장음표시 사용
41쪽
caui Seut tempora astrictisaures frigidae,contra Q. fibrae earum versae er item cutis circa fronte duri' rauntenta , aridarer color totius vultus viridis, aut
SEd multo promptius est oculos cauari, quamlnasum acui,quanto oculi naso humidiores , acorpora ea- calidiores habentur. Humida enim calidaq; co iida,fh - pora facild absumi,eorum substantia alias inhabi mda ρηρ tum sensibilem soluta alias in perspirationes,quq iuri yisum sugiunt, sed ratione deprehenduntur dissipata, exemplo aquae calefacte,& corporum puerorum,lib. 9.meth.cap.I7,Galenus probat.Nanae illae in ambientem aerem facile exhalat: haec vero cito digeruntur, ac dissipantur,non aliam ob causam, ut Galenus ait, nisi quia calida sunt, & humida Esse vero oculos hac temperatura praeditos illorum compositio manifestat, quae ex tribus humo ribus, &plurimo animali spiritu, natiuoq; caloro prognata est. Quo fit ut accedente causa consu- mente ac dissipante; veluti sebrilis caloris incen- dio facilEabsumantur, ac stipentur corurahanturq; : quo a nihil aliud est,quam oculos cauos fieri,vel illorum cauitates non impleri. Pari quoque modo tempora collabi, in acutis morbis, malum . est indiciu in quia significat vim morbi tanta esse, ut valuerit temporalium musculorum carnem ab Nob aba sit 'nere. Vocat Hippo. hos musculos ab opere, muscido,um ma lateras. 2.de articulis.tex. s. quorum ossicium
est inseriorem maxillam ab ducere
42쪽
admodum lib. . de anatomicis administi attoniabus cap.2 scriptum a Galeno est. Horum mus -- lorum securitati prouidens natura ut idem libr. '. 'ILde usu pari.cap.8. docet eos viriq; temporum tanquam antro', vel cauo cuidam loco demanda
vit: probe gnara maximam sore animalibus perniciem, nisi illorum securitati prospexisset:dicente Hippo. 2.de articulis tex.9. plagas in tempora Iibus musculis factas,lethales esse:propterea quod magni sunt,ac cerebro valde propinqui. Inseruit aute hoc loco praedictos musculos natura vi te porum ciuitate illoru carne repleta, caput ad con 'uenientem figurae eminentiam pro faciei decenti
ornatu duceretur.Nam,cumauthoreGaleno cap. - .
II.artis medicinalis capitis propria figura ad similitudinem sit oblogae cuiusdam spherae: vehitisi , a.
excogitares sphaeram exquisitὸ rotundam,ex cera constructam, paulatim virinq; depressanamecessa irium quidem fuit depressiones hasce carne impleri,ne caput,demortuae caluariae sormam repraesentaret. Pari modo aures contrahi, & illarum si, bras inuerti:& item circa frontem cutem duram,
intentam, aridamq; fieri, in acutis morbi valdis malum est. Quoniam conuulsionem ex siccitate, vel ia adesse, vel imminere significatur, quae si se , mel hominem inuascrit, immedicabile malu est. '
tione conuulsio lanari queat. Adde indicia prae
dicti si tantum morbi violenti sint contracta, s osten
43쪽
mi N I. ν κ o G N. H I P P 'o C Hostendere consumptionem humiditatis natur eamq; non quamlibet, sed eximiam,& absolutucum qua vita diu persistere nequit: si vivere,n uiri est,ut placuit Aristot. lib.r.de anima cap.q. Et totius vultus color viridis , t niger. J Natur cum hominum faciem produxit, rubidum, auxviuidum ei colore dedit,qui colores fiunt ob sanguinis,& spirituum splendorem, de natiui caloris ubertatem, qua vultus egebat propter sensori rum multitumnem in ipso a natura collocatorum non valentium peculiares functiones obire, nisi spirituum,& natiui caloris abundantia pollerenticio fit ut tales colores salutares existant, si Gale
muni epilogisino collisere possumus,colorem Viridem,pariter, & nigru vi morbi factos, exitiosissimos esse, utpote naturae maxime contrarios. Siagnificant enim sanguinis refrigerationem, & n xivi caloris extinctione:quoruvnuquodq; necε minatur; utpote illius via existens, ut Aristot.lib. de morte & vita cap.3.& Galenus. Laphor. com. 34.literis prodiderunt.Et licet viridis color In VO-mitu,aut deiectione consistens caloris semper sit siboles, cum praedicta excrementa non aliun qu marubiginoso humore calidissimo,& siccis simo tingantur, in vultu tamen praesenti semper ob refrigerationem euenit, quemadmodum v luit in com. Galenus qui de viridi colore verba agens,inquit:Est enim tanquam initium quoddi
nigri,siuidiq; , quein Egus perindE quasi nigrum Cecit.Nec siqm'do,qum per restigerationem
44쪽
color hic viridis potest esse initium liuidi.
auctore Galeno primo de crisibus cap. ia. Euvius
color semper est stigiditatis effectus. Fiunt huiusmodi colores in facie disiipato spiritu, & e in-cto calore nativo. Quo fit ut sanguis deinceps si peruenienscum astigore occupetur, splendorem amittat,& opacus,& turbidus redd tur:in quo si aliqua splendoris, &spirituum reseruatur portio, viridis consursit color, si adhuc minor, liuidus. d si sanguis superueniens in totum sulgore amiserin quod contingit omnino extincto calo- ;re,& restigeratis spiritibus,color fit niger.Auicς-na.2 . 'tract.I.cae.28.prae is signis aliud addit, uod in facie exitiosa apparere aliquando solet: icens,quod si per praefatum vultum eleuetur plialositas,seu hirsuties quaedam, dc appareat cine Lias,signum esse mortis sestinae, neu credendu es, pilos in iacie lethali eo tempore nasci:sed potius dicendum absumpto vultu, & constricta, & co
stipata carne faciei,pilos,qui antea praeerant,lon-Eiores, ac eminentiores apparere, ut in cadaueri-hus,seu de mortuis corporibus ungues subcrescere videntur,licet reuera non subcrescant.
PROGNos T. VII. si igitur inter talia serbi talis fueritvustus,nectasim alijssignispo sibilast:interrogare oportet,niari gilauerit homo:an aluus resoliua admodum fueritio
fame affectus: r fi quid horum comprobet minoriesi cpericulo est.Iudicantur vero talis per diem,c nocte,
45쪽
runt dixeri neci: praedicto tempore destiterit,signum ege exitiosum sciendum est.
V Vltum,quem hactenus depinxi exitiosissimum esse, sententia praecedenti docuerat. , Nunc vero quo morbi tempore. & quibus causis exceptis lethalis censeatur hoc in contextu declarat,dicens : Inter initia morbi talis vultus si appa , ruerit, prorsus mortiferum esse: idque duplici de causa :& quoniam natura de repente non tam copiosam tolerat vacuationem, quin facilὸ deficiat dicente Hippocrate. r.aphor. I.plurimu,atq; repentε euacuare periculosum esse:quia omne nimium naturae ihimicum & quoniam morbi causa maleficentior existit, clim in tam modico tem. poris spatio corpus abiumere valuerit. Per initia,2 an praesentia trium dierum spatium intelligit vim . prognostico subsequenti fiet manifestu: quo tem. pore si talis apparuerit facies,causam celeriter colhquantem,& absumentem significatiNam,vi GL lenus ait libr. . de simpl. mea. facult. quidquid a minori causa longiori tempore fit,ida maiori breuiori fieri potest, quod mellis. exemplo probat. Nam hoc a suo ipsius calore temporis diuturnita. . te,&ab ignis calore,breuistimo spacio amaritudine contrahit. Ex quibus clare intelligitur per di iis, dictu, morbum, Vultum hunc exitiosum adeo nomortem no esse:quoniam,Vt docet in com. Galenus, logo inroriendit. terposito tempore consumi corpus, & restigerari partes extremas,haud quaqua mirabile est. Inter. Initia vero praesertim acuti morbi si id faciat,proe- et ius
46쪽
c ΟΜ ME NI' A R et A. sis exitiosum censetur. Veruntamen obiiciet alia quis , si vultum nimis extenuari in acutis morbis, valdὸ malum est: cur Hippo. libro de natura humana coin. .in febre pestileti corpora extenuare suadet'Cui dicendum est ob id h0c ab ipso fa- Ο 'ctum,ut simul morbi essentia com minu tur,& 'tminimum pestilentis actis per inspirationem trahatur; quod fiet si corpus humoribus,&san in atq; calore minimὸ tufgens habeatur. Porro quo admodum per morbos longos tale conspici.Vultum non aumodum lethale est ta & si quis mombo teneatur acuto in frigida legione, aut an ni tε-pore frigido,vel aetate senili, non multum exitiosum censeri debet:quia in istis facile talis vultus absq; multa egrotationis malescentia talis vultus sincitur. Et hoc est quod ab Hippocrate. rapho. sect. 34. dicitur,omnino minus periclitari ulqs,
quicum aut regioni,aut tempori, aut naturae propriae connato morbo laborant. Quoniam ramen
omnibus istis seclusis occasione euidentium ali quot causarum,sententia prςsens peruerti posset, ideo Hippocrates modo declarat, quaena sint istae
, quae faciem in praefata dispositionc absq;
morbi malignitate deducere possint; dicens, has esse, insomnium vehemens inopia alimenti,& aL Nui fluor: quas medicus scrutari tenetur, prius qua de morte aegrotantis proferat iudicium Praestaret enim quemadmodu ait in c5m.Galenus,ade0 mortis peri-
robustam esse facultatem, ut nec ab his quidem eniser causis plurimum resolueretur, sed vultus integermaneret. Veruntamen mihori cum periculo est quoties
47쪽
M IN I PROGN. HIPPOC quoties ob aliquam talem occasionem extenuariitio contigerit, & non ob maleficentiam aegrotar itionis Goniam ab istis quidem causis facilὶ co- sumi corpus,prompteq; illis remotis naturae,& artiis beneficio refici,& in pristinum habitum restitui potest:non tamen sic,clim morbi maleficio id euenerit. Consequens tamen est, ut exponamus quo modo causae praedictae faciem, qualem dixi mus, siicere valeant, Evigilia exordium sumen-Hylla im- tes. Porro hanc,plus quam ratio postulat factam, T corpus nolitium extenuare, a Galeno dictum esseaaib.aphoric6m.M.Vnde illud Ouidis lib.I.dear
Attenuariti murn vigilatae corpora noctes, curas,e immenso,quifit amore dolor. Contingit autem hoc ex eo,quia, eodem Galeno auctore,c5m.3.eiusdem libri immodica vigilia se . propter calorem, anteriorem cerebri partem obsidentem : aut propter bilis abundantiam, aut eam intemperiem. A quorum quolibet ficilἡ c sumi corpora possunt. Adde quod immodicae viagiliae,vLI2.meth.cap.3.scribitur, quidquid in no- . , Dis humidu,aut halituosum est,digerunt,&dissupant. Et hoc caloris quide ratione in exteris par tibus residentis.Nam vi. Lepidem.parte. .apho
r Hippocrates prodidit, vigilans calidior exterius,interius aute frigidior existit dormiens con tra. Atque haec itidem est, causa, ob quam,vigilia tibi appetentia efficit:quod similiter innuere v Iuit Hippocrates in eodem lib.aphon26.cum au.
48쪽
minat , quod edaces nos reddat, corpus digere do ac dissipando.Nam insitus calor duni per vigilias exterius emicatsecum haud exiguam corporeae substantiae portionem educit. a de causa corpora nostra dissoluit,cosumir,ac perdit.Quod 'mo 'secudo loco nostra corpora dissipare ac extenuare et valet,famem esse Hippocrates voluit. Per samem in praesentia non intelligens annonae caritatem, quemadmodum. a. epidem. parte. q.cum inquisi in oppido reneo viri & mulieres q ui ob famem lesuminibus vescebantur, crura his debilitata sunt. De qua famis acceptione Galenus lib.de bono,&malo succo in initio copiosius verba fecit. Nec intelligens appetitum ad alimenta,seu triste ventriculi sensationem , de qua. 2.sectione aphonati scribens, ait: Famem vini potio soluit, sed intellugens inopiam,seu volutariam abstinentiam: quomodo etiam intellexit aptior. υ .sectionis. a. qui habet:Vbi semes,laborandum non est. Porro eadem ratione qua immodica vigilia corpus inte nuat, cibi parcitas, extenuare, ac emaciare potest. andoquidem Galeni sententia libri .aphor.
com.2.&. . de victu acutorum con3.37.emccidenti euacuat,6 omnia ea,qus in animali cotinentur,
digerit,ac dissipat quia nativus calo nullo corpori alimento oblato agit in nostri substantia, ipsam extenuan dissipans,&exiccans Quod Hippo.si-dificauit. 7.sectione aptior. 9.dicens: Corpori, Fames h us humidas carnes habentibus famem adhibere conuenit. Fames enim exiccat corpora. Ex his cla P ' re intelligitur quantam ventris profluuium,vultu
49쪽
extenuand vim habeat.Nani si vigilia,& cibi a stinentia insensibilem vacuationem moliendo seciem, qualem diximus, breui efficere possunt, quanto magis alui fluor eandem producere valebit humoribus per ipsum sensibiliter excretist Quapropter probe a Galeno dictum est.2.aphor. 36.dc. 37. nimium atq; immoderatum alui fluore,
corpora consumere,atque exolirere:cuius accessione ipsa non tantum sicca,& extenuata reddu tur,sed etiam illorum imbecilles fiui vires. Quod non tantlim suum fluxam , verum etiam omne immodicae euacuationis genus praestare posse Galenus est auctori P R O G N O s T. I. X. Sivero morbo antiquiore exHente vel tertiano,talis fue- rit vultus eqs interrogatre oportet, de quibus anteat monui: er alia quoquc signa considerare quae in toto
Ocet hoc sermone Hippocrates manifesto se per initium,in praecedenti sententia intenlexisse trium dierum spatium: quoniam morbus antiquior triduano aduersus eum, qui in princupio continetur,est enunciatus: ergo principium; triduanum spatium existit. Nec aliud,quὶm hoc in praefata sententia Hippocrates intelligere ho ruit. Nam non primum morbi insultum: quoniavi ait Galenus.I.de crisibus. cap. 6. facies illa demortua, de qua omnia haecdicuntur, tali principio omni prorsus latitudine carente fieri non poctuisset, nec intelligere valuit:verum morbi principium.
50쪽
cipium,quo deli pars totius morbi.Nam cum hoc ad plures quaterniones extendi cotingar, sententia Hippocratis verum non teneret, cum dictum sit, faciem hanc post diem quartum no magnum portendere malum. Quocirca per principium in praesentia intelligit trium priorum dierum spatim quod solum videtur Galeno. .de crisibus cap. I9. somniasse Thessalum.Hippocrates vero non tantum hoc exacte cognouit,sed & aliud,quod artificiosium nominatur,ut sule admodu Galenus proin
bat. .criscon cap. 7. 8.S . 9. Porro meminit alius
principii ab hoc diitincti, lib. primo acutoru teX.2o .cum ait: Verum inter initia nec multam piis nam, nec crassam admodum dare oportet. Qupin loco Galeno interprete,per initium non inteuligit morbi principium,in aliqua trium fgnificationum, sed significatum quoddam generalius, nempe quando aeger ptisana indigere incipitiquo
tempore nec multam,nec admodum crassam dare conuenit. Quoniam,vt ipse ait, multa,& subita tum repletion tum euacuatione semper abstinuit HippocrateS. PROGNOs T. N. si enim lucem effugiant,aut nolentes Urerment aut per ., vertantur, aut alter altero fiat minor, aut candidum rabidum habeant,aut liuidas,aκt nigras venulas, uat
pituita appareat circa obtutum,aut sublimes tumidiaue ocul vel caui admodum fuerint,aut obtutus squotidus , cr nes lendore, vel totius vultus color eliam .