Ioannis Braui ... In Hippocratis Prognostica commentaria. ..

491쪽

: Leae sie pulmonia eisissem iudicari

' exeretioneήnuae per sputa multa sit , aut abs V ad superiόres parte retro, videlicet, auses erum' Dente aut tiscendente ad inseriores. 'tem at Lessus,quiretro aures fit, iubpuranadmbdum. qui ad insebas erumpit transire, si secura crisis sutura est. Qininiam: nua materia abscessum conamittens, foras pro latur ae exeati periculum eshne in eandem si emema discinae retroced inaux in aliquam alia ex partibus oraecipuis dilabatur i cu affecta par&Vnisue inuncin possit vit sum humorem neu mi in Exacte corinere sis circavthumor obscessiim committens ip parte remisit. suppuratusque per conspicuum tara ex-eematuri Quoniam ut Gilenus ait. q.se Taphori comm. a'. sex abscogiidirupto bene partem mammtem. Poabdhcet in isdiat decretoria: Nam in susniit mesbum non soluit; 'lti prodessep metri in die tamen iudicatoria, Galeno auctoreb 2'aphor.crimm si non tantiinis cessus, sed S al-τὼ-nda mi excrementa, Mino inuo sudoresomi QSDπαρ-rsi tenti emcaumentum fgrotanti haud contem nendum afferunt. Praetermisit in

492쪽

P R O G N O s T. L X V. II: lina consideranda vero cr taliasium in hune modum. sistabris detinet, er dolor non , CrscreMMn eis cernitur ex ratione, fuerint dei factiones,neque solutiores,aconceriores μὰ nee inina admodum multa , Cr cras , ac multum Gisisti sedimentum. Promittitur vero salutaris divin bus

aliis signis salutobus: bis talis fore abscesus

Q Cripserat praecedenti sementia peri eutriobo niam per abscessiis iudii iiijd imsernas sedes erupentes inunc quomodo liphisinis di abscessus praenosci debeat , edoce in duas par. tes diuides orationem. In prima promiscu)ν si Enas scribit futuros abscessus indica a: in secunda ad quam partem, supernam ne, an infernam sint,demonstrat. De hac aget prognostico subse quenti, de illa praesenti.Cuius summa in,intelli agere, abscessus futurosipe ari per morbum 1 lalua brem. & coctu dissicilem, dummodb humoi hodxius, qui abscessus debet esse materia, per aliamcuatiotiem non derivetur,aut' a corpore efxtraha itur,sed ibitis intra manea aerecludatur.Que biiunia sana ab Hippocrate uadu a ostendunt,ut sino gulas contextus partes considerami fiet mani se a1tum.Nam quod ait Promittituta b omnibus alimsignis salutatis, morbum salubismi sore denotato quohialii peplethalem,abseelses, qui boni non apparebunt.Signa vero salutaria ea sunt aes a progo eo. Grecensim:&ad haec, quaesu

493쪽

muntur ex bono accubitu, somno, sitis priuatio, n mentisco astantia, pulsu optimo, appetetia ad alimenta, atque ex alijssimilibus; non tamen inter.haec sunt connumeranda, quae in bona respiratione,&hypochondrioru salubritate cosidcratur:

qm saepe respiratio dis scirilis, & hypochodrioruinflamatio abscessi' futuros praeiaciat:illa ad partes superi re hsc,ad inferiores, ut subsequeti cotextu videbit.Cu vero deinceps scribit: Screatio non excernit ex ratione, nec biliosae fuerint alui deiectioni : inmiit,motbu coctu dii ficile esse opori re.Nam si deiectiones biliosae essent,& screatio ex rationς procederet, morbus non multo negociqcoquerςtur, es ex consequenti abscessus non fierent : quoniam hi non calida' tenui,ςoctuque facili materia; sed , crassa, atque pituitosa progi gnuntur dummodo imbecillitas facultatis no adsit. N m hac apparente, etiam si humores fuerint biliosi, atque tenues . exitus morbi pςr abscessus est πρndus:vt infra libro.s.comm. 26.dicet Galenu d vero deinceps subdit: Nec solutio- ε,Πςcpcςrior ino: urina multa plenius obti-npiis sedimentum et vultumorem abscessum ςQ- missurum, per urinam, aut per abium sensim profluerς n0 4ςbere. Quoniam si per huiusmodi e cre ionςs paulatim quotidie evacuetur , nulla superesse poterit matWia, quae abscessus committat:

quemadmodum si dolosiae sebris desierint, nihilrplinqvςtur, quod absce u iudipari debeat. Auru

mari an ,saeibit in hunc modum; L quando vu

494쪽

e o Μ M E NY A R.i Ldes aegritudine iam sedatara peri& occultatam, di non est illic sputu,tunc fortasse minuitur materia cu urina,aut egestione, aut apparitione solutionis vetris cholericae subtilis, aut apparitione urins crasse. Si aute nihil horu suerit, tunc exitura fiet. PROGNOST. LXVI.

Abscessus autem fiunt , hi quidem ad infernas regiones, quibus aliquid phlegmatis circa Dpochondria adstri illi vero adsupernas, quibus Dpochondrion quidem flaccidum,ac doloris expers penulit. Difficultas amitem spirandi aliquo tempore fati, desierit sine occu

CVm in praefato prognostico Hippocrates

docuerit indicia fututos abscessus ostendentia,nunc qua in parte, superna nerian inferna erumpere debeant,edocet:dicens, fieri abscessus in D tibus interioribus, his, quibus phlegma circa hypochondria consistit,illis vero in superioribus in nast quibus hypochondria sine tumore ac dolo re perseuerant, & respirandi difficultas appare quae postmodum sine manifesta occalione ces sat. Per Phlegma in praesentia non intelligit humqrem pituitosum, crudum, frigidum, atque humἡdum, a verbo, phlegmeno: quod idem est, quori tui.lligat. tumeo; deductum: led, phlegosin, hoc est inflammationem , aut ardorem, a verbo, phlego, quod, Vro,am,imendo,significa derivatum.Ιnflamma tio haec,tumor praeter naturam non est, cuiusmodi phlegmone,ac erysipelas esse censent, quia a ratione alienum est eruimare ,Hippocratem velle

495쪽

η 7 I N II. PROON .uius o ec in praesentia, seri phlegmonent, aut e)spelas in hypuchondriis illorum,quibus ad crura abscessus

neg/finit' suturus speratur: quemadmodum Vega in huius' prognostici enarratioe sentirevisus est:na ista nec confestim fierem, nec cito desinerent. Quocirca per inflammationem,incendium,aut ardorem citra inflammatorium tumorem consistentem intelligere debemus. Fit ardor lite a calida fluxione, quae e supernis partibus ad crura abscessum factura descendit: qua per ventrem transeunte, hypochondria tument, & Mmmido exardescunt calore. Non tamen haec in hypochondriis perseuerat; sed protinus cessant, secedente ab illis calido hu-

mPre, atque ad crura,in quibus constitit , peru niate Nec ab his diuersum sen fit Galenus in intri menicio ait '. Multo melius est,intelligere de calo e praeter naturam flammido proditu esse phlegma: Is euenit ob ignem sacrum, aut inflammati nem proprie nominatam. Nam his verbis no vult erysipelas, aut inflammationem consistere in hypochodrio per huiusmodi dispostisies: sed pol

per phlegma Hippocrate no intelligere, humorεἰ sed flammidum calorem, qualis ille il esse solet qui erysipelas, vel phlegmonem comita i xur Vult itaque erysipelatis,aut inflammationis ardorem apparere in hypochodrijs illorum, quibus ad sedes insernas abscessus futurus speratur; non ipsam inflammationem, aut erysipelas. QDd si nullo tumore,aut ardore circa hypochondria apparente, dissicultas fespirationis hominem apprenen derit,quae subit fiat, & citra occasionem eui

496쪽

dentem cessit, hoc est sine screatione. aut bechibeo medicamento, indicium est humorum impe- tum versus partes fiesri lisperiores: in eisdemq; abscessum fieri debere 'Libr 3.prorrheticoru aphon

τα Hippo ales ahais praedictis si na: docuit; cuin: In capitis dolore coma, & surastas abscessum siquem post aures eructat. Quis inia tam haec, quam alia,quae di statimi in finessib.de crisibus, his verbis e plicauit Galenus:Propriavero morbi non futuri valdil diuturni signa sunt, dissicultas anhelitus subito superueniens, moxque quiesces, quam grauitas capitis,& dolor subsequitur,&gra uis somnus. surcitas: In his enim in gladosis car nibuςpost aures necesse est abscessus Gii. Si vero inorbusdamdiu durauerit, evilum ex his signis adsuerit ed ut aegroto ex locis inserioribus vel auitas,vel tensio vehi,flamatio, ves dolor; huic

abscessus ad partes inferiores est inpediandus. Exemplum vero utriusque abscessus ex uno morbo

assumens Hippocrates in prognost. qui possunt eius verba diligenter inspicere edocuit:&quo pa oporteat de omnibus abstessibus, in uniuer,sumratiocinari.hinc Gale.Morbus iste pulmonia

estina de hae in hoc pr6gnostico,&ωqii i Hipp.

loquitur. Dubitabit niciliqui si morbus pulnaoniaexistit,& haec respirandi difficultatem necessario habet conium'am,quo modo Hippocrates inquit:M aeger dissicilius spiret,& sine aliq'ae alia occasione desinasEt Galenus ast hanc difficultatem respirandi subito supta uenire. Nam videntur in

nuere ambin huiu odi respirat in difficultate

497쪽

hi' et N I I. γ' o G H vrrγo e Mantea non adfuisse: quod falsum ,nemini nori cognitum existit.Cui respcindendum est,Galensi simul, ac Hippocratem non abis obite de qualibet respirandi dissicultate; sed de maiori,quam ante esse intelligendos. Itaque si morbus qui iudicatur per abscesium an superioribus' eruinpentem sedi, bus, pulmonia est,cui necessario respirandi dis cultas inest, abscessu imminente dissicultas respirandi crescet maior quam antea apparebita Si vero fuerit alius a pulmonia morbiis, in quolui

iusmodi respirationis dissicul as non adest, tune illa aderit: & primum apparEbit quando orti' sper praedictum abscessum incipii iudicari. Hoc tamen coesideraticine dignunt uidetur, quod Galenus in ptaefato sermone prognis meum citat; sed prorriteticam refert sententi m. Nam attica iis doloremsomnum,& surditatem, abscessum retrhaures suturum significare. Q rum verb An in prognostico nulla fit mentio ι sed tantum scribit respiratioqis. difficultatem cum pochondri rum indolentia in superioribus abs ssum esse in .

turum monstrare.Veruntamen Galenus in sente-tia praehabita.& Hippocratre in prorrhetico peculiariter glandularum retin aures existentium mominerunt et quoniam ut plurimum abscessus iudicatorii , qui supra thoracem euentiunt in his sedi bus propter locorum laxi reminc vacuitatem emciuntur quos abscessus pridicta sigha, nemphsurditas, somnus,&capitis dolor Praecedunt. E ap R O G N O s T LXVII. Abscessus aute, deseraraefatu in pulmoris vis entibus.

498쪽

e o Μ Μ E N Τ Α R I A. 43otibus,ac periculo sis, omnes utilissunt. Optimi vero, qui, ubi screatio iam in mutatione est,funt. Si enimi oedeni ac dolor fiat, et sireatio pro flaua,purulei tu existat,acforas excernatur, ita securifime, π ho - i mo supererit,eπ item abscessus oc sume citra dolore desistet. A si creatio non recte excernatur, noe vriana videatur bonum habere sedimentum, periculum clauditatis in articulo vel multi negocis imminet.

CVm Hippocrates prognostico praecedenti

duos cosignauerit abscessus;vnum in supernis sedibus euenientem: alterum vero erumpente

in infernis, quibus aegri . morbis quam plurimis liberantur; videri alicui posset,perpera nuc ipsum, obi ais eum qui fit ad loca inseriora audaretalterum vero, qui ad superiora contingit silentio praeterire: cum ille ab humore frigidiore , atq; crassiore euenire soleat:hic vero a calidiori, di tenuiori qui celerius coquitur, & discutitur, & pulmoniae vehementis,ac periculosae, de qua in praesentia Hippocrates loquitur,sit causa. Veruntamen non ita sen Glutio. tiendum est imo potius dicendum, naturam;cum robusta est, & optime valet; humores etiam calidos , ac tenues contra natiuam eorum propensi

nem,ad loca inferiora detrudere,longissime quatum fieri possit illos a locis nobilioribus secern do: unde abscessus in partibus fieri superioribus languor,& naturae imbecillitas indicatur non potentis humoris impetum coercere:sed sinentis illum nutu suo ad partes principes,vel iuxta ipsas irruere. Usciuntur abscessus & praecipuὸ in inserio

499쪽

cur abscessus praecipue

sciant.

3I I N II. PRO GN. HIPPOCRirioribus locis euenientes circa articulos ob id Φ ut in enarratione, & sectione.ε.aphori comm.3I.

testatur Galenus, artic uti hi amplissimi sunt adfluxionem decumbentem suscipiendam,& combibendam:ac assidud mouentur, di motu cotinuo calfiunt. Ad partem autem commotam, atque calfactam humores facilius permeare, adeo est manifestum,ut probatione non egeat.Adde articulas,& praesertim infernos, loca esse ignobilia, & languida,utpote a fonte caloris longius seposita: a que hac de causa ad admittendam humorum codluuiem prona; quod Avicenna.22. aract. 2 cap. .

his verbis voluit,dicens:Et non quidem multiplicantur dolores in iuncturis, nisi quonia ipsae sunt magis vacua quam reliqua mebra,& plurimi motus,& debilioris, ac frigidioris complexionis:& situs earum in extremitatibus est longinquus a rectore primo. Ob has enim causas,& quia inferni articuli decliues sunt:inter articulorum dolores,

podagrici frequentius infestant; arthritideq; co ripi soliti podagra in primis corripiuntur, ut eodeloco prodidit Avicenna. Itaque cosistente in croribus abscessu homo alias peripneumonia correptus, pulmonia vindicatur: transsato utique humore a locis magis momentaneis ad loca minus

momentanea. Sed in hoc non exiguum discrimε reperitur; quonia si defluens ad articulos humor crudus extiterit, licet a pulmonia aeger liberetur, articulus tamen, in quem fluxio decumbit, ab indomito humore offensus claudicare periclitabitur,aut mali alterius periculum i nebit, videli

500쪽

CoΜΜENTARIA. I cetiarticuloruni doloris, vel lassitudinis vel luxationis, aut alterius cuiuspiam molestiae ab accumulata in articulis fluxione euenientis, quam fluxionem nec languida articulorum facultas, nec exterius admota medicamenta superare queunt. Veruntamen si humor, qui illabitur, concoctus iam fuerit, & a natura superatus, no sollim liberabitura pulmonia aeger, verum abscessus ipse citissime cessabit, breuem, exiguumque dolorem inserem. Et hoc est, quod H pocrates in contextu ait: Si

tumor,ac dolor infestet,& excreatio,pro naua,purulenta exista ac foras excernatur,ita securissimἡ homo supererit:& item abscessus Ocyssime citra dolorem desistet. Dixit; soras excernatur:quia,auctore Galeno in comm. unum ex eis, quae sputi. concoctionem ostendunt, screatio est innocua, atque abundans,hoc est,facilis,& propensa: id emtotum per foras excernatur venit intelligendum. Adde etiam,Hippocratem, sputi euacuation si addidisse; non contentu sola concoctione,innuens,

quod quando crisis fit per abscessum, non sufficit ad aegrum a morbo vindicandum, materiam esse concoctam,sed oportere illa sensibili aliqua euacuatione esse immunitam: eo quod articulus, in quo abscessus fit, ob loci exiguitatem, dc bretiitatem, non valet uniuersum humorem peccantem excipere, nisi euacuatione quapiam antea sit ima minutus. Ex quibus clare intelligit, licere in simi siga io.elibus iudiciis; quando non sufficiens prscessit eua g ' cuatio; vel humores qui abscessum efficiunt, ni grius mouentur ad partem, sanguinem mitteret i