar te. Dixitque ei: Vade, de reuertere: quod enim meum erat, feci tibi. zi. Reversus autem ab eo, tulit par boum .dc mactauit illud, ct in aratro boum coxit carnes de dedit populo, occomederunt: cons br-Sensque abiit, dc secutus est Eliam,& ministrabat ei
I IMvir raso Exi s surorem,St potentia A sed hic temperandus erat umbra patientiae. Sc
humilitatis: himperus enim cum ut parua, ρομ
NipERvNJ rii rus enim amat loca calida dc sicca unde abundat in Syria ac praesertim in doserto. Vnde Plinius lib.16.cap.3o. Imrsero, ait, eadem seriis qua cedro. Et cap.qαμrisit cedrusHine baccie iuniperi sunt calidae robustae de essicaces ad stomachum ea- Iesaciendum,sccandum,& roborandum instar
piperis Se sinapis. Talis est viretetolos, de quoveta dicas illud Arabum adagium: 'HLava, uam humilemque dat umbram. Talis suit Ian rem unus e primis sociis S Francisci,de quo in Annalibus Naddingi ita legimus , anno Do
i is tremium lapidi bis illa pretiosis. impli, ne tiam vi intrias ct opprobris , lapides appetitispreti
tur,vel confricetur, ignes, amoris diuini exhalat, quibus auditores ad bonum stimulat, pungit, accendit.
Apposite ergo subiuniperi umbra quieuit Elias i Iuniperi enim baccae , quae ardent instar piperis, reptaesentant ardorem , S: zelum Eliae;
patris p quo te adiritimitia te sta tracto ciabant, o parem arctam ct aquam ινι uem Ad rint, ram metiram ct ι- meritu mai νem praestabunt: Τὸ ctriὲ te remisi tamquamsitain et in Uetate. Eimsimplicitat .m S. Francit. admirans , allaniabin dicebat: inam, si atro,
212쪽
. Commentaria in Librum. III. Regum. p. XIX. to i
apudens ad nominis etymologiam , ct propri Αquia teste Basidoro, ut cinis Iuniperi diutinuae accensos eiusdem ligni carbones seruat, ite hie in sacro pectore accensum seruabat ac morem. Et si ut Iuniperus est oblita aculei αseeundum Hieron. semper floret. semper nouos affert fructus, & numquam deponit virorem suum; sic hic poenitentiae compunctione & as petitate tauebat in se diuinae charitatis viriditatem. Pro tu riserum Hebri est ratiam,quod retinentes Septuag.vertunt ratiam, ut habent Compluten vel Milinam, ut habent Romana: hine aliqui putarunt est e r m. . . Audi s. Methodium tract. de Castitate apud Photium in Bibliotheca : Rhamnis virginitarem Distat, quia enim aculeatus est de pungit, hine denotat vitam asperam de mortificitionem, quae parens est, ctoutrirc castitatis) Rhamnis Boim a bra casta est, ct fortasse ex mili quadam inmvir sine ratura stirps hac ἀγνου appetatur H ι Mim p v r rotur , Osistituitatum contra res
ρura fit. Vnae γ Eliam frunt a finis Iezabesu in sios fugientem ad ybamnum primkm renis, atqne Gauditam suisse, citumi accepisse ; quia scientibus ni malum cauris o feminam cT -uptatem, pensa o tetumini uni castitatu lignum germinauit, quod ab auctore vita talis C Ita plantatum seis qui virginitatem complactantur. Sicque explicat illud Iudic.9.il. Dixero ο validis ad rh---:ι ni ct impera super nos,quia cum ficus, id est lex nausiae in paradiso,& vitis,id est lex naturae data Noe post diluuium, qui reperit vi. tem & vinum, ac ole id est lex Moysis de prinmetarum i hi enim ungebantur oleo fimen. tia hominum vulnera curare nequissent , misis Coart. Devi νhaineum d ea castuarem, qua ita im peraret,qua VNuptati in superatis etiam in retiquam umpas illa inter nata ε', quὸd nisi fici ρ rorat omnis, mere a se auedeunt Murum. Pt omne flammu ab umemtis: nullam enim ρ si hanc aliami gem reuturam, sed nul=ιmm ct ignem. II inc coepit homo iustitiam cccire , Deoi collanter per fidem Garere, ct sta μου si uetere. Hucusque S. Methodius. γ- Allegor. Rupertus lib. s.capite Io. per iunipe- ψειν π tum accipit sanctam & viuisi eam Dei crucem, ad quam confugit fiditis , dum timore,aliaue tentatione pulsatur: illic ambit mortem , illic optat commori Christo, quia eius eruci totum se subiicit,optatque ei configurari α concruci
pauor . tanta constet uatio in Elia. qui pauid ante impavidus certarat cum Achab de Baali tis,eolque superaucratὸ Resp primo, quia su
duxit Deus illi robur a se inditum, ut aenos e-iet Elias . illud suble donum Dei. se vero ex natura sua timidum, uti sunt alii homines. Hac de eausi selet Deus sanctos, qui praeclara pecserunt, obiicere timoribus& tentationibus . o. eos construet in humilitare, ne efferantur, sed cogamur ad Deum recurrere. Ira s Chrysost.b Ail de Elia de Petro, quae extat apud Suria die prima Augusti: Deso, inquit, de cara νιτ ινι mira uilla,qua ostensa fuerant. Λ ab Lias d
apuae inpotensus ausuis id quid faciat
tempore Driti ipsi operabatur, stetes, pr&c pes, cor ν-puli Hia μιιιι Abant 1 cara et re, μω abs sisti etiam mulier rea pr-ta ita ιιν Mitu visa est. Ab s. Deus, o natura humaria redarguta fuit. Et paulo post Non uno, aut alteros a quadraginta d -- aufugit, cor ad regionem omnino doratam se ς-t His,non nutrimentum, non cibum aliquem sitium se-r L nam tamquam ebriinyra metu, cetera nihil cum vasar, id disrta. raniῖm regionei equibatur. Idem
pene lite habent Angeloi. & Rabanus Sarmi uiui, visi sus uani strua assumma rapiuntur, quam a vero in hac vita sint, nι superbiant rei a
Addit S.Chisin. Peum voluisse hoc meta
puni ς crudelitatem Eliae. qua scio. pseudoprophetas occiderat.Uerum hoc est iu probabile, cum hoc secerit iustu Dei ex zelo, ad tollendam idololatriam. Secundo, quia Iezabel videns prophetas suos
omnes ab Elia occisos. solebat contra Eliam.ad eum ditissime excarnificandum, α habebat mmanu Achab regem maritum suum, per quem poterat innumeros milites in Eliam immittere Q, a re magis timuit Elias letabelem , quam Achab de Baalitas. Nam ut ait Eccles. cap. as. z 3. Non ' capκt nequius super caput ι labri, o non
est ira si raram miseru. unde S. Ambros. Epist.23.grauiores ait esse tentationes mulierum . qua
virorum, utpote quibus viri fortes victi, pr stratique sint. Sic de S. Minardus Set m. σέ. inter parvos. Hinc s.Petrus, qui pugnarat con tra totam cohortem, & Malcho aurem amputarat, timuit ancillam, eiusque metu Christum
UT MORER et J Dices , Elias fugiebat
Iezabel volentem se occidere, fugiebat . ergo mortem. Cur ergo eandem illa optat Rei primo, quia in iuga eiusque dissicultatibus. αvitae aerumnis creuit labor , indeque dolor, dcinosor Eliae . qui ita eum depressit , vi optaret mortem ad aerumnas tot tantasque euadendas, quam prius iugerat. Sic videmus eos. qui peste mortemque euaserunt, si postea in grauiores tribulationes de pericula incidant, optare dice-Ieque: utinam mortuus fuissem cum sociis utinam pestis me cum ceteris abstulisset. Tales fuere Graeci,qui capta Troia redeuntes acerriuma tempestate iactati optarunt si in obsidione Troiae occubuiste:
Aiaci Ihsti, Hectori Atridis minor; Priamo Agamemnon. Pisuu ad Troiam iacet nox putatur, ait Seneca in Agamemnone.
D secunda oc potior causa fuit, quod Elias meret occidi a Iezabele . non quod mortem metueret, sed ne videretur superatus de victus a IeZabete . de cum ipso vera Dei religio. Iezabeleium iactasset, si occidissse Eliam , de cum eo supplantasse Dei fidem, de cultum. Optat ergo a Deo sibi mortem immitii, ne illa a Iezabele inferatur non tam sibi, quam Dei cultui, de reli-g oni. Sic Herodias occlait S. Ioannem Baptista n Elueantitypum,& Eudoxia S.Chrysosto mum. Vide S.Uetrum Damiani tom.2.serm. de S.Vi ali. Allegor. Elias repraesentat hic infirmitarem christi pauentis in notio.Ita Rupeat .lib s. c. lo. SurFiciet uiui Doui NE, huc usque via iste,
213쪽
-1 Commentam in Librum III um cap. XIX.
ac tot tantis se beneficiis , te ortiatum ibilis. Sussieit mihi, victile Achab de pseudoprophe
Metilium presei Abraham Isaac, Iacob m. tum proximi, nimirum prophetae talo antὰ a Ioa- leocos quos ego ut me seniores ac patres, imo ut Martyres veneror. Vεῖ PκoigciretvE 1ε ετ danaRMIUtT IN vMBRA ivsi PE RiJ exta studine itinetis, &ex moerore animi. Uorro umbra iuniperi exilis est, tam iuniperus pro frondibus siminas habeat, de noxia. Nam ut ait Virgil. Ecloga io.Iuni P visumbra:quare umbra hac potius capitis dolorem de moerorem in Elia auxit, quam minuit. Vnde umbra haec typus est humanorum praesidiorum.quae clim vana sint Se noxia ad ea tamen confii uni homines, dum potius ad Dei tist que umbram&protectionem, velut vi lem de solidam consagete deberent cum sponsi, que ait Cantici 2.3.Sub mha illius, trium δε- Ieram ambeisi Ostu eius descis xtturi mea, Et cum Ierem.Thren. .ro. visitas reis nini Cibria stas Damamus t i in pumisn ris,cvi ducimus:
In umbra tua vivemus in Gnitibus.Chri Menim, ut
Ietem. cap. II. .Malesiam. inquit homo qui cre dis in homine,&c. Eris enim erasim inca in d strio. non videbit coem ventris Miam. Benedictas Hrqui in Domino.
V 7. Gκλ unis Tisi avset Ar vi A J usque in montem Horeb, ut ibi videas. de audias Deum vers tr. vidit de audiuit Moyses. Sic cuique fideli strandis testat via ad culmen sanctitatis εο perfectionis , S: grandior via restat in taesum vias s
NOCTi Bus UsuvE AD MONTEM DEi HostvsJHinc patet huic cibo de pani admirandam a Deo inditam fuisse virtutem, ut Eliae vires sus-ficerent ad iter agendum sine alio alimeto pet. o.dies de no .vide Auctor Mirabit. S. scit. Iptur .lib. 2. s. asserit, panem hune mirabiliter factum manibus Angelorum, licet Abul. naturalem de communem putet fuisse, cui Deus hac vim ad consertandum Eliam indiderit, ut alio cibo non indigeret. Tropologiam totilis historiae habet S. Betinata. toto Setin.M. inter parum. Allegor. per panem hunc Eliae. Patres accipiunt Eucharistiam , cuius virtute per49.dies, id est per totam vitam , quae nobis est tempus ieiuni j d: poenitentiae , ambulamus ad temIM: Horeb . ut scilicet videamus Deum deorum insio. Ita Pasehasius Radbertus lib. de Sanguine de Corpore Domini cap. io. Algerus iis a. de sacramento Altaris cap. i. Ruperi .lib. s. p.ro. R. Samuel Maroch. lib. de Aduentu Messiae
Magog. panis hic repraesentat suavissimam, resectionem sanctorum in Geso, perquam ison Αλdiebus, sed per omnem aeternitatam sine ci-ia sani, sortes, laeti de gloriosi permanebunt.
ADR si NTA Dirsus I sine alio cibo. ideoque ieiunus. Paucorum dierum iter est ,
Bersabee usque in montem Horeb.scilicet quatuor, vel quinque; praesertim cum Elias tam n cte quain die ambulatet , dc timor ei adderet alas auSerarius .unde patet elim metu. pa re, incerore de angore perculsum, vagabundum in eessi se,hue illucque diuertendo, quo eum voluntas ctebat, non tutem rectum tenuis te iter;
ac sortὰ nee sibi in animo praefixisse viae terrulianum scilicet ire in Horeb. ita Abul. Nota hie, Eliam ieiunasse M. diebus, aequEae feeit Moyses. 8c postea Christus cuius imit tione Eecletia instituit ieiunium Quadrageta
Scripsit S. Ambrosi A. de Elia Si ieitimor in
quo ostendit commoda ieiun j, adserti evanahae de re e sacra Seripi.exempla, aequὰ ac nocumenta ebrietatis 3c intemperantiae.
HOREsi Horeb est mons Sinai, in ostendi Exodi Π. v.s an quo Moyses legem a Deo a cipiens in eo collocutus est. Exodi 19. viscilicet in eodem Elias pro lege Dei patiens αpugnans, m eodem colloqueretur, de moduad eam propugnandam ab eo acciperet.
MAssiris spELvncAJIn hac spelunca ut in videturὶ Moyses a Deo obtectus Exodi 33.2r. vidit tergum , de gloriam Dei pertranseuntis, ideoque in illa eamdem vidit hie Elias , sed alio 1 hennate. Moyses enim vidit in specie in gentis lueis, resplandoris, Elias vero in specie
sibili aurie tenuis, ita R.Salomon, Lyran .3c alii. Hine spelunca haec priscis fuit in magna vene ratione, adeoque Iosephus lib. a. Antiq. cap. 12. tradit, ante Moyss aetatem locum illum ita a liquis visum esse sacrum, ut pastores religione quadam prohiberentur, greges ad illum montem appellere . quia ibi diuinum esse aliquid su*reabantur. Symbol.s.Gregor.lib. 2.in Ezech .homil. II. Elias, ait, cum rorem Dominisecum loquentis audia
us; quia ram per contemplatismigratiam vox sinper mi Ggratiast in mole, totas homo iam intras luncam non est, quia animam ramis cura ν δει, si stat in estis, quia mortalitatu a gustias exire me tum. Sed iam qui in ossis siclinica commi, γνerba inaure corris percipit, nec se est visu. Glit:quia dum per supernam gratiam ad ahina in- te umda sitimari quant. suesimius leuanuir, tot simper per Manilitatem nosmetipsos intessinu nostra premered emas,nec emur in sapere, quamvre ire sapere. Et nonnullis interiectis r . Q enim Oenore, ct sariem operire, est vocem interioris stantia audire per mentem, , tamen ab ammori. o parta ocidos certi curarete , ne quid sibi in ira corporis animus fingat, qua Hique tota, ct νbique circumscripta est. ZELO ZELATus suu PRO Do ii No Dro VEXERCITONI vi tollerem cultum Baal Se ido lorum, de ideo Sue o. eoriam antistites occidi. Rursim verti potest eum Uatabi Mira tulit pia teneor pro Domino Deo. q. d. Crucior in honorem
Dei quadam quasi zelotypia, dc quasi sus in
214쪽
Gmmentam in Lil eum III. Regum Cap. XIX. io 3
rem Dei per tram .crucior, eum videam sena- Itogam. quae sponsa eii Dei, ab eo deficere, de ad Baal quasi ad adulterum transire.
ALTAR TUA DEset Ruxinus ri Praeter aurare enim a Deo constituturn in templo Ieros lymae, multi ab ea remoti in montibus vitaimis altaria Deo vero erexerant, quae vocabantur emel a , in iisque sacrificabant, quae licet Deo minus placerent. tamen ipse ea spiritu haeretico de impio,quati, illa essent Dei non veri, e uerti nolebat. ita Abut& Setar.
ι Nota, finem & scopum huius visonis suisse.
io,iam ut Deus Eliam ira,taedio, cic dolore ob licentia, Curi impunitatem,& scelera Iezabeliso Baalitarum succensum consolaretur,mitigaret, & erudiret. c., μι- Primo ergo ipsus oculis. & sensibus ossea ven-ν . tum validissimum., adeo ut is videretur se uersurus montes,& contritutus petras; mox in gentem terrae motum ; deinde ignem arden tem, α flagrantem,q. d. Mihi,o Elia, venit,ter ra,ignes, adeoque omnia elementa. omneque creaturae mediae, summe.&imae, ad manum sunt, ut idololatras,&Iezabeleiu perdam: athie modus prouidentiae,&clementiae meae non est ordinarius & esitatus, nec congruus deoque nolo eo vll, unde ait: Non in ea Dominis Q.i odenique loco Deus auribus Eliae ossest lenem auram, siue spiritum,&sibilum repraesentantem se,&suam clementiam ac prouidentiam:
spiritus enim hic lenis significat Dei patientiam,& longanimitatem ad punienda peccat , quam imitati dc induere dei t Elias.& qmuisvit Apostolicus. It S.Ireo. lib. . contra haeres.ca 37. Docebatur, ait,pione a turbatis, ct com talior ad vindictam milius Et Tertullai e Patientia cap. inn, olla stiri eius sid' est Dei in musini, ct mnsuetismi. qui risu inrbiae meratur, non tui iis litui, sed mire raserenitatis apertM,or si is, quem terti. vidit Eliannam ubi Deus, Hi ct alumna erus, parientia si et . Et S. Macarius homil. 6. Esci, inquit. x aura tenus o in ea Dominus. tiquet eua quod quin D inmisia estis ρMe, o trahiquissitate.Et Theodor. quaest. s7. Per i ,ait gendos.quu lenitas, breu- rutvi , ct ιlamentia Mograta: unumquodqMautem Eurum attrahit hominam improbit M. S.
Chrysostomus homil. 1 . de Elia in fine assetit, ideo Deum cito rapuisse Eliam, ne, si diutius viveret,igne,& zelo eius perderetur orbis, sed in zelum seuerum Eliae seuerior est Chir aeSie & Procop. sum, . secundo, hie lenis spiritus siue sibilus detiis lit vocem Dei ad Eliam, qua Deus eum nimis perturbatum, pusillanimem , putantemque, se unicum superesse Dei cultorem, di propnctam, erudiuit; unde ait: Mileti inibi siptem m Ua
Tertio. spiritus hic subtilis signifieabat Dei
vis tutem. Q citatem, de vindictam omnia penetrantem. unde indicauit Eliae modum vin dictae in Baalitas exercendi mi Hazael, Iehu cElisaeum,non per ventum, terrae morum, & ignem .ita Caiet. & Antoniis Fernandius in vi sionibus veteris testa inerui visone 9.
Igitur spiritus hie lenis simul erat subtilis, Macer. Deus enim Deitiue sapientia.& prouid ita operatur.& castigat tam ibritier, quam lita uiter. Igitur Deus hac visione non volebat Eliae zelum vindictae improbare sed moderari dumtaxat, ut non fieret ex ita. &perturbatione antismi, qualis erat in Elia; sed ex lenitate , cta more iustitiae. unde mox eidem vindictae rationem,& modum praes. ribit. stilicet ut ungat in regem Hazael, M letis, ac Eliseum in pro phetam, ut ipsi eanrilem peragant. Porid haec omnia per An elos, utpote Dei administros,ut ait Apostolus I Iebr. I. vlt factas lint.Vnde Chald .vertit: BDeseria inmisit νeMutur , ct ante eum erat extiritus Angelauerum venti diserumpentium mantes, ct cons ingentrum πιυδ ant mininumn erat in exmuu Angriorum rentima testas mmmiro Da exercitum a divisium renti erat exoctius angelarum ci minat sexcitantium ter Le motum ὶ non erat in exercitu Angelorum com marisiis malisvi Domini: ct post μι uiuum com-- timetis,exm tus angelaru mignis Iron erat in exercita: Au tirum ignis maiestas Domini: ct post exercitum
Augelarum uvis vox canentiam in limio, quasi de muleentium Eliae animum incerentem & pe
Symbolice, hae visione significabatur Dei θωἀυ.
natura, de maiestas quae non eis ventus, nec tetra, nee ignis,nec aliud corpus, sed subtilissimus, mitissimus , & purissimus spiritus. Haec ergo Dei apparitio fuit quasi scintlatio diu atu, ut loquitur Tert quae sui reueremiam a nobis e torquet .Rursum. significatur hie Dei indoles, cui propria emenitas&cle inentia.Tonat Deus silminat, si Frat, concutit montes, sed id quodammodo facit inuitus, de tactus dolare indis miris s.quia proprium est illius misereri S parcere; atque ideo non inhabitare dictor in tui bine,& igne quia haec aliquid sonam horribile, , di humanis commodis importunum, sed in a ra tenui quae recreat, dc reficit laborantem spiritum .ait Sanchra ex Theodor. si est S.Gregor. lib. s. Moralium .c. 26. cuius vel ba mox. recitabo. Aruer ea.
. Allegorice, repriesentabatur Christi salua. toris in mundum ventuti spiritus fore diuersus &aduersus spiritui Moysis, Eliae,& legis v teris. Deus enim in Iloreb. siue Sinai, dans legem Moysi, audiri secit tonitrua , micare sulgura, ignes corustare. montem tremere, Exodi 19 &ro. ut duros Iudaeos sui, suaeque legis metu percelleret. Idem fecit hie Elias, cum per eum violatam legem, suique cultum restaurare vellet. At velli cum filius Dei in carnem des endita, venit in spiritu lenitatis, ad mansuetudianis, iuxta illud Isai ae a. r. quod citat Matth.
215쪽
eto Comnientaria iis librum LI. Regum Cap. XIX.
tam non et, di inium fumigam maeninguet, unde cum Ioannes,&Iacobus vellent, ut Christus in Satriaritanos eum non recipientes instat Eliae e caelo vibraret ignes, & fulmina, ipse eos repressit, dixitque: Nescitu cum, servae estu. Fit timisu non renit anims pensire,sed saluare ; Lucae 9. s .itas. Ire iustis q. cap. 37. in quit,a ut ritu significabatur post ligem, qiratara est per Mosen, mitis is tranquuta, o runt His mitu, Oma, plura requietis. Et Ruperi. Non in rus inquit, Iudamum captiuitatiλιι erat finis . nondum
venerat insitas; si diu Ditu aura linis H esticultis ct secretus suit ejus aduentus,quem viast de aura Drui, id est δε inrita s. Maria Virgo concepit. Hunc spiritum lenitatis Christus commendauit &impressit S. Petro, Paulo, ceterisque Apostoli si A Wr .ctὶ constitere ne et Deus non . . cis τάδsubtile aliquid inbuit , hus quod de incompto heu bili si flantia ater iuratu audit. Quasi mimsistam rimis ora percipimus acum se rem imi cum ripta veritatis contemplati ine salisa dus
Idem praestitit Deus Eliae , dum eum, post
terrores, luctas,& pugnas cum Baalms, curru igneo rapuit in caelum , ubi aura leni, id est plena pace mentis de corporis fruitur. Simili modo ergo, qui tentarionibus agitatur , non demutat animum, sessiat, ei successurum stritum aura s,id est cimolitionem, quietem, de
Secun d b, tradit ut hic forma , ait Sanchra, viris Apostolicis, de Praelatis, quae in corriget, &fidelibus.Unde hie est spiritus legis gratiae& B dis, aut puniendis diuinae legis transgressori- noui testamenti,qui longe potentior Sc essica cior est spiritu timotis, & terroris veteris test menti. Hue saeit Apolostus de Euro vento v Iidissimo certate cum sae, uter esset potentior, Wter scilicet viatori pallium excuteret. Sane noexcussit Eurus, imo viator Euro flante magis pallio se inuoluit, ut Euro resisteret ; sed illud ei suo ardore & calore sudorem ei excuties existorsit sol, simili modo plus valet, plus potest te. nitas, quam violentias plus amor, quam timor; plus ardor, quam terror. Recitat fusius hune Apologum B. Petrus Damiani lib. I .epist. is. ad Alexandrum II. Pont. additque:Si Miam sinum consi iti acquies res populi mitia responderet, totam istari sui tu is imperis subdidior; sed quia ceruorum,orum suprem credidit, diuisis a si iacem tribulis, sim/m reni potentiam humilιm serit. Rhinocerosciam qui rabida persequentium canum ora ta rima perinisate comemnit, capi siegremio blandariumunm pauesit. Porro f.Gregor. lib. s. Moral. cap. 2 s. explicans illud Iob c. q. Et racem quasi aura litis a.disii Qui inquit, per racem aura linii nisi Olim sancti invitio designatur. Q-i ramem super Aps
las veniens per exteriorem sonum,tamquam per νth morern dimo iratur,ctim siluit: tactvi est repentὲ
deca, onus tamquam aduenioris sibitus ritimistis. Sanctus enim Spiritus cum se notitia humara im-ticissitatis issimi at,ct sonitu vehementis spiritis . O ce aura lims exprimitur:quia scilicet venism ct ιμh ιηι ι' o seris.levis.qtria notitiam sium potet cum ci picumque Uliat nostris sensus temperat:
hanc temperet,ariuntutamen sius in rinitatis nostra cautarem illamnanda pertiniat.
Tropolog.significatur hic prim modus,quo Deus poenitentes de persectionis studiosos exercet & dis nit,ut eos ad persectionem saamque familiaritatem perducat. Primo enim eos terrore mortis, itidi cij, de gehennae quasi vento validissimo, terrae motu,& igne percellit, com pungit,ciet lachrymas,ac deinde ut spiritus a rae lenis eos mulcet adoptat. recreat, de ad altu contemplationis verticem sustollit. Audi S. Gregorium s. Moral. 26. Spiritus ante Dominum euertit monus, ct petras conserit, quia pavor qui ex a luciatu eius urit, ct astitiam m cors, mini deii
cit,9 duritiam liqui sinit: est ilia commotionis, ct igni non in se Dominus dicitur ; s verbis si Drauno non negatur. dia nimirum mens cum m
bus Guari debeat; nempe ut illa imitetur, quae maxime sunt in rerum natura violenta, ve tum nimirum, qui concutit , atque subuertit. montes ; de ignem , qui consimit. & dissipat omnia, idque celeritate incredibili , neque suauitatem assumat tenuis & restigerantis auiarie, donee Deum aduenire videat, quem ant cedunt quali stratores viarum, dc pnecursores ad parandum hospitium , ventus. commotio, ignis.
bat enim ventum valide perstrepentem, termmotum locum conquassantem, auram tenuem
sibilantem; ignem vero partim audiebat, v pote stridentem, partim vel 5 videbat, utpote
C OPERviT vvLτvM so M PALLiri ut Deo se hisce signis ostendenti reuerentiam exbib ret,quasi indignus qui in eum aspiceret, eumque contueretur.
Dio) quia sese opponebant cultui Baal in na-
RELic Tvs svM EGO soLvs propheta dc Z lator verae rei gionis, qui me valide eidem oppono ET QYαRvNr Aui MAM MEAM J veme occidant et me ergo occisis nullus supererit propheta, nullus Zelator , qui tuum cultum propumet, dc Baalitis sese opponat. A mereo est de vera religione, O tuo cultu, de t ta Synagoga : omnia occupat impia Iezabel, tuque colitur Baal: ubique exundat perfidia, Scidolo tria. Haec est causa mei doloris Scinc roris , meae fugae & exiiij, ut mori optem p D tius, quam viuere , dc videre tanta mala gentis meae, de populi Dei. Ira Elias moerore, ira αzelo contectus. Ux Gas HAEAt L REGEM SUPER SYR AM, v '
Glls PRO FRETAM FRO TE J ut hi ultionem iustam de Baalitis , quam tu o Elia adebdesideras, reapsa peragant.Vnde in Eliae laud bus dicitur Ecclesq8.v. S. Qui ungis reges adpa-mttntiam, id est ad menam ct ultion in impi rum, ut sint diuini cultus vindices. I iues νεν id est regem designabis, regnum ei deferes. Est
catachresis: quia enim unctione creabantur reges.hinc tingere, est regem creare. Nam H
zael non fuit unctus ab Elia. sed designatus rex ab Eliseo, quem ad eum misit Elias: Iehu vero in regem Israel unctus Lit ab uno Eliseidistu
216쪽
Commentaria in Librum III. Regum. Cap. XIX.
discidulo. ut patet 4. Rest. 8. 13. & seq. Itaque A scilicet Baal, ut eum osculo 'me tauret,
Elias hae e iusta Dei executus suit per Eliseum, quem idcirco iustu Dei sibi subrogauit. Sie Eliseum non legimus unctum , sed immisso a 'ia
in eum pallio designatum prophetam vers. a m ira Theod. Raban. Dion. Abul. Saliarius. sanchra tamen αὶ reges proprie accipit, censet que omnes hos tres ab Elia fuisse unctos, licet id Scriptur. factum non narret. Ideli enim videtur Elias iussu Dei rediisse per desertum in Damal- cum, quae longior & inali cenior erat via, vi ibi Haetaclem in regem τntaret : esto enita Hazael postea rursum ab alio unctus sit,tamen nil prohibet. eum prius ab Elia fuisse unctum. Sie enim
David de Saul bis .ncti suere. Haec sententia probabilis est, atque hunc versum proprie ad litteram Evi Eset Da AnzLMEvLA J Erat haec vita in tribu Manasse cis Iordanem. Fuit ergo Eliseus de tribu Manasse, sicut Elias de tribu Gad. ita S. Hieron. Salianus, Ad richom . dc alii; licet S. Epiphan. dc Didori in vita Elisii dicant, eum ille oriundum ex tribu Ruben, qui ct addunt in
ortu Elisei mugiisse unum e vitulis aureis, quos conflauit Ieroboam , ct illius mugitum auditum sutile Hierosolymis, de ex eo sacerdotem que dam prudentem coniectasse. eo die aliquem esse natum . qui futurus esset sculptilibus omitibus aseque idolis exterminium. VEM. 7 ETtRιT , micv34M E F vGERiT GLADIvMHAEAEL, OCCiDET Ev1il Luvi Quomodo Hazael & Iehu occiderint idololatras, audiemus insequentibus. ET Pu Grai T GLADI v a IEnν, INTERM ci ET EvM ELisEvs J gladio non corret , suum Deum 8c Dominum. Nostervertit t o Q movi. ut notet ritum modumque adorandi. qui erat osculari manuin idoli; vel in num propriam eo ritu & gestu quasi oscularetur manum idoli , utpote remoti . ve orge Hunc ritum inlinuat Iob cap. 3L. 26. Si ridium. Ωιm fulgeret. ct Iuram ii dentem cure, ct mlatum es in abscondiro cor meum, o summanum meam ore meo. Huius consuetudinis externi quoque meminerunt. Plin. lib. 28. capi a. Plin. Inter atirandum dexteram ad ostilum resertinis. Minutius in Octauio : Cinyiis filii laι ros rapido ripa, νι vulgia superstitisseis Ieser, manum eri admorum, οβ catam iniis implfit. RI Pr RiT ELis EvM Fi LivM SApii AT ARAN. VERI. I9TIM INs eum Duonε cibi ivsis a ovu Jergo Eliseus agriuola locuples, utpote qui haberet duodecim iuga boum, iique agrum ingent cm c teret. Nam boues hos ipsius ibisse patet ex vers. vlt. ubi ipse par boum mactauit pro epulo, quo
TI Bis v Nus ERAT J Nam quinique iugum boum , siue par boum suurn habebat aurigam maratorem; quare duodecim eram hic iuga boum, S pariter duodecim aratores, e quibus unus erat Eliseus. MisIT PALMuri s M svps R iLLvΜJ ut eum vocaret ad se sequendum, eunque iaceret
sibi socium, suique instituti participem , vii iam nouitus in Religione datur pallium, liue vestis eiusdem Religvinis. Simili modo olim sponsus sponsam libi adoptans, tegebat eam pallio sim Vnde illud Ruth ambientis nuptias cap. 3.
acriter redarguet, minabiturque mortem praesentem , de aeremam, inquit Angelom. Rabanus, & Hugo. Planius accipias haec de gladio de morte corporali: illo enim idololatras occiderunt Hazael de Iehu, quibus hic Eliseus comparatur. Eliseus enim Occidit εχ. pueros idololatrarum filios sibi insultantes , dicentensque et Ascendecvie 4 Regum 2. ac verisimile est eum instar Eliae magistri sui, iuxta hoc oraculum plures alios idoloia: ras interfecisse, etsi Scriptur. id non commemoret. ita Abulens. Lyran Caietam sanchez
te. Hac ergo caeremonia institurus est Eliseus propheta socius & successor Eliae, eiusque
cor omnino a Deo immutatum est. atque ex tui
co factus est Relistiosus, ex agricola Propheta, ex idiota theodida s. vi de statim reliquit ires. domum, patentes, & secutus est Eliam. Addit Sancher eum luisse unctum ab Elia; hoc enim iusserat Deus vers. a G. Vnctio, inquit, Eliseum fecit Prophetam i hic enim ungi sol bat in pallium autem, Esae contubernalem S m
in ODENiMMEvM ERAT, FE ei τι di J q. d- vias dio Ego non nisi pallio te tet: , sed Deus cor tuum tetigit, illudque ex earnali fecit spirituale. & cri
d ἡ .es o ' intelinquas & alacet me sequari ,
sum q. d. Fallaris Elia. non certesque ut ego cum idololatris.
es sellas. En Elis is tibi accedit : en septem millia Wirorum inicolarum , quae derelinqιiam. Hebr. 'o Usarii , id est remanere tinciam, reservabo, custodiam, ne a Ieza l occidantur, aut persertamur, dc ad cultum Baal tra- dueantur. ET OMNE Os QUOD NON ADo vir
OscvLANs MANus J repete inquam , id est eustodiam & in vita conseruabo. Sensus totius versus est q. d. Et custodiam septem millia viatorum, qui non flexerunt genua ante Baal, nec osculando manum eum adorarum e erat enim hoc duplex genus adorationis, genuflexio dc oleulatio manus. Olcida rimanio,Hebr. ν solos eam, Greel. in D. III. TvOT PAR BovM ET MACTA vi T LLUD. VEM. etim ιN ARATRO BovM COIT CARNEs , ET
DEDIT PopvLo Er co MLDεκvuT J Eliseus quia festinabat, Sc gestiebat illicosequi Eliam, idcirco us is est aratro pro l gnis . ad coquen' dum carnes boum. Dedit eigo typum &plum nobis, Dei vocationem illic b, resolute ec constanter sequamur, uti norant Caietan. ΘAbulans. Cesebrauit.enim conuiuium quo stas valedixit; ut ostenderet se boues, aratrum, agrum, omniaque relinquere, ae laetum sequi Eliam. Hine colligit Abulens. eum fuisse iuuenem dc ίγαμον, id est, sine uxore & caeli natalioqui enim petiisset ab Elia facultatem taurandi
217쪽
tam uxorem fle filios, quam patrem Sc matreua. Rurni in Eliseus, ait Abulens. nihil voluit sibi teliquum manere in is lo, ut libet de e peditus
transiret totus ad Dominum: idcirco aratrum. α - consumpsit qua in te exemplum dedit Re
ligiosis. vi idem faciant. Hinc ει S. Ignatius Epist. ad Philadelph. Eliseum asserit sutile caeli. hem & virginem: nimirum Elis , Dei vocantis
instinctu iam superior erat omni tersena cupidita. te. Ni n ut ait s. Cyprian. tract. de Orat. D A min. ad illa: ad reniat retnum tuum: Qvi renunti
cram. cap. Si Dein in nota regnat , licum habmaduras rivi non p. s. Culpa non regnat, peccatum
vers. 23. dicens Deum Israel esse Teum montium, in masse reparat betam, in qua rursum iri ductu /rofigatur I capsus M ab Achab veniam ii tam ue contra iussum Dei impetrat vers. 3 3. Achab a Prophe a vulnerato redarguitur , aurique se fit,ili modo vulnerandum, imὸ occidendum, eὸ quia Senadad Zignum morte libὸium aemiserit.
I. Porro Benadad rex Syriae, congregauit omnem exercitum suum, &triginta duos reges secum S equos & currus : & ascendens pugnabat contra Samariam,& obsidebat eam. 1. Mittensque nuntios ad Achab regem Israel in ciuitatem, ait: 3. Haec dicit Benadad : Argentum tuum ,& aurum tuum meum est: dcvxores tuae, & iiiiij tui optimi, mei sunt. q. Responditque rex Israel: Iuxta verbum tuum, domine mi rex. tuus sum ego, re omnia mea. 3. Reuertentesque nunti, dixerunt : Haee dicit Benadad, qui misit nos ad te : Argentum tuum , ct aurum tuum, & uxores tuas. ct filios tuos dabis mihi. 6. Cras igitur hac eadem hora mittam seruos meos ad te, & scrutabuntur domum tuam, dc uomum seruorum tuorum ; & omne quod eis placuerit, ponent in manibus suis, dc auferent. 7. Vocauit autem rex Israel omnes seniores terrae . &ait; Animaduertite. & videte. qu niam insidietur nobis : misit enim ad me pro uxoribus meis. & sit , de pro a
gento Z auro; 'non abnui. 8. Di xeruntque omnes maiores natu, Sc uniuersus
populus. ad eum ; Non audias. neque acquiescas illi. 9. Respondit itaque nuntiis Beniadad; D.cite domino meo regi; omnia propter quae misisti ad me seruum
tuum in initio . faciam: hanc autem rem facere non pollum. Io. Reversique
nunt ij retulerunt ei. Qui remist, ' ait: Haec taciant inihi dij, 5: haec addant. si sustecerit puluis Samariae pugillis omnis populi qui sequitur me. II. Et respondens rex Israel, ait: Dicite ei: Ne glorietur accinctus aeque ut discinctus. i Σ. Factum est autem . cum audisset Benadad verbum, istud , bibebat ipse Sc reges in umbraculis. Je ait seruis suis: Circumdate ciuitatem. Et circumdederunt eam. I 3. Et ecce propheta unus accedens ad Achab rcgem Israel, ait ei: Haec dicit D minus: Certe vidisti omnem multitudinem hanc nimiam ecce. ego tradam eam
in manu tua hodie; ut scias, quia ego sum Dominus. Iq. Et ait Achab r Perquem λ Dixitque es : Haec dicit Dominus: Per pedissequos principum prouinciarum. Et ait: Quis incipiet praeliari r Et ille dixit; Tu. I . Recensuit ergo pu ros principum prouinciarum, & reperit numerum ducentorum triginta duorum; Rrecensuit post eos populum . omnes filios Israel. septem millia ; I6. de egressi sunt meridie. ' Benadad autem bibebat temulentus in umbraculo suo. ct reges triginta duo cum eo. qui ad auxilium eius venerant. I . Egressi sunt autem pueri principum prouinciarum in prima fronte. Misit itaque Benadad. Qui nuntiauerunt ei. dicentes: Viri egressi sunt de Samaria. a 8. Et ille ait: Sive pro pace
veniunt, apprehendite eos vivos; sue ut praelientur, vivos eos capite. I9. Egressi sunt ergo pueri principum prouinciarum. ac reliquus exercitus sequebatur ;χo. de percussit unusquisque virum, qui contra se veniebat; fugeruntque Syri: &persecutus est eos Israel. Fugit quoque Benadad rex Syriae in equo cum equitibus suis. Σi. Necnon egressiis rex Israiiel percussit equos Securrus .ct percussi Syriam plaga magna. Σά. Accedens autem propheta :id regem Israel, dixit ei; Vade, α confortare, d scito, di vide quid facias; sequenti enim anno rex Syriae ascendet
218쪽
Commentana in Ligruo Cap. XX. , tor
astendet contra te. xx Serui vero regis Syriae dixerunt ei : Dij montium sunt
dij eorum, ideo superauerunt nos i ita melius est ut pugnemus contra eos in Cam. pestribus. dc obtinebimus eos. za. Tu ergo verbum hoc tac: Amove reges singulos ab exercitu tuo, & pone prineipes pro eis : α - &instaura numerum militum qui ceciderunt de tuis. & equos secundum equos pristinos, ct currus secundum currus quos ante habuisti : ct pugnabimus contra eos in campestribus, &videbis quod obtinebimus eos. Credidit consilio eorum, α fecit ita. a 6. Igitur postquam annus transierat, recensuit Benadad Syros. M a endit iis Aphec, vepugnaret contra Israel. x . Porro filij Israel recensui sunt. & acceptis cibariis pro ecti ex aduerso, castraque metati sunt contra eos, quasi duo parvi greges caprarum : Syri autem repleuerunt terram. 28. Et accedens 'nus vir Dei, dixit ad regem Israel : Haec dicit Dominus : mia dixerunt Dri : Deus montium est Dominus .& non est Deus vallium : dabo omnem multitudineui hanc grandem in manu tua. & scietis quia ego sum Dominus.) α9. Di. isebantqne septem diebus ex aduerso hi atque illi acies. septima auteris die commillum est bellum I percuite. runtque filij Israel de Syris centum millia peditum in die una. 3o. Fugerunt autem qui remanserant in Aphee. in ciuitatem : A cecidit murus super viginti s ptem millia hominum. qui reuianserant. Porro Benadad fugiens ingressus eri ciuitatem in cubiculum quod erat ista cubiculum. 3I. dixeruntque ei serui sui : Ecce, audiui mus quod reses domus Israel clementes si it: ponamus itaque saccos in lumbis nostris. &iuniculos in capitibus nostris, & egrediamur ad regem Israel: forsitan salvabit animas nostras. 32 Accinxerunt iaccis lumbos suos, & posuerunt lanieulos in capitibus suis. venerumque ad regem Israel. R dixerunt ei : Seruus tuus Benadad dicit : Vivat, oro te. anima mea. Et ille ait i Si adhuc vivit. frater meus est. 3 3. Quod acceperunt viri pro omine ; & sest mantes rapuerunt verbum ex ore eius, atque dixerunt : Frater tuus Benadad. Et dixit eis; Ite. Radducite eum ad me. Egressus est ergo ad eum Benadad, dc leuauit eum in currum suum. 3η. Qui dixit ei . Ciuitates. quas tulit pater meus 1 he tuo. reddam: & plateas sae tibi in Damasco, si rati it pater meus in Samaria. & ego tinis deratus recedam a te. Pepigit ergo sedus. δ dimisi eum. 3M Tune vir quidam de fius prophetarum dixit ad socium suum in sermone Dominii Percute me. At ille noluit percutere. 36. Cui ait a Quia noluisti audite v em Domini, moe recedes a me. & percutiet te leo. Cui noue paululum recessisset ab eo. inuenit eum leo. atque percussit. 37. sed dc alterum inueniens virum , dixit ad eum: Percute me. Rui percussit eum & vulnerauit. . 38. Abiit ergo propheta , & occurrit regi in via. a mutauit aspersione pulueris os ct oculos suos. 34. Cumque rex transisset, clamauit ad regem. de ait i Seruus tuus egressus in ad praeliandum cominus et cumque sugisset vir unus. adduxit eum quidam ad me. ει ait; Custodi virum istum ; qui si lapsus fuerit . erit anima tua pro anima
eius, aut talentum argenti appendes. s. Dum autem ego turbatus hia' illudque me verterem . subith non comparuit. Et ait rex Israel ad eum i Hoe est
iudicium tuum . quod ipse decreuisti. t. At ille statini abstersi pulverem desaeie sita , de cognouit eum rex Isipel. quod esset de prophetis. 41. Qui ait ad eum : Haec dicit Dominus : Quia dimisisti virum dignum morte de manu tua .
erit 4nima tua pro anima eius. α populus tuus pro populo eius. 43. Reuersus est igitur rex Istael in domum suam, audire ' contemnens. ec suribundus venit in
os t. L. csAa et coset SAMAxi Au. 3 i maiasilem est quod Mn Hia, id est fili in Adad. ait Ioseph. lib. s. cap. a mnitrum rebellis illi Idinmaei, qui debellara . Davide Id nnaea, sustit in
AEgypium , indeque mortuo Damide reuiens, animos regnum seresentem, rebellauit Salom meam i . Is idiriue paternam indolem &
sdium contra Isiaelem fouens, grauiter de eo tinub eum afflixit. Unde cap. ι Mas..de
A ...politicis, disce ille quam rebellio obstinata Priscipum sit periculori, de in filiis mi multa
testate Ac imperio . . clini ego illud halm volo,oc deposco, qui te sim potentior. ut mihi refutarendiueas. Elant enim res Acrib Matia
219쪽
ina Commentaria in Librum III Regum. Cap. XX.
Is asa ctae. ita ut in aciem educere non posset nisi A eos montium iugis Iustatinum Deum , collibus veri Hic ergo incipit Deus punire Achab α Isielitas ob cultum Baal. REUERTENTEsQFE NunetiiJ Missi a Benadad obsidente Saluatiavi ad Achab in ea obsessisu
ΜvN TvAM, M. in Est haec noua Benadad ρο- titi', qua petit ab Achab, ut permittat a tui si diripi non tantum regiam, sed oc totam Sama. hae ciuitatem, ait Ioseph. ut scilicet spoliet πι- hem , dc pretiosissima quaeque ex ea id libitum
si ualitiam, valli valloniam Deam praesic δε se asserit. De qIdem canit Ouidius lib, i. Fastor eos uisse loquentes induci :. ' μmin , O qui trantur in o. 'Μbnii , imperium est in siua tracta laui.
ci νεε pis Eis J quis licet belli sint geriti. α in rebus bellicis expetii, non vero quieti de deliciis assueti, uti sunt reges, quique spe gloriae re honoris a te adipiscendi sertius p ent, ita A lei Hos enim significat Hebr. yictat, id est,
rimitia tin Saviariae urbem, itaque eam me .B BO OMNEM NvLTietvDiNEM nAnc GRANDaMsurum, ut nec parum pulveru in ea remaneat, sed
quidquid in ea est auseratur in pnillis exercitus mei numerosissimi. Unde chald. vertit. si pissicerit. His Sameron Samariae i ut stratur μεου
intarum pedum qis r um erit. ita Abulens. Est Hyperbole, de prouerbialis locutio, qua Oriosus Benadad in regibus se sequentibus, α
piis innumeris supertiens, iactat. iurat due se Samariam et sutum, spoliaturum .dc rasurum. ut nihil in ea rapina diginim remaneat. Nec enim tam otiosi vel otiosi erant eius milites , ut omnem puluerem e samaria, quam ut omnes thesauros,oc omnia pret x ex ea emnent. Aurum enici quaerebant. non arenam. - NE GLOR iETvR ACCINCTvs RME vT DIMeiscetvs J Est Adagium, q d. Ne canas triam Dum ante victoriam ratim enim milix vadit N MANυ τval violiendam me um e te v lium Deum. qu in montium, . utque tu, o Mehab, uie eum verum agnoscas A colas, non vero Baal. PORRO BENADAD FvGii Ns i scREssus EST v R . 1
in intimuitio lactetissimulti cubiculum , ut ibi se absconderet. PONAΜvs T co sAccos IN LvMsis No msois j ou si seruiles vestes, dc luctu, ac mentistentiae indicos, ut ijs profiteamur nos poeniter
facti, qu5d stilicet Israeli bellum mouetiimus; eique quali victon nos victus in latuitatem dia
ad praelium, parra verb victoria si distingit, ar- C testim&.laqueum quis 'ces nobis praecludat votima ponit. de spoliis hostilibus incubat. Vnde Chald. Ne latuit, inquit, se expeditinio defendios m prastum, sicut vir qui riviis is a cres Victor; ex eo, vatabl. ne glarietar, qvi ivituria est pratiis perinde ac ii, qω iam νάn SEstvrv ERO REGis Suai A Benadad di xx
ET Osrim EBi Mus EosJ q. d. Victi sumus a S maritis minuanis, quia pugnauimus in saniariam, quae sita est in monte, ideoque in tutela est Deo ram: qui montibus de montani,ptiesunt; descemque strangulet. Audi Iosephum: Illi in iis .
gratiam uim Adadum , itiditurum elis in perpetuam sis um. Si Annuc vivIT , va Aτra Mau, Eo J V Putabat Achab in tanta hostium strage oce huisse Benadad. Unde audiens eum Hadc Lipe: stitem, de tanta victoria exultans, eius in sinus , inconsulte dc temetia in hanc vo me it : Si adhuc risit, har ιν πιαι est. q. d. ehi res mihi erit ut sta et . tra bo eum quasi trem. sesent restes se mutuo fratres vocare. damus ergo in valles, ubi dia vallium nassim Hoe dictum Achab stimi Benadad exotectu,
runt, ut montanos de Deos montium in vallitiis superemus. Ita isti stolidi putabant Deum Hse, eorum esse Deum montium dumtaxat. sed unde hic eorum error, distulta persuasio λ Res ex multis conglobatis , nimirum primo , qui Moses Hebraeorum Dux hi monte Sina cum Deo collocutus ab eo legem, ceperat. secundo. qui in monte Sion erectum a Salomone erat tem.
m. in quo Deus habitabat. Tettio, quia Hebraii Deum colebant in Exeelsis,scilicet Gliabus. dc quod maxime ad prae.
sentem cladem sicit, quia in monte Sahi riae hine magem ab Istaelitis acceperanti 'Hofuit Gentilium superstitio . ut montibM Deo Orcado. id est montanas. θluis sylvanos, in
ri marinos , ut Neptunum , &c. praeficerenti
de otius S. August. lib. 4. de Ciuiti cap. s. int
illia tametunt, ac perutarive ut omen vel Θputium . quas illud verbum amicum quod ipsi
exciderat, signum esset misericordiae de situ tilanis Benadia , quem proinde statim ad Achab adduxerunt , illeque eum supplicet', ut dicto fratrem excepit, de in
tum suum sistulit: sed Uulo post poenas h
rus temeritatis dedit , cum 'bellum renou i re
Benadad , in eo Atali occubuit , ut dicetiit
'mbolic Benadad est typui diaboli qui si
per fideles ac tinctos persequitur , num vi, nunc fraude Ze dolo. Quare qui Eum eo pacem foedus initi uti ficit Actah. certo certius ab e
Pioris rac Tisi' iv DAMAsco J in Das. 3 quibus ius ac iudices, it forum rerum v nalium
220쪽
villum ae vecti fila constituas in signum subie ' Α-3 hion. niti Arellams, in acti no . D vlt sed populus ille uictus est, & pro eo satisfa- , ex oraculo & iussu Dei: Pεκcvri MEJ vi cere istius i plaga non potuit, nec voluit Pi fi capitis mei vulnere, repraesentem Amab v pheta. actio is, q. d. Partem ut bis meae regiae, scilicet Damasci, tibi concedani, Hostendam illam ubiaeque ac mihi esse subiectam, imo me tibi esse suta ditum, ideoque pendere hoc tributum. ita Ab lens Caietan. & Varab. Tvuc vi R ini DAM DE ruris Pstorii ETA-κvMJ Iosephus censet hune fui illa Prophetam Michaeam, qui cap. vlt. Achab exitium praedi. xit, Idem tradit Glycas, ct He ei in Sedero. laui & eolligitur ex cap. vlt. vere M. ubi pro tinsic Hebr. est 'Π - βinta, id est Deite eum redire. Uerum haec res incerta est. Unde
Seratius & alij censent hune alium ibi te a M.
propin capitis regi vulnus ipi ius. quod parcendo Benadad aciopit in anima sua, ac vulnus populi, quod scilia icet populus totus accepit in Achab rege quasi capite suo, ac tertio vulnus, quod tam Achab quam populus accipiet, cum a Benadad repatante taulum occidetur, in patebit cap. vlt. & li M. . cap. 6. vers. s. de M. ita Caietan. Addit Abulei saliam causam huius vulneris, scilicet ut per illud Propheta ab Achab non agnosceretur, ita vid retur esse miles, itaque aecelsum haberet ad eum, eique parabolam hane vulneris exponeret: si enim sititit agnitus, noluisset eum Achab idololatra audire. Tettia, de potissima causa huius percusisonis de vulneris sint exemplum; ut scillari Deu, cin propheta hoc tam percutiente ouam percusso, daret exemplum dc speculum perlectae obedien . tiae. Unde credendum est, ait absens quod mulci post Deus hoe vulnus seponaturaliter c
rarit , ita ut cicatrix ouidem eius remaneret,
idque ad hoc, ut ostenaeret, quinti meriti sit mra 3: simplex obedientia, quamque ex aduet se Deo exosa sit inobedientia, cum propter eam illum, qui Prophetam percutere noluerat, te ni mactandum obiecerit. Audi S. Chrysost. rat. t. contra Iudaeos sub initium . u
tere curiosium es, . Gammare, raram, o prior itur natur m ;. Ad nihil aliud piam obtemperatri Menim ne prioriae versem primi Propheta, non dinuisti mplisiser: Pracate me, sis ad uis: In verba D mim, hoc est, Dctu pruipit. M quare riuria. Roqisi hanc noribit legem : reu me iubentu auctoritatem, summari, cum ammi promptii mi, obtempera. At id facere ηαν sussim it, eoque poenas dedit, suaqu/ ex mis secuturas adhortans, qui quid praeceperit De per omnM obtun 'rarent, mremuereremi in posteram. Denique R. Salomon . de istan. volunt Prophetae huius sanguinem pro in ii Israelitici peccatis satis iecisse, ne cum Achaim periret cap. QMA Diuisis τι vi RuM Dioxuu Mollet g J V Benadad regem Syri , qui reus erat mortis tum ob continuum odi una Se bellum contra Israelitas. tum praecipue ob blasphemiam , qua dirit me esse Deum montium , non vallium s haec enim valde Deum irritavit, ut patet veri . 28. ita Hebrei, Ruper t. Lyram Dion. 5c alij. kRiT AK imoa νRo AKiMA Eius J Orci deris pro Benadad . quem occidere debuisti. ET POP vLvs Tvvs PRO POP vLO EivsJ o ridetur pro Sytis .Benadad subiectu, quos occudere debuit. Ita reipsa contiuit, ut audiemus cap. vlt.
Est hoe e xemplum nexlectae iustitiae, iuste
que vindicte notandum, alteque infigendum mentibus Regum de Iudicum e usquida , δε
REvERsvs Eset rorrva REx Is Aac AtuAs IN DOMvΜ svAM , AvDina coNTEMNENs JAddit Iosephus libr. 8. Antiq. cap. 8. eum adeo indignatum, ut Prophetam incarcerarit i fuisse enim Michaeam existimat ; quem ab eo inca ceratum audiemus cap. vlt. Ita Hugo, Dion,
Λ chas petit vineam a Naboth, ille negarit Φηδε D abel eum per falsos tines quasi
blasphemum laseari curat, an inque eius Osthabo tra it. 2 circa vers. I . mittit Deus Eliam, qin chab Di eli exitium denuntiet, quodque tanes sinent sanguinem eorum in agro Naboth. aeuo audito poenitet Achab vers. a.7. quare Teutas eo in filium lanam comminatam transfert.
i. Post verba autem haec. tempore illo vinea erat Naboth lorahelitae, qui erat, in Iezrahel. iuxta palatium Achab regis Samariae. 2. Locutus cst ergo Achab ad Naboth . dicens : Da mihi vineam tuam, ut faciam mihi hortum olerum, quia vicina est, ct prope domum meam, daboque tibi pro ea vineam meliorem; aut si commodius tibi putas. argenti pretium. quanto digna est. 3. Cui respondit Naboth i Propitius sit mihi Dominus, ne dem haeditatem patrum meorum tibi.