장음표시 사용
421쪽
p41έ xxposlTIox LM SERI A TERTIA in irritatione, nempe irritando me ; secundum diem tentationis, scilicet in die, seu in tempore quo me tentaverunt in deserto. murmurantes et veluti dubitantes de providentia mea, ideoque explorare volentes, utrum ego verus Deus eSSem. - Probaverunt, et viderunι Opera mea: id est, illi me sic tentaverunt. qui experti fuerant me esse Deum omnipotentem, et oculis viderant opera mea. Dies tentationis designare videtur, non unum diem, sed occasiones varias quibus Iudaei Deum lentaverunt in deserto: speciatim tamen hic innuitur seditio, de qua Numer. XIV sermo est, ubi Deus dixit: omnes homines qui viderunt majestatem meam, et tentaverunt me jam per decem uices, nec obedierunt uoci meae, non videbunι terram pro qua juraxi patribus eorum ... Vivo ego ... in solitudine hae jacebunι eadavera vesιra.
Num. XIV, 22 Seqq. uuadraginta annis proaeimu8 fui stenerationi huic, et dixi: Semper hi errant corde: ipsi vero non cognoverunt vias me , quibus juravi in ira mea, si introibunt in
requiem meam. Explicat exemplum contumaciae Israelitarum in deserto. uadraginta, inquit, annis proaimus fui generaιioni hule... id est, toto tempore quo duxi illius aetatis homines per desertum, propinquavi illis, ut propius tum preces eorum, tum etiam querelas audirem, eosque variis plagis flagellarem. Loco proximus fui, Vulgata vertit Olbensus fui: id est, iratus sui illis ob fastidium diuturnae eorum infidelitatis; vox enim liebraica et graeca significant fustidio habui. Quae versio cum lectione Breviarii ita concilianda videtur: Quum per quadras inta annos cum hoe popula infideli eonversarer, fastidio erga
eum albectus sum. Et dixi: Semper hi errant eorde: id est, ducuntur variis uos ideriis extra viam rectam saluti S. Semper, nempe, licet multis affecti beneficiis et frequenter admoniti, semper tamen persistunt in errore cordis sui. Ipsi non cognoverunt vias meas, quibus juravi in ira mea, si introibunt in requiem meam. Sen Sus est: Non cognoverunt Diuili os by Corale
422쪽
cognitione approbativa et practica leges meas, quae sunt viae, quibus eundum erat in requiem ipsis a me promissam: quapropter in eam non introierunt. prout juravi in ira mea, dicens: Non introibunt in requiem meam. Declarat cur erraverint corde: quia nimirum non cognoverunt uicta, id est, leges Dei, quae sunt rectae Viae per quas errari non potest; extra quas Omnis error, periculum et interitus incurritur. Iisdem verbis: Aon eognoverunt vias meas, intelligit quoque, eos non pervenisse ad praestitutum terminum, quem vocat requiem suum. Scilicet, terminus viis Domini correspondens, est terminus Domini. requies Domini. Hoc nomino vocatur hic terra promissionis, quia eam Dominus quietae
ipsorum habitationi post itinera et labores, destinaverat. In hanc itaque non intrarunt, ex justo et irrevocabili judicio : Quibus, vel sicut duravi, inquit, in ira mea. duramentum illud legitur libro Numerorum, his verbis: Vivo ego, ait Βο-
minus, sicut laetiti estis audiente me, sic faciam vobis. In solia ιudine hae jaeebunι ea vera vestra. Omnes qui numerati esιis, a viginti annis et supra, eι murmurastis contra me, non intrabitis ιerram, super quam levavi manum meam ut habitare uos
facerem: praeter Calab, filium Iephone, et Iosue, filium Nun.sNum. XIV, 28 seq). - duramentum Dei significat, rem esse certissimam et immutabilem, sore, ut boni fruantur, mali vero priventur in aeternum requie Domini. Requies Domini, sensu spirituali psalmi. significat salutem ac vitam aeternam, terra promissionis antiquitus figuratam. Nam cum psalmum Spiritus sanctus dictaret, et allato juramento Domini contra veteres Israelitas sulminato, coaevos Da vidis posterioresque generationes hortaretur ad vias Domini sequendas, et ingrediendum in requiem Domini: non intelligebat prosecto terram Chanaan, quam jam occupabant; sed respiciebat aliam, nempe aeternam patriam in coelis, ut ipse Apostolus exponit issebr. IV . In coelesti enim patria requiescemus ab operibus nostris, sicut Deus dio septimo requievita suis: hic est sabbatismus qui reliquus esι populo Dei. Hebr. IV, 9. Diuili eo by Corale
423쪽
Concludit abrupte Deus serimonem suum, cum aposiopeSi Si introibunt in requiem meam . . . ut ostendat magnam eSSeiram suam erga peccatores obstinatos, praesertim erga incredulos οῦ ac gravissimum eorum periculum. Sonsus uturg leus.1' Psalmus Venile eaeultemus, una cum invitatorio occumrente, praemittitur quotidie introductionis instar ante ossicium divinum; estque in ore Ecclesiae invitatio, qua populum christianum. praesertim sacerdotes, ministros divini cultus. provocat ad laudes Dei sancte concinendas; et quidem ita, ut sanctae orationi vitam congruam conjungant. Venite, inquit, filii ii in coelestis Patris, simul conveniamus omnes in nomine ejus, ut Deo ac Domino Salvatori nostro dubitum cultum et Obsequium praestemus: Venite, exuuemus Domino, jubilemus Deo salutari nostro ... Accedamus autem uti decet, interne et externe digne dispO- siti : cum promptitudine et gaudio, cum reverentia et fiducia sistamus nos in praesentia ejus : Praeoeevemus faciem ejus... Seposito pro sano quolibet impedimento, nihil afferamus in conspectum ejus nisi hymnos et laudes : Prae cupemus faelem ejus in confessione. . .
Dignum sane et justum est, ut sic parati, sic ossicio divino omnimodis intenti vacemus. Qualis enim et quanta est Dei nostri majestast uuam paterna misericordia ejus et bonitas lQuoniam Deus magnus Dominus, et reae magnus super omnes Deos: quia turram et mare Sicut manu formavit, ita manu continet Omnipotenti. . . quia ipse est qui creavit nos, et redemit nos, et secit nos sibi populum acceptabilem, Metatorem bonorum operum Tit. II, 14j. Hunc ergo Dominum, mentis, cordis. linguae et operum obsequio colamus: Fenite, a remus, eι pro-eidamus ante Deum : ploremus eoram Domino, qui feciι nos ... Sic autem Orantibus vobis ipsemet respondstre dignabitur: corde parato et intento audietis Suavissimam vocem ejus, quasli Sunt qui lupe pie accommodando recitationi privatae Osticii. apostro. phen intelliguntati imae ad suas facultates. in hunc sensum: Venite omnes animae meae vires. intellectus, memoria. asseelus cordis. omni quavis proinsana cogitatione relicta, venite, eaeutiomus Domino. . .
424쪽
vos ad obedientiam filialem mandatis suis praestandam invitabit. Hodie ergo si vocem ejus audieritis, ex animo excipite, in intimis visceribus custodite, operibus exsequimini: vox enim Domini est vivifica, animam excitans et perducens ad Omne
Hanc vocem ergo hodie si audieritis, nolite obdurare eorda vestra : - Cavete, ne in vaeuum gratiam Dei reeipiatis
iII Cor. VI, 1); - Cavete, ne imitemini patres rebelles in deserto, qui tot monita audierunt, tot beneficia acceperunt, tot prodigia spectaverunt, tam splendidas promissiones sibi paratas habuerunt: et nihilominus ingrati, rebelles, insipientes et errantes corde, non cognoverunt vias meas : vias humilitatis et obedientiae, vias patientiae et charitatis .... uuapropter terribilem Dei iram et vindictam provocaverunt Ouibus juravi in ira mea, si introibunt in requiem meam. Nos ergo festinemus ingredi in beatam illam nobisque paratam requiem. Videte, fratres, ne forte sit in aliquo vestrum eor malum ineresiIitatis diseedendi a Deo uino : sed adhortamini vosmetipsos per singulos dies, donec hodie cognominatur, ut non obduretur quis eae faIlacia peecati. Participes enim Christi esseeti sumus : si tamen initium substantiae ejus usque
ad finem Armum retineamus. Hebr. III, 12 seqq.2' Ponitur idem psalmus Venite. ad Nocturnum IlI in Epiphania Domini; estque ex mento Ecclesiae invitatio ad
Omnes, ut una cum Magis adeamus adoraturi Christum recens natum qui licet parvulus insans sit extrinsecus, nihilominus est magnus Deus, et Reae magnus super Omnes deos, ipse Dominus qui feeit nos : nos autem populus ejus et oves pascuae ejus. Diuitiam by Corale
425쪽
cantate Domino eamicum novum, eamala.
1. Cantate Domino canticum novum e cantate D mino, omnis terra.
2. Cantate Domino, et benedicite nomini ejus : annuntiate de die in diem salutare eius. 3. Annuntiate inter gentes gloriam ejus : in omnibus populis mirabilia ejuS. 4. Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis :terribilis eSt super Omnes
5. Quoniam omnes dii gentium, daemonia : Dominus autem coelos fecit. 6. Consessio et pulchritudo in conspectu eius :sanctimonia et magnificentia in sanctificatione eius. T. Asserte Domino, patriae gentium, asserte Domino gloriam et honorem: asserte Domino gloriam nomini HuS.
l. Cantate Domino canticum novum : cantate Domino, omnis
l. Cantate Domino. et benedicile nomini ejus: praedirate diebus singulis salutem in Christo nobis
Christi, omnibusque populis mirabilia eius. 4. Dicite, quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis : metuendus est super omnes deos. 5. Quoniam omnes dii gentium sunt daemonum idola : Dominus autem creator est, qui Melos cil. 6. Laudis materia, et decor adsunt in praesentia ejus : sanctitas et magnificentia in lemplo eius. I. Asserie igitur, nationes gen-lium. asserte Domino gloriam et honorem : asserte Domino gloriam nomini ejus.
426쪽
8. Tollite hostias, et introite in atria eius : adorate Dominum in atrio sanctodUS. 9. Commoveatur a facie ejus universa terra : dicite
regnaVit. 10. Etenim correxit orbem terrae, qui non commo
in aequitate. U. Laetentur coeli, et exultet terra: commoveatur mare, et plenitudo eius :gaudebunt campi, et omnia quae in eis Sunt. 12. Tunc exultabunt Omnia ligna silvarum a facie Domini, quia Venit : quoniam venit judicare ter
13. Judicabit orbem terrae in aequitate, et populos in
veritate Sua. 8. Sumite hostias et eas oblaturi introite in atria templi eius :adorate Dominum in atrio sanetorius. 9. Commoveatur salutariter a facie Christi venientis universa terra : vos apostolici viri, dicite inter gentes quia Christus Dominus reguavit la ligno crucis exorsuSJ. 10. Etenim ipse constituit orbem terrae novum, qui non commovebitur: ipse gubernabit populos in aequitate.
l. Licetentur ergo caeli. et exultet terra: moveatur prae gaudio mare et plenitudo ejus : gaudeant campi, et omnia quae in eis
2. Tune revera exultabunt vel ipsae creaturae luauimes. Omnia ligna silvarum, veuiente Domino: quia Dominus veniet soliciter re
I. Reget orbem terrae in justilia, et populos in veritate fidei suae ac verbi sui.
Argumentum. - Prophetice celebratur hoc psalmo adventus Salvatoris, vocatio gentium, et regnum Dei, quod est imperium Ecclesiae, per Christum toto orbe propagandum. Futura enim velut jam praesentia spectans psalmista, cum gaudio appellat omnes gentes ad laudandum Deum, Ob Diuiliam by Cooste
427쪽
salutem mundo per Christum praestitam, et, ob judicium ejus
Porro judicium a Christo exercendum duplex est, alterum rin fine saeculorum seu in die secundi adventus sui; alterum jam tempore primi adventus, quo- εὶ judicabit, id est dam bil impietatem, et tyrannidem diaboli: et quo -2ὶ judicabit, id est gubernabit mundum per leges Evangelicas perque Ecclesiae suae regimen. Hoc Christi judicium seu regnum, per
Ecclesiam catholicam exercendum, praesenti vaticinio principaliter respicitur.
I. Laus Deo ob salutem per Christum mundo allatam. II. Laus Deo ob christi regnum per orbem.
1. Cantate Domino canticum novum : cantate Domino
omnis terra. Cantate, inquit, Domino omnis terra. .. 1' Omnem terram invitat ad laudandum Deum, quia celebraturus est beneficium Dei universae terrae in Christo Salvatore concessum. Hae apostrophe tacite includitur conversio Gentium. E2' Petit eanιιcum novum: id est, - excellens et pulchrum, ut solent nova esse comparatione veterum; -2ὶ novum, ob novum Dei heneficium, spiritualis praesertim liberationis a peccato opponitur scilicet cantico Mosaico de corporali li- iberatione e captivitate .Egyptiaca, quod proinde canticum vetus est, et veteris Testamenti. -3ὶ Novum, quod succedit post vetera, eritque eatholicum seu universale. Etenim, ut exponit Chrysostomus, vetera cantica, quale suit Moysis aut Deborae, extra terram promissionis cantari non poterant, juxta illud : Quomodo eanιabimus eanticum Domini, in terra aliena Ps. CXXXVIJ : canticum vero novum per universam terram est celebrandum. Ideo subjungitur : Cantaιe Domino
3' Ter repetitur eantate, inquit Bellarminus, sicut infra etiam ter repetitur asserte Domino e ut jam insinuetur, etsi obseure, mysterium SS. Trinitatis, quod in novo Testamento
praedicandum est aperte. Diuiti eo by Cooste
428쪽
2. Cantate Domino et benedieite nomini ejus: annuntiate de die in diem salutare 6M.
Annuntiate. id est, juxta hebrieum Et graecum evanges i- rate, tanquam honum nuntium priedicate salutare ejus. Post exhortationem generalem, incipit explicare materiam cantici novi, quae est de Salvatoris adventu. Praedicate, inquit, eum cantu et laudibus salutare Dei, id est, salutem a Deo venientem : idque de die in diem, puta, omni die. 0uemadmodum enim sine cessatione dies diei Succedit, sic equum est ut laudatio laudationi succedat perpetuo.
3. Annuntiate inter gentes gloriam ejus : in omnibus populis mirabilia ejus. . Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis : terribilis est super omnes de03. 5. 0uoniam omnes dii gentium daemonia: Dominu3 autem coelos fecit. 6. Confessio et pulchritudo in convectu ejud . 8anctimonia et magnisicentia in sanctiflicatione ejus.
Annuntiate inter gentes . . . Ad dudaeos et Speciatim ad Apostolos haec apostrophe dirigitur, et vocationum i entium continet : Evangelizate, inquit, Gentibus gloriam Domini, et
miracula atque Omnia mirabilia opera ejus. Mox autem declarans quae sit gloria Domini, et quae mirabilia opera ejus praedicanda Gentibus, addit uoniam magnus Dominus et laudabilis nimis : terribilis est super omnes deos. Utioniam omnes dii genιium daemonia. . . Pra dicate sol licet, Dominum esse magnum et laudabilem absolute; sive ejus potentia, sive sapientia bonitasve Donsideretur: eumque esse terribilem super omnes deos : id est. metuendum magis quam omnes deos Gentium οῦ vel, terribilem contra illos
deos, qui nihil sunt aliud quam daemonia is nempe spiritus creati, ob superbiam lapsi. et per idololatriam honores clivi nos si hi captantes. Daemones scilicet habitabant in simulacris,
in hebraeo tamen : Omnes dii sentium sunt sculptilia, vel Danitates.
429쪽
ipsique potissimum a Gentibus adorabantur, juxta illud Apostoli : Quae immolanι gentes, daemoniis immolant, et non Deo. I Cor. X, 20. Inanibus diis verum Deum opponit, ejusque gloriam explicat dicens : Dominus autem eoelos feciι. Confessio eι puι-ehritudo in conspectu ejus : id est, consessionis seu laudis materia. eι pulchritudo, decor nempe et gloria. sunt apud ipsum, vel ipsum circumdant; quoniam scilicet diabolum
vicit ac mortem, et glori OSe resurrexit. - Sanctimonia et magnificentia in sanctifieatione ejus e id est, sanctitas et magnifica gloria splendent in sanctuario ejus coelesti, ubi habitat; vel etiam : sanctitas et magnificentia mysteriorum replent sanctuarium ejus terrestre, quod est Ecclesia.
T. IJerte Domino, patriae id est familiae, tribus gentium, asserte Domino gloriam et honorem asserte Domino gloriam nomini eju8. 8. Tollite hostias, et introite in atria ejus: adorate
Dominum, in atrio gaucto ejus. Sicut modo praedixit Evangelii pru dicationem Gentibus.
ita nunc praedicit Gentium conversionem. Ι'er apostrophen autem eas alloquens, hortatur ad glorificandum Dominum. ad conveniendum cum hymnis et hostiis in Ecclesiam san .
AJerte Domino, paιriae gensium, asserte gloriam et honorem rid est, accurrite, glori licando Deum verbis et Operibus. Dicendo patriae, id est, familiae, alludere videtur ad ritum Hebraeorum, qui distincti per sumilias suas, ascendebanti estis diebus ad templum Domini in derusalem. 8 Tollite hostias . . . iturum alludit ad morem hebraicum. juxta quem Iudἔei, cum ascenderent in templum, osterebant victimas. Hostiae autem a Gentibus offerendae, intelligendae sunt hostiae spirituales nimirum sacrificium cordis contriti, consessioque peccatorum, Oratio, jejunium, eleemos Sila, et similia. Potest etiam hic locus intelligi de Sacrificio Missae: ideoque non sine mysterio, hebraicus textus loco verbi ZEBAcit quod significat hostiam quae occiditur; habet verbum
430쪽
MiΝsu Tu, quod significat hostiam incruentam, ac praesertim ex farina confectam.
9. Commoveatur a facie ejus universa terra : dicite ingentibus quia Dominus regnaviι. Incipit altera pars psalmi, de regno Christi. - Hic propheta, quasi Messiam Regem prope intueatur, ac venientem pernat, spiritu oxultans, regnum tam beatum proclamat: simulque, non solum gentes, sed etiam terram, coelum, maria, arbores ipsas hortatur ad venerationem et laetitiam. commoreatur, inquit, a facie ejus universa terra : id est, commoveantur sensu timoris, reverentiae ac gaudii omnes habitatores terrae. ante faciem Christi venientis. Sciant enim, ipsum esse Regem salutiferum : Dicite in gentibus quia Dominus regnavit: id est, auspicatus est regnum suum, et quidema redemptione populi sui, pro quo mori dignatus est in ligno Prucis. - Sensus enim textus sacri est, quasi legeretur Quia Dominus regnaviι a ligno. Imo verba illa a ligno, non tan tum in Septuaginta Interpretum versione, sed etiam in hebraeo legebantur olim, tempore sancti Iustini, qui a Judaeis ablata illa fuisse asserit contra Tryphonem. - Quoniam autem hodio eadem verba non exstant in hebraeo textu, neque in graeco aut in latino, a multis habentur pro glossemate. At vero lectio verbis illis aucta. olim iam pervulgala erat etiam saeculo sexto, ut eam Fortunatus in hymno Ceaeilla Regis inseruerit, ab Ecclesia adoptato et hactenus servato, hac strophe Impleta sunt, quae concinit David si Ii carmine, Dicendo nationibus :Regnavit a ligno Deus. A cruce itaque et per crucem auspicatus est Christus regnum suum, regnum Spirituale, quo in animabus regnet per indem ut charitatem.
10. Etenim coirerit fid est, stabilivit) orbem terrae, quirim commovebitur: judicabit populos in aequitate.
Explicatur his verbis quomodo beatum Christi regnum exercendum sit: ista enim noli tam dicuntur de mundo creato Diqiliroes by Cooste