장음표시 사용
181쪽
Argumentum. - Sub duplici allegoria, nimirum pastoris , dilectam Oviculam curantis; et hospitis, amicum domo sua excipientis, describitur in hoc psalmo ineffabilis Dei bonitas et providentia erga fideles suos.
I. Allestoria Pastoris.ll. At legoria Hospitis.
. Dominus regit me, et nihil mihi deerit: in loco pus etiae ibi me collocavit.
Incipit allegoria pastoris. - Dominus regiι me, hebraice, Dominus est pastor meus : id est, Dominus me ut pastor ovem gubernat; seu ovicula Dei sum. - Et quia Deus est pastor potentissimuS, Sapientissimus et optimus, ideo confidenter dico : Aihil mihi deerit, neque in vita praesenti, quoad auxilia gratiae; neque in sutura, quoad divitias gloriae. Propheta purSOnam usulas cujuscumque animae fidelis, dicit, Se , tanquam Oviculam a Deo ac Domino nostro Iesu Christo, ut pastore. Omnibus rebus necessariis abunde donari. - Ηaec autem prima Sententia totius allegoriae summa est, quae ex iis Omnibus explicatur quae bonus pastor Suo gregi praestat. - Quid enim pastor bonus pro grege facit' ' Praehset ei hona pascua; 2' praehet aquas ut bibant et laventur; 3' Oves, Si aberrent in viam reducit. 4' eas semitis tutis deducit: 5' contra lupos et fures baculo tuetur; 6' inquietas virga amanter castigat et coercet. . . Haec omnia beneficia propheta ex parte divini pastoris sui experitur, et verbis enuntiat suavissimis, Semimetaphoricis, et ordini spirituali optime accommodatis. In loco pascuae, ibi me collocavi ι. Primum beneficium pastoris pascua praestat. - Ηebrae us textus ad litteram habet: In ipascuis virentibus recubare me faciι. Porro pabula Sive pascua spiritualia, sunt sacra doctrina, sacramenta, praesertim Eueharistia. Diuilired by Corale
182쪽
2. Super aquas refectionis educavit me: animam meam
convertit. Secundum et tertium beneficium, aquarum copia, reductio ab errore. - Aqua refectionis, est aqua reficiens, sive in siti sive in aestu: spiritualiter intellecta, est gratia, de qua Dominus : Qui biberit eae aqua, quam ego dabo ei non sitiet in aeternum. Joan. IV, 14. Quod dicit animam meam converlit, significat, a recte vivendi et credendi ratione aberrantem, ad se reduxit. Allusio ad ovis similitudinem, quae saepe a caulis errans, a PaStore
reducitur.3. Beduaeit me super gemitas justitiae, propter nomen
Quartum bonum commemorat, ductionem pervias bonas, quasi diceret : Incedere me iacit per viam angustam praeceptorum Suorum, removendo pericula, minuendo obstacula, illustrando, roborando. . . super semitas justitiae. - Propter nomen suum, id est, non propter mea merita, Sed propter suam misericordiam Suamque gloriam.
4. Nam et si ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala quoniam tu mecum e3.
Quintum bonum, desen Si O. - Medium umbrae mortis, seu, ut habetur in hebraeo, umbrae morιis,eSt locus tenebrosuS, variis serarum, praecipitiorum periculis obsitus : ubi ante oculos est mortis discrimen. Illic non timebit, quoniam, inquit, tu mecum es defenSor potens.
5. Virga tua et baculus tuu3 : ψSa me consolata sunt.
Sextum bonum, castigati O.- Bacula seu pedo utitur pastor ad oves contra invasores defendendas. vel ad eas congregandas aut coercendas, vel ad ipsum pastorem sulciendum ac sustentandum. - Visga, Vel idem significat ac baculus, vel
accipitur pro minore bacillo, ad corrigendum potius quam percutiendum idoneo. - Utrumque dicit sibi profuisse. Hinc facile intelligitur. virgam et baculum significaro symbolice castigationem; vel juxta quosdam, castigationum Duili do by Cooste
183쪽
et sustentationem. - .Sensu spirituali, ut Theodoretus docet, virga eι baculus divini Pastoris est ejus crux salutaris : quae omni modo nobis, non tam dolorem quam consolationem affert et sustentaculum.
6. Parasti in compecιu meo mensam, adversus γε qui tribulant me. T. Impinguasti in oleo caput meum : et calia meuδ inebrians quam praeclaru3 eSt.
Seeunda pars : allegoria Hospitis. - Consolationem modo memoravit, quae sibi ab optimo pastore praestatur. Quam consolationem copiosissimam ut magis declaret, ad alteram transit allegoriam, nempe hospitis, amicum lautissime excipientis. Parasti, inquit, coram me, seu mihi, menSam opiparam, tanquam consolationem oppositam tribulationibus, quas mihi ingerunt hostes mei spirituales; oleo laetitiae caput meum perfudisti, et poculum mihi propinasti redundans excellentissimo liquore. Illud adversus hostes, juxta vim hebraicae vocis, significateae altera parte, e regione hostium; non vero ad resistendum hostibus, etsi iste sensus etiam verus est et ex litterati consequitur. - Caliae inebrians, id est, calix plenus vino generoso, quod habet vim inebriandi et exhilarandi. Quam praeclarus est, proprie non est exclamatio, sed allirmatio superlativa, idem significans ac, utique bonus, profecιο miriabilis esι.
Sensus prophetae est : Dum inimici mei propinant mihi
amaros molestiarum calices, tu, Deus meus, e contrario,
secus ac ipsi laciunt, miris me suavitatibus recreas, mensa, Oleo, vino. His tribus Significatur copia bonorum spiritualium : mensa et calico designatur speciatim SS. Altaris Sacramentum; oleum vero insinuat alia Sacramenta in quibus est usus Chrismatis et unctionis De caetero oleum seu unguentum, quod ad reliciendam valetudinem ac vires adhibebatur, nec non ad recreandum odoris fragrantia gravatum
caput, symbolum est gratiae ac donorum Spiritus sancti :imo ipsius Spiritus sancti personae, quae vocatur spiritalis
184쪽
8. Et miserieordia tua subsequetur me. omnibus diebus
9. Et ut inhabitem in domo Domini, in longitudinem
dierum. Concludit, summatim et velut uno conspectu beneficam Dei misericordiam exhibendo, quae totam hominis vitam complectitur usquo ad heatum terminum .Plerme gloriae. Mi Sericordia, inquit, lua, Domine, subsoquetur et comitabitur me non ad tempus, sed diebus omnibus, etiam diebus malis :et quidem, nisi ego prior te dereliquero, aderit perSseveranter conserendo mihi perseverantiam finalem, quod donum proprium electorum est. Et sic introduces me bonus pastor in ovile coeleste O inhabitem in domo Domini, in longitudinem dierum. Sonsus IllurglouS.
Psalmus Dominus regiι me, ponitur 1' in sestis Corporis Christi, spineae coronae, et protiosi Sanguinis Domini: 2' in os licio Defunctorum.1' In sesto Corporis Christi, Ecclesia hoc psalmo considerat, quomodo Christus, Pastor amantissimus animas no-Stras, oviculas suas, omni amoris benefficio repleat; nominatim vero, quomodo in SS. Eucharistia mensam nobis praeparet et calicem praeclarum : ut sic nos misericorditor deducat ad beatum terminum, ad inhabitandum nempe in domo Domini in longitudinem dierum. In sesto spineae Coronae, quod est velut diadema salutis nostrae, quo Christus factus est nobis Rex mansuetus, misericors, pastoralis. Ecclesia regimen illud pastorale Domini contemplatur, tanquam lanclatum in mysterio Coronae spineae, qua caput Christi cruciatum est, quaque speciatim meruit capiti nostro gratiarum coronam et abundantiam Impinguasti in oleo eaput meum. In sesto Sanguinis Donatui, considerat quomodo bonus Pastor animam suam posuerit, et sanguinem suderit pro ovibus suis; imo quomodo eis calicem sanguinis sui propi-inaverit : Caliae meus inebriam quam praeclarus est. Diuitired by Cooste
185쪽
Exp0SITIONLM SERIES TERTIA In officio Defunctorum, Ecclesia eodem psalmo per Sonam assumens animae sanctae Purgatorii, cum amore et gratitudine recenset universa Dei beneficia, quibus miserio corditer deducta est per desertum hujus mundi; speratque Semox perducendam usque ad beatam domum Dei : Ει υι inhabiιem in domo Domini in latauudinem dierum. Duili do by COOste
186쪽
4. Domini est terra, et plenitudo ejus : orbis terrarum, et universi isti habitant in eo. 2. Quia ipse super mariasiandavit eum : et super flumina praeparavit eum. 3. Quis ascendet in montem Domini aut quis stabit
in loco sancto eius 4. Innocens manibus et mundo corde : qui non accepit in vano animam Suam,
nem a Domino : et misericordiam a Deo salutari suo. 6. Haec est generatio quaerentium eum : quaerentium
faciem Dei dacob. 7. Attollite portas, principes, Vestras; et elevamini portae aeternales : et introi-hit rex gloride.
l. Domini est terra, et omnia quae in ea sunt: orbis terrarum, ei universi qui habitam in eo. 2. Quia ipse super maria eminentem eum firmavit; et super flumina ui stabilem habitationem
5. Quis ascendet in montem, sedem iam excelsi Domini aut quis stabit in loeo sancto ejus 4 Innocens manibus et mundo corde : qui non laustra accepit a Deo vitam suam, nec iuravit dolose proximo Sus. 5. Hie accipiet benedietionem a Domi uo : el misericordiam
6. Huiusmodi est generatio Seu gens Sancta quaerentium Dominum, quaerentium contemplarisaei em Dei Iacob. T. Horum autem paler ae princeps mihi apparet, Christus, viam aperiens. . . Attollite portaS veStras, principes eaeli; et elevamini, por-ue aeternales : et introibit Rex gloriae.
187쪽
8. Quis est iste rex glo-itiae 3 Dominus sortis et pOlens; Dominus potens in praelio. 9. Attollite porta S, Principes, Vestras; et elevamini, I, Orta' aeternales : et introibit rex gloriae.10. Quis est iste rex gloria 3 Dominus virtutum ipse est rex gloriae.
8. - Quis est iste Rex gloriae - Dominus sortis et I olenS, DO- minus potetis in praelio ac victor inserui. 9. Attollite portas. principes,vefitras; et elevamini, portae aeternales : oi introit, it ilex gloriae.
veitiens humano indutus corpore - Nomen dicam : Dominus Sa-1,aolli, ipse est nex gloriae.
Argumentum. - Sunt qui hujus psalmi argumentum littorale censent esse de ingressu Areae laederis in derusalem, cum transferretur ex domo Obededom in montem Sion. David, inquiunt, hunc montem ac locum sanctum, Arcae Domini destinatum intuens, exclamat: Dei eSSe universum terrarum Orbem, sed ex omnibus locis peculiariter sibi montem Sion, tanquam habitationem inter homines delegisse. Deinde Pro. pheta docet, qualem eum esse oporteat, qui in locum illum sanctum sit aScensurus : tum ut digne Deum colat, tum ut a Deo exaudiatur. Demum principes civitatis Ierusalem alloquens hortatur, ut apertis portis suis ingredientem Dominum cum Arca, prompti laetique suscipiant, Dominum utique gloriosum ac potentissimum is . - Η ac litterati cortice omnes admittunt contegi allegoricum sensum, de Christo in coelos
Alii dicunt, psalmum esse, sensu ipso litterati, hymnum propheticum Ascensionis Dominicae. Quae sententia videtur praeserenda. Etenim cum de Ascensione in ca luna agatur in ultima psalmi parte, ut ex contextu satis patet: similiter
188쪽
coelum respici in iis quae praecedunt, propter partium et unitatem sermonis, dicendum est.
l. Montis Domini. set ι eoeli majestas.ll. Tituli ad rendendum requisiti. lII. Ascensis Christi, Resis gloriae.
1. Domini est terra, et plenitudo ejus orbis terrarum, et unipersi qui habitant in eo. 2. ouia ipse super maria fundavit eum: et super stumina praestaravi ι eum. 3. ouis ascendet in montem Dominis aut quis stabit in loco sancto ejus ΤLocuturus de ingressu in coelum, hujus divinae mansionis magnificentiam imprimis indicat, quasi diceret: Dominus, rex universi mundi, aulam suam coelestom humaniae creaturae aperire dignatur. At in ianti Regis domum quis dignus erit intraris 31. Domini esι terra, eιplenia udo ejus ... id Ρst, Domini est terra, et id quo terra plena est : metalla, planta , lae Cud US Dra', 'rtim vero homines, ut patet ex altero hemistichio : Urbis terrarum, et universi qui habiιunι in eo. Dominus, cujus terra esse dicitur, est vel Deus Croalor: vel specialius, Dominus ac Salvator Christus : ita ut sit implicitum quoddam vaticinium de Orbis seu gentium conversione. Cui sententiae favet Apostolus il Cor. X, 26 , qui cum locum hunc afferat ubi de calice Domini loquitur, de ipM Domino Christo loqui videtur.
Dominium autem, quod Deo aut Christo attribuitur, triplox intelligi potest: dominium nempe universale in regnum iraturae, in regnum gratiae, in regnum gloriae. Primo illo versu describitur magnitudo Dei, atque innuitur 1' magnificentia et sanctitas rudestis domus ejus; 2' iv nuitur misericordia Dei, qui Sicut creavit Omnes homines. ita Omnium pater est, vultque Omnes salvos fieri. Unus Deus et pater omnium. Ephes. t V, 6.
189쪽
2. Quod dixit expliciat, indicando origino in Dominii Dei. quae est ipsa creatio : Quia ipse super maria fundavit eum: et super flumina praeparavit eum. Quibus verbis non lanium potentia Creatoris, sed peculiaris providentia ac benignitas insinuatur erga homines, quasi terram ipsis habitabilem parasset : Super flumina praeparavit. 3. Quis ascendet in montem Domini ... id est, quis ex hominibus excelso coeli habitaculo, et angulorum consortio, sanctissimoque Dei conspectu dignus invenietur Scilicet non agitur de monte Sion terrestri, sed de monte Domini vero, nempe de coelo, cujus ingreSSus tantummodo perfecte justis et immaculatis patet. Sensus ergo est quasi diceretur :Ex hominum numero eriliae aliquis, et quisnam ille orit, qui dignus sit ascendere ad locum ubi proprie habitat Deus 3 Sensu accommodato, rectissime mons Domini significat altare et sacramentum Eucharisticum.
Ut patest, c estis curiae magnificentiam dirocte non do- scribit propheta. sed ex majestatu Asegis inhabitantis intelligendam suggerit. Domini, inquit, est terra eι plenitudo ejus... quasi diceret : Si tanta est potentia Dei, tantum imperium, quantum spectamus in universa terra ἰ quam mirabilis censenda est magni licentia domus ejus in coeqol uia solummodo ibi magnificus esι mminus nosιer i Isai. XXXIlI, 2 l . Etenim coelum coeli Domino, terram autem dedit filiis hominum ... Coelum thronus Dei est, terra scabellum pedum ejus Ps. CXIII; Matth. V, 34 . - uuam excelsa igitur, quam opulenta. quam sancta illa cadestis curia, ubi Ilex regum habitat, et ab angelorum innumerabili militia, militiaeque principibus adoraturi Dicendo : Quis ascendeι in montem Domini'. . . Non tantum de conditionibus ad hanc ascen Sionem necessariis, inquirit, sed simul etiam iacile omnes terrigenas provocat, ut relictis
terrenis curis, SuySum ad molitum Sanctum contendant.
Similiter unimas allicit, dum qua Stioni positae respondens.
190쪽
4. In noeens manibus et mundo corde : qui non accepit in vano animam suam, nec juravit in dolo proa imosus.
5. lite accipiet bet edictionem a Domino : et migericordiam a Deo salutari suo. 6. Haec est generatio quaerentium eum : quaerenti/- --
Secundu pars et 'xpoliuntur tituli seu conditiones ad ascendendum P qui sitae. Sunt autem hae quatuor P innocentiavita', munditia cordis, fruetus bonorum operum, veritas Verborum erga proximum quiae rectitudinem cordis, Oris et Operis persectam, adeoque totius Evangelii compondium continent. Uutid idem sic Isaias se nuntiat : Qui ambulat in justitiis, et loquitur veritatem, qui projieit avaritiam eae calumnia
et eaeruliι munus suus ab omni munere, qui obturat aures suas ne audiat sanguinem, et cliaudit oculos suos ne videat malum riste in eaeeelsis habitabiι Regem in Geore suo videbunt oculi ejus, cernen ι terram de longe .... Respice Sion civitatem solemnitatis nostrae r oeuli tui videbunt Ierusalem, habitationem opulenιum, tabernaculum quod nequaquam transferri poterit: nee auferentur claui ejus in sempiternum, et omnes funiculi ejus non rumpentur : quia solummodo ibi magnificus esι Dominus noster. Isai. XXXIll, 15 seq. Quod dicitur : Qui non accepiι in vano animam suam, deperiurio intelligi non potest, ut ostendit Bellar minus post
Genebrardum; sensus autem est: Qui non frustra vitam ac copi t. nec sterilis manet in terra, sed fructus producit bonorum operum. faciendo quaecumque ad finem si hi a Duo pra)stitutum conclueant. - Iuxta hebraicam vitritatem, quae parallelismo perpetuo psalmi Otiam est consentanea, Sera Sus nonnihil dilforens, sic exponitur Qui animum non effudit in mendaeium, nec dolose juraviι proaeimo suo. 5. Hic aeeipieι benedietionem a Domino : id est . accipiet Benedictionem Dei per sexcellentiam, nempe Salutem aeternam : qua in eo consistit, ut homo ad ingressum coeli et visionem beatificam admittatur. Diuitiam by Cooste