Concordantiae poetarum philosophorum & theologorum, Ioanne Calderia phisico authore. Opus vere aureum, quod nunc primum in lucem prodijt ex antiquo exemplari authoris. ..

301쪽

propterea hanc artem artium G Mentia sitientiarum diffiiimus ad omnium methodorum principia ex uiam ha bete, haec est igitur scientia comunis,quid omnibus disciplinis arguendi π restondendi iura siubministrat, ne ; iongrua multum quia post ceteras liberales disciplinas inuenta persticaces ac mobiles habet oculos,quia omnius ientiarum fingula intuetur haec tamen sicut Cr cste. vae scientiae Theoricas m practicus partes habet, quae in hac praeclare qua maxima sunt, omnia enim ipsius I l documenta quam maxime pri sunt uestes tenuissimis filis contexta ac differentium colorum sunt,quia omnes' rationes sunt subtilissima cr colaribus diuersificantur, quia secundum scientiarum di posti es se illis aconios dat num scientiae quaelibet propriam sibi logicam uen/dicut,coronam cupite fert quid omnibus disciplinis ira perat ex illis leges imponit: pectore uero monile fert na omnia quae nostro pectore continentur praeclara sunt cr manibus gemmatos fert vitulos, quoniam omnes arsegumentationes manifeste Iucesim sed quatuor illae mulieres quae logicam comitantur stit quatuor princip lia argumentationis genera,ndni denionstrationis a destris est posita er ueste candenti,quid dicimus Remonostrauimus,scientiam generat quae luce clarior est,as id

pris sunt filogi vis fultigraphi qui obscura opiniona

faciunt,sied Topici fine probabiles tantum uirentes apa parent,quia .oppositur uni conclusiopumpersuasuus rotiones inducunt.Sed perfecti similis ratio rubet quia ut Siani morum rationessolerti pernutentui vige.

302쪽

po E. PRI. ET THEO et somo,et ut maximarum rerum breui oratione a nobis eruditionem accipias, logica est de secundis intentionibus

harum rerum quaedam sunt simplices quedum compositesed ex simplicibus propositiones fiunt ex propositionibus filogismi quos quatuor generibus divisimus nam quidam sunt filegi mi absolute quidam demonstratiis ui quidam falsigraphi cr quidam preb biles, i quia

Iogicae profe1bores conteti i uidentur quia arguens crraspondens semper contrarii apparet, deo mulier quedam uirgam serpentibus circumuolutum manibus fereobat,ut contentio fas disceptantium argumentationes significaret qu)d si dubium aliquod contingeret a logica ceristinidine accipimus omnes praeterea disciplinae suaru aratumentationum ab ea modum et rationem capiunt. Tertia est Rethorica cuius aspectus er dicendi modus colum tisimus er amensimus,hac enim quisque summopere delectatur,fc R ethorica ornati βime cr compositis. sine loqui docet Et quid tria funt genera circa quae maxime uersatur Orator, Demostrativum Deliberaliuunter Iudiciale.Primula in laudem uel uituperium alicuius flertur Secundum est circa ardua ex discissima in quibus versatur Orator,Tertium res contentiosas inquirit In hiis tribus generibus omnis dicendi Oratorum curam diligetiaquoque uersatur ueruntame haec omnia prudenter ac diligenti studio complentur quoniam primum exordiri oportet Cr aliquando insinuatione uti, postea uero narare quae intendimus π rationibus er experiamento confirmire si quid uerum uel uerisimile apparet, deinde confutare quae nostris sententiis adversantur, po

303쪽

CONCORDANTI Estremo ex dictis conclusionem elicimus, haec tamen omiua Memoria Pronuntiatione complentur, num Demo.

penes noster cum ab eo rogaretur quid in Oratore praecipuuma pondit pronuntiatio, Iterum rogatus ait pro nuntiatio,quoi maxima oratorum uis atque dignatio in pronuntiatione consistat, quia hiis studiis aliquanis diu uersatus es non omnia puerilis harum disciplinarua nobis erudimenta subcipies. Omnes namque liberales disciplinae a praeclaris oratoribus atque eruditifimis hominibus traditae sunt,a quibus has omnes praeceptiones intelligere prodest, ideo quisque de rebus de quibus diis cturus est suos sermones acomodat fecundum praeceptio Arimetri nes quae ab oratoribus instituuntur. Arismetrica numeroiscd. rum ratioes inquirit cuius duae sunt partes,Theorica et practica prima numeros formare docet Cr quid pro Uissorum dignitate ac ratione conueniat, sed practica Discet quos numeros numeris addere oportet,qua praete-rea lege alter ab altera subtrahatur ,quid multiplicatio siue diuise,quo etiam modo cuborum Cr quadrorum numerorum rationes inuenire oportes, omnium praeterea

minutiarum iura inquirit, Cr quid disciplina haec Ionis Dperscrutatione indigeret breuiter immorari hiis misiuimus da tamen logeua apparet, quia omnia γα a prima rerum origine producta sunt sub quadam numeri ratione continentur,nam hiis tribus rebus res singulis meistiuntur,numero,podere,atque mensura, numerus enim

est discretorum sed mensura ratio continuorum, pondus autem debetur continuis atque discretis,haec scietia quavis prxclara fit neque uoluptatem neque utilitatem sicut

304쪽

aer estere discientiae hominibus afferre Diet, geometria Gremearta vero puctorum linearum ex θbericorum rationes in qui tria. Q rit deo praeclara haec disciplina duas habet partes theos in rica er practica, prima summopere docet quia ex fluxupta puncti Iinea Gubatur. Si uero linea fluxerit superficies ι ' έαι satur,si autem superficies fecundum latitudinem deli bi foxerit corpus causabitur ii quo dimensionum omnium lici rutis cotinetur. Si etia linea equaliter circutitur 1yberii Ei in figura formatur er secundum natiuitatem figuratio ite a tris extremarum linearum vel superficieram Cr corpoo: hi ra er cetera omnia figuratur atque formatur. Sed pars practis omnium continuoru rationes ac me urus docetius sue in altum siue ad ima ferantur tem poderum ac ste, te culorum rationes inquirit,nam uisibilia quaedam mala ra apparent quaedam uero minora quaedam euersa Cratia recta teque tamen multum a suis obiectis differe tu,quibus studis si te aliquando contuleris maximumitu inde uoluptatem fuscipies teque praeclara hominum inimi genu magis diuitiis gnam liberalibus hiis disciplinis in. Hi tendere debent ,quod indocti homines facere plurimum, isti Grant. Musica etiam qgam post istum intuebaris lanu illi visa facie apparet quia vocum oblectamenta quiss sim Nψω. . - pqr issequitur,s quamuis tota suauissima sit atque ilea ra, maxime tamen os er aures bi amplus 4comoedo imus, cum uocem effert er suauissimum er compossetissimum fonum auribus praebet, huius tam praeclare disciplinae duaesiunt partes Theorica er practica er qgamuis in ceteris Theorica dignitate praecedathc loes si praxim malari dignitati atque meritis praserimn,

305쪽

co N c ORD ANTI E. nam iamines primum cinere didicerunt ex ea uoluptate quisl e maxima ducebatur,postea uero sonorum proportiones Cr artis singulas rationes inquisiverunt cum multae sint modulationum uoces multa Cr suauisivia H. strumenta quae hominibus maximam oblectationem afferunt quae omnia suis mensuris constant atque formariis Astroli. tur, Astrologia eminentiori Ioco continebatur,quia libegiae rates oes disciplinae Erc. humanis rebus uersantur, haec uero coelestia quaeque confiderat horum est duplex coognitio quia supercoelestium corporum motus ipsoru quia inter se distantias ac magnitudines considerat quae ultro rum instrumentis diligeter exquirimus,eli et alia pars quaelibet iudicialis quae in quatuor partes diuiditur, prio' ma de natiuitatibus quia data natiuitate alicuius quid

futurum contingat recte iudicamus. Secunda de reuoluationibus annoru,quid si pluuias si coeli motus ad sit idotam horum direxeris qκid eo anno euenire debeat faciola intectigemus. Tertia de interrogationibus quia si recte dubium inquiris circum dare responsium posimus.Quar tu est de quaestionibus qsia multa futura in controuersis sunt posita que a trorum cognitione certiora sunt, nes

V c , re multorum pernitiosus error abducat qηod super elestia corpora tunt pura forma pura materia ,haec enim sunt ex materia er forma composita densitatem Er raritatem in partibus habentia. quare pars quedam est potentior ad agendum quedam uero debilior sdera ergo

sunt coelestium orbium deprestores partes neque extrinis

sica corruptionis principia habent.sed si primi causa notis sinas defuerit effectas omne; de meret. Sic ex Solis

306쪽

u mPoll. PRI. ET TII no istrarentia'Iumen desint praeterea supercoelestia omnia certo fine ducuntur crsidera quaelibet proprios fines niteudunt quos fuis motibus attingunt, num sicut clementis quies fimiliter hiis continuus motus est necessarius,proopterea cuilibet orbi propria intelligentia debetur sicut nauta nauibuae,orbem mouet scut a malum Cy d de, ratum, horum numerum cum Aristotiles exquirere cuin peret di calipuin er Heudotium astrorum peritifimos se transtulit et ex coelestium horarum numero intelligentiarum mulcitudinem de posse iudicauit, er quia effectus omnes in prima sidera referuntur,ideo N igromada Piromantia Ydromantia er caeterae discipliris quae futura proferre curant huius nunquam maxime architectoanicae iura sequuntur . Septem igitur liberalium disciis

plinarum iura descripsimus quae liberos homines faciliter pro ipsarum praestantia er dignitate professores sutture optimo praeferendi,harum tamen tres Cyc. Secunodas intentiones uersintur Grumatica Logica criRethorica fermocinales dictae relique autem quatuor sunt deprimis intentionibus quia rerum si grata. principaliter Uderant. Cumque horum professores per philoseophia certiores feri no possunt p obscura nemoru inculia cr iuuia lacu uaguntur pestcurrunt donec ad littora er suo antia flumina ducantur,quod si, positiones conscede istit tremuli prope Iitora apparent. Quia disciplinae ita nudam ex se certitudinem habent. Si uero nostris Ilitos ,ribus ad ferint suarum sententiarum firmas ac stabilas vires accipiunt nam scientia quisbet proprios ha bet inquisitionis motas quibus res dubiae copsture eris

307쪽

. - cONc ORDANTI E msint. Epicurei ergo qui fine titerarum eruditiae, biIosophari coeperunt prope fluctuantia littora continentur, atque locis declivioribus,Stoici uero Paulo altius teculati sunt, ideo eminentiori loco relegauimus quibus peririlem de aestuosum Achademiam constituimus et in ea perpetuo locari iussimus ubi otiosam ac continentisinis uita ageret postea uero sunt Peripatetici qui de ambulates omnia studiosius inquirunt hiis optimus nostrarum diIciplinarum partes contulimus,neque dignitas spe' ' praestatia nostra patere circi quaque posset nisi septe gradibus ad nos costenderit quia septem praeclarifimis uirtutibus utque bene institutis moribus,quare horum ho minum uirtute atque sapientia steti in hunc eminentiorem locu costendere aus unius. Omnia ergo triaque Palati iura contulimus lanceam ut impugnare errantes : fustias scutum ut aduersantia procul repestas,galea pratera uirenti lauro ornatam libellos ut omnia ubi puteant Grama larica thoracem atque talaria ut armis nostris munitica, tus tutus semper incedas , si praeterea aliquando ad nos redieris hos nabiles et diuina arte elaboratos pontes eoisendas ex fluctuantia littora ex tempestuosa aequora deseras,quod si haec sterilia nostra inculta habitare Ioca uolueris noninodo incolarum sed etiam ciuium pera' petua tibi iura concedimus, ex hii praeclarissimi hemianes studiis ac opibus tuis praesidium ferunt,tibi praei

rea er parentes er amici atque rerum omnium Menadarum comites sunt, cumque ista dixisset seniores lai

308쪽

Por. PHI. AT THeto , Nemo est praeclara omnium magistru er diuina parens, qui tuas efferre laudes posit, Tu diuinum ho

minum munus,Te veteres omnes uates ex Iouis cerebro

genitum uolunt tanquam te meliorem diuinitatis parte . arbitrarentur. Omnes aetatis nostrae tibi partes contulimus neque labores.neque egestatem neque illum mortis genus omismus, ut tua ex philosophantium iurasequamur. cum paucis meam omnem rationem absoluissemorepente iustit diuina parens ut praeclari omnes praeceptos res atque bonarum disiciplinarum parentes in comites ferent er ex incultis atque areficentibus locis me libes rum educerent,Tune Plato a dextris, er Aristotiles asini tris medium me continebunt hos infinita propenu mero praestantifimorum hominum multitudo sequebaatur, Plato eui timens adhaeseram ut me aliqua uesuptate recrearet,septem sieniores qui supremum philosiophis gradum conscenderant prope me stare iusit, ut enigmata uel meliores illorum sententias nosterem. Hii primu

apud Graecos sapietes appellati sunt,qui postea uero propngulari modestia philosophi quia sapientis amatores

dici uoruerunt,nam biis gradibus ad ueram sapientiam . mconscenderunt,primum incredibiIi quadam prudentia de hinc Animi fortitudine postea temperantia deinde iustitia.cum etiam deorum mores nouissent Me spe atque Talencharitate supremum hunc locum conscenderut,et ut cer itior fas Taletem antiquisimum aloquaris qui Athenis claruit er primus illorum Sapientum est habitus, hic multorum fiderum rationes inuenit Solis Lunae labores,quem cum rogarem, quid antiquistinum' ait Deus dcc α

309쪽

coco RD ANT In quid optimum: dus,qd eius e et opus, postes dixit maximum entium est locus quia omnia capit uelocii iniuentium intellectus inalid imum nec itas,quia cunctis dominatur prudentiu entium tempus,quia omnia inuem preterea dixit quod numina neqge finem neque principium sunt habitura quibus nihil lateret noninodo nostra opera uerum neque cogitationes,dixit etiam qualis parentibus munera osterimus Talia etiam a filiis suscipiemus, postremo tandem linit ne iniuste ditari φρυη uellem. solon Atheniensis me etiam quibusdam praecla. re dictis admonuit,Deos honora parEtes reuerere,nemine quadiu uixerit foetice dicas tu facile posit forinam mutare rem initia fortuae debentur. Solo finis philosophiam consecrat cui conquaestus quod calamitatem fere minime possem respondit Tales homines qualia uerba deinde ait,ab opibus saturitas generatur,er a saluarilao te contumelia,iussit etiam ut probitatem iure iurando

ieruarem. Multa praeter haec si id praecipuum si mise

riae omnes uno aceruo continerentur,cuique maior calamitatis pars contingeret quam ea quae fibi a natura uel chila. fortuna alata fuisseet de hinc chilo Lacedemoni*s qui facie sit utarem modestia praeferebat a quo seniore fa- cto, Ioci causa rogaui quid:na Iupiter ageret,altu humiliat er humilia exaltat, quid etiam inter doctos ac inodoctos interesset, ns spe dit iniurias pacienter ferre iusit ex linguae dominari σ maxime in conuiuiis,humiles celebrare nuptiassenium honorare eges obstruare, postrumo ait Fortuna est tanqgam .isus madicus Pisacus. qui multos excreat. De hinc Pitacus Hianus militri

310쪽

.rmatura indutus se hiis praefecit et me hiis aliquutus est uerbis,aduersantiu columelias aequo aro patieris ego filii mei moria patieter tuli neque occisore supplitio danaui,et Alceu poeta q principatu nostru grauius ti Ierat singulari beneuolentia complexus sum, ex quem supplitio astici poteram pietate Iiberum iussi, postremo cum me abiturum nouisset uinum bonum malum isti, bonuquidem natura, sed ab usa malum et grauiorem penam ebrios promereri,praeterea fortius proclamans ait,optimus fore uictorias quae sine sanguine fiat,Bius Asilanus . . prienensi sic me furi coepit de diis loquaris ut sunt ex η quicquid boni feceris ad Deos transfer. Sapientiam citeris possessionibus meliorem putes, prudentiam dilige diu,deIiberatos animicos deIste er quos delegeris hos diligentissimae obstrud. cum quibus ita conuenire oportet tanquam maximas cum illis aliquando iniurias sis habiturus, caeleritas beneficium gratius facit pudicitia seruare fumopere docet, nam ciues prienenses cum fruam arte Mesenenses superassent Cr in nuptas' puestus uisurripuissent ris sine pudore feruaui er parentibus in

uiolatus reddidi,quare hostes optima pacae placaui,cumelio m. aduersante fortuna omnia mihi bene subiecta Durent nudus meliora mecum ferebam tibi ergo uirtutis genus omne uadeo,cleobolus Lidius etiam me passcis chola. admonuit, amico benefac ut amicitior fui Cr inimicuamicum efficere studeas cr magis amicorum inuidiam caueas quam inimicorum insidias,quia nocedi mus dinon superatur potentior est ciuitati confidenda sunt potiora. Scientiam diligas ex ignorantium fugias nis re Q. ι i