장음표시 사용
151쪽
reo PETRI cR INITI LIB. VLdiscederent.Ex quo cγrus regis Ddrij filius,cum ad Larieones epistola de sescriberet,no modo seipsin in magica disciplina praestire statri Artaxerxi asseruitsed in potido
mero adeo excelluisse, ut cum caeteris foret bibacior,inete amen eo eret. ae a Plutarebo etii chaeroneo traditur.
Non esse populo invulganda,quae arcana in sacris sunt: ae Vergilii carmen expositu ex Eleusinis saeris: Proculo procul este profani: & item de Numenii somnio digna obseruatione historia. C A P. m.
EGregie Plato ex prudenter alicubi doce non esse illa populo aperienda,er invulgida, quaesacra Cr arcamna in mγsteriis sunt: quonia indigna prorsus,ac foedumst,ab eiusmodi hominibus ea illotis manibu3 tractari, quae initiatis duntaxat animis, ac expiatis putere debent. Ex quo merito laudati sunt Poethagorici philosiophi qui proapria dogmata eT praecepta inter suos tantum struantes, nemini alteri indicabant: quod Hebraei etiam in sacris letagibus diligent ime obseruarunt. P.autem Uergilius, qui
mores varios ituss, ac religiones optime tenuit, non καmere illud ad sibγllae nomen retulit: Aduentante Dea procul, o procul este profani, conclamat vites, totos absinite luco. Id enim ex Eleusinae cereris iniths assumptu a poeta est: in quibus ut ueterum probat aut oricis eos Glaxat a mittebant,qui forent initiati: quod ab ipso praecone agem batur,procul esse pro angm vulgus acclamante. Unde ita lud Flacci perelegans: Odi prosinium uulgus Cr arceo. Quando er Valerius Soranus non aliam ob causam dicitatur obhsse,quam quod patrios deo eorums nomen c5tratus Romanae religionis inuestigauerit. Qua in re libet etiaN- PIthagorici somnia apponere, quo facilius inm
152쪽
DE HONEsTA DI sc ΙΡL. rostelligatur,nihil foedius,aut scelestiud bilendu,quam mis teria occulti religionis in vulgus prodere. Sedenim N inenius ipse,quanquam in philosophia uir excellens, in eo tamen ofnsam mminis subluit,quod Eleusina uidelicet sacra interpreriri,ac uulgo promere ausus fit. Quo Actus,ut in somnio Dens quide Eleusinas uiderit βrma et habitu meretricio ante apertu lupanar proflantes:cus huα ius rei causam diligeter Ninemus Paerere cu bile admodum,er irati fronte illi restonderut , ab addito se ueteris pudicitiae ab eo abstractasses omnibus pasta ipstitutus. Inq; facile mox N enim culpa agnouit: cum nihil esse petulitius dicere quam de rebus diuinis de religionis ara canis citra verecundiam agere. Habes hoc er in primo
maerebij eommentario dd Eustistium filium, in quo de Repub. Marci Tu ij d putat.
De Gallonii sumptu & dapibus uerba in oratione Ciceronis exposita : atq; ibidem Luciliani uersus appositit eu Horatiana imitatione de Gallonii acipesere. CAP. Im.
LEgebatur nuper oratio M.Tullij pro P. Quintio: et cum quidam bene literati, atq; eruditi adessent: omo addubitolio de historia Galloni, , π eius luxu, in his verbis : Non ut dominentur illis,qui relicta uirorum boae
maluerui. Qitu igitur hic Gallonim apud M. Ciceronem si acilius dubitatur ab eruditis,quam explicaturrinos auritem in Lucilianis uersibus pridem legimus, Publium hune Gallonium fuisse postremae gula homine, er in cupedijs, et lautioribus cibis Vidue uersutum. Vnde ob eam rem ixaelio uiro sapienti Gurges est appellatus. Numer Flaccu3 Horatius egiidem Galloni- ωille praeconem aliquando testitμr, ais elim mensam acipensere magno institiem:
153쪽
PETRI cR INITI LIB. VI quod ex Luciiij poetae sutγru mutuatus est. Versius autem Lucilianos, quoniam lepidifimi sunt ibitum est adflcere: sicuti Cr M. cicero in libro de Finibus restri ex suo
ad Lapathum: Laelius praeclare cr recte sopbos zeq; uere G Publi gurges Galloni ex homo miser inquit. coena' in uita nunquam bene,cum omnia in isto consumis squilla,atq; acipensere cu'm decumano. Sed er Florens Tertullianus curii aleam, Apiiij gulam,Cr Gallonii sumptum, Cr Antonij ebrietatem incesit: ut ex his omnibus facile quisquam intelligat,quid in oratiora
ne M. Tullis Gallonii simplus significet: quin Romae
etiam inspeximus hanc de c. Gallonioer uxore inscrtaptionem in marmoreo lapide: D. M.GALLONIAE .c. F. QVAE EPI-c H A Ri I s. c. G A L L O NI VS. c. F.VI P. N ARI TIMOS ET PATE R FE cI T.
Quibus uerbis Caracalla Imper. cum Iulia nouerca,pudore uendito sit congressiis: quantuq; flagitii & malorum ex nimia imperandi licentia oriatur. C AP. v.
Notum carmen est, Cr apud ueteres olim in urbe cera Iebratum: Cui plus licet,quam par est: plus uvit,quam licet. Hoc enim in uita mortalium stre accidit, ut cum imperio ipso licentia maior in dies fat. Vnde omnia prope scelcra ac flagitia, reiectu legibus, oriuntur. Quod ipsum infonitri quidem exempla te, tur, quae in Graecis ac Roma inis annalibus pasim leguntur. Sed illud usum mihi est diagnum relatu de Antonino Augusto caracusia,eiust conuiuio. Nam cum I ullam nouercam haberet: eas; egregia prina et elegati praestiretfrte accidi ut corporis paru
154쪽
tem praesente Antonino Imperatore Paulo incautius nuα daret:qua coiecta, cum in eam proclium exasset Anis toninus, Velim, inquit, si liceret. Iulia vero ut ingenia mulierum sunt arrepta 'tim occasione, si libet,licet,respondit: Leges dat Imperator,non accipit. Quibin audiatis, Antoninus idem Caracalla ad obeundum scelus audaiscior βctus est,ae nuptias cum nouerca Iulia celebrauit,et ad parricidium ut inquit spartianus adiunxit incestum: quidem Iuliam duxit uxorem, cuius filium paulo ante occiderat. Ex qgo perlepido scommute Helij Pertinacisi usus est,ein eundem non Parthicum modo, Alamanicu, Arabicum Imperat sed Geticum etiam appellauerit. Neque autem adhuc Mario Maximo assentimus, qui eum meliorem esse repub.dis tutiorem dicit,in qua Prino
ceps ipsie malus est,quam in qua sint amici principis mali: na iacilius est ut apparet a bono principe malos corrigi, quam malum principem i bonis superari: etsi huic sientenistiae Iulius quoque Capitolinus parum accedat, siumpto de Imperio Domitiani Augusti exemplo: quod alibi etiam
latius explicauimus. De studio philosophi Euelidis in bonis disciplinis:ae de ,
Hieronymo etia ci uehemeter & assidue inuigilaret: tu quib' preceptorib' atq; urbib' doctrina accepit. CAP. vI.
PRObe sectum est a ueteribus,qui Euclidis philosophi
studium dis cruditionem summis laudibus sunt prois secuti. Praeter enim a1 Siduum eius diligentiam, atq; laboae res maximos in percipiendis disciplinis, in audiedo etiam Socrate promptum Cr alacrem animum probauit: sicuti philoseophus Tuum retulit,uir inter Academicos Hadriani aerite excellens.Nam cum ipsie Euclides, propter Atheniensium decretum contra Megarenses,non poset Atheu
155쪽
. PETRI CRINITI LIB. VI. nasse conseri ad audiendam Socratem: quoniam cap dile fret, si quisquam Megarensium ab Atheniensibus est comprehensius: non lamen putauit magis periculi rationem habendam,quam studiorum: seed muliebri ueste inindutus, Cr passio ut inquit Gellius uersicolore amictus, capites obtectus sub ipsam noctem i Megaris Athenas
itabat: ut per noctem saltem dudire Socratem, atque alia quid discere liceret. Tum etiam sub lucem eadem ueste intectus in putrium Megaram remeabat. Hieronamus aute noster in omnibus prope disciplinis uir summus, non minore studio ac diligetia honestis artibus incubuit. Nam Cr Romae prius,m in B euntio mox, atque Antiochia, dein s apud Soldimus plures ac uarios praeceptores audivit. Sed cum Iudaei ipsi ex ueteri lege neminem posset christianum edocere: impetratum est tandem a Hieronγα ino, ut Hebraeam eruditionem horis saltem nocturnis liseeret adire: eoq; nomine Barbam quendam audiuit:qui si quando a caeteris Iudaeis deprehendi metueret, Nicodeae
mm ali , CT imum Iudaeum, in praeceptoris oscio substituebat: rint s adeo Cr uigilando Vialles comoponendo cosecutus est Hierondimus,ut plura quidem idio, muta egregie didicerit. Quod ipse etiam Augustinus in Ilis bro ad C rillum de Hierondimo temtur: qui eum scribit non Hebraicam mod),Graecanis, Cr chaldaicam,sed Latinam,Persicam, Arabam,ac Nedam percepisse es pleririque Uirmant, hunc ipsum librum minime Augustino adscribendum. Illud certe notifimis, quod idem quidem
Hieron mus in humanioribus literis Relium Donatum atq; Victorina; audivit. Insacris uero Gregoriu Nuetianetem ,Apollinarem Antiochenu, Cr Di mam Alexandrinum:sicuti ex Iudaeis Barbanu que diximns : huc enim Hiero
156쪽
Hierondimus noctum praeceptorem appellat. Sed hoe totam copiose Hieronγmus refert in epistola ad Pammatachiam Cr Oceanum: modeste tamen, ut hominem decuit, posteritatis causam,atq; religionis agentem.
De xvi. caeli regionibus,& quae nomina sint adscripta: ex Mineo Capella relatu,&alia obiter addita. CAP. VII.
DE ueterum Dijs ais numinibus complura quidemer Latine Cr Graece scripta ligunturi nec enim deae fuerunt qui libros integros huic operi dicauerint. Nos autem ea nunc obseruanda putauimus, quae caeli regiones
designarul,quibusque locis propria numina sunt attributa, sicuti prisca illa theologia existimauit. Universi igitur
caelim in regiones X V I. signarunt:ut quaternario nu mero quamlibet partem absoluerent.Primo enim ipsi I uispiter optimus maximus collocatur: quem a iuuando pari trem genitoremque omnium dixerunt:cuicollegas x I. Ναciunt,ut a Ennioscriptin est. Qui uero subsequuntur Dij,a capessa Mineo Iouis milites appelluntur: nam post ipsum Iouem Dij Consentes, Penates, qui Cr Patrij σCr. Genethlij,Sala ac Lares, I anus etia, Cr N octurnus, Cr Opernnei.Tertio loco Praediatus, Quirinus, Mars, Lares militares,Iuno,Fons Cy LFmphae, dijs Noueψαles. sequuntur deinde Iupiter Secundanus, opulentia, Crminerua:quibus Discordium, Seditione,ac Plutonem adadunt. Mox autem Lγmpha Bluestris,Lar caelestis, Muticiber, militaru Fauon Scxto loco ceres, Testus, Terriraes pater,Vulcanu Genius, Iouis flJ Pulcs, Favorier solis filia Celeritas. Septimo Fruus ipsa, quae Nercurio solet in rebus omnibus obsecundare. In octavo Verim Venuleis, ut apud Verriu notatu . Nono uero Iuno hostici,s Genlad. In decimo Neptunus,Neurita,CI Lis.
157쪽
In X I .consus,vnde consiualia Romae celebrata, er conssa a nobilla. In XH. Fortuna,Valetudo,Pavor, Cr Manes. In X H I. Sancus deus unde quidam sancire, sagmina deduxerui. In X III I .Fataseu Parcae:hoc est,Decima,Nonaer Morta,ut cesellius tradit: sive,ut alij uolunt,clotho, Lachesis er Atropos: quae Iouis maximi sententius excrupiui. In X v. autem sede Saturnus, Iuno caelestis, Veiovis, ac Dij publici. Et in ultima Nocturnus, Cr i unitores tera
restres:quod ipsum,cu ab alijs,t- a Nineo capella sicravatum est,in Mercuriis atq; Philologiae nuptiis. Nes dernultiplici,uarios Iouis nomine disserendum est: cum uel
trecentos quidem Ioves M. Varro enumeraverit: ut cumtor est Florens septimius. Μ.autem cicero in X vi. parates caelum ipsum scribit diuisum. Quod ex Hetruscis commeniijssumptum est, quorum uidelicet disciplina diliis genti cura examinabat: qua maxima caeli parte Iulmina ipsa er tonitrua mitterentur: quod Anneus ite Seneca,CTc. Plinius testintur, sicuti copiose in epistolicis exposui
De literarum notis in ueterum causis,tum de silentio in iudiciis:& Plautinus locus expositus. C A P. VIII.
Moris fuit apud ueteres,ut in quaestionibus et causis peragendis iudices ipsi quibusdam literis rem deae
notarent. Siqui enim absoluebantur,aut condemnabantur,
notas ad id proprias apponebant, ueluti etiam in cause ampliatione:quod a Pediano Asiconio diligenter obstructatum est. Nam siquis forte a iudicibus damnatus erat id ipα sum Κ itera notabatur sin erat absolutus, A, apponebaα turis num uero ampliationis,cum res ipse in tempus disesnderetur,N,L,adiiciebant: quod ex eo non liquere θαgnabaturrieos modo cause ampliationem nasci asserebat. id autem intersit inter comperendinationem en Am
158쪽
Dr Ilo NEsTA DISCIPL ror pliationem egregie idem Pedianus explicat, qui legem quos Glauciam ob id latim scribit de ipsa comperendinatione:ut sententia diceretur,si esset absoluendus reus: uel ampliss pronuntiaretur,si uideretur damnantas:cum cause obscuritas foret quod er N .cicero locis pluribus insinuat. De silentio autem in causis pauci ex ueteribus meminerunt si apud comicos facilias id comperius: unde toricus ille maxime Plautinrus a Blepharone prolutus degeαmino Amphitrγone: Dextro eodem in loco:signo eodem:apparet probe Vt primum tonuit,cicatrix rufula,sublurida: Iacent rationes,silet iudicium:quid dicam nescio. Hinc etiam ut dixi silentia in iudiciis,cum nihil utis appareat, quod ex re uel coniectura aliqua iudicari positi De his uero literaru notis agitur etiam in Probi valerqcommentario,quem de notis,earums ratione composivit.
De mollitie Hortensii oratoris ac Demosthenis: tum perlepida historia de Hortensii munditia, qui diem collegae dixit, quod illi togae structuram deturbauit. CAP. IX.
SCriptum est ab his,qui oratorum mores Cr uitam extiplicarunt, fuisse Demosthenem investitu cultus coraporis nimium albemtae uenustitis,atq; elegatiae: quod illi etiam probro,Cr quasi dedecori ab inimicis est obiectum. Verum de in. Hortensio paria admodu reseratur, quod is quide uel apud Romanos ipsos ta accurato, moliti habitu,Gr uestibus uteretur,ut risu digna sit,ne stomacho dicam, tanta istu mollitie, luxu s penefoemineo vixisse,in ea
praesertim ciuitate, quae uitae grauitate,dc modestit egregie supra caeteras coluit. Mitto enim quod idem Hortentasius requens ad speculm accederet aciem. ex eo quaeritare ne toga ulla parte non besse pojici vibereturi. fluo
159쪽
PETRI cR INITI LIB. VI.entes sinus molliter agens, qui lateris modum riegantius, quam Romanum uir deceret,ambirent. Sed illud certe dignam obseruatione,eundem suidem Horten iam sic ex profisso uenustite coluisse,ut cum ad speciem inuditiem scultior Cr ornatior aliquΞdo incederet,die college dixeririt de acceptis iniurijs, quod is in locu angustiore isti obisuius,togaestructura ostensu fortuito destruxerat, eas de loco deturbauerat. Quod in suo quide collega ut ait Macrobius uelut capitale est insectatus: adeo se Hortensius ad omnem uenultis mollitiem de industria componebat, ne dica flaminabat. Ex quo L.etiam Torquatus in quaridum causa apud iudices Dion iam illum saltauricula, Histrionem appellauit:quod inter agendum arguths, Crmanuum gesticulationibuspraenimis uteretur: quam rem copiose alibi enarrauimus.
De saeuitia L. Syllae,& Vedii Pollionis, qui seruos in piscinas coniiceret ad Murenas, &de Octauit Augusti
animo contra eam feritatem. CAP. T.
Scriptu est in ueteru comentarijs defexitia Cr cruderilitate L. SIllae,ac Vedij Polliolim,quod is quide L. Sal-
Iu tanta animi crudelitate aestuduit,tamq; avide humanum sanguine ut ait Seneca bibit,itis te millia Romanorum
ciuiu interim,dis cotrucidari luperit: sicuti Appianm, alij. I; permulti restrui.sed illud de Pollione Vedio nimiuquum inusitatae,ac prodigiose feritatis iudicari potest: Is enim Vedius,cum piscinas magno studio de diligentia haberet Olitus est seruos uos occidere, eosq; piscibus uorandos praebere,ut boim cruore pastos comes t.Quod herocle in Romana quide ciuitate no scelestsi modosed in priamis nefariu haberi debet,omulo praeserti imperate Dequa re SeptimiusTertullianua copiose scribit ii libro que de Palila
160쪽
DE HONEsTA DISCIPL. de Pallio scit. Annem ueri Seneca cu cae . Nerone ad clementia instrueret te inclamat:O' Vediam mille mortibis dignu,qui deuorandos seruos murenis obhciat, quas erat esurus. ma in re illud etiam accidit dignu Octauq Augusti prudelia, cr mansiuetudine: NΞ cum is apud eunde frte diu coenaret,ac puer qui ministrabat,costa inu stegisset,'tim Vesta interimi issu, murenus obJci iusseuratsed cum ad Augusti pedes cofugisset,auxiliu er op implorans,absolutus est. Quam rem libitum est Annei uerbis repetere,ex libro que de Ira scripsit ad Notiatil. cum diuus,inquit, Augustus apud Vediu Pollione coenaret,stegit unis e seruis costillinaem: ex quo rapi eu ad mortem Vedius iusitrinec uulgare quidem,ni murenis obhciiubeo batur,quaue ingens piscina continebat. Quis non putaret hoc illum causa luxuriae sicere s saeuitia erat: sed euasit e manibus puer, Cr ad caesaris pedes con*git: nihil aliud petiturus, quam ut aliter periret, ne etca piscium fieret. In quo adeo motis est nouitate crudelitatis caesur,ut illum quidem divisticer costarina potius omnia perstingi tuo beret,piscinamque copleri.Hinc etiam C. Plinius tradit suisse a verio Pollione in murenis sevitia documenta excoα ginta,qui eques Romanus fuit,cum in earum uiuariis dari
De Lecanomantia ueterum , quomodo & quibus saeris fieri consueuici. e de uoce & natura daemoniim, & alia itidem ex Ioanne Teae repetita. CAP. X I.
IN ter genera er potestites diuinutionum,quus veteres coluerunt,pars etiam illa reponitur,quae feri per peiatiis solebat, aut persilium, ut quidum dixerunt Graeci eum stequenti uocabulo Lecanomantiam appellat,de quaer c.Plinius alicubi disseri sed paulo timen prefius: ut
