장음표시 사용
51쪽
et ς LgouM DELEc Tos, LIB. II. TIT. MLIV. Et si post tres, aut quinque , pluresve dies quam iudicio sisti se reus promisit, secum agendi potestatem secerit , nec actoris ius ex mora deteritas factum sit: consequens iest dici, defendi eum debere per exceptionem. I 8. V. Injuriarum aetio heredi non competit. l. Io. f. 2.
. me Feriis , ct Dilationibus. θ diversis
Ι. TE civis messum vindemiarumque tempore A. I versarium cogat ad judicium venire , oratione Ἀ- vi Marci exprimitur : quia oc pati circa rem rusticam, in sorum compellendi non sunt. l. I. ΙΙ. Sed excipiuntur certae causae ex quibus cogi poterimus, & per id temporis, cum messes vindemiaeque sunt, ad Praetores venire: scilicet si res tempore peritura sit, hoc est si dilatio actionem sit peremptura. l. I. 2. ΙΙΙ. Eadem oratione Divus Μarcus in Senatu recitata effecit, de aliis speciebus Praetorem adiri etiam diebus se- lriatis. Ut puta ut tutores aut curatores dentur , ut ossicii admoneantur cessrates, excusationes allegentur, alime in constituantur. l. 2TU. Solet etiam messis vindemiarumve tempore ius di- les de rebus quae tempore vel morte periturae sunt e mine, veluti sunt, damni, injuriae, injuriarum atrocium, qui de incendio, ruina, naufragio, rate, nave expugnata rapuis se dicuntur, & si quae similes sunt Item si res tempore periturae sunt, aut actionis dies exiturus est. l. 3. V. Praesides Provinciarum, ex consuetudine cujusque is et lent messis vindemiarumque causa tempus statuere.
T. More Romano dies a media nocte incipit, & se quentis noctis media parte finitur. Itaque quidquid in his viginti quatuor horis id est duabus dimidiaris noctibus.& luce media) actum est, pei indu est , quasi quavis hora hicis actum esset. l. 8. - TIT ,
52쪽
recitaracbus is ut off- alimeme itis diis
I. quisque actione agere volet, eam edere debeti M. Misia ranam aequissimum videtur, eum qui acturiis est, odere actionem, ut proinde sciat reus, utrum cedere an contem dere ultra debeat: & si contendendum putat, veniat instruintus ad agendum, cognita actione qua conveniatis'. l. r. II. Rationes cum die & Consule edi debent, quoniam accepta & data non alias possunt apparere , nisi ales , & εὐ- Consul fuerit editus. l. I. 3. 2. in fine. III. Edenda sunt omnia quae quis apud iudicem edit. γλώ Sin. l. I. f. 3. ntimur. TU. Eis qui ob aetatem, vel rusticitatem, vel ob secum lapsi non ediderunt, vel ex alia justi causa, subvenitur. l. mn ediae s. I. f. ulta A-V. Edere non videtur qui stipulationem totam non edit. Mis,M-
Edi ratio ita intellisitur, si a capite edatur inam ratio ,-ώ ν- ni inspiciatur, intelligi non potest): scilicet ut non totum cuique codicem rationum , totasque membranas inspiciendi, describendique potestas fiat: ut ea Ela pars rati num quae ad inurinmum aliquem pertineat . inspiciatur, di describatur. l. IO. 3. 2. VI. Use dispice, quemadmodum pecuniam , quam te Rulex ex depositasse dicis, deberi tibi probes. Nam quod dinderas, ut rationes suas adversaria tua exhibeat, id ex causa ad j dicis ossicium pertinere solet. I. I. C. de edendo. . . VII. Is apud quem res agitur, acta publica tam civilia publica exisquari criminalia exhiberi iuspicienda ad investigandam ve-- -- litatis fidem iubebit. l. a. C. eod. VIII. Edita actio speciem mirae sitis demonstrati meam quam emendan, vel mutari licet, prout jus reddentis de- , nil aequitas. L 3. C. d. si quitas. n.' Actore non probante , qui convenitur, etsi nihil actore ηιορυ- '
53쪽
Lg υM DELECTUs, LIB. II. TIT. XIV. o. i ιν-ἐά- X. Non est novum, eum a quo petiturpecunia, implo petuor potes ex rare rationes creditoris, ut fides veri constare possit. l. c.
i in tu ris. Multum intercit, an ex parte Dus qui aliquid petit, quique doli exceptione submoveri ab intentione petitionis suae , - potest , rationes premi rem dcsideret, quibus se posse imstmere contendit, quod utique ipsa rei aequitas suadet: an vero ab eo, a quo aliquid petitur , actor desideret nati nes exhiberi quando hoc casu non oportet originem petitionis ex instrumentis ejus, qui convenitur , fundari. l. 8.
accusare volunt, probationes habere debent : ctim neque juris, neque aequitatis ratio permittat, ut alienorum ' . . 4hstrumentorum inspiciendorum potestas fieri debeat. l.
. i De pactis. Pactas νι A. L T VIus edicti aequitas naturalis est. Quid enim fam
I Ieongruum fidei humanae, quam ea quae inter eos placuerunt, semareti. I. '' risum .. .d IL Et in pactio, duorum pluriumve in idem placitum
mire consensi . l. I. f. 2. Crimentio, δενιο HL Comentionis Verbum generale est, ad omnia perti---ene L nens, de quibus negotii contranendi, transgendique ca . sa consentiunt, qui inter se vini. Nam sicuti convenire
dicuntur, m. ex aversiis locis in unum locum colliguntur,' & veniunt i ita & qui ex diversis animi, moritas in u- duni confiniunt, id est, in imam sententiam decurrunt. l. . I. f. 3. . . Commius νε, IV. Labeo ait convenire posse vel re; ver epistolam niti per Mn- per mincium ; inter absentes quoque resie ta etiam' i ' tacito consensu convenire intelligitur. l. c -μ- . v. Et Diqitigoo by Corale
54쪽
V. Et ideo si debitori reddiderim cautionem , videtur in iis
inter nos convenisse, ne peterem: promtiuamaue ei ventionis exceptionem placuit. l. 2. h. I.
Postquam pignus vero debitori reddatur, si pecunia si Iuta non fuerit, debitum peti posse dubium non est : nisi
specialiter contrarium aettim esse probetur. I. s. VI. Item quia conventiones etiam tacite valent, placet.
in urbanis habitationibus locandis, invecta illata pignori es 'se locatorii etiam si nihil m)minatim convenerit. i. q. VII. Scd cum nulla subest causa propter conventionem, Nulla obligatio hic constat non posse constitui obligationem. l. 7. 3. q.
VIII. Ait Pi a tor, pacta convcnsa, apsae maris dolo malo, tegibu , o neque adversus leges, plebiscita, si rusconsulta , eaedia Principum, Areque quo frauι cui eorum Ain, facta erum, servabo. L 7. f. 7. . Pacta quae contra lcges constitutionesque,vel contra b nos mores sunt, nullam vim habere , indubitati juris est. l. 6. C. e . IX. Paetonim quaedam in rem fiant, quaediam in per- Abud pacttim ins nam. In tam sunt, quoties generaliter paci r nepetam: rara , pβαμ in persenam, quoties ne a pta sona petam, id est, necio Titio petam. Utriim autem in rem , an in personam' pactiam factiam cst, non minus ex Vorbis, qu)m ex me te convenientium aestimandum est. Plerumque enim persona padio inseritur, non ut personale pactum fiat, sed ut dcmonstreriir cum quo pactum factum est. l. 7. f. 8. i . X. Dolo malo ait Praetor, pactum se non servaturum. Mi Dolus malus fit calliditate, Si fallacia, & ut ait Podius, si dolo malo pactum fit, quoties circumscribendi alterius cau- sa aliud agitur, & aliud agi simulatur. l. 7. f. 9 i ' XI. . Item si quis pactus sit, ut G causa de fiti omne peria rum 'a' ' Pomponius; ait, pactionem valere :quasi contra juris formam factam non esse serva dam. l. 7. ''
XII. Si ante aditam hereditatem paciscatur quis cum O: creditoribus,m minus si rure pactum Valiturum est.l.7.f. IT. z . XIII. Maiorem esse partem creditorum pro modo Major ριῶ crediadςtati, non pro numero persenarum , placuit. Quod hi Mi
55쪽
naum protur rem prodes ter nocet. Irem pactum missi'isecietatis.
obligatis uis causam non valet. Pactum in rem
correo prodesse pus O socio, non eis
Factum istes Nam nee pro se me
reprobant.. Piniam de aliare, ad aliam murrahisuri Pacta eontra regulas, irrisa. Privata pacta publicum n u mn
3o LEGUΜ DELECTO s, LIR. II. TIT. XIV. aequales sint in cumulo debiti, tunc plurium numerus creditoriim praeserendus est. l. 8. Si plures sint qui eandem actionem habent, unius loco habentur. I. 9. V. L I . T depos. XTU. Sicuti pactum procuratoris mihi nocet, ita &prodest. l. Io. ult. sive ei mandavi, ut pacisceretur, sive omnium rerum mearum procurator fuit. l. Ir.
XV. Item magistri societatum pactum & prodesse , &obesse constat. l. I XVI. Si tibi decem dem, fle inciscar ut viginti mihi debeantur, non nascitur obligatio ultra decem. Re enim non potest obligatio contrahi, nisi quatenus datum sint. 17. NΙΙ. In his qui eiusdem pecuniae exactionem habent in selidum, vel qui eiusdem pecuniae debitores sent, qu tenus alii quoque prosit vel noceat pacti exceptio , quae rituri Et in rem pacta omnibus prosunt, quorum obligationem dis lutam esse, eius qui paciscebatur intersuit: it que debitoris conventio fide tutaribus proficiet. l. 2 r. f. est. Si unus ex argentariis sociis cum debitore pactus sit ran etiam alteri noceat exceptio φ Neratius, Atilicinus, Pr cuius , nec si in rem pactus sit, alteri nocere; tantum enim constitutum, ut selidum ster petere possit. Idem Labeor nam nec novare alium posse , quamvis ei recth Qlvatur. Sic enim & his qui in nostra potestate sunt, rectεBlvi quod crediderint, lichi novare non possim: quod est verum. Idemque in duobus reis stipulandi dicendum est. l. 27. XVIII. Per se pactum ad alium non pertinere, quemadmodum nec ad hermem, Labeo ait. l. et s. f. I. XIX. Pacta quae turpem causim continent, non simi observariis. l. 27. f. q. XX. Ante omnia enim animadvertendum est, ne eo ventio in alia re secta, aut cum alia persena , in alia re. alisve persena noceat. l. 27. f. q. in fine. I. Contra iuris civilis regulas pacta conventa rata non habentur. I. 28.
XXII. Jus publicum privatorum pactis mutari non po test. l. 38. XXIII. Veteribus placet, pactionem obscuram, vesam biguam
56쪽
Γx LIRRIs DIGEsΥ. ET COD. Irbiniam venditori, Ac qui locavit, nocere, in quorum fuit potestate legem apertius conscribere. l. 39. TU. Pater qui dotcm promisit, pactus est, in post patris Minorum se m , is m trimonio , fine liberis, defuncta filia, fratri ρο- portio dotis apud heredem sevum fraetrem remineret. Ea ventio, liberis a secero postea susceptis, & heredibus test ira Metas. mento relictis, per exceptionem doli proderit: cum inter contrahentes id actum sit, ut heredibus consulatur: Ze illo tempore, quo pater alios filios non habuit, in fratrem suum judicium supremum contulisse videatur. l. o. f. ult. XXV. la emptionibus scimus quid praestare venditor debeat, quidque ex contrario emptor: quod si in contrahem do aliquid exceptum fuerit, id servari debebit. l. 43. XXVI. Inter debitorem & creditorem convenerat, ut Drama juris Cressitor onus tribueti pinaedi APirari non sinseret, sed ejus si semendi necessim debitarem mctaret e talem conventionem, quantum ad fisci rationem , non esse servandam re Mi. Paetis etenim privatorum formam juris fiscalis convelli non placuit. l. 42. XXVII. Cum in eo esset pupillus, ut ab hereditate ρο- tuor item. tris abstineretur, tutor cum plerisque cressitoribus decissit, '
Mi cenam portionem acciperent cidem curatores cum aliis pactus .s, is cerunt : quaero, an & tutor idemque creditor patris eandem portionem retinere de ait Resipondi, eum tutorem, qui caeteros ad portionem vocaret, eadem parte contentum esse
VIII Licet sui iuris persecutionem, aut spem sui Iurisio renunciamne perceptionis deteriorem constituere. I. 46. in fine. . XXIX. Sumptus quidem pro are litiganti honestum uicitum pactum est; pacisci autem , ut non quantitas eo nomine expensa P μ μοε cum usuris licitis restituatur , sdpars Amidia eis pinia ex . ea lite dation eris, non licet. l. 13. v. l. s. C. de postul. . 'XXX. insutunam iuium a debitore acceperat, tacite minis in siturum pactus videtur, ne intra id tempus sortem petat. l. 37-XXXI. Ab emptione, venditione, locatione, conduc s seu a coa
tione , caeterisque similibus obligationibus, quin integris- editur. Omnibus consensis eorum qui inter se obligati sint recedi possit, dubium non est. I. 18.
57쪽
i LEcυM DELECTus, LIB. II. TIT. XIV. XXXII. Si reus postquam pactus sit a se non peti pecu-jussor pacto .ebit niam ideoque coepit id pactum fideiussisti quoque pro- ...c ,- - ' sit, ut a se peti liceat : an utilitas prioris
Q. Ict is i ii in sublata sit fideiussori , quaesitum est ' Sed verius est, semel adquisitam fideiussori padii exceptionem , ulterius ei
invito extorqueri non posse. l. ult. XXXIII. Conditionis inccnum, inter fratres non iniquis rationibus conventione finitum est. Cum igitur verbis fideicommissi petitum a patre tuo profitearis, ut, si v fine bberis dri e et, hereditarem tacimo Frontoni restitueret: pactum eo tcmpore de sextote Licinio Frontoni dando, cum
tiberos Philinus non si imit, interpositum , non idcirco p test iniquum videri , quod facta sicut placuit divisione, diem suum, te filio ejus superstite, iunctus esset. l. I. C. de pactis. Creditis qui uis XXXIV. Post venditionem hereditatis a te factam , si contra emptores actiones suas movisse probaretarim. poteris, e6sque eas spontanea voluntate suscepisse r exceptione taciti socti non inutiliter defenderis. l. 2. C. eod. XXXV. Si pascenda pecora partiaria, id est , in foetust eorum portionibus quibus placuit inter dominum ct east rem diva tur, Apollinarem suscepisse probabitur : hdem pacto praestam per sudicem commitatur. l. 8. C. eoae XXXVI. Pacti, novissima servari oportere, tam iuris quam ipsius rei aequitas μγstulat. l. I 2. C. eod. XXXVII. Clim pro 3nas, filios testamento scriptos h
ris eos nitoribus , redes rogatos esse, ut qui primus rebus humanis eximeretur, --sit Adricum- Huri portionem heredisinis quoniam precariam su stitutionem fratrum consensu remissam adseveras, fidei coinrachum est pa rum de pastendo peco e pro parte faetura Priores conven-riones posterioribus
Invicem substiru- missi sinsecutio cessat. l. I 6. C. d. V. l. I I. C. de trans Dominia traῶ- MOCUΙΙΙ. Traditionibus & usucapionibus dominia r Uucvmne nudis pactis transferuntur. l. 2O. C. eod.
n. Dis ι XXXIX. Circa suturam viventis silccessionem pacisci
58쪽
Tra factionibus. L Ut transigit, quasi de re dubia, & lite lacerta . T U-- δε a neque finita trans t. Qui vero paciscitur, donationis causa, rem certam & indubitatam liberalitate remittit. I. I.
ΙΙ. Cum transactio pmpter fideicommissum ficta esset, Dan ionis c M postea codicilli reperti sunt: Maem, an quanto minus=-hi προ- ex tranfictione constoeta mater demta fiterit, quam pro ' parte sita est , id ex fideicommissi causa cons ui debeat 'Respondit, debere. I. 3 .f. I. l.6 L. III. Debitor cujus pignus creditor distraxit, cum Min Transactis eum is Vis, qui se legitimum Geditoris heredem esse iactabat, mi θη- bere em Nit. nimo transiegit et postea testamento relato , Septicium redem esse apparuit: quaestum est, si agat pignoratiliad bitor cum SMicio , an is uti possit exc tione transactionis fustae cum Maevio, qui heres eo tempore non fiterit: pos sitque Septicius pecuniam quae Maevio, ut heredi, a debitore numerata est, condietione repetere, quasi sub praetextu hereditatis acceptam φ Respondit, secundum ea quae P onerentur, non posse. Quia neque cum eo ipse transeegit, necnegotium S ticii Maevius gerens accepit. l. 3. f. 2. IV. Aquiliana stipulatio omnimodo omnes praeciaentes obligationes novat de perimit: ipsaque perimitur per accepti lanem: & hoc iure utimur. Ideoque etiam Ierita sub conditione relicta in stipulationem Aquilianam deducun
. V. Cum Aquiliana stipulatio interponitur, quae excom Aquiliana I m
tu mimentur e liberalitatem enim capta int retino. euita m. prudentium fregit. l. s. VI. De his controversiis,. quae ex testamento profici- T, ansigi non potessamtur, neque transigi, neque exquiri veritas aliter 'visi visi. μωμ .rest, quam comtisque verbis testimenti. l. 6.L 3. eod. . . .
59쪽
Ddicatam non latio interoenerit, vel appellare potueris. l. 7.
ut, η-μvel ri γ' judicatam , etiamsi provocatio non est inter posta, tamen si negetur judicatum esse, vel isnorari potest in judicatum sit, quia adhuc lis subesse post, trudactio fieri potest. l. I r. Si causi cognita prolata sententia , sicut iure traditum est , appellationis, vel in integrum resalutionis selennitate suspensa non est , super iudicato frustra transigi, non est
opinionis incertae. l. 32. C. de trans. v. l. 23. f. I. F. de cond. in deb. Transactio δε -- VIII. Coen hi, quibus alimenta relicta erant, sicilὶ tram mimis ustu Iacia inerent contenti modico praesenti et Divus Μarcus oration in Senatu recitata effecit, ne aliter alimentorum transactio rata esset, quam si auelare Praetorem Solet igitur Praetor intervenire, & inter consentientes arbitrari, anti Lactio, vel quae admitti debeat. l. 8. Eam trans onemoratio improbat quae idcirco fit, ut quis repraesentatam petcuniam consimat. d. l. 6.
IX. Ejusdem Praetoris notio ob transissionem erit, sive habitatio, sive vestiarium, sive de praediis alimentum legabitur. l. 8. 3. I. X. Vest igitur oratio , md Praetorem de istis quam rimptimis dec se transactionis, dein de modo , tertio is a transigentium. In causa hoc erit requirendum , quae carus sit transigendit sine causa enim neminem transgentem audiet Praetor. Causae strὸ hujusmodi silent allegarit si sibi domicilium heres , alibi alimentatius habeati aut si destinet domicilium transferre ster eorum: aut si causi aliqua timeat praesentis pecuniae r aut si a pluribus ei alimenta n si sint, & minutatim singulas convenire cffficile ei sit: aut si qua alia caua filii, ut plures silent incidere, quae
Pistori sindeant tranfictionem admittere. Motas quoque pecuniae, quae in transactionem venit, aestimandus est e ut puta quantitatis tranfictionis r nam etiam ex modo fides transa onis aestimabitur. - autem pro aetate eius, qui tris , arbitrandus est , R valetudine: nam alias eum
pum, alias cum iuvene, alias cum sene transigi palam est;
60쪽
Εx Lra RIs DIGEs T. ET COD. 3s constat enim alimenta cum vita finiri. Sed de persia arismoine Lino habenda est: hoc est, cuius vitae sint hi quibus alimenta relicta sunt: utrum frugi vitae hi sint, qui alias sibi sitflicere possint, an sequioris, qui de alimentis pendeant. In persena ejus a quo alimenta relicta sunt, haec erunt sp eis r in quibus sunt facultatibus, cujus propositi, cujus
opinionis. Tunc enim apparebit, numquid circumvenire velit eum, cum quo transigit. l. 8. g. 8. 9. IO. II. XI. Qui cum tutoribus suis de Qta portione administra- - si furatae tutelae suae e erat, &transe erat: adversus eosdem tui
res ex per a fratris sui, cin hem eniterat, agens, prae lina ptione sillae transactionis non si movetur. I. 9. XII. Transactio, quaecumque sit, de his tantum, de qui- D sumo ultra bus inter convenientes placuit, interposita aedit . I. s. exim i
. XIII. Qui per fiduciam coheredis ignorans universi quae assue in vero erant, intaimentum transactionis sine Aquiliam sti- . pulatione interposuit, non tam pacitatur, quam decipitur.
XIV. Ei, qui nondum certus ad se querelam contra patris testamentum pertinere , de aliis causis cum adverseriis γω transegit, tantio in his interpositum Petrum noc bit, de quibus inter eos iustum esse probatur. His tantum , transactio obest, quamvis major annis vigintiquinque eam . . interposuit, de quibus adtiam probatur. Nam ea quorum actiones competere ei postea compertum est, iniquum .
est perimi pari, id de quo cogitatum non docetur. l. 9.f. . XV. Venditor hereditatis, emptori mandatis actionibus, Tros ais enm, cum debitore hereditario, qui ignorabat venditam esse ii riffrecitatem, transegit: si emptor hereditatis hoc debitum ab , a distinam Dim exigere velit, exceptio transita negotii debitori, pro- vemliιω- igna opter ignorantiam suam, accoemodanda est. l. est. 'sigit
XVI. Cum te proponas cum serore tua do hereditate Es Uis transegisse , & ideo certam pecuniam ei te debere cavisse: Dis , sεt trasediis etsi nisa siet quaestio hereditatis, tamen propter timo-- LMm siti rem litis transactione interposita, pecunia cauta inte, ligitur. l. 2. C. de transact.