Caroli Clusii Atrebatis ... Exoticorum libri decem quibus animalium, plantarum, aromatum, aliorumque peregrinorum fructuum historiæ describuntur item Petri Bellonii observationes, eodem Carolo Clusio interprete ..

발행: 1605년

분량: 712페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

561쪽

OBsERVATIONUM L 'IBER II. 9 Diligentius observantes Titreas milites qui ad Rliodi urbis portas excubant, occasionem si ipsin us sic ribendi quam ingens sit Turcarum militum continentia'obedientia: nam licet viginti aut triginta viri diligenter portas observarent, id tanto silentio& modesti I fa ciebant, ut non plus turbae exaudiretur, quam si nemo istic adfuisset, videbanturque potius opifices aliqui quam militos, nihilominus senatoriam qirandam gravitatem prae se sc-rentes. In omnibus sane actionibus adeo modesti erant, ut nemo eorum arma, imo nC aci. nacem quidem haberet. Binae duntaxat nunc Rhodi patent portae, una portum spectans, altera continentem , deinde janua ad Praesecti olim ordinis hortum. Rustici capreolos,caseos, butyrum, aliamque annonam in urbem inseremes,eodem quo Creteia fies rustici modo amicti sunt, sicam &corrugatam faciem habentes, prolixamque & ad scapulas usique propensam comam gestantes, atque crasso duplicique pileo caput tegentes. Thoracem cori accum sine manicis, lineam interulam anteriore & posteriore parte propendentem induti, cor iaceasque oblongas ocreas, quas thoraci ligulis adnectunt, Stipra interulam lineas braccas inducunt. Qui eos antea non consipexisset, larvatos esse homines censieretiis omnino similes qui mimos sive malacinos Romae & Venetiis in Bacchanalibus agunt: nam simili modo compti sum. Turcae eorum merces praesenti tacunia N: bona fide redimere solem. Ex ruderibus urbi proximis, facile colligere licet,magna olim istic fuisse suburbia, quae omnino diruta fuc recem Turca Rividum obsideret, nec postea restituta. vici. ni tamen urbi sunt aliqui pagi, non longius a portis distantes quam aci balistae iactum,quos .

Graeci S: Turcae incolunt, ibique Caloieri monasterium habent.

Profectio e Rhodo in o lexandria 'D.

ALi aevo τ diebus Rhodi exactis, & expeditis negotiis nostram navigationem proinsequuti sumus aquilone flante, navemque in alterum latus impellente ; superandum enim nobis erat promontorium quod Cavo det M vulgo dicitur, longe supra Rhodum ut bem. Eo primum appulerunt Turcicae triremes, cum continente occupato urbem obsederunti Superato promontorio, & Aquilone secundo,omnia vela expandimus, additis etiam appendicibus, & proram versius Alexandriam direximus, ut recta nostrum cursum teneremus. Id Itali Gallico velo navigare appellant: videnturqtie hanc disententiam fecisse respectu Latini veli quod triangulum est, cum Gallicum quadrangulum

sit: tum etiam quod Murdon nuncupatum vulgo, Latinum velum nominetur. Persevcrante tota nocte hoc vento, sub solis exortum eo progressa eramus, ut insula amplius non conspicereturi sed ipsa meridie deseruit nos ventus, & maris tranquillitas atque malacia subsecuta est: ubinam autem locorum essemus, cognoster cupientes, ex marina tabula

deprehentimus dimidium iter nos confecisse: nam vento secundo navigationem a Rhodo in Alexandriani minus triduo totidemque noctibus absolvere licet. Quando malacia pleno aequore navem occupat, non magis agitatur quam si in portu esset. Tum singuli nautae colludunt inter se, piscantur, natandi de lavandi gratia, sese in mare abiiciunt, nec, sub aquam mersi, ab uno navis latere in allud transii re verentur. Tum plerumque piratas metuere solent: nam in malacia, nulla est exigua navis longa, hoc est, qliae remis impelli Blet, quae in magni navi rotun)a navigantibus metum non incultati At flante vento, de minore quidem rotunda vecti, trireme sibi metuunt: quia velorum beneficio effugese possunti Euroauster paulatim flare Incipiens, sub vesperam intendi coepit, & tandeia, nimium vehemens fieri,ut omnia vela contrahenda suerint,dolone excepto, quem ad dimidium usque malum deprimere, atque funibus valide constringere necesse suit. Huic successit Auster, sive Notus,nobis satis secundus, qui tota nocte flavit. At sub auroram, Aquilone nobis denuo aspirante, tum demum magnum iter peregimus, singulis horis quater

m ad minimum vel quina milliaria conficientes: qua navigatione nulla expeditior esse potest, nisi tempestate navis feratur. Haec autem ejus navigationis ratio est, ut a bosphoro eam rem instituentibus, nostrae navis puppis Septentrioni obversa esset, & ptota Meri- diei: nam Constantinopoli in Alexandriam recta linea contendentibus, a Septentrione in Meridiem navigandum est. Quoniam porro in navigationis narratione nostra orat io adeo progressa est, ab ea abstinere commodum non videtur, quin prius de veterum navigatione aliquid dicamus, longe difficiliore de minus commoda quam hodierna, ut in kquenti capite apparebit.

ΗΗ . Veteras

562쪽

PETRl BELLONII

Uet eres navigationem sine ρyxide nautica inctituisse ,σ magnetis usum ignorasse u

V xx E κ ε s longe dissicilius suas navigationes instituebant, quam nos: nam Orientis vci Occidentis, Septentrionis vel Meridiei conjecturaeos uti necesse crat: vel ex stellarum S Solis quae noestu M interdiu illis apparebant fulgore; atque magna ex parte non longius in mari progredic bantur, quin continentem perpetuo conspicere postent. Nunc autem cum magiactis facultates omnibus sint persipectae; navigatio adcofaeilis reddita est, ut bini viri cum levi navicula, omni momento, omnibus periculis, Vehementissimiquc ventis sese committcre, x mare traiicere non vereantur: quod veteres ipsa meridie tentare non suissent ausit, cum nauticam pyxidem non haberent cujus acus magneti adsticatacsset. Hae lapis alio nomine Heracleus M Sideritis dicitur, Itali Cala- inita, Galli Atmant vocant, in quo diversae facultates reperiuntur. Comperimus cum qinpiimus huius lapidis usum invenerit, Flavium fuisse nunc apatum. At Albertus magnus primus omnium ejus facultates scriptis tradidit: quem cum suo tempore in usu iam esse animaduerteret, veteribus non ignoratum, at Aristoteli eius facultates fuisse perspectas credidit. Attan eti&ipse Aristoteles,&qui aliquot seculis cum subsequuti sunt, plano ignoraverunt hunc lapidem talibus facultatibus esse praeditum, ut altera ejus pars ferrum ad Septentrionem convertere faciat,altera ad Meridiem. Aristotelem non latuit quidem ferri attrahendi facultatem habere; navigationibus autem utilem esse, prorsus ignoravit. Huius lapidis Gallicae appellationis assinitas ansem praebuit nonnullis Chymicis imposturas excogitandi de ipsitus emcacia in rebus amatoriis, ut etiam polliceri atque persuadere ausi sint, non minus hominum amorem pellicere, quam serrum attrahere: sed falluntur. Iicci ad eam rem candidum magnetem longe praeferant, non ignorantes dissicilius de rarius inveniri, illo qui serruginei coloris sit. Huius magnetis ingens copia nunc invenitur in

quadam myrtheni maris inset, Elba, olim Ilva nuncupata, e regione Plom bini, quod Florentini jurisest, sita, ubi ulli emitur. Sed de eo plura in Mahumetis vita.

Duo duntaxat esse magna octia qua navigari queant,

IF τε R Rhodum S: Alexandriam, Hierax sive Sacer, Falconis genus, volando defati

gatus, nostrae navis antennae insedit, per binas fere horas. Plurimae coturnices a Septentrione versus Meridicin tendentes, in nostra etiam nave captae fuere. Unde certiores redditi fuimus, illas esse peregrinas: nam &ame, alias in vere observaveramus, cum e Zacyi lio insula in Peloponnesium naviguemus. Istic enim coturnices vidimus a Mendie in Septentrionem tendentes, ut tota aestate illic commorarentur: harum tum temporis plurimae etiam captae fuere, cum aliis avium advenarum generibus, quae in nostram navem siese conjecerant. Vidimus praeterea aliud avis genus, Omnibus qui navi vehebantur ignotum :cticuli magnitudo erat, merulae color quodammodo. Vidimus etiam onocroia istatos volantes, atque a Septentrione versus Meridiem tondentes: aves hae sunt in Gallia aut Italia minime ni tr. nisi quod interdum in lacu Mantuano conspiciuntur, sed hieme abeunt. Toto eo die Se magna subsequentis noctis parte nullus flavit ventus. Postridie satis secundo nobis aspirante Aquilone, in locum quendam maris pervenimus, quem Nili aqua per ostium Mendesiuin sive Damiatae sese exonerans, alio colore quam nativo insecerat, ut omnino canescere videretur. Ex quo indicio nautae intellexerunt sese non procul ab AEgupti continente abcsse, tametsi nondum nobis appareret: nam universa regio humilis cst. ncque montes habet qui e mari conspici queant. Sub vesperam in hanc turbidam aquam pervcnimus, remistiore vento: cam ob causam anchoras pleno aequoreiecimus ad nonagnia orgyiarum altitudinem. Mauritanorum sive AEgyptiorum Constantinopoli advenientium consuetudo est quando sub noctem ad turbidam illam aquam ad Veniunt, atque ignorant suprine an infra Alexandrinum portum, sive Nili ostium longius sint progressi, ut anchoras in mari figant, in proximum usque diem , ut eo jam lucido locum dignoster que.uit, quo navem inportum sint deducturi. Quod si altius progressos se agnoscant, cum tempore regredi possunt ut portum Occupent. Nos istic nocte traducta

563쪽

cum tranquillitate maris, anchorisque postridie ex imo mari subductis, vela explicuimus,&ex hac turbida aqua egressa, non diu navigavimus, quin in aliam Nili aquam ex ostio canopi sive heracleotico prolabentem inciderimus. Haec sunt duo maxima Nili ostia, cujus postremi aqua marinam ex viridi pallescente colore infecerat. Eam cum per dimidii fortastis milliaris latitudinem emensi essemus, iterum in caeruleam maris aquam perveni mus. Omnium primum nobis in AEgypto apparuit Roscitae arx,quae sesquidiei itincre supra Alexandriam eae Cum autem pleno aequore veheremur, & observantes quid nostris oculis primum obiiceretur, nihil aliud quam Palmas, Sycomoros, Pompeii praealtam columnam conspeximus, quae in Promontorio est supra Alexandriam. Cum enim adeo humilis & montium expers sit mio, procul intuentibus apparere nequit. Nos cum sub noctem in portum appulissemus, illo die navem non sumus egressi.

Tremis Constanti pose i in olexandrmmitineris narratio.

Ex dierum quibus hanc navigationem absolvimus observatione, cognoscere licet;

commode quindecim dierum spatio vigationem ejusmodi perlici posse, modo prosper, ut nobis, adflet ventus. Atque ut die tim nostrum iter repetamus,nili Cablipoli, in Bosphoro ad Arcium angustias, tum m Chio, tum Rhodi substitissemus, octiduo illud absiolvissemus. Nam a Rhodo in Alexandriam tres duntaxat dies & totidem noctes impendimus ;e Chio Rhodum, binos stilum dies de binas noctes, & e Constantinopoli

Chion duorum dierum dc trium noctium spatio perveniri potest. Ea ratione magnum iter brevi tempore conficitur, vento adstante secundo.

Tma εAlexandria urbes, una in AEgypto, altera qua Romanorum eras colonia) in Pisagia.

Pos TR Dra mane navi egressi in urbem Alexandriam prosecti sumus. Sed antὰ

qu m de ea sermonem inlii tuamus. primum nobis dicendum est, huius nominis varias esse urbes: sed duas maxime cclebres. Etenim late imperium obtinentibus Romanis, Troia ab iisdem restaurata,&coloniis Romanorum in eam missis, Alexandria nominata est, critis Plinius meminit, atque et lais Annaeus Seneca in morte Claudii Caesi

risi .ro, inquit, siororem suam stultὰ studere Athenis dimidium , licet Alexandriae totum annum : nam tum temporis Latinorum istic erat Academia, eaque est euius Galenus

saepe meminit,non de Alexandria AEgypti: quod ex ejus lucubrationibus facile deprehendere lieet. Nunc porro de singularibus rebus a nobis observatis, breviter agere sius sciet: nam sigillatim de Alexandria scribentes post tam multos magni nominis viros, actsi, quod aiunt, ageremus. Arenoso solo sita est in promontorio quodam: ab uno enim latere mediterraneo mari alluitur; ab altero, Marcoti lacu amplo N in longum extense. Supersunt adhuc moenia quae Alexander Macedo exstrui iussit: at urbs interior, ex veterum aedifi-aiorum ruinis magna ex parte constat. Diruta autem fuit ea urbs,quando Galliae Se Cypri Reges sultanum ex ea expulerunti Nam illam minime posse retinere animadvertens, prius diruit, quam in hostium potestatem veniret. Postea tamen paulatim aedes exstrui coeperunt pro incolarum ratione. Sed Se nunc, nisi Christiani mercatores suos istie institores alerent ob mercium permutationem, parum celebris esset. In eam invehitur omnis generis commeatus cum ex AEgypto, tum ex Cypro, aliisque vicinis locis. Panis qui istic pinsitur, in placentas ei rinatur planas, quibus insipcrgitur legitimi melanthii semen. Eam ob causam huius seminis magni culei per sora dc mercatorum ossicinas venales inveniuntur. Omnis generis vina istic etiam repcriuntur ex variis locis invecta. Sed nec Cyprus longe inde abest. Optimi saporis istic est caro vervecina, hordina, vitulina de bubula:

Magna etiam abundantia generis cujusdam caprarum quae Garellae vocantur sveteres Graeci Guges nuncupabant quas in agris Scio tis petunt: gregatim enim incedere solent. Inveniuntur Zc gallinae de ova. Alexandria sita est loco pisco : istic enim oblatvavianus cantharos, lupos, umbras, synodontides, mugiles ,raias, squalinas, caniculas, liram

priorem Rondeletii. Sed de multi alii cum saliti tum recentcs ex Nilo invehuntur. Istic nascuntur punica mala, muta, limones, aurea citriaque mala, ficus, sycomori, ceratia, dc pleraque

564쪽

pleraque alia frustium genera, quibus caremus. Abundant etiam omnis genetis lagum,nibus se quibus quaestus magnus) atque omni frugumgenere, veluti oryza, hordeo, farre, alias spelta nuncupato. Dolichos Gracis dictus, norem fert istie flavum. Copiosam etiam pisi genus, quod Graeci Latyri, Veneti Manerete, Romani Cicerchie, Galli des Cems appellant. Quid potissimum in urbe aliqua abundet,scire volentes; adeant fora diebus qui, bus venales inferri selent aves, pisces, olera, fluctus, & reliqua victui necessaria: brevi enim deprehendent quibus rebus incolae magis abundet:quod in Alexandria nos observavimus. AEgyptii raro cisum sumunt, quin addatur radicis genus Colocasia nuncupata, cum carniabus decocta. Magnum ejus vectigal per universam AEgyptum: nam vix quidpiam si quentius in urbium S pagorum foris emitur. Cum porro de Alexandria institutus nobis sit sermo, illius typum uti eam observabamus ad viuum expressam hic inserere voluimi

Genuina delineatio Alexandria: AEgypti.

Hya naveteribus nuncupata, nunc autem Cresta. '

vi tum Alexandriae Florentinorum Consulem agebat, Civet tam habuit adeo ei curem, ut eum hominibus colludens, illis nasium, aures, & labra sine noxa morsia prehenderet: ab ineunte enim aetate humano lacte educata suerat. Rarum profecto ita cicurari posse animal adeo serum & indomitum. Civetiam veteribus probe fuissa cognitam, dc Hyaenam ab ipsis suisse nuncupatam, ipsorum auctoritate demonstiabimus,

tametsi nunquam observaverint adeo odoratum excrementum eam reddere: memin

runt tamen generis cujusdam Pantherae odoriferi. Auctores verba fecerunt de ae tanquam de fero animali Asricano, quod nobis suspicionem movet, Civet tam eo tempore in caveis minime fuisse adservatam. Hodierno autem die,cicur reddita,majorem quaestum praebet quam olim. Illius etiam nomen quo eam nuncupare selemus,ex Arabibus auctoribus mutuatum est, relicto veteri. Compacto, ut Melchest corpore, major tamen: cum autem alium praeter muliebrem naturam habeat meatum , ex quo Civet in emanat,

plurimi Hyaenae historiami gentes, existimarunt illam esse Melem sive Taxum . vulgo nuncupatum, qui veteribus & Aristoteli Trochus dictus est. In cervice de per dorsi h inam pilos habet nigros, quos surrigit cum indignatur, non minus quam sex inde factum, ut Glanis piscis etiam Hyaena nuncuPata sit. Os habet magis mucronatum quam felis, sed barbae pilos illi similest oculis est splendentibus 8a subrubentibus: sub quibus binis maculis nigris insignita est. Εjus aures orbiculates sunt ad Melis

aurium formam accedentes. Corpus habet maculis asipersum nigris, cum alias mus coloral, et rcrura de pedes pilo nigro obsiti sunt, quemadmodum in Ichneumone: cauda oblonga, su-

565쪽

oBsERVATIONUM LIB. II. 9speries nigra, infima vero parte albis maculis aspersa. Agilis cst , Sc carne .vest tur. Haec est Civettat historia, quae si cum Hyaenae descriptio ac seratur, apparcbit veterum

Post RID E ui egressi, praealtam Rompeii columnam spectatum ivimus. In ex iis guo quodam promontorio sitam, octava milliaris ab ut be parte. Immenta est ait Dtudinis, &crassitudine reliquas ante nobis conspectas, superat. Column ae Agrippa: quae in P. ntheo Romano sunt, nihil ad eius crastitiem accedunt. Universia Mus materies, chim epistulit, tum formae cubicae ex Thebaico marmore est, x eodem videli t, quo omnes obelisci ab AEgypto delati constant. Eam Caesiaris iussu, ob victoriam adversus Pompeium partam,istic crectam aiunt. Adeo crassa est hac columna, ut impossibile judicctur, nunc quenquam artificem reperiri, qui ullis instrumentis eam alio transferre queat. Ex summo hoc promontorio longus in mare Continentem patct prospectus. Si quis ad meridiem faciem obvertat, Mareotim lacum amplum de spaciosum conspicere potest,palma tum silvis in ambitu obsitum, qui vix dimidio milliari ab Alexandria a istat. Ager vicinus magna ex parte arcna mobili constat; planeque sterilis esset, nili Harmalae, S: Capparum non spinosas stirpes aleret, crassas illas Cappares proferent si quae nobis inde ad se. riuatur: minores enim in Cappatum stirpibus spinosis nascuntur, hicine folia abiicientibus: cum non spinosae AEgypti, & quae arborescunt in Arabia, lia r tineant. Miricae arcnosis locis Diurimum illic delectantur : cum tam cia aliis locis humidum uolum amenti Harmala aci modum similis est Moly: Rutaeque genus est, quod Arabibus, AEgyptiis de Turcis nunc vario in usu est. Ea enim sumuntur singulis diebus mane, sibi persuadentcs noxios spiritus hac ratione abigi. Qirae res huic herbae atque eius semini tantam celebrit,tem peperit & conciliavit, ut nullae sint adeoLexiguae & viles c fficinae, quae cana non habeant, tamquam preciosum aliquod medica inentum. Apollodorus antiquus auctor, cy pcro easdem facultates tribuit, cum alii Barbaros domo egredi non sol re, quin prnnum Cypero sumantur: quod occasionem aliqyando praebitit cogitandi, eius usu in vetustum esse. Inter singularia quae Alexandriae conspeximus, bini liint obelisci, apud ejus urbi palatium: alter rectus integer, alter humi jacens fi confractus: rectus altero longum asor est: cujus crassitudo comparari posset cum eo qui Romae est ad D. Petri. Cum de Obeli. scis verba facimus, de re inter reliquas maxime admiranda agimus, quaeque magnam dubitationem parit, cur adeo mirabiliter sint incisi. Si terni aut quaterni duntaxat inveni. rentur, comici posset, cos Regis cujuspiam cura excises: sedc sim multi sint, nonnulli cxigui, ut qui pone Minervam, in foro apud Pantheon, apud Aram caeli Roma conspiciuntur, alii ingentes admodum, ut qui apud Populo, SI Pontificis palatium sunt, atque omnes AEgyptiacis sive hieroglyphicis cliaracteribus insculptii statuere possumus cos Olim excisos, ut tumulis quibus in AE p O corpora condita reposita erant, imponeremur, minime autem ut templis dicati essent. Plurimi videntes ibit dum tripidem, tam ingentem, tam longum. &crassum, adeoq. expolitum, fusilem esse credum snam omnes O disci ex lapide Thebaico sunt excisi, multis granis distincto duorum aut trium color hi,ut sturni avis collum: inde factum, ut veteres Graeci Psaroni una cognominarent: ψαυς enim Graecis, stiirnum significat) sed hallucinantur, nam eius varietas & granorum distinctio, ex saxi quod huiusmodi coloris) natura cst. Tanto magis admirradi obelisci videntur, quia cx sita idolapide constent ; quemadmodum sit quis imaginaretur, se quadrangulam aliquam turrem intueri ex unico lapide exstructam. Omnes qui nunc fiunt Romae obelisci, Iam in AEgypto insculpti suete antequam Romulus unquam pedcm Romae figeret. Rupes sive Latomia, unde excisi siunt, adeo selida est, nec ullis venis distincta, ut exscindere istic liccrct ibi id am& unico lapide constantem turrim, crastiorem atque altiorem, quam bitiarilita simiturres ad Divae Virginis phanum Lutetiae, si humana industri. 1 movcri possit: nam montem integrum duorum milliarium longitudine, solido eoque sine ullis venis lasede coimstantem, videre est, ex quo colossi vel obcli sica exscindi queant quantae quis voluerit rasti tudinis&altitudinis. Tres colles murorum Alcxanditae ambitu contancntur, qui scopatrii, sive sordium montcs coguominantur, ut ea loca quae Lut tiae os et stirici qu twac si cet omnessorissct animauuin ca Dera abiiciunuνJ nuncupantur. Elegamus aquaeductus, sentcs cisternae, atque putei qui Nili aquam cxcipiunt, observationu profecto digni: adcqc nim

566쪽

aenim proin interie, atque tam magniscoopere exstructi sunt, ut adhuc integri perinam. Necessarii etiam omnino erant: etiam Alexandriae incolae semel in anno eos implere sblent, cum Nilus inundat, ad totius anni usium. Per ingentem canalem primum universis urbis cisternas replent, in quibus depuratur 3c limpida redditur. Tota auaem urbs supra ejusmodi ei sternas 3e puteos exstructa fuit olim firmo lapidum de laterum opere, quoniam rara per AEgyptum nascuntur ligna, praeter frequentes Palmas, quae ad aedificandum prorsus sunt inutiles. AEgyptii rustici per agros palmas abortivas dc quae vitium fecerunt, requirere solent, quarum cacuminibus excisis, candidam medullam eximunt, Se in foro venalem proponunt: ea cruda vescuntur, Cynarae enim saporem reser t. Veteres Palmae medullam live cerebrum nuncuparunt', ωxci εγκέφαλον. Advertendum tamen est, varia esse Palina n genera: spinosum enim in Ctera observavimus genus,ab eo disserens quod nautae ex Hisipania advehunt de Cephaloni-PAmisosJ vocant, pumilam videlieet illam Palmam quam Rotomagenses de Lutetiani Aromatarii in suis of inis recentem v valem proponunt, de quaternos vel quinos asses a limant.

flauummum hodierno adhuc tempoH in multis ad uticurem adservario m alterius Ichneumonia vespa adversis Thalangium certamen.

ALEXANDRIAE incolae Ichneumonem AEgypti peculiare animal sunt: cicurari

enim potest, non secus atque feles 3e canes. ulgus antiquo nomine appellare dosiit, de vernaculo sermone Pharaonis murem nuncupat. Observavimus porro ejus catellos a rusticis Alexandriam vertara in serri, atque ab oppidanis avidὸ emi, ut domi alant, nam mures venantur non secus atque mustelae. Exiguum est animal, S: valde mundum. Qui id non conspectum ex ingenio duntaxat depinxerunt, recte exprimere nequiverunt, ut ex praesenti pictura deprehendere licet; illae enim nihil naturale reserunt: in nostra autem, reliquo corpori conjungenda est cauda. Primum Alexandriae conspeximus, inter arcis rudera, gallinam quam ceperat vorantem. V erest in praeda aucupanda: nam posterioribus pedibus sese sublevat, & observata praeda, summa telut ure ad repens, magno impetu sese in praedam vibrat, indisserenter vescens Omnibus vivis corporibus, uti scarabeis, lacertis, Chamaeleone , omni torpentum genere, ranis, muribus majoribus de

minoribus, aliisque similibus. Aviculas etiam maximὰ appetit, praesertim gallinas atque earum pullos: indignabundus, pilos surrigit, qui

duorum sunt per intervalla colorum, nempe exalbidi vel flavescentes, de cineret, duri de asipeti instar pilorum lupi. Majore est robustioreque corporis mole quam felis, rostrumque nigrum de mucronatum habet instar viverrae, sine ullis tamen barbae pilis: breves de orbiculares habet aures, coloremque cinereum ad flavescentem accedentem, qualis in cercopithecis conspicitur: ejus crura nigrescunt, Zc quinque digitis posteriores pedes sunt raediti, quorum calcar interius breve est: cauda oblonga est, Sc superiore, qua spinae adaeret, parte, crassa: linguam vero δc dentes selinos habet. Peculiari praeditus est nota, qua reliquae quadrupedes animantes carent, quae suseicionem Auctoribus praebuit, ut existi marent mares non miniis uterum gestare quam feminas. habet enim praeter muliebris sexus meatum, alium amplum illi contiguum, pilis obsitum, non admodum dissimilem pudendo mulieris, quem per magnos aestus aperit sclauso nihilominus permanente quo exerementa reddit foramine ut o us cavitas appareati Testiculos fetis habet: 3e ventum magnopere sormidati Tametsi hoc animal exiguum sit, adeo tamen industrium de agile est, ut a)versius magnum canem confligere non vereatur:atque si felem Observet,statim stran gulet. Qu9m vero os adeo mucronatu habeat,difficulter crassiorem carnis molem morsiuapprehendere potest, imo ne humanam quidem manum in pugnum contractam mordeare. Auctores ge eo multa alia scripserunt,praesertim bellum adversus aspidem gerere,cro codili ova constingere, admodumque vigilantem esse, illi multas fingulares facultates tribuentes, quas brevitatis causa hic praetermittimus: existimantes nos fatis functos esse ossi

cio, data ejus descriptione. Sed de aliud animalcultim est, e vesparum genere,Iclineumon vesipa

567쪽

vespa appellinum, cui bollum internec intina cum phalangio: quoniam vero eorum pugnam vidimus, ipsam hoc loco commemorare libuit. lnlcchi genus est languinis expers, forma api sive vespa , vel inagnae sormica alatae perquam simili, vel pa tamen minus: in tur-ra etiam litum latibulum quemadmodum phalangium iaciens. Superat phalangium quotiescunque cxtra suum latibulum invenire porcii: at si in latibulo adoriatur, si penumero re insecta redit. Accidit ut ichneumon vespa phalangion e suo latibulo egre L. sum cor rq eret, atque poli se traberct, quemadmodum formica tritici granum , & quo vellet impelleret, tametsi non sine magna diiscultate: nam phalangium pedum uncis Obvia quaeque apprehendens,quantum poterat renitebatur. Ichneumon vero, suo aculeo, quod instar apis exerat, variis locis ipsum pungebat. Defessus autem isto labore, avolavit liacillae oberrans ad balistae fero iactum: deinde suum phalangium requirens, nec quo reliquerat loco invcnicias, cius vestigia sequebatur, quasi odoraretur, non minus quam canes leporum vestigia. Inventum plius quam quinquagi cs aculeo pupugit, rursumque pertralicias, quo voluit perduxit,& plane confiscit. Mcrces quae in Alexandrinis ossicinis reconditae adservantur perlustrantes, observavi mus struthionum pelles cum suis plumis maxima copia: shicntcnim AEthio aes illis conseiactis pellem detrahere: carnibus quidem vescentes, at pelles cum suis plumis, aliis merciabus permutantes. Hae deinde a mercatoribus Alexandriam invectae, in varias Turcarum provincias diliri buuntur: nam apud Turcas non mitriis invaluit usius, suas tiaras his pennis exornandi, quam apud nos galearum cristas. Hortorum cultura apud Alexandriana per universam ., gyptum, praeterquam secundum Nili ripas, admodum dissicilis esti quoniam perpetuo instrumentis a bobus versatis haurienda est aqua ad rigandum Iblum. Illorum laseminum a nostrate dissert: si ivo etenim est stote , admodum odorisero. Inveniuntur etiam istic flavae rosae, sed odo iis

expertes.

Turcarum Alexandriam incolentium mores . ni Macarii solitudines, mi aia tu olexandriar res.

Ovi N QV a dierum ultra Alexandriam itinere versus Asticam tendentibus. solitu,

dines occurrunt Divi Macarii cognominatae, D. Antonii solitudinibus contenninae, quas Caloieri Arabes inhabitant, ejusdem cum Graecis religionis: plurimaque istic sunt Arabum monasteria Graecis permixta. Incidimus Alexandriae in Nobiles quo Ddam Venetos, qui nuper inde reverterant: quorum nonnulli curiositate quadam Tamaritidorum qui istic crcscunt, ramulos cum suis floribus retulerant. Istic etiam tanta lapidis actitis abundantia reperitur, ut eo naves onerari queant: inde olim mercatores Romam devehebant. Plinius enim actitem lapidem cogiavimine Cissit cm,m AEgypto sponia te nasci circa Copton tradit. Inter rc liquas lapidis actitis facultates, veteres nobis scri pium reliquerunt,co furem deprehendi, quae tiamnum apud Graecos in usu est testis elaiam Dioscorides meminit , sed plene cam non describit. Furem igitur deprehendere voalentes Graeci, omnes furti suspectos simul evocare solent. multis ccremoniis rem peragentes : admurmurant enim Caloieri multa verba, dum massam pinsunt sine sermento, e qua parvos panes conficiunt ovi magnitudine: horum, singulis qui convenerunt, terni toti. dem bolis, nullo potu addito, deglutiendi praebentur. Id experimentum nos fieri vidimus : atque qui furtum commiserat, nunquam tertium panem devorare potuit, quini modum deglutire nititur, parum abfuit quin sun aretur, propterea reiicere coactus est. Monachi Graeci id oblisvant tanquam peculiare secretum, nec cuiquam communicare volunt. Intellaximus tamen illos lapidis accitis pollinem suae massae,dum panes hos coficiunt, inspergere. Locus a Caesare Pharus nuncupatus, quique tum insula, nunc continenti junis ctus est, arcemque habet adnaodum incommodam: nam singulis diebus aqua e cisternis Alexandriae hausta cana clis in eam devehenda est. Omnium Alexandriae aedificiorum tecta plana sunt&constrata, quemadmodum vulgo apud Turcas, Arabes &Graecos, ubi incolae noctu dormiunt, ad frigidiorem auram captandam , Omni anni tempore, cum aestate, tum hieme. .Egyptii autem & Arabes supra rcliquas nationes sub dio quovis tempore pernoctare delectantur, nullo etiam lecto substrato; modo cnim chlamydem aliquam habeant qua se tegere queant, 'lectos negligunt; non ignorantes, plumis contactos lectos plurimum nocituros. Mirum igitur videri non debet, si eius regionis homines adeo exacte stellarum cursum earumq. ortum Se occasum obscrvare potuerunt : illis

568쪽

PETRI BELLONII

enim tota nocte conspicuae sunt,ob acrem purum & minime nubilum. Alexandrini Arabi. cc vel Mauritanice natura loquuntur: at Turcae illis permixti, sermone ab iis admodum distere me utuntur. Et cum istic multi Iudaei, Itali dc Graeci versentur, variorum idioma tum invaluit usius. Olim Graece loquuti sunt: nam cum Alexander AEgypto subacta Alexandriam condidit, verisimile est, relictis illic Macedonum coloniis, linguam Graecam admixtam fuisse. Caloieri Iacobitae N Graeci aedificium istic habent pro Patriarcha tu cum suo templo, eo loco in quo reconditum erat D. Marci cadaver, ante quam veneti Venetias transferrent. Latini NI ludaei, sua istic peculiaria templa habent. Inter singularia quae

nobis Florentinus Consul ostendit, cum aromata nos requirere animadvertisset,degustandam dedit radicem Arabibus Bisci, nominatam: ea nobis tantum calorem in ore per in t grum biduum excitavit, ut flagrare videretur. Plurimi recentiorum hujus radicis gratia Auctores Arabes conviciis fere confecerunt,eos toties mendacii arguentes, ut referre pudeat: cum tamen ipsis nunquam nota fuerit. Exigua est, parvinapi instar salii Napellum vocant de adeo vulparis Turcicis aromatariis, ut nullus eorum venalem nou habeat.

Ex εAlexandria in Cairum scilio.

A Lex ANDR AE aliquot dies commorati, ad iret Memphiticum nos accinximus.

Duobus autem diversis itineribus eo tendi potest 1 altero longiore, adverso videlicet Nilo; altero terrcstri breviore. At quoniam Nilus AEgyptum inundaverat, Rosetiam profecti sumus, ut navigio Nilum subiremus. Dimidio milliati ab Alexandria progressi, in amplam planiciem arenosam pervcnimus, in qua Variae stirpes nascuntur, inter quas Anthillis Graecorum est, quam Arabes Kali appellant: hanc incolae lectam de sic. cant, ignis struendi causa snam ligni magna istic penurial &calcis cum ea adurendae geminum quaestum faciunt: calcem enim Alexandriam deportant, atque herbae cineres diligenter adservant,hoc est Soldam a nobis appellatam. Indurantur saxi modo, & tanta copia colliguntur, ut mercatorum naves onerari possint; qui eos istic coementes, Venerias devehunt, vitrorum crystallinorum fundendorum gratia. Vitrarii Veneti in Muraneos commiscent saxis per Ticinum amnem ex Papia advectis, quae cum cineribus aequaliter commixta, materiam reddunt ad selectissima crystallina vitta conficienda. Galli autem nuper admodum Crystallina vitra conflare edocti, Stampanum sabulum saxorum Ticinensium loco usurpant: id enim Opifices commodius esse deprehenderunt, Papianis saxis. Nondum tamen quidquam excogitare potuerunt, quod cinerum vicem supplere queat : eamque ob causam ex Provincia Narbonensi usque eos petcre necesse est. Quae res nobis fidem facit, illos cineres his similes esse quos ex Syria mari invehunt. Gallis tamen De ia lauiae appellantur denominationem sumentes ab altera stirpe Soldanella ' nuncupata, quae adusta, simili uni facultatum cineres reddit, quorum sit usus in Syriacorum desectu.

gularia quadam in Nelexandria cr Rositta reperta.

B Nis ab Alexandria milliaribus per agros reperimus pastores, caprarum greg I p.

stentes, quae aures ad terrani usque promissas habebant, per extremitatem quatuor aut amplius digitis sursiim recurvas. Hi pastores ne tempus in octo tererent,arenam ventilante veteranumismata perquirebant. Saepenumero etenim accidit, ut aurea&argentea

569쪽

gentea inveniant. Ad dextram nobis eram ingentes planicies arenosae, in quibus praeter paucas cappares, atque iam dicta Κali & Harmata, nihil crescebat. Regio ad sinistram paulo sublimior erat, ingentcsque pagos hinc inde intcr palmarum silvas sparses habebat. Tribus circiter milliaribus emensis, aquam dulcem & potabilem invenimus.quae fontana videbatur, cum duntaxat hydria esset Nili aqua plena, in utribus a Camelis eo deportata; quam repleri perpetuo curabat Turca quispiam gratis: nam magnam eleemosynam esse

censent&meritum, si secundum regias vias aquam teponi curent ad aquandos viatores. Tantum autem abest, ut illic reperiatur vinum, ut in ipsis etiam urbibus aegre aquam recentem invenias. Palmae, ut& per reliquam sere AEgyptum, celsissimae sunt: inter quas nonnullae reperiuntur ex unico trunco eademque origine viginti magnas arbores ab invicem separatas proferentes. Nox in itinere nos Oppressit ; eam ob causam in tenebris diu

nobis faciendum fuit iter secundum littus maris Mediterranei quod ad sinistram habebanius: neque substitimus, donec ad primarium e Nili rivis perveniremus, quo juxta littus maris superato, istum pistatoris tuguriolum invenimus, in quo fit erat ad saliendos pisces,

atque etiam BGargares Gallorum sive Oia ψει es, quae fiunt ex Mugilum, quos veteres C phalos nuncupabant, ovis. Istic noctem sub dio traduximus cum camelis &jumentis. Primus ille Nili rivus, ostium Canopicum non est: Mus tamen antiquum nomen ignor muς Profundus non est eius alveus; nam, ut diximus,vado illum transivimus, ipsemet quo Nilus AEgyptum inundaverat tempore. Postridie a riuo illo digressi, per arenosa loca iter fecimus,tu quibus nullae arbores crescunt praeter Myricas,quae in ingentem magnitudinem attolluntur gallari ferunt,ab Arabibus huius teporis ci ales proprio nomine appellatas magni olim in medicina usus,& non poenitendum mercimonium. Secundum maris littus iter facientes, pumilas myrtos nigras observavimus, sed humiles, quod perpetuo a ventis marinis a Migantur. Maritimis gavdcnt Myrti, eam ob causam Veneri dicatae.quam Pod tarum fabulae mari natam reserunt. Diu littus marinum sequuti, planiciem arenae mobilis ingressi sumus, ubi tenuissimae arenae tumulos a vento congestos conspeximus. Planities haec adeo sterilis crat, ut nihil in illa nasceretur. Eo die sub vesperam pervenimus R

setiam, a Mauritanis Raschit nominatam, ad littus sitam circa magnum quoddam Nili ostium. Gus urbis incolae diligentcs sunt' in curandis hortis, in quibus Musiae arbores naiascuntur, Papyri planta, Sacchari harundines, locasiae,Sycomori adeo exquisita viriditate praediti,ut reliquas arbores sine controversia superent. Colatur etiam istic radix quam Itali Dolc uini nuncupant. Chamaeleones frequentes reperiuntur in fruticibus Rhamni M.terius, qui in varios colores sese commutant. Magna ex parte ex viridi pallent, interdum ex caeruleo virescunt. Inde fit ut non facile observari queant: nam ramo insidentes simili viriditate praedito, etiam a diligenter requirentibus vix inveniuntur. Vescuntur muscis,

erucis, scarabeis,&locustis, serpentum more, qui omnis generis parva insecta devorant, quae saepenumero anatome facta in eorum ventriculis invenimus. Nonnulli memoriae

prodiderunt Chamaeleones vento vesti. Verum quidem est integro anno sine esca perdurare posse: quod creditu dissicile non est: nam varii generis serpentes vidimus per decem mensium spretum vivere nullo admistrato illis cibo: interdum tamen nonnihil aquae dandum est, quam bibant.

R etta urbs ad Canopicum Nisi iniumsita.

Ros ετ τA elegans est oppidum, nullis tamen tricenibus cinctum. veneti Istle

Consulem alunt, alio nomine Ballum appellatum i qui res ad mercaturam perti nentes curati onerariae naves per Nilum ad oppidi usque aedificia appellere pose sunt. Nullum est adeo exiguum oppidum per universum Turcae dominium, ubi Veneti quempiam non alant, qui eos de mercibus in amnium & maris portus, sive in continentem advectis admoneat, magno sine illorum commodo: nam ex omnibus orbis partibus nova intelligunt, atque mercium in remotissimis etiam regionibus precia 1 unde m ut reliquas Resipublicas, in mercium negotio superent. Quod si quaspiam merces in aliquo portu venales intelligant, illico per suos occupant, ut primi quaestum habeant. Rosettae vicisna est parva quaeδam arx non procul a Nilo, qua Alexandriam iter est. Vix binis milliaribus ab ostio quo se Nilus in mare exonerat, Rosetta distat. Arabicus sermo istic in usu est, Quemadmodum per universam AEgyptum. Plurimi illic Iudaei imai per universum Turcae dominium aded multiplicati sunt, ut nullum oppidum sit aut pagus,in quo non inveniantur frequentes i calleatque varias linguas: qua in re plurimum nobis contulerunt, non

570쪽

roo PETRI BELLONI imodb interpretandi ossicio,sed etiam in illius provinciae rerum memoratu dignarum ex plicatione. Eiusmodi generis cibos in Rosettano foro invenimus , quales in Alexandria. Palmarum silvae oppidum inumbrant. AEdificiorum structura similis iis quae in Cairo sunt:

ad quam rem maxime accommoda sunt ligna riavibus Constantinopoli invecta. Nam qui inde Constantinopolim nauigant, potius quam inanes redeant, naves lignis onerant, ad aedificia instruenda, cum nulla ad eam rem utilia in AEgypto inveniantur. AEgypti animantia ob pabuli abundantiam, stirpium a Nilo rigatarum probum alimentum, atque aeris temperiem, in magnam molem evadunt, uti Bubali, Boves, Cameli, Equi, Asini, Arietes de Caprae. Arietes autem, qui admodum pingues dc crassi sunt, amplam, densam atque ad terram usque propendentem caudam habent,palearia insuper e collo dependentia ut boves, nigraque lana vestiunturi i

PLvR 1 Mi Roset quaestu Episcium in Nilo raptura duntaxat facto vitam susten

tam. Peculiare autem est his piscatoribus, in suis cymbis ingluvie illa uti quae sub avium quas Plinius On rotatos appellat , rostro propendet, ad aquam exhauriendam. Ejusmodi rostra sea parte quae capiti adhaesit colligata, orbem quoJammodo exprimunt: viva autem avis illo sacco seu ingluvie utitur, tanquam altero ventriculo, ut devoratas conchas &mytulos illius tepore sese aperientes reiiciat, atque camcs ii testis separ tas devoret. Εjus porro naturae est haec ingluvies, ut humiditate corrumpi nequeat: quam ob causam multo tempore piscatoribus utilis est Pcr onocrotalum autem non intelligi.mus ardeas stellares, quas nostri Boves tauros nominant. quod bovis mugientis instar sonitum edant, neque nostras Pellas, hoc est, ardeolas, quae rostri extremam partem latam habenti sed eas, quas Aristoteles πελεκάric Peleones nominat. Aquis innatant ut cygni &anseres, his majores, illis autem minores, omnino albi, pedibus latis, coloris inter cinereum & nigrum medii, praediti, sicut antea dictum.

amigatio e RVesta in mirum atque multa secundum Nilum observanda.

PMAsBLo' conscensa, ut adverso Nilo cairum peteremus,&Aquilone nobis sa- vente i Nilus enim a Meridie in Septentrionem vergit) brevi nostrum iter ab lvi

mus. Nam paullulum progressi, & ad alteram ripam appellentes, descendimus, ut terrestri itinere secundum Nilum pergeremus. Magna autem voluptate assiciebamur, Blum adeo herbidum conspicientes. Qui vero Nili alveum sequuntur, Cairum prosecturi, compendium non quaerunt; multos enim habet maeandros. Maxima elegantiorum AEgypti pagorum pars secundum Nilum exstructa est, cum ob aqtiae commoditatem quae agrum inundat, tum ad hortos rigandos. Conspiciuntur tamen & alii procul a Nilo s

juncti, qui maxima anni parte aquae penuria laborant. In pagum nomine Anguidie per venimus, deinde in alium majorem Mahalelimie nuncupatum, postea in Dibi, inde pomto in oppidulum dimidii diei itinere a Rosetta distans, Nantubes appellatum, quod utramque Nili,qui istic major non est Rhodano Lugduni,ripam occupat: ut Maucaire de Tarascon, ad Rhodanum sita: Postremo in pagum Elminie. Magnum iter consecimus eo die: prosperum enim ventum habebamus. Eius loci horti be agri vicini, a Nilo inundatiram erant,& undiquaque palmarum silvae apparebanti Agri ab invicem sejuncti sepibus ex Rhamno constantibus, quia nostra Grotalaria differt. Invenimus etiam Tamarices suis Gallis onustas. Mii plurimis locis oryza, papyro, & musis erant consiti, intemdum etiam colocasia. Quia autem colocasia quam etiam ad Cretae insulae rivos sponte provenientem invenimus: Egyptii autem diligenter columὶ Lotus & Faba AEgyptia etiam nominatur,&frustrarius semina magna diligentia perquirentes, Calui incolis ridendos nos praebuimus, quasi innuere vellent nulla reperiri : occasionem sumpsimus inquirendi cur veteres Auctores Fabam aEgyptiam nomitrarint, cum nullas proferat fabas. Erroris tandem hanc originem deprehendimus. Herodotus vetustissimus scriptor de duabus stirpibus in Nilo itacentibus verba fecit; quarum altera orbicularem radicem habebat,

SEARCH

MENU NAVIGATION