장음표시 사용
221쪽
rio bene uisis ad vitam recipientium conserre, & assignare,deque illis limili modo, quo Romanus Pontifex de aliis Romanae ipse quoque vicecancellarius potest, ut pracitato Sixti V. Motu Propri' - . . Cum igitur tam eminens, di tot decorata sit pnvilegiis Vicecancellarii Dignatas, itaut post Papam prima sit in Vrbe, rationibus per Comesium a allatis , quaesitum
stente, an ipse Viceeancellarius possit per longum tempus c prout ipse Ascanius rationibus apud histori cos videndis morampa possit illum ad redeundum cogere sub poena priuationis ossicii, i DTtatis nam, ut Cassiodorus h ait, piaculi genus est, absentem sibi Romam diutis re, qui in ea possimi constitutis laribus habitare. Haec quxstio ad 'SFederico, et ad instantiam praefati Reuerendi A. D. Ascanis Cais in larii Neapolitano Consilio pro decisione commissa, Matthaeus de dem Consiliarios primus suis posteritati monumentis e ex iuxta , & ratio: abili causa licere Cardinati Vicecancellario, sicut Vi snalibus a Romana Curia abesse ;& multas enumerat caus quibuβ tcita fessi Itat absentia; potissima vero in Cardinali Aseamo fuit, x t fratrem Ludovicum Insubrum Duce in oppressum. Bollatum, & ab hostibus raptum iuuaret , nam nisi ex tam iusta causa Curiae residentiam dimisisset, prosecto tanquam crudeli , impius, Deum sibi ad iram prouocasset, ex iis, quae in secra Paratra d leguntur his verbis; odio sunt Deo impitis, ct impietas eius, nam oppressio statris propriacatur, ut notat Abbas; e Gaqud multa congerit Amictus svidendus . nequπa proposita conclusione sunt aliena, quae satis erudite congerit Cassaneus y ad handum , honorem cunctis rebus praeserendum esse; adeo enim in precio habendi sunt, ut pari passu cum vita ambulent, ex Marciam I.C. respon
so I b N Diuus Augustinus , relatus a Cratiano, Κ crudelem esse, qui tam
nam negligit, ait. Alia multa de Vicecancellario, eiusquὰ Dignitate da sunt ex Gundi luo Hispano Rotae Romanae olim Auditore. non om hic inserere, ossicium Vicecancellarii mortuo Pontifice,& Sede vacantu silam neecancellarius enim, ut primum Pontifex pir uix BV ' β' 'R Ais, E Elicae signari consueuerunt, a Plumbatoribus accipit , 5c partem 1 - , cum nomine Pontificis inscriptae sunt, publice, & iram batores frangit, & ad signandum omnino ineptas reddit; a , qua Apostolorum Capita sculpta sunt, lineo panniculo inuolutam, alligatam igillo suo signatam Camerario tradit, & diligentissime curat ne aliquae literae signari possint post Pontificis obitum. Haec habes in Caeremo mali Romano Cum autem tanto maior quis reputatur, quanto pluribus ut est Iustiniani Imperatoris sententia, n &nos late diximus supra , stiis, qui mice cancellatio subsunt , de assistunt in gratia, vel iustiua exequcada, nunc agere incipiam.
222쪽
NOTITIA CARDINALAT CAP. XVIII.
Ecclesiae Vicecancellarium omnes in Romana Curia Praelatos, re ossiciales tanquam eorum Caput agnoscere,verba Ai V. a Pont. Max.de monstrant, ibi, eidemque Vicecancellario scilicet, tanqtiam Capiti asortim obevirecte. Verum Inter Praelatos primum locum obtinere Prothonorarios Apostolicos, quos de numero participantiu vocant, Sarnens s , 5 alii inὸ scribunt. Vt igitur Dignitatum ordo seruetur, prout in omnibus, de in Ecclesia militanti pr sertim seruandum esse scribit, de probat Chasuneus, e de Prothonotariis primo loco dicendum erit i quos etiam Scriniarios quandoque appellatos suisse, Innocentis Pontificis verba d indicant, ibi, quia non fuerat in Camera notia receptus, ae serionia ius alis moissem unicte. ubi glos e exponit, Scrinia j appenanitir Ta-Beciones , ct est vulgare Romanorum , qtaippequi ab Augusto, Moeceitate suggerente adinventi fuerint, ut testatur Dio ; f de latius prosequitur Gaspar pancirolus. gSed magis ad rem nostram, de ordine icilicet, Iolacio proth notariorum haec scri-hit Sarnenus. h m baboaturperfesa notitia antiqtiitatis te Ortim intaria depe ditae , es notandum , qu3d initio oγientis Eretes tib Gementὸ I. ere Vi fuere Nor. m eptem, ad resinios Martyrum diluentὸν conseribendas, quibtis spiem Urbis Regiones , quae Paroelis dicebantur, di tribuis Derunt: O qtira Antherus Papa ertis nominis I L arti erat res Martyrum gestas a Notariis conseriptas Serini is Euhsae reconia , fortass ab eo tempore Seriniarij sunt appetisti. Verum quia, te inpore a Iulii Papae I. non ita Christianorum Martyria frequentabantur, quia creuerat in immensum iam decus Ecclesiae propter Constantini Magni conuersionem , ideo dicti Notarii nil forte habentes, quod iam de Martyribus scriberent, ex in adato eiusdem Iulii I. omnia , de quaecumque alia ad Ecclesiam pertinentia scribere coeperunt ut Damasus in vita Iulii reseri P ubi de strinio scripturarum Notariorum etiam me munit ; inde verisimile est, praedictis Notariis, ut dixi , ab Scriniis reconditarum scripturarum scriniarios appellatos, atque, ut creditur, inter illa ad Ecclesiam pertine tia , quae Iulius adnotare eos voluit, Apostolicas quoque literas seribere coepissia ;quod ex antiquis literis Apostolicis Sergii Papae IV. manifestum redditur, in illis verbis viae licet,sriptum per mantis Benedicti Notari= Reetionarii, c, serini ij S REA Q quidem verba duo indicant, primo illius Bullae scriptorem unufuisse ex illis septem Notariis a Clemente I. constitutis, ex eo quia appellatur Regionarius , secundo quia appellatur Scrilitarius, quia isti scribere solebant res dignas scrinio: uel quae clerici in scrinio recondere debebant r quod etiam probatur ex ilicantiquis Martini II. Apostolicis literas , ubi Notarius illarum Bullarum Scriniarius appellatur,in haec verba eripitim peγ manus Hadriani SeγiniuriJ S.R E Sed quem admodum in Republica Romana, & apud Caesares Scribarum bonor auctus est, ita ut in Senatu Romano ex Senatoribus aliquando delecti essent Scribae, qui singulari fide pollerent, ut Cicero i seribit, a Tholosano K relatus,ita etiam creuit deinde , auctis Eaclesiae diuitiis, illorum Notariorum honor. 8e ad differentiam aliorum Notariorum Vrbis prothonotarii appellati sunt, quasi primi inter alios . Haec, S ait: Gomesius apud ipsum videndar multa quoque scripsit Chasatieus , I addens, quod istud nomen, Prothonorarius, nunquam ponitur in Bullis , nec in aliis Dispositionibus Apostolicis, sed tantum , Notarius , ita enim Pontifex ilJos appellat, ut eorundem pontificum Constitutiones egentibus, de Romanam Curiam sequentibus
Sed quoniam tres sunt species protho notariorum,ut Rodericus de Queiada ne aduertit. prima participantium, de quibus nobis agendum proposuimus. Secu da ereatorum a papa, vul 4 Legatis dς latere , l: quandoque etiam ap ipsis Protho- notariis participantibus collegialitὰr congregati , ut diqimus infra; 3e cum magnus sit huius secundae speciei numerus,Sisto I v. n sic attestante,horum Dignitas prop
223쪽
ter numerum vilescit , ut norat Abbas Panormitanus . a Tertia species Prothon tariorum est ratione ossiciorum, ouando stilicet quis ratione alicuius Offcii efficitur Prothonot. ut in scriptore Apostolico, Milite s. Petri, Milite de Icilio, & aliis la- miliaribus Papae capacibus. Hactenus Quesada. Et hos extraordinarios vocat Clia D sanetis; b praeseruntur tamen quibuscumque clericis secularibus, cum Dignitatem habeant; & rocchetium portare possunt , duin tamen vigesimum almum habeant, nec ante id tempus hanc Dignitatem consequi valent, ex Pauli u Sanctione, de elapso anno a die adeptφ Dignitatis ad Subdiaconatus Ordinem promouendi sunt, ut scribit, notatquὰ lici. de Benedi c. e videndus. . . Sed iam ad primam'Prothonotariorum speciem, participantium scilicet reuerintamur: hi numero septem a principio fuerunt, ut post alios multos Polydorus Vi
pilius d in haee verba scribit. Sunt hodie Protbonotarij Apostolici numero septem, qui, ut dierum est, in il2ud Collegium preeio eo tantur . Verum Sucto V. ledenrt eauctus est numerus, itaut hodie Collegium hoc ex duodecim constituatur, e de multis ab eodem Pontifice decoratum est priuilegijs, ut dicemus mitra et nunc de officio, de Dignitate dicendum est . . officium igitur in primaeva illius institutione fuit, ut diximus , Sanctorum gelia . perquirere, describere, se in scriniis Ecclesiae reserre, ut dixit Rota Romana, s Ee antiquiori, seu Decano illorum, qui Prothoscriniarius, vel Primicerius dicebatur, Gomesio g teste, commissa erat clarandi facultas, ut ex Bullis Martini U. & stephani VII. idem Gomesius b obseruat. Minutas etiam literarum Apollo licarum,ubi Patriarchales, Metropolitanae, aliaeui Cathedrales Ecclesiae, Ze Monasteria Consist rialiter conseruntur, cum aliae ad ipsos no pertineant, conficiunt, Sc expediunt, relucrum capiunt, ut ex Martini V. Constitutione i satis liquet. de Chaslaneus , Nac alii quoque scripserunt. Dignitas verto adeo excellens in Ecclesia Dei suit , ut ad Pii II. tempora Episcopos praecessisse ex eiusdem Pontificis Sanctione I innotescat , dum ibidem decisuhabes , Episcopos ubique debere Prothonotarijs praecedere, in Capella praesertim Pontificia, in Consistoriis vero publicis, ubi quatuor ex ipsis Prothonotariis, quiderebus ibi gestis rogari consueuerunt, honorabiliorem totum habeant, sedique Pon tisiciae proximiores assideant : cuitis dictionis rationem redaens Cherubinus itinior. m post Iacobat. Ec alios,sic ait. Cur Episcopis brepraeeedentia debetur Τ 2uia D scopi loeum tenent Apostolorum, Prothonotarii vero assimi tantur Euangeli iis, eum t deputati adde ibendum acta Pontificis, τt 'ste Pontifex ait cte. Verum ab Episcoporum, de ordinariorum i iurisdicit One exemptos esse Protho notarios, Leo X. n affirmat in haec verba. Ad Protbonotariatur Oscium sumpti habitum, ct rorebellum defrentes, ct alii nOLPH , ct d Sedis GDiales actu sua offeta exercentes , tam in civisibus, quam in eriminalibus ab omni Ordinariorram iurisdictionesnt exempti . quod etiam Sixtus V. o confirmauit sed quamuis maxima esset Prothonotariorum Dignitas, ex multis summorum Pontificum Sanctionibus colligenda, Sixtus tamen V. antiqua nedum confirmauit priuilegia , sed alia noua addidit, & omnia insimul oculis legenda obtulit; p quae nos breuiter reserenda duximus. Vt decentius Dignitatem sestinere valeant,annuum redditum scutorum Is 8o.ex fructibus, de redditibus Dolianae, de Thesaurariae Prouinciae Patrimonii percipienduauxit . b. q.
Omnia, dc quaecumque priuilegia, exemptiones,& immunitates antiquitus huic Collegio concessa, quatenus sint in usu, de Concilii Tridentini Decretis minime contraria, nec sub vilis reuecationibus comprehensa, iura quoque, emolumenta quaecumque percipi solita confirmauit, ac denuo concessit. qQuilibet ex ipsis Prothonorariis Doctores , Notarios , ac Tabelliones creare valet , sine tamen praeiudicio facultatum Ad uocatorum Consistorialium . g. 3.
Cum spuriis, bastardis, manseribus, ineestuosis, Si aliis ex quouis illicito, de cannato coitu procreatis, ut ad quaecumque bona, etiam ecclesiastica succedant , dispensare valent, ει possunt, cum derogatione etiam Constitutionis Pii V. in illegitimos emanate. s. s.
Statuta aa prosperum statum ipsius Collegii condere , cum applicatione
224쪽
poenarum ad commodum eiusdem Collegii permittitur 6 6. summi Pontificis sedi i liares, & dontestici Praelati ad instar,& aequθ. principalitar, ut illi, qui actu personae ipsius Ponti scis continuo assissimi, declarantur g. 7 Panem laonoris s partem vocant ut intimi similiares, 5e Camerae Apostolicae Clorici. vestes lugubres in obitu, violaceas vero in Coronatione Pontificum h bent,st Potiti sex sol cmni pompa equitet, duobus ex ipsis paludatis i cum mantelionibus dicunt in mediate post Praelatos assistentes equitare permissum est g. 8.Literarum Nostolicarum expeditiones cuiusuis generis Beneficiorum gratis habent g. s. Emolumenta, quae pro expeditionibus Ecclesiarum in Consistoriis fieri solitis recipiunt , de quarum ratione laxa huic Collegio solui solet, nullo unquam tempore
diminuantur , sed integra semper accipiant. I. IO. Consanguinei affines, familiares antiquiorum septem Prothonorariorum armata, non tamen breuioris mensurae, per urbem, totamque ecclesiasticam Ditionem deserre valent. b. I.
Pro summa duorum millium dueatorum auri de Camera etiam dimisso Proth notariatus officio de bonis quoque ecclesiasticis, tam inter vivos, quam in momtis articulo disponere permittitur. 6. IMAb Ordinariorum iurisdictione prout etiam a Leone X. a sancitum diximus empti, Summi Ponti fi is, & Sedis Apostolicae dumtaxat dominium, ae potestatem
agnoscunt. 9 I3. Collegiali cer congregati prothonotarium v nurn extraordinatium, absque tamen emolumentorum participatione, quolibet anno creare possunt. 9 1 . Qui ex septem Prothotiotariis I.V Doctores fuerint, utriusque Signaturae etiam Referendariorum numero adscribantur,& ex ipsis unus antiquior in Signatura gratiae semper locum habeat. s. I s.
In quibuscumque actibus in Consistorio publico pro tempore iaciendis, unus ex ipsis vocetur, qui ad perpetuam rei memoriam,alijs etiam cum Prothonotariis interuenientibus, si publica coniiciant instrumenta, manum, δέ sigillum suum apponant, absque testibus in iudicio, & extra ubique locorum plenὰ probent. 6 Is In memoriam antiqui instituti, a Clemente L c ut diximus.' ad Sanctorum gesta conscribenda, ordinati, unus ex ipsis Prothonorariis, & unus sacri Palatii Apostolici causarum Auditor in Canonizatione Sanctorum, Sc desuper processu fabricando , coniunctim intersun r. I. I7.
Consistoria, & Capellae a S.D N. Papae Cursoribus t ut Cardinalibus assolet illis insinuandy sunt. Candelas, Palmas, Agnus Dei, eiusdem qualitatis, prout Episcopi
assistentes ; aureas, argenteasque monetas in Coronatione Pontificis , ut Camerae Apostolicae Clerici recipiunt. S. I 8 de Is.
Si Principes, vel eorum Oratores, Patriarchae, Arehiepiscopi, Episcopi assistentes non adsint, postpositis Baronibus, alijsque Praelatis, unus ex Prothonorarijs caudam Ponti scis sustinet. s. ro. Praesente vero ex praedictis aliquo, duo ex ipsis Prothonorariis antiquioribus fimbrias ipsius Pontificis in publicis actibus incedentis deserunt, ex antiquo Romanae Ecclesiae ritu, ut dicemus infra. In sacro Presbyteratus ordine constituti, Mitra, Ze quibuscum ne aliis pontificalibus ornamentis, etiam in Caledralibus Ecelesiis, de illorum tamen Pix ulum, si praesentes sint, si vero abset. tes, absque illorum consensu, ac illis irrequisitis, in
Missis solemnibus extra Curiam uti possiant. 6. M. Altare portatile in locis nonTacris, ex quavis causa interdictis,ctiam tempore cessationis a Diuinis, dummodo ipsi causam Interdicti huiusmodi non dederint, eriugere possunt , ibique ante diluculum, & cirea meridiem, in ipsorum,ac familiarium,
domesticorumque praesentia celebrari sacere, ac interesse permittitur. 6. et et .
Si per decennium septem praedicti Officium Prothonorariatus obtinuerint, etiam illo postea resignato, iisdem gaudent priuilegiis: rocchetium tamen in urbe non deferunt, locum in Capella non habent, post Auditores sicri Palati j, & Camerae Apostolicae Clericos incedunt. 6.13. Pavet Theod.& Valent.Sanctio videnda. bVt priuilegia praedicta inuiolabili lege seruetur,vicecancellari iis, Camerarius,Suniator, alij r. Sedis Apostolice Ministri de mandato Pontificis inuigilare debent 2q. A solutione vectigalis, seu gabellae pro doliis, sex vini praedictos septem Prothc notarios idem Sixtus e exemit,Je speciali Diplomate liberauit Laertio Cherubino, d Cc teste,
225쪽
a in commentis natu a Imperi iantat
teste, asserente, Q. consulto praetermisisse inter alias Constitutiones inserere . . t Et quoniam indumentorum varietas ossicii quoque diuersitatem indieat, privstr-tim in Romana Curia, ut Prothonotarii ab aliis dignoscantur, quemadmodum Patris archae, Archiepiseopi, ἴα Episcopi Pileum nigrum cum resticula mordoinem vocant viridi,ita Prothonotarii violacea serica deserunt: quod a paulo V: indultum est,antea quippe nigra erat, ut nos vidimus, Jc Polydorus Virgilius a confirmat, dum est. Omnes equitando pileo utuntur nigro, quod lint, ductu dixerim, Ut a Cardinalibus in Episcopisper bor insigne internoscer tur, qua udo aequὰ omnes linea toga induunt, cte. Quod autem dictum est supra de facultate Prothonariis concessa promouendi ad Doctoratus gradum,ut Universitati Studii Romani de Sacri Cosistorii Advocatori in Dignitati cos situm sit, Vt banus VIII suo Diplomate declarauit, licere Dominis Projthonotarijs quatuor tantum in urbe quolibri anno Doctoratus Dignitate insignite ,& hos pauperes, & sine ulla mercede, aut praemii solutione .im sicultaribus Ad
Denique non ab re visum eli hic addere, quae Casinodorus in sotinula Notatiorli scribit, e siquide in ad Prothonotarios quoque nostros referri possim t. Non eI hium ornar ubiectos Principisseretum, dum nullis a rimantur nec ariapo e committi, nis quisuerint e magna solidati . publicum quidem e Li omne , quod agimus sed multa nonfunt anteicienda, nisi cum fuerint Deo auxiliante perfecta ; γα tanto plus debent oculiquanto amptius desiderantur agnoscii Regis constitim solos de celsi re grauissimosn imitari debent Armaria,quae eontinent monumenta obartarum, Ut quando ab isto aliqua init uectio quaeritur , tune loquantum toιαω autem di mulare δεbent, quas nesciant entes, namsessiritis inquisitoribus pe ct Cultu proditur, quod tacetur. Ad t innocentia, quae cunna commendat, D in placida mente uonia e probatis moribus in Ilitutum Cen ira respexit, ab illi indictione Notarium te se militiae, ad Primiceriatus esitῖν peruenias summitatem. Honor, qui e it Senatorem,cui Patrum aula reseratur non iniuria; nam qui niabis etiris militat a dua Lumbratione, tuin videtuρ Ceniam mertatis intrarer additur etiam perfuncti laboris aliud mcinus, visi quo modo ad ilius tum, mel vaeantem meruerit peruenire,omnibus debeat anteponi qui Codiei Eamys Uta iratibus probantur ornari: vinde ausotate colligitur Promiseriatus meritis dat m uti, ut in ono, eodem. titulo dis ar esset dignitas aequantir ac nimia. Animari debes igitur ad labores, quando tibi tale praemium propos tum vides quales a dent inraeni se summates. Hactenus Cassiodorus, cuius verba nisi ad Notarios directa essent, magis ad Secretarios Principis dirigenda putarem . Verum quia Notarii quoque istia Cassiodoro descripti post decursum fideliter officium ad Primi certatus summitatem perueniebant, quod etiam nomen ex nostris Prothonorariis Decano inditum aliquando suit, messio d teste; placuit proptςrea ipsius Cassiodori verba referre . At si Primiceriatus ossicium, S Dignitatem cognoscere cupis, eundem Cassiodoru eperlege: sed magis late de Priniiceriis, Secundoceriis, ae Ter ioceriis , variisque Domus Augustae Notarioriam denominationibus, os scijs, & dignitatibus agit Iacobus Guther. f cuius verba, ne nimius sint,omittenda duxit multa quoque scitu digna congerit Gasp. Panci rol. g apud ipsuin videnda, agit enim de Primicerio Notariorum, eiusq. insignibus, do laterculo maiori. Osficium vero,& dignitatem Primi certatus militarem suisse apud antiquos, nedum ex praenarratis auctoribus, sed etiam ex Imperialibus Sanctionibus in utroque Codice B constat, ubi Alciatus irridendo Accursium, qui scripsit,Primicerium ductum, qudd primus serat cereum, veram huius nominis et hi mologiam reddit. Sed Notariorum Primicerium apud Caesares suisse, sub cuius cura erat notitia omnium dignitatum, & administrationum, tam ciuilium quam militarium, Petrus Gregorius Tholosanus i scribit. Sigonius X vero primicetios fuisse Asses res Romani Pontificis, scribit in haec verba. Praeniabat eoi mpore in urbe opibus, ct auritoritate Christophortis Primicerius, siquidem Primise-hius , ct secundicerius Assiores Ponti cis erant, atque latera eius incedentis te hant, ct proximum locum pos Praefectu urbis siue Ducem tmebant Haec Sigonius et di hoc eodem munere fungi Prothonotarios Apostolicos hodie quoque videmus; etenim ubi Summus Polisex incedit; duo ex antiquioribus Prothonotariis eius lateri aD systendo fimbrias vcstimentorum regunt, do deserunt,ut indicauimus supra.
226쪽
Post summum Pontificem prunum obtinere locum Eminentisi Card Vicecanis cellarium propter sceptriuii iustitiae diximus : hoc vero sceptrum a sacri Palatii Apostolici Auditoribus sustineri, regique , nemo est, qui neget. Quamobren post ipsum Vicecancellari uin de Auditoribus Rotae Romanae dicendum erat; verum quia Prothonotarii Apostolici inter Romanae Curiae Praelatos primum sibi locum , ut vidimus, vindicarunt, ne contra Vlpiani a sententiam dignitatis prς- uerteretur ordo, de Prothonotariis dicendum antea si te; nunc autem de Auditoribus dicendum est. Gubernium , &directionem iudicii , quod in sacro Palatio per Dominos Audi-B tores exercetur, eorundem Auditorum examen, & receptionem ad Cardinalem Vicecancellarium pertinete, ex Martini V. Saninione b notum sit; quod etian a Sixto IV. confirmatum legimus , e & hodie seruatum videmus: In Palatio enim ipsius Cardinalis Uicecancellarii, toto etiam sacro Cardinalium Collegio, alijsque Romanae Curiae Pr latis, Advocatis Consistorialibus, & Curialibuq interuenienti bus, priusquam aliquis ex ipsis Auditoribus ad supremum hoc iustitiae Tribunal accedere valeat, tanquam in arenam literariam dest endit, ut arctii limos viritis iii iuris nodos per iuniores Collegas, di Consiliorialis Aule Advocatos, seruata eiu dem Martini V. forma , obiectos soluat, & diluat. Et licet aliquando haec Martini Sanctio in desuetudinem ab ijsset, itaui etiam Card. Camerarius de mandato Pape Auditore s Rote per dationem cappae , rocchetli ,&bireti in matriculam receperit, C ut Bellam, d & Gomes e testantur. Attamen Sixtus Iv.f vicecancellarium ad sua primaeva ira restituit. Nobilissimi huius Tribunalis origo antiquissima est; etenim ubi a tyrannorum persecutione , 3e saeuitia Romana Ecclesia pacem obtinuit, Beatique Petri, de Succeilbrum dignitas, atque maiestas non amplius sub modio , sed super candelabrum lucere c pit, nedum priuati viri, sed Principes, &. Reges de Beneficiis ecclesiasticis, rebusque aliis, vel sui catura, siue iuris dispositione, aut ipsorum Principum,et Regum commissione, lites, et causas ab ipso Romano Pontifico cognoscendas , ct decidendas remittebant; adeo enim ut Vestrius g ait, antiqua nostrorum Parrum deuotio traxit populos, ut uniuersus Orbis, ctiam finitimς Regiones huic sponte sua venirent, nedum peccatorum veniam, sed in eorum controuersis sacrosanct D accepturς responsa. Has vcro causas dummodo Consistoriales non cissent 2 Ponti sex per se ipsi im , seorsum a Senatu in Capella audiebat, adhibitis in earum cxpeditionibus Iurisperitis, qui tune a loco audientiae dicti fuerunt Capellani, idemque nomen hodie apud aliquos retinent, Petro Gregorio Tholosano b teste ; qui etiam cur modo communi vocabulo Rotς Auditores dicantur, rationem astari , nempe quia in Orbem sedentes controuersias accurate rotant, et examinant . Ec quamuis Ciaconius i dicat, a Ioanne XXII. hoc Tribunal institutum fuisse, ii de prim sua institurione intelligit, eius opinio non recipitur; poterit tamen admitti, si de sorma procedendi in hoc Tribunali loquatur : Ioannes enim XXII. Ordinationes ab Auditoribus Rote Romanae , corumque notariis seritandas suo diplomate K san- ciuit, ut suo loco si is ius dicemus . Grauioribus vero superuenientibus negociis, ta haud permissum fuit Summis Pontificibus omnes causas per se ipsos modo prae dicto Cognoscere, ac terminare; quapropter illas committere, et delegare coeperunt per verbum . Audiat N. itiGitiam faciat cte et hinc Auditores appellati sunt, ut Speculator I scribit in haec vel ba. In Curia Romana Auditores dicuntur, qui aliorum Uice causas examinane,se ise illorum mandato intectatem differendi non habent ;ς 7de generales Auditores Palatii Domini Papae Oice, ct loco testis Domini causas examinant, ct audiunt cie Hinc etiam innotescit, quod ab hoc sacro Auditorio m alias dictum fuit. nempe Cc a Audi
227쪽
Auditores habere iurisdictionem habitu, per Commissionem vero cxercitium tribui , ut scilicet habitus iurisdictionis ab ipsa Tribunalis origi ue proueniat, quando simul cum Papa in Capella audiebant ,& cognoscebant, ex quo etiam iudices Or dinarii in cognoscendo dicti Q ut: a exercitium vero iurisdicti otiis recipiunt per delegationem , & commissionem D.Papae . s quidem delegatio in genere sum Αta quemvis ipsi Rotae Auditorio fiat , tanquam sit unum corpus, coram quo liccs ,& causae illi commissae pendere dicuntur ; ratione tamen facilioris expeditionis inter ipsos Dominos Auditores particularium causarum diuisiones, & distributiones fiunt, ut ex mente eius leni Rotae scribit Seraphinus. b Distributiones vero per extensionem rescripti,&specificationem nominis illius , coram quo iudiciales te mini seruantur, sunt processus causarum, & a quo sententia subscribenda est, in Commissionibus i Vicecancellario, siue eius Locumte nente cquem Cancellariae Regentem vocant) saciendae sunt, Comesio e teste , qui huius extentionis formula in haec verba resert. De man dato D N. Papae atidiat I gwer N. 9 iustitiam fa-eiat ἐπα idemque, sed latius scribit Marches anus d de ossicio Vicecancellari j, &Cancellariae Regentis. Si plura de iitrisdictione cupis, Innocentilam VHb e dc Virginum Boccacium s consule. Sed antiquis temporibus sine certa numeri determinatione Rotae Auditores sui se se scripserunt Comesius,& Vestrius locis iam citatis, qui viginti unum, vel plures extitisse, & in duplicem gradum disti iustos assirmant; itaut Audi ores primi gradus de negocio principali in prima in istantia cognoscerent, in quorum locum fortasse succederunt Auditor, quem hodie generalem Camerae Apostolicae vocant, & Auditor, quem dicunt Contradictarum, quorum iurisdictio ordinaria est & in prima cognoscunt instantia, ut dicemus insta de Auditore Camerae. Auditoris vero Contradictarum iurisdictio licet antiquitus magna esset, quam etiam Auditores Rotae magno in pretio habebant, & Auditore Camerae dignior videretur, ex Mandoso, g&aliis ab co relatis, hodie tamen contra contumaces tantum, contra quos Per con
tradictas, vel per edictum publicum proceditur, ius dicit, ut Cardinalis Tuschus b Cnotati sunt autem contradictae ut haec dictio innotescat citationes per edictum, teste oldrado. i Et hic contradictarum Auditor quandoque Cancellariae Apost licae , S literarum minoris iustitiae Corrector appellatur, ut Pij v K verba demonstrant, dum huius ossicii reformationem edidit, post Pium IV. I qui similem rei ominationem statuit, viden. ex iis etenim, quae huic Correctori Cancellariae Apostolicae nuncupato nunc denegantur, colligi potest, quanta esset illius auctoritas. Auditores vero Rotae secundi gradus causas in secunda, vel tertia instantia, quas appellationis vocant, cognoscebant, Se modo cognoscunt, ut post alios Tholosatius mdocet. Et hos Sixto IV. sedente quatuordecim sitisse , N ad duodecim redactos ex praecitata eiusdem Pontificis Constitutione n liquet, dum ita loquitur. Statuimus, ct ordinamus , quΘd dictorum Auditorum , ct Loeum tenentitim eorundem num Drui, qui ad praesens quatuordecim esse perhibentαν, de caetero duodenarius dumta- : xat exi Iat o e. Tanta etiam apud Iurisperitos praesertim in Curia causarum Patronos, & Adu eatos huius Tribunalis vota, quae decisiones appellant, in precio, & existimation sunt quanta, ut Crauatius o norat, Pythagorae apud Pythagoricos fuit, ut nullus non satis esse putet dicere sis Resa definiuit. Nec solum apud Iurisperitos, alio sudpriuatos viros huius Tribunalis opinio plurimum valet, sed etiam veluti ad Stellarum duodecim lucidissimani soronam Summi quoque Pontifices oculos non raro conuertunt, & in grauioribus Romanae Sed is negociis confilium petere non dedignantur ; hinc etiam velut ex amoenissimo viridario flores legunt, qui purpureo cxornati colore, ut odor balsami sint in conspectu Dei, & hominum, itaut seclusis etiam aliis animi dotibus, satis perspicuum esse, ni agnamque virtutis, & obsequii EOpinionem apud omnes excitare sentiamus, si dicatur, e sacro Rotae Auditorio ad sacram Purpuram, Se inter Vaticanos Senatores hie euectus , & ascitus est. Sed postquam de promotione incidit sermo, non omittam, quod si ex Auditoribus Rotae ad Episcopatum, Archiepiscopatum , Patriarchatum aliquis promoueatur, locum in Rota, & nomen Auditoris amittet; ita Innocentio VII I. pplacuit. Sed hoc ita intelligendum est, si Dignitates praedictae personalem requirant residentiam , secus autem si non requirant, puta si in partibus infidelium existant; tunc enim locum in Auditorio retinent, at non amplius Auditores,
228쪽
NOTITIA CARDINALAT CAP. XVII. et os
tores, sed Locum tenentes dicuntur, Sixto I V. a ita mandante. Neque ex hac promotione, ubi pro tribunali in orbem Gmnes sedent, locum ratione dignitatis mutant, sed eundem retinent; de ita decisum testantur seraphinus; b Ἱα, alijs vero publicis , de priuatis adiibus, ac sessionibus extra Rotam omnibus aliis etiam Decano praecedunt, ut Gratianus e scribit, & nos vidimus .ita seruatun . cum R. P. D. Sacrato ad Archiepiscopatum Damascenum, & cum R P. D. Manzanedo ad Patriarchatum Hierosolymitanum promotis, qui eodem loco sedebant in Rota, Locum tenentes dicebantur,&alijs Collegis extra Tribunal praecedebant, etiam Decano, ut diximus. Decanus vero huius Collegii est antiquior ex ipsis,&ad hanc dignitatem adipiscendam non attenditur tempus receptionis, sed vacationis, Ilaut praesens in Curia licet iunior praeseratur antiquiori absenti, dum tamen ex causa publica, & de mandato Pontificis non absit; ita enim a Paulo IV. d sancitum legimus. Neque sussicit de licentia Papae abesse, quae alias iacit praesumere praesentiam in Curia, ut eadem Rota dixit apud Puteum e e nam vera praesentia requiritur, vel ob causam publicam, & de mandato Pontificis absentia; ita enim a Paulo V. habito quinque Cardinalium voto, Decanatu vacante per obitum R.P.D. Peniae, absente a Curi: i, non ex causa publica, sed tantum de licentia Papae R P.D. Sacrato,& prae se n te in eadem Curia R.RD Coccino licet ultimo loco in Tribunali recepto, ad eius fauorem decisum fuit anno Ista. Quae quidem decisio locum haberet, etiamsi omnes Auditores consentirent, absentem haberi in omnibus, de per omnia pro praesenti, ut nihilominus De natum assequi non valeret, quia cum haec dignitas ob utilitatem pu
blicam constituta sit, ex Vlpiani responso, f priuatorum pactis ius publicum laedi non potesti g & ita decisum amrmat Cherubinus iunior. b Neque hanc dignita
tem assequi valent, qui in Rota Locumtenentes dicuntur, Marche sano i teste, lumariti quando sunt Eriscopi, non Auditores,sed Locumtenentes nuncupantur, quamuis in omnibus eandem babeant authoritatem, perinde ae si Auditores forent, aevorarentur, nee illa diuert ab a*s , nis qu3d Rotae meani esse non possunt. Haec C Marche sanus, quae a Mandosio K mutuatus est. Decanus vero, praeter alia priuilegia, quibus docoratiis est, in illo maxime elucet, ut Pontifice solemni pompa incedente , & celebrante , Thiaram , quam Mitram dicunt, custodiat, quod munus antiquiori aeuo Poenitentiariorum Decanus explebat, ut post Sarnensem Tholosanus I scripsit, dc balux dictionis ethi mologiam attulit. Sed quiescat parumper Decantia, dum totius Collegii priuilegia recensenda sunt. In hoc totius Orbis celeberrimo Collegio reserendi, seu reeipiendi non sunt nisi Doctores, qui post Dinoratus gradum per triennium saltem Lectoris, vel Ad uocati
munus exercuerint, ac bonae opinionis, Se simae sint. In bonis temporalibus ducentos forenos auri, quos vocant de Camera, annuatim habeant, ex quibus in Romana Curia decenter se manutenere possint: sed haec semina antiquiori aevo,
D nempe Martino V. sedente, qui hoc edixit, m fortasse satis erat, nam hodie nec mille suffciunt. Vbi autem quis fuerit de Pontificis mandato designatus, priusquam ulterius In admissione procedatur, Collegii huius Decanus diligentem in praemissis faciat inquisitionem, cumsta l. Vicecancellario fideliter reserat, ex cuius ore Pontifex veritatem hauriat, admissionemque, vel receptionem statuat. S. I s.
Si fuerit admissione dignus, Decretalem, siue legem assignatam publice inter, pretetur, argumenta a Collegis, & Consistorialibus Ad uocatis obiecta diluat is, a de supra etiam diximus. Et si in hoc etiam agone stientiae, virtuti'. certum dederit testimonium , tunc Cardinalis Uicecancellarius iuramentum iuxta formam a Ioanne XXII. n traditam ab ipso Candidato recipiat in haec verba. 'o N Auditor ab haed hora in antea elis ero P. Petro, S R.E. 9 Domino meo D. N. ct eiusdem fuces ribus Ononita intrantibus. Non ero in facto, eonsno, vel consensu, quod vitam perdant. aut membrum veI eapiantur mala captione. Consilium, quod per se, CH alium nucium umseu litteras mihi credituri sunt, signo, Verbo,veInutυ meseiente ad eorum damnumseu praeiudicium nemini pandam, simpliciter flesua, uaejsecreta esse cognouero , seruabo screte, quod nulli personae, de qua credam sibi di plicere,sea reuelarem, i a manseritabo scienter. Si damnum eorum tractarini uero pro posse meo impediim, ne fiat eisdem ; si per me impedire non postem , per nuncium , veInterat eis Aufeisse curabo. vel illi, per quem citius ad eorum notistam deducatiar.
229쪽
Papatum Romanum, ct Regalia B Petri, , ct omnia iurii Romanae Ecelesiae , qua habet ubicumque,manutenebo totis Oiribus, ct defendam. Negoria, ct oscia inibi aD. Papa, v/ID. S. R. E Viseeaneemrio commissa, vel committenda Militer gerim, OEicite exercebo,cts ecialite8 6 itim Auditorum sacri Palatii, reddondo ius i-tiam Unicuique dona, vel munera, seu xenia, aut obligationem se promi nem super illis per me, Cetalium, seu alias, a partibus coram me eausam babentibus, seu earum aliqua, a Notariis deputatis ad scribendum raram me acta dieiarum causarum, vel alijs pro eisdem , seu eorum nomine non recipiami quin 3 omnes familiares,ct of ciales meos omni diligentia qua potero ieram ab tinere. Nec etia in pro
Agillo meo, nec pro rubrici aciendis, in eausu in quibusfum, τὸ uero deputatus Auditor, nee alio quaesito colore aliquid pereipiam, nec a praedictis meis O cialibus , seu familiaribus reeipi permittam Consilia quoque Coadiutorum mestrum 'crete data feretὸ tenebo,osque quo in causasententiast prolata. Supradicta omnia, m la promitto, ct iuro attendere,ct obseruaresne omni dolo, raude se me Deus a iuuet, ct Sancta Dei Euangelia ere. Praestito igitur modo praemisse iuramento, sequitur idem Pontifex Ioannes XXII. legem, nedum ab ipsis Auditoribus seruandam praescribere,sed etia a Notariis eiu sedem Tribunalis, a quibus etiam iuramen rum , iuxta sermam hic traditam a praestandum est. Sed nos ad priuilegia reuertamur. Ob assiduos studiorum labores, literas Apost licas, tam gratiam, quam iustitiam concernentes sacri Palatii Auditores gratis expediunt, Leone X. b madante. Quod etiam priuilegium a Clemente VII. e confirmatum legimus, additis etiam alijs multis. Horas canonicas , etiam ordine non semiato recitandi, Missam ante diem cele brandi , Capellam propriam visitandos lationum Vrbis Indulgentias consequendi; carnes diebus quoque vetitis de consilio utriusque medici comedendi. A Legatorum, ordinariorum, aliorumve iudicum iurisdictione,& superioritateis, solutione etiam Decimarum, pedagiorum, gabellarum , aliorumve onerum exempti sunt,& immunes. Nee huiusmodi priuilegiis per literas Apostolicas , habentes etiam clausulania, quorum tenores, α &alias quascumque clausulas, 'e decreta, derogatum censetur. Auditores enim, de Locum tenentes Rotae non sunt in derogationibus comprehensi, nisi eorum nomina,&cognomina suerint expressa, ut latius tu praecitata Clementis
HI Constitutione. Paulus quoque III. d praedecesserum Pontificum priuilegia confirmauit, de a ga bella vini exemptos dixit in alia Constitutione. e Flauius autem Cherubinus on inutilὸ quaerit, an haec priuilegia Auditoribus concessa operentur a die scient Ir,vel a die adepti ossicii y Solutione na affert ea leni Rota Romana coram Puteole, dicens a die adepti ossicii Verum ista decisio in meo codice loquitur de Reserendarijs,& determinat, priuilegia illis concessa habere locum, etiam ipsis ignorantibus; quamuis regula sit, ut non quaeratur alicui priuilegium, nisi a die scientiae: siquidem haec regula procedit, ubi priuilegium alicui rursonae priuatae datum sit, secus autem, ubi ratione ossicii concedatur. Et ideo si detur expectativa alicui nondum Auditori,& gratia purificetur,quando iam est Auditor, priuilegiis Auditoribus Rotae concessis gaudere debet, Comesio sic assi mante , b& rationem sui dicti reddente, uia priuilegium Auditoribus Rotae concessim, non priuatas persenas, sed Collegium respicit, & ideo quandocumqtie quis emciatur Auditor, priuilegiis gaudet. Sicuti etiam indulta per modum Constitutionis concessa immediate post concessionem operantur, ex eiusdem Roae decisione Puteo reserente. iVarias quoque mutationes circa modum inserinandi hos DD. Rotae Auditores a Curialibus inuentas fuisse, testatur Gomesius, K dum est, tempore Sixti IV. datis per Auditorem diibiis, Advocati de iure in scriptis respondebant: sub Alexandro VI. ter in hebdomada ad ius reddendum Auditores sedebant e Clemens VII. ad ad duas reduxit vices, qui modus etiam nunc perseuerat, Lunae scilicet, & Veneris, in quibus si festum intercedat, dies Mercurii suecedit, at si omnes hi tres dies feriati existant, tunc celebratur in Sabbato,& Rota Martiniana dicitur. Paulo III sedente,quo tempore ipse Comesius Rotae Auditor erat, modus inserinandi valde immutatus suit, ut collitigantiu iura in scriptis tantum darentur, & Iut c modum Papae
230쪽
Iiae I im una, deinde toti Curiae placuisse, idem Gomesius ait, & a Nerone seruatum T. A Sueto a in ahis verbis. Iuturi Milone positata Oribus,ni sequenti die reperi UMNUM 'euos λ; π temere respondit, in cognoscenis morem eum tenuit, ut continuis actiori ' i', o G i , Pusatin quaque per vires ageret: quotus atitem ad tonsi tandum
, pronunciabat. Haec Suetonius. Verum i diebus sinautis Δuditores Rotae a audiendii sederent,Ioannes XXII. b iussit his verbis, Item tiὀd Aouores praedicti bona hora diebus fetutis iuridicis ad Palatium c euiant, ct im- meiate posρugitionem ea ame, ρυ pulsittir ad horam tertiaoum in Ecclesia Ca inedrati, incipiansferire ad audiendum causas, ct dictum Palatiam nou exeant, do nec partes tia ceris uis terminis eoram eis. Haec Ioannes. Hodie veru i diximus, his tantum in hebdomada ad Palatium eun via loeuis certum habent ab Innocen xio. Eius m se constructis quondam assigaaluim, quas quidem' aedes , ut Basilicam Principis Apostolorum ampliorem, et magis ornatam redderet, Paulus y. euemi; quapropter immortalis memoriae. Urbanus VIII. alium tanto Tribunali
Ad hune autem Tribunalis locum ita nunc accedunt instructi,ut datis postulantibus dubiis in causa emergentibus, illisque reis transmissis, biduo ante Rotam paristium collitigantium procuratores.&aduocatos verbolenus audiant, ad vesperas eius. dem diei iura facti, di iuris informationes vocant in scriptis recipiunt,ut per diem ante sessionem studio causarum vacare possint; neque ipsis collitigantibus has inscriptis informationes denegant, ut si quid praeter iam deductu in occurrat,stipplere valeant: his ita peractis, 3c visis iuribus, ante lucem ut plurimum ad Tribunal in Vaticanum eunt,ubi supra talarem togam nigri coloris vestem albam rocchetium vocant Ie cappain latam induunt, & in orbem sedentes controuersias accurate rotant, examinant, de decidunt rcausarum vero resolutiones eodem sero modo,quo antiqui utebantur, caracteribus quibusdam designant, A. condem attonem, A. absolutionem, N. L non squet, significant, ut Petrus Crinitus e antiquorum inorem reserens testatur. Praesitum vero indumenti genus a Ioanne XXII. d statutum legimus, dum ait. Statuimus, erordinamus, quῖd Aquitores sine cappa , stroquetio in loco, ubi residet Curia, inpublico non inredant, ore. Alias quoque leges idem Pontifex fixit, quarum maior pars etiam ad haec nostra
Dies seriales sibimet ipsis Auditores ne dicant, sed illas tantum struent, quae vulgo festa Palatii appellantur, quarum etia Cathalogus inter Curiales circussertur S. q. Vbi ius reddendum est, Cardinalium obsequi 'ne vacent, & hodie adamussim seruatur. S. S. Munera ne recipiant: quo etiam respexit Innocentius VI. dum illis menstrua salaria constituit, ne largitionibus deprauari ut scribit Ciaeonius e P in quaestionibus cognoscendis deficerent; famelicos enim non facile abalieno cibo abstiri re di- cubat, si esset quouis modo edendi facultas ablata. Vota secreto teneant usque ad promulgationem sententiarum ; contrarium si secerint, prima vice per mentem suspendan