Tarquinii Gallutii Sabini e Societate Iesu Virgilianae vindicationes & commentarij tres de tragoedia comoedia elegia

발행: 1621년

분량: 519페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

431쪽

Ηui tibi denoto numine dexter ades Causa, inquam , cur Epicorum propria Inuocatione viatii ouidius ea mihi videtur esse , quod arguinentum tractaturus sit non omnino Elegiacuni ac rati e quadam a via ab Elegiacis haud parum abhorrente.Nam praeter versum nihil habere videtur Elesiae.

De Principio , et Propositione Elim.

Caput Ix

IT igitur Inuocatione ab Elegia partibus expuncta, consequens est,ut de ceteris explicemus,primumq deprima, qua Epicorum Propositioni respondet. Ea est exordium, principium Elegiae inter' dum hie ies natum, interdum longe petitum.Quemadmocum enim Propositio in Epopoeia,ea,quae canenda sunt,breuiter exponit, rum, tum mesentium,tum praeteritarum statum breuiter indicat, quod ab Homero sectum est egregie praesertim in Odyssea; sic Elegia ipsos rim exordio aperit argumentum, sed longe alia rationMac via Nam Epopoeia ita planἡ,disiuncteque rem pre,ponitivi poetae consilium csEco noscatur. Dic mihi magnam Fin Mus urorem.

Sed Elegia latenter,ac velut ex insidiis irrumpit; itaq dissimulanter interdum argumentum invadit, ut quid canturtura it legenti non facile possit apparere . Cum enim Messalae natalem , victoriam, ac triti mphos celebrare Tibullus institueret, non eo modo rei principium feeit,quo versus Heroicos eiusdem argumenti exorsus est; Te Messala eanam , sed latentius, multoq. longius, hoc est, a Parcis ipsis petito principi Hime cecIs ae=' diem areas italia nentes Stamaria,non ut disseItienda Deo Hunefore Aquitanas pos et quifundere gentes,mem tremeretforti milite victus Atax.

Hoc inquam initium nihil aliud est, nisi occulta quaedam, latensque propositio, ex earum videlicet genere, quae in exordij illigantur ab oratoribus interdum,cum rem,de qua dimiri sunt, nec plane proponunt,nec partiuntur;sed semina, edam tractadae rei leuissime spargunt, ea quibus auditores intelligere oporteat, quae nam sit futura messis orationis peti etiam potin exemplum ab Elegia tertia libri primi, cui us initium est. Ibitis Aegosen, me Mesala per undas :O utinam memores tus horas me .

432쪽

tenet ignotis vr Phaeacia terris: 'Asmma aula; s mors precor atra manus.

Quibus ex versibus prouidere illico possis, suam aegrotationem conquesturum esse Tibullum , citius nimirtim expostulationis quaedamia veluti semina spargit expositione morbi, quo alienis in terris tenebatur . In Elegia vero ducima eiusdem libri primi otium ac pacem Iaudaturum, ab eorum detestatione ducit exordium, qui primi aravi bellica procuderunt

fuit horrendos primus qui protulit enses i

ιamj erus, Dere jerreus illefuit Quamqua tricli Oc initio multo planiorem videtur habere propositionem, neq ita recedentem ab ijs, quas adhibet interdum Propertius expeditas, ac Epicis sane persimiles . Nam in Elegia illi, qua cante Actiacam pugnam,clare,distincteq.ammentum propolut:

- Mussis Palatini referamus Apollini aedem; propositions cum inuocatione coniuncti quin etiam Epiclopissi

Dic netibi Musa inruxnrapta post tempora Troiae si si mores h--- mulioru et iidit,ct urbes. Sed nihil fieri potest planius exordio,&propositione illius Elesiae,qua Tarpeiae fabulam explicata narratione describit Tarpeium nemus, Tarpeiae tur feruorumn Fabor, o antiqui limina capta Iouis inrid de Ioue Feretrio dicaturλcuius nominis causam ita dilucide se

narraturum pollicetur, ut Epicorumtullus propositionem habeat magis distinistam,& clariorem Nun Iouis incipiam causas aperire Feretri, Armaq. de ducibus trina recepta tribus. Sed huiusmodi propositionibus ita distinctis raro utitur ipse Propertius,aliique ut vel hinc intelligere debeamus, parce surpandas csse. Proprium enim Elegiacorum ell, ut dicebamus,exordi)s potiuSpropositionem illigare, quum eam distincte proterre . Quare aiin te dum rationes, vitaeq. modum exponentes, sine ulla dicendarum propositione rerum , exordiuntur , quod in Elegia prima Tibullus securus est.

Diui Miusfulvosi vero auro, Et teneareult in re magnam. Interdum ab hora tione principium iaciunt, atq. ab inuitatione Minqua ad cantum,ad sacrificium,ad iter uendum

Ritte is a prisco traditus extat auo

Interdum a Deorumsecatione quod oresu ricis est familiare.

433쪽

Candido Liber adesse sit tibi ΘΠiea itis. Interdum a reciam inanina arum,uel animatarum etiam appellatione. quo exordiendi genere mirifice delectatur Ouidius ut in Elesia illa, qua ianua custodem alloquitur seruum. Ianitor indigni dura retigate catena

Disseium noto cardinepamde m Exin duodecima secundi. Ire triinvbatis eiremn mea Nora Iamra Et in quintadecima, anulum, quem Corinnae muneri mittebat , suppliciter obsecrans --τulejormosedit tmet vincture ulti. Et in quinta tertii, fluuio, quem traieciurus erat, ut sisteret insum,

vota profundens,ac preces.

mnis arundini sit - ripui, Ad dominam properausi parumper aquas . Interdum ab expostulatione,atque ab admiratione. Qui uitarerendos primu qui protulit enset Et apua Ouidiunt

E e quid boe dicam,quδd tam mihi dura identur Strata, nec in Ierio alti a nos Ir edendi Et quod longe pulcherrimum apud eundem principium est ιν Deos eredam, at sidem iurata I euit, Elfacies iuri quassuit ante,manet. - Infinita denique varietas est in exordii legiarum componendis: sed nullum corum est , in quo Propositio rerum dicendarum non delitescat. Praestat nunc de Narratione verba facere, quae sequitur ordine Propositionem.

De Narratisne saput .

ELegia in re tia Epica narratione longe recedit Epic enim poeta res veluti minime notas exponit planissimE,eviosissmEque: Elegimus quasi omnibus exploratissimae sint,perstringit,ac summatim enumerat, interpositis epiphonematis, lenioristiusque sentc ths. Habet enim Elegiaca narratio propriam quandam rationem, ac viam, suae non facile, nisi ex poetarum exemplis agnosti possit si gilius igitur, ne in Italiam nauigantis tempestatem enarraturus, exorditur a primis causis; hoc est ab illa lunonis ira perueteri, ari.

impotente, quae caelum, terram, mare conturbat, omnia in omnem partem impellit Subiungi intur Crduae quae consecuta sunt, errore S,

434쪽

modo, quo ab Historico solent huiusmodi res commemorari. Neque enim ab illo differt alio nomine,Disi quod ab intermedia rei gestae parte narrandi principium facit velut ab AEneae tempestate, non ab incendio Troiae, quo initium duxili et historicus. Haec ,ut dixi, ira narratione perpetua disponit,complectiturq. Virgiliu S. Properitu contra, cum pugnam Actiacam explicaturus esset, causis belli ciuilis om- .nino praetermissis,quasi noti stimis,pugnae locum describit.

Fboebifugiens Athamana au Iittora portu ,

sinus Ioniae murmura condit aquae Actia Iulaeae yelagus monumenta carina, Nautarum otis non operofa veta . .

Deinde strictim, summatimque,non explicatrinaualis pugnae strismi

exitum. perseo uitur.

Huc mundi mere minius: t aequore moles Pino,ne remis aequa fauebat auis. Altera classis erat Teuera --υα uirim, Pilaq.seminea turpiter acta manu. Hinc A gustaratis plenis minis omine velis, Signaq. iam patri vincere doctasuis... Timem acies Nereusgeminos Iunarat inamu, Armorum e radys picta tremebas aqua. Tum Episodio interposito, quo Phoebum inducit, Augustum ad pugnam hortantem narrationem breuissime claudit habet enim satis dicere, pugnatum esse , atque Apollinis praesidio Cleopatram, Antonium q. fugatos, S fusos ab Augusto suis te. Vicit 'Romaside Phoebi da emina penas: Sceptra per Ionias fracta vehuntur aquas. Nam de his dicturus Epicus, naues ipsas singillatim , ordines militum, dispositam aciem ob oculos posuisset, descripsisset locum pluri hus, multa multorum, qui pugnaturi erant, nomina genu S patriam commemorasset Dicam in summa . etiam Elegia narratio earum si millima est, quae interdum ponuntur in Odis . Tyberis enim eluuio nem cum caneret Horatius rei serie praetermissa perstringit leuiter

omnia,indicata breuissime quod gestum est Vidimus utinet oberim retorritiise , Et Rhoetos, Vindelicosque a D nisi, Nerone debellatos, accies dicturus , non tam signis , militum ordinibus , conssictu ipso destri bendo rem explicat , quam leuissimaquadam expositione comin

morat.

435쪽

Drusum Neronem stetisse confirmat tergit l. Ulius virtutem plurisbus amplificare. Sensere quid mens ritriquid in usNutrita fausissub penetralisus mssetquid Augusti irem Inpueras antinus Nerones Quod si ne huiusnodi quidem breuis alicuius secti narratio sit in E legii, quemadmo sim sepenumero factum videmus, meminerimus oportet, illam ipsam expositionem, quae c0nsequitur maestum, na rationis locum obtinere. Neq. mi ductae illae,tractaeq. narrationes

suntinisi in paucissimis Tibulli,P pertiri Elegijs, in pleri'. apud mitium Epistolis viminarum

De Epistrio. id fit, si quotuplex.

SEquitur Epis ium.quam etiam partem scio magnorii poem

tum esse propriam essed scio praeterea diuerticulum quoddam in Elegia tam frequens esse,iam varium, ac multiplex, ut principem in ea locum obtinere videatur. Hanc autem digressionem in diuertic Ium appellare communi, eoq. Graeco vocabulo placet Epis odium. Est autem Epis tum declinatio quaedam e via, hoc est ab instituista narratione digressi, ab - quae vox Gracis est via; cum adiuncta particula egressionem significat extra viam. Sed quia in hac definitione etiam finem esse oportet, ex quo intelligatur, cuius rei gratia poetae digrediantur e via, dixerim, Episodium non tantum esse poetarum a recto poematis cursu aberrationem; sed addiderim praeterea,euagationem illam esse ornatus, delectationis causa institutam . quare definitura Suida, πιυς φερομ-- Ἀγά-π,γέλπιος ΟΠ,

- - - quod inducitur in drama, risus,4 delectationis causa extra hypothetin, hoc est praeter institutum,& propositum assume tu Aadit ad extremum post definitionem Suid ,-- --δειξα μνωοῦ - πυγμα . sed abusies, inquit, quicquid praeter rem assertur, dici potest Epis ium. Quae ideo subiungit . ut intelligamus, etiam

coenarum acroamata, addita'. ludis conuiuijs cantilenas, etiam Gςleoto eios, hoc est, histriones risum mouentes, qui extra Fabu- Iam inducunturi; etiam embolia,& interpositas personas,quae iure dum non a poetis, atq auctoribus Fabularum, sed ab alijs apponum turiEpi dia dici posse Verum a Polluce multo breuius, multoq. ele

dens, quodamnodo insititia. Nihil sane potuit melius, atq ad

436쪽

rem Meommodatius dici. nam quemadmodum qui tessellatum, aut vermiculatum componunt opus , ingentibus marmoris crustis tesserulas maculosas ad oblectandos aspicientium oculos creberrimas, multis locis interserunt, sic poetae operi uniuerso inserunt Episodia quasi tessellas: ut legentium animus multo magis ea varietate teneatur.Adde quod affert utilitatem admirabilemIipi dium;cum rationem expediat fabulae producendae, atq. amplificandae: id quod in argumento minus copioso praestare facile posse, permagnum est. Sed ea,

Que dicta sint, in omit plane omnium poematum Episodia cadunt.

Mendiu est nominatim quale sit Episodium Epicae, qua similitudine' μ' oportet eius, quod est proprium Ele L. Aristotele, qvides' um tantum uisodium Epopoeiae adstribit, coitinuatum, longii, uiusnodi nos inis secundum, tertium, quartum Virsilii

librum vicer epossum raddo etiam quintum sta tamen aliud iam in opoeia recognoscere nos oportetiris tum concisum, ac breue cum videlicet delectationis gratia secedit aliquantulum muta devia, describendis, depingendi'. rebus ut inducendis personis, quarum emctio, inductioue minus Fabulae necessaria fuisset qualis est apud firgilium descriptio Famae, Clypeus AEnea Romanis distinctus historiis, occursus Veneris in primo, Mali pene sexcenta a quibus statim poeta regreditur,institutam. petit narrationem

de longiore Caput XII.

DVobus igitur his Episodiis duo item simillima excogitauit ad

delectationem Elegia ; longiusculum unum,breuissimum alterum. Sta est incredibile oletu,quantam habeat in utroq. varietatem.

Interdum enim ab ipse principio statim egressa, ita perpetuo utitur silium esset Messalini,Coruini Messalaesiij, qui Augur fuerat eo tem pore creatus, nouum sacerdotium carminibus celebrare, ab inuoc tione Apollinis exorsus, ac paucissimis in eius laudem expositis, iulico ad Sibylla vaticinium egreditur , quo Troianis prae stitur misecissimus in Italiam aduentus Romana Vrbis initia,processus, mi stas, ac donat natus, bella ipsa ciuilia prodigijs obnunciata reseruntur ad extremum, ac plane sub finem reuocat orationem ad Messalianum,eaque triumphum amplissimum e prGigato bello vaticinatur. Imuum hoc est

437쪽

Iasa triumphali deuinctus,mpore aura

mum cumulant aras, ad tua

I in Alaudes ominu se Ioui. Haec esuinquam,inbitatio, hic orationis ingressis abae ''' inuocatione petitus Phoebi laudes sequuntur, de eae mi, 'cinandi

scientiam potissimum continent; ut aditum nimirivri aperiant ad e-- neminem ipsi Mesulino accommodatam, qui erat populo Romano. captaturus auguria, is libros Sibyllinos consulturus irae igitur Phoebum, ut Messalino Sibyllae vaticinia lectum praesto sit en plana:

faciat,quae obscurissimis illis oraculi Obuoluuntur. . a. Tu oeul euentura vides tibi deditus augur Seit benὸ qui an prouida eantet auis. , . q. regissortes per te praesentit barsex, LubricasIgnauit cum Deus exta notis . . Te duce Romanos numquamsturiirata Sibia es, Abdita quasenissata canit pedibus.

Phoebes eras Messalinum sne tangere chartas Vatis, ipse precor quod canat illa Mee lCum autem hic Sib iliae mentio incidisset, de Sibulla sic aggreditur dieere, quasi nihil amplius de Metalino dicturus ut . Totus enim est in exornatione Sibyllae , quam e praecipu nomine commendat, quod Romam a Troianis nascituram pratauxerit, quod oracula Emmanis illa tradideris,quibus situra omnia comnerentur me deaeis Aeneae rus 'H--iue renum Dieati rict ri visus in staret , imefore redebat R et ,-- moestiuas M ij

I nardor iroiceretque Deos. γυ--lus aeterna nondum,ndauerat bis misi conforti non habitanda Remo sed tune pascebant herbosa Palatiari aerae Et Habant humiles in Iouis arce ea Tum nonnullis praeterea in eandem sententiam interiectis, ad Epis dium magis amplificandum, Sibyllam ipsam loquentem inducit: quae

438쪽

mpiger Aenea volitantis stater amoris , Troica qui profugis Iaera vehis ratibus, Iam tibi Laurentes asst,nat Iuppiter agros a

Iam meat errantes hostia terra cos. . . .

Eccesuperfusas Colitat Fidioria puppes;

Tanaem au Troianos Di super venit. Eeeemibi taeent RutuIis incendia eorris. Iam tibi praedies barbare Turne necem.

Ante oculos Laurens e frum,mtir q. uini es Albaq.ab Ascanio condita Ioviauce Te quoq. iam ideo Marti Diaeiturasacerdost IIia,Veniales deseruissesecos. Concubitu . tuossurtim,vitia . iacentes, Et cupidi ad ripas arma retilia Dei. Carpite nune tauri septem de estibus herbas Dum licet hie magnae nam Deus Vrbis erit Roma tuum nomen terris fatati regendisssiuasua de eae prospicit arua Ceres Mὰρ patent ortus,ct qua uitantibus undis Sotis anheiantes abluit amnis eqsis Troia quidem tumse mirabitur, ibi dicet, f. Vos bene tam longam confutasse fugam i. . Vera cano. e q.jacras innoxia Iauro Vesar, δ' aeternum ι mihi virginitas. Ex hoc loco gradum facit perapposito transitu ad ea commemora da prodigia , quae bella ciuilia, . ipsam Caesaris mortem antecesserunt assirmans, haec etiam a Sibyllis prouisa, denunciata misi beneficio Phoebi, qui vatibus ipsis mentem, ac diuinandi facultatem inspirat.

Iuicquid Amaobea,quicquid Marpesia dixit

Herophile Phoebo grata quod adnisnuit, Haeefore dixeruntieui malarigna cometem, Muistis vi in terris deplueretq.Iapis 'Atq. tubas,atq. armaserunt,frepitantia caelo Audita, ct Iucos praecinuisseejugam.

Ipsum etiam Iem defectum tamine idit

Iungere pallentes nubilus annus equos.

Et simulacra Deum lacrymas fudisse tepente , Fatag. vocales praemonuisse boues Ex hisce prodigijs occasionem arripit meliora precandi , vaticinandiq. prospera populo Romano.

Hac fuerunt olim sed tu iam mitis Apollo

439쪽

Concinet;d Liabulis tum procul ese Iupi . Eooetus .itrona dabit,gnatu . parcnsi, Oscula compressis auribus eripi e Nec taedebit auum paruo adugriare poti Balbaq. eum puero dicere erba senem . Tune operata Deo pubes discumbescin herba, . . - Arboris antiquae quiIeuis umbra eadet.' Atm qui . dapes, festas extruet aitὰ CV itibus mensas, c6pitibu .lorum. Finis iam appetit Elegiae in Messalini laudem institutae, ae de Messalino verbum amplitu nullum audimus. Quid igitura errabit ita, gus poetaaieq ad locum undedecessi leuetietui in prosecto reue tuis istasti ad ijs coitusnis Elici,pacatoq. renim natu, quenala seripsit vaticinans, reditur ad detinationem amoris; perinde quasi vos hic esset, qui eam interturbaret Miditat et optatu vehementer, eo se minii motu tandem aliquando liberari , ut verius condere milEpossit in laudem ipsius Messalini eo prosertim tempore, lucinitamus hinet in Capitolium romphum ex hostibus victor. Pace tua pereant arcussere-η sagittae

Phoebe;- in terris erret inermis Amor.

Ars bona sed squam sumpsis bi tela Cupido,

Hei mihi qua in multis ars dedit tua marum iEt mihi praeeipia,tareo eumfaucius annum , Et siue morbo,eum iuuat ipse dolor. Vrxq. cir=ro Nemesm ne qua versis mihi nullus Verba pote istos aut reperire modos.

At tu nam Diuum seruat tutela foetas Prae noneo,vati parce puellaDero.

V Mesalintιnet celebrem, eum praemia bHIi Ante juos currus oppida victaseret. Ipse gerens laurus,lauro deuin sus agrenti, Miles io magna voce triumphe canam Tune Messala meus pia de pectacula turba Et plaudat curru pratcreunte rater Annue:

440쪽

arinuerso tibisint intonsi Phoebe apiari,

Sic tua perpetiast tibi casasoror. sie impositus est unis Elegiae longe pulcherrimae,atque omnium eleis gantistimat, reseruato ad extremum usque regressu. Sunt tamen quae magis reditum differant,ac producant cum ab Episodio non nisi stremis carminibus se recipiant ii viam. Sunt,quae multo ante finem iter repetant Episodio interruptum et sed quia non utuntur Episodio perpetuo, reij ciendae videntur in earum classem,que breuioribus Epiiodus desectantur.

a mne illud de hoc perpetui,eontinuatique Episodii visere calynae 1 rendum est.an liceat interdum sie e redi,ut nimiquam in eam iam reseratur oratio,in quam ipsost dedit initio absurdum alicui videbitur esse quod dictitit Livibus Elegiae consentaneum est Co

firmo, inquam, licere scriptoridus Elegiarum ab argumento proposito sic egi di,ut numquam eo maereantur.confirmi autem permurutorum grauissima ductus auctoritate, in primisque Properti ; qui in Elegia libri tertisdecima huius Epist ij luculentissimum exemelum posteritati reliquit . Nam, ut illa se purgaret ignauiae nota, cuius multis insimulabatur, propterea quod turpisssimum feminariima um,ac seruitium pateretur, id turpe sibi non esse aggreditur osten

ere praeclarorum hominum, ac Deorum exemplo; qui,ut sortissimi fuerint, seminarum tamen imperium subterfugere non potuerunt. Cum ergo, multis ex eo genere hominibus, Dijs l. nominatim per inductionem enumeratis, ad Antonium peruenisi et, qui Cleopatraeic ditus amore, peregrinae feminae seruitium,quasi vile mancipium pem tulit, egreditur ad commemorandum, detestandumq bellum nauale,

quod cum triu'. classe commisit Augustuc atq illa digrestione ita concludit Elegiam,vi de amantium, suiq. ipsius illa seruatute ne ver-buni quidem adiungat.

id mirare, meam versifemina vitam, Et trahit addictum sub sua iura virum Crimines ignaui capitis mihi noxia vis,ativi nequeat aes rumem incla iugo ri ego praeterita iactaui verea iuuenta; Tu nunc exempta disce t-ere meo Exordiunimo est. propositioqi damateriae. Fidem propositioni

sicit inductione petita ab M. ii viro latiua qui a Medea sup

Ee ratus

SEARCH

MENU NAVIGATION