장음표시 사용
141쪽
118 Commentari a in Lilrtim III. Reytim. Cap. VIL
eolumnam unam. s e de septuag. hic: Dper me-irum, inquiunt , destritim toti . tim sitim ambient eam columnam piimam) O μιιώαπι ρι unda, scilicet elat paliter ir. . tibitorum die . de Chald. D fui inquit, Amia uinciis istum ambi Iar issam, os iu GLmnae stranda. Elant ergo hae non tam colurena ad lymmetriam di propoli ion; marchitectonicam columnatum fabii Giae , quam moles di turres , vel arces quaedam ing ntes antae ad templi magnificentiam de munimen eiecta. Sic Romae columna Traiatia aeque ac alia Antonini Impei. es crassissima loliar turris adeo ut plutei viii expansi brachiis eam in circuitu complecti nequeant. unde aetna insecus continet cochleam, qua per gradus ab in o ad summum conscenditur. Denique pri-sei alias fabricatum suarum taliones de proportiones spectabant, diu et ius ab iis quas spectauit vitruvius de postiliore, aiebi lecti. Ita sane licet, Vaiab. pagnin. I alii Porro addit te remias, columnas has inti insecus cauas fuisse , ita tamen ut grailitudo aeris exti insecus elici quatuor digitorum in circuitu. Vnde vitalpandi , lib. ue e. 3 .has te mensuras ius a propolitone in sua opinione libians , censet singulas hasce columnas ponderasse quinque talentorum millia, vitamque vero decem talentorum millia. Addit Eupolemus apud Eusebium, Salomonem totas eo lumnas uesisse auto aderas ludi rem digiti uniui. unde colligit Vilalpandus in columnis his auro vestiendis expenso, fuisse s s. mi iliones. Denique si columna in elicuitu habebat i a. cubitos classitiete ergo in circuitu siue elleoli huius o iameito habebat 4. cubito se diameter enim est ictita pals p riphitia siue eiteuli: circu- Ius enim continet diametrum tet, de insuper septimam eius partem; qua te inter diametium Seirculum illa es pro potiio, quae est inter septem di viginti duo. Ita Abul. Ribeia, va tabl. Porro in pio portione de sy m metita erast i te i ad alii iudinem spiciatur ei assilies non tam circuli , vel elicuitus, quam diameiti. Cum ergo columnahae in diametro erassa Dei it dumtaxat η. eubitos, alta vero a S. cubitos, it ea propoitio inter erasi liena de altitudinem, quae est inter η. de i3. quae satis est aqua di congrua . Columnatum enim pio pol tiones ab hominum dimensionibus di pio portionibus desumptae sunt. Videmus autem inter homines alios esse glaciles sed altos, alios veto erasos de biei es; quia quod natura dat cras uiei; hoe demit altitudinie his ergo simili, fuit lixe columesa erassa de breuis. Adde. eo iurenam hane piatet 1 S. cubitos sui scapi sue. stipitis , insuper habuisse s. cubitos capitelli, qui iunctii 3. saciunt 23. ergo columna quaelibet
Ruti, dic. J q. d. Capitella haee cingebantur saliij, quibusdam aenei, aii losephus in modum ietis sue catenatum , qua habebant per interualla apei tutas quasi annulos de cancellos, per quos capitellorum elegantia cerant enim liliata, ait
Iosephus, siue habebant sormam liliorum ap
τει- v Nod q. d. hae Liciae iam dictae septies circuibant capitella singula, ita ut quas septem
falciatuiti versu, siue Oidines de gyros eisceiente
vT TEGERENT cAPiTELLA J q. d. Silagula capitella , ad consequenter singulae columnae , habebant duo tiliacula. siue duplicem coronam leticulatam de ea iacella tam , quae insat ictis ambiebat capitellum. illudque tegebat de ornabat. lta Sancher. Melius Ribeia mi dura o Iines retiatu-hrtim aecipit duos ordines malogranato tum extet iaculis dependentium. id patet ex Hebreto des pluag. qui habent Duo e ines mitia nato. νtim a nec tim rerisus contexta, opus Iech, ordos reo aenem ; de ex Iosepho,qui ait: D I Melan inde
Sensus ergo es. q.d. Singuli septeni vel sus, sue gyii .iet iaculi virtusque columnae habebant duos
Oidines malogranatoium. centum enim malogia nata in medio singulorum ruersuum sue gyro tum interpolita de quas inserta erant, ut patet a. paras. 3. iri. reliqua vero centum malogranata ex iisdein versibus sue gyiis alterne suspensa
q. d. fecit hae duo letiacula, ut tegerent de circumdarent capitellum i quae retiacula in septenos versus, sine gyros, disti ibuta erant supelium mitatem malogranatorum e nam supelior versus, sue pyii pars erat super summitatem malogranatorum appensorum . sue ex gyro in ine dependentium . ita Ribera lib. a. cap.
Additur a. Paral. 3. 16. N ι nis secit φυβω- senti ab in O .utilo, q. d. hae falcia catenatum, sue hac retiacula catenata erant talia, qualia erant illa quae fabiicata erant in Oraculo, siue in Sancto sancto ium. Ita Ribeia l. r. iq. Aliter Caiet. Feci, ait arenas in oraculam, id est . ad mysteitum de s gnificationem , scilicet ut olent illae signis catent, de tacite loquetentur fututam regni illiti, sue Israelis eaptiuitatem.
NDo.J Puta in eapitello secundae colum
Cv niTon vMJ Locus hie tolus valde obseurus dea implexus ese unde a vallis valle exponitur, sed ut breuiter de elate cum explieri r Nota, quaelibet harum duarum columnatum habebat tria capitella ι piimum de imum erat, quod proxime stipiti, siue sylo de scapo eolumnae erat impostum, unde propi iἡ vocatur epithlyuH. r. Pa- .ral. 4 la. ciatque altum tres cubitos, . t dicitur 4. Reg.vit. v. i7. Secundum capitellum erat imo, sue episty lio, impositum, ac tegebatur retiaculo iam dicto, in quo .ilebantur duo ordines mal granatorum , sit pra hoe secundum extabat lettium capitellum. ita Ribera.
Hoe v. 19. deuribitur ea pitellum imum, sue epistilium. Sensus ergo est. q. d. In duabu, hisce
142쪽
Commentaria in hirnm III Rerum. Cap. VII. 13 9
see eolumnis capitella ima, quae erant super ea pila columnatum , id est quae summitati scapi s De stipitis columnatum incumbebant. ideoque V Iba voeantur, elant fabricata in sotinam si .lii. idque into risu quartior iustiorum, id es, ita
ut vel sua porticum, hoc est in laiunt, non .eio in altum i essent quatuor cubitorum: nam in alium erant trium dumtaxat cubitorum, ut diκi. Vnde septuag. pro in potititi votivit ux at sit btihιm De secundo capitello iam dictu in est vers. a s. de seq. nam circa illud era letiaeulum habens duos ordines malogranatorum. De tertio, et, a j s. sue suinino, capitello dicetur vers proximo. Ster ga . m- Vitruvius , ct ex eo Architecti columnis triplex natum. imponunt capitellum, nimirum epistylium Σο-
photum de eo ronicem. Epistylium est capitellum, quod proxime sylo, siue scapo , columnara. horiti imponitur. pophorus est illud, quod inter epistylium, de colonicem interponitur, quod puluinati, saepe figuris uisii ut ornamentisque diuer-s, in studium Galli vocant L sester seut hie eapitellum secundum quali zophorus letiaculi,
lepienorum gyro tum ac duobus ordinibus malogranatorum ornabatur. Cotonicem vocant
ipsam coronidem capitelli.' Vitalpandus censet tita hae capitella simul
iuncta fuisse quinque cubitorum, ut dici: ut vers. 16. ita ut epistylium suetit trium cubitorum, sthabetur 4. Reg. vlt. r7. zophorus veto duorum cubitorum , coronis denique unius. Alii lari en
illos quinque cubitos soli secundo capitello, vi tote quod solum habebat retiaculum , attri-uunt, cui addunt, tres eu bitos epistylii. de aliquot coronicis. Verum se capitellum luisset inquantitate dimidium columnae: haec enim ei ata 8. dumtaxat eu bitorum. Quare ut inter capitella de columnam congrua si proportio, potius dieendum videtur, omnia ea pitella non excessite mensuram quinque cubitorum . haec enim proportionem architectonicam habent eum co-
terito, siue summo capitello , quod erat qualieOronis columnae addita , ιιntra retiacula , id istauper iei iacula di e legione retiaculorum , quod eapitellum erat iuxta mensurum toltimae, id est habebat eandem ei assitiem quam columua, te ilicet duodecim cubitorum.
spex ND J hoe enim secundum capitellum . vi dixi, ambiebat ut retiaculo, ex quo dependebant centum malogranata , ct totidem inserta sue interposita et ante quodque enim letiaculum habebat ducenta malogranata. Alreta et-so columna pariter in suo secundi capitelli retiaculo habebat totidem malogranata, puta ducenta. Ergo utrisque iure iis erant uniuersim zo. malograuata ex ate fabrefacta, ut die; ur . 4a.& 2. Paralip. 4. veris i 3. Porro dependentia malogranata praecisὸ fuerunt tantum 96. sed Seripi. numerat centum , ut numerum inie-grum siue planum assignet, de solle quatuor teliqua elant quidem . sed iecta non apparebant. Hoc est enita quod dicitur Iac .vit. 23. A Tisaranni malogranara κο clarastae E purimis O
σον, hoc est illa , quae interposta erant retiaculis
erant centum , dependcntia veto praecise non erant centum , scd 95. ita Ribe a lib. i. de Te pso e. ι .ET ,τAetui T tivas coLvian As in volt Tacu Vaκι ii. 'sia piiJ quae scilicet porticus erat templi vestia, bulum, ideoque eiat ante Sanctum, nimirum intellicta inter Sanctum ad attium sacerdotum, de qua cap. 6 3. ita vi una tolumna uni portae pot-tieus, altera alte ii astat et ita vitalpandus. In primo , inquit Vestigio suanctuarii ea, constituit ab utroque latet e portae aulae sanctae. Sic de Salianus. Adiicho m. de alii. Male ergo nonnulli has columnas satuunt ante atrium sacerdotum, aliin ante atrium laicorum,
cito, tecta assectio. MN. Hebr. idem es quod in eos risuri. Vnde Septuag. vertunt, is eις, id est vis de robur. Nonnulli, ut Beda, Abul. V aiabl. Ribera A censent Salomonem idem fgnis edisse duobus hisce nominibus Iarhin de s R , scilicet optate se simitatem de stabilitatem templi. Nam etiam ui hin subinde signiscat similatem Ad sortitudinem. Melius Caietan ad alij hae duo distinguunt, ac per Iachin id est dilectionem, V aeeipiunt prudentiam de sapientiam; per Boo ve-ioso ititudinem de firmitatem a ut Salomon per Irihin lignificat it templum hoc miro alii scio de sapientia esse elegantissime sabiicatum; per Moaxeio sortissiti e fundarum , munitum de stabilitum : utque ijsdem nominibus suum desiderium,
de votum patefecerit. q. d. Vtiliam Deus meum
hoc templum , quasi iuum Iachim diligat, aequas suum Booet roboret, ut a nullo hoste, an ullo fulmine deiiciatur. Vtinam Deus diutissi me hoc meum. imo suum templum tueatur, dirigat de confirmet. Rursum dextra columna Liasin, ait Caietan, fgnificabat dithei tuum impetium tum Dei est ea omnes cieatulas de homines, sed maxim Iliae
litas eorumque templum , tum regum regnique D Israel: unde utraque eo lumna coronata erat. Sinista veto columna Bodii significabat sollitudinem ad exequendum ea, quae per ivilis, id est per directivum impetium prudenter sunt ordinata r utrumque enim in Deo est Deique prouidentia , quae sapienter de sortiter omnia gubernate uti umque quoque legibus est necessarium vitumque ergo Salomon Deo est gratulatus,ac
simul optauit de petiit, ut utrumque Dous intempli de populi tignique custodia ostenderet, sibique & suis sueeessoribus ad bene regendum
Allegor. eolii mnae hae templi significam Ee- Metis. etesiae sapientiam aeque ae simitatem di ipsa enim est eolumna ad sima mentum veritatis, uti hue alludens ait Apostolus i. ad Timoth. 3. I s.
Vide ibi dicta. Quale lachin repraesentat Doctores de Reelotet Ecesesa hi enim alios d
143쪽
a o Commentaria in librum III. Reyum. Cap. VII.
cent de dii;gunt ἰn v am , triuiis de salutis: ABooet signis at Maityi a virosque fortes. vi de S. Hicionymus , Beda Euchetiua de An gelo in Columnae , inquiunt, sunt Apostoli de Doctores , quia contemplatione ad superna sunt et dii, ac soties fide de opere. Sunt duae, quia Iudaeos de Gentilis sulciunt. Sunt ante sores templi, utvliosque in templum. id est iner-lum indueant. Rursum sunt duae ita dispositae, ut nobis in pio spiris de aduersis ingi essum P.
triae caelestis ante oculos mentis iugiter habιndum elle doceant . vi nee ad uel iis deiiciamur, ree pios petis extollam ut, sed in tet utraque eon. sanie, in fide acuti tute ad caelum tendamus. Ita auctores e tali. L nea a 2.cubitorum,ait M.
da, norma est Apostolier institutionis Colum nae eapitellum imponitur , quia qui perstare eruus se .d sin m. uiri- ιe taut ιι , ιι enaluών, B seut ait Apostolus . Nam qui certat in agone, non coronatur nisi Lgitime cella uelit. Altitudo capitelli quinque cubitorum est, quia colona pro quinque senilium voluptatibus animo,ὴ contemptis atque luperatis redditur. Fascia cingens eapit clium beatitudo est, quam Theologi accidentalem voeante septies illud cingit , quia pluri in is ex rebus haec beatitudo oritur, de multae sunt eausa gaudendi, septem enim pro multis ponitur.
in stipit quilibet sancti in s de em; nentes
virtute columnae sunt, aeneae propter firmitatem in bonis ope libus, erectae per intentioncm, altae per eontemplationem, friaiae Lu exeavatae per moltificationem, qua prauas appetitiones coercent de sese per carnis macerationem exte. nuant, quae excavatio potest etiam ad humili- ctatem reserti. Secundo, duo capitella duo sunt testamenta , quorum meditationi de obsitu tioni Doctoi es sancti de animo subduntur dicorpore. Tettio. species eatenatum dos militudo reti, in eapitellis , vatietas est . ii lutum spiri tualium in sancti,. Quatio malogranata ducenta magnam de multiplicem eorum charitatem, unionem,concordiam, relum fgnifieant. Quin-
i5 eapitella in Aoiem lilii des nebant. Quid enim per lilium nis aeterna selicitas, de immoria talitatis fiotibus redolens amoenitas des gnatur, in quam Sancti omnes tandem destiunt, eamdemque eum aliis praedicant, quas in summo ostentant de promerendam pio ponunt. Ita
angelo m. de Beda et uniri inquiunt , raua ni
tiora vide apud Riberam lib. 3. de Templo cap.
tioti via Diti Posui TJ q d. Tota operi colummium di eapitellorum quasi cotonidem imposuit lilium , sue formam lilii ex eodem et te se. hi facti , tum ut decorem templi Ostenderet, tum , t eius florem a Deo postularit, ut scilicet in eo goieret pietas de Dei cultus purus de ea-sus. Lilium enim puritatis ac virginitali, est symbolum , aeque ac gloriosae res uir ctionis
hi isti de sanctorum , iuxta i lud quod Mailr-ribui ac init Ecelesa in Ossilio Eceles sti eo
spons r g,osto campi O liliam tu agium. Cantie a. i. vide ibi ueha: Ie Eccl. 39. 19. de Osee i Qvbi multa de symboli, lilio tum dixi. Salomon ergo lilium imponens templo repraesentauit Christi, B. uliginis, de Sanctorum puritatem, splendo iem , felicitatem de gloi Iam aeternam . templum enim fuit figura cali, ae ea lesti, eon uet sationis , resurrectionis, de gliniae.
Tiopolog. quilibet stilis ct sanctus indiget τλμα,
eolumna duplici, ut sat templum Dci, scilicet Iachin . id est prudenti rectaque directione a a decernendum id quod agendum est a de Booz. id est sortitudine ad illud exequendum piudentia enim praeit quas lux, viam viri ut is ac sanet
ratis ostendens, unde dextram occupat: sortiis
tudo uero sequitur quas sinista .ut id quod pi dentia faciendum ostendit,sortiter in opus eo n-serat. Vtraque est opus Salomonii. id est Chii. stir quate ab eo supplicibus I assiduis pricibus euilibet in stagitanda. Neutta enim sola sussicit, sed fi ktraque iurgatur, omnia perscit, omnia sis petat. hominemque ad culmen sanctitati, ct in caelum euel It e Spiritus sanctus enim nos diligere debet in viam salutis, ac deinde robor re, ut eam per tot hos es, tentationes, di ultates constanter prosequamur. Vnde Salomon proueib. 3.c. Ina tua vi's tuti nquat. ι uiro iLLα,ω ipse Dig tigressus tuas. Et par tis eius Dauid eiebio in Psalmi, id ἰpsum postulat . vi Psal. ais. s. ytinam dirigamur via meae .. ιιι3od fudiis' statione ι . hi v. 13 3. Gressus meos Euges
ad stanus di pedis sacerdotum hi enim nudi, redibus ministrabant in templo aqua itide pro-
suente abluendum. Vnde v. 26. de 3 i. vocatur
L n. id est lauaeium a fine de vise , sed a capacitate hic vocatur mare , idque s is , id tu fusi in
ex aere. Et at νεIunitime unde diameter e us erat
decem cubitorum a labio usque ad labium, id est ab uno extremo periphetiae usque ad aliud ei oppositum et altitudo eius erat quinque cubito
Ruisum in spebat duodecim bobus ex aetenties actis. qui uultibus suis respiciebant quatuot mundi plagas. Adde huie mali siue eonchae insculptae irant linies Cherubim , leo- , num, una ct palmarum. Denique mare hoe erat in attio saceidorum iuxta altare holoea stoium , ac te spondebat labro Eneo , quod Moγse, secti ix speculii mulierum in Tabernaculo Exodi 3o i 8.vbiosendi librum hoerqueae mare non iam repraesentasse baptis inum , ut volunt Euchetius de Angelo mus erat enim labrum hoc aeque ae mare non ante armam sed
in ipso atrio quam menitemiam . quae fidelibus praemittenda est facissitio de sacramento
144쪽
Commentaria in librum III. Regum Cap. VII. i i
Euchat Ist . vii doeet S. Gregor. homil. i . in A Lenim λιώ, es lauo; inde lauacrum. Euang. ae Beda lib. 3. de Tabernae. cap. vlt. vide Ribe tam singula applicantem lib. a. de Templo c. i7. Concha haec valla ta plina aquis. ideoque
vocata mis e. fgn fi at amaraim de magii in debere esse corat, ilionem de menitentiam inccatoris , qtiae gumina lacrymatum si non ex oculis cet ie ex corde pio iidat, iuxta illud : Magna est υ Li mre sviritia tua. Thie n. a. I 3.
ET Rsseticu 11 Hebr. p ω, id linea, Chald. fum, quod Noster vocat ν uultim, id est paruam restim siue seniculum mens otium γ
PER ei Reva TvMJ q. d Mate hoe, siue concha aenea sunteolo triginta cubitorum circumcirca cingi de mensurali poterat .hoe est, in ambitu vel citetiitu continebat triginta ei bitos. Circuitus enim sue cireumfirentia ei te uti est iii plex ad , diametrum e quare eum diametet huius eonchae M stetit decem cubitorum, ut dixi. sequii ut esu,
periphetiam sue ei leutium fuisse triginta cubi
triginta eubitorum dc uti iii, cum dimidio . quia cireuitus continet diametrum ier, de ini uper septimam diametri partem a sed Seripi. more suo minorem numerum omitiit de suppiimi: Hine
Iosephus ait hanc concham suisse se mi orbii, vel potius , ut Giaee es, hemisphetii serma de spe
Maas J q. d. In summitate eontinuo post labium malis vel eonthae erat sculptura quaedam eingens mare, non totum, sed quas tertiam eius partem, quae erat decem tubitorum e lixe autem sculptura erant duo ordinet sculpturarum stilatarum , de quibus proximὸ sequitur. Ita Ribera. Aliter Caietan . di Abul. qui per sester tibium intelligunt imam patiem eoneliae , quae erat decem cubitorum, ita ut si ulptura haec totam illamia ambietit. Duo ORDi Nas se ui petu RARuti Hai ATARvNERANT Fusi L psJ q. d. Seulpitii a iam dicta erant duo ordines se ulpturarum liliatarum ex aere su- ω. seriatarum, ita legendum Hebr. Roman non
his Martim, ut ligunt eo dicis Regii. nee ιψο- νιataram, quasi ibi depictae essent historiae, ut legunt voluntque alis. Stilaturam ei go, hoc est haLuteis ergo, id es mari, aenei iam dicta, ut patet ex Hebr. Chald . de Septuag. Frustra ergo
Adticho m. luietem amati aeneo distinguit, ael uterem ponit ad Septemtriorum . male veto alaeum ad Metidiem in atrio sacerdotum, ita ut inter uti umque medium fuciit altare holoca uorum; in lutere enim ablutas fuisse victimas, in mari a neo vero ipsos sacerdotes. Verum ad utrumque suffetebat mare aeneum cum deeem
luteribus, de quibus v. 17. Sensus igitur est q. d. Maiis aenei crassilies erat trium vneiatum, id est quatuor digitorum, sue palmi, vi vertunt Septuag. hoe est trium pollicum. quae est qua ita pars pcdia, sue palmaris erassitudo e nain uncia est duodecima pars pedis,pet autem sedecim digitosa continet et tres ergo unciae sunt quarta pals pedis, puta quatuor digiti. Hoe et , quod dicitura. Paral. . s. vasisi, id est crassiliet tias habes amensuram parma. Lani via uva rivs Qv Asi x Astura Catacis,
ET FODv N REpANDi Licii.J q. d. Labium sue labrum maris aenei erat quasi labium calicis, de quasi repandum , id est apertum recuruumque lilium. R pandism enim idem est quod recurvum de s nuosum, quodque retrorsum patet. sic ter uix repanda est incurua e pectus vel dorsum repandum ea incuruum. Vnde Plinius lib. i .ra. Ad haec persinu , inquit, pectorosa tersuis repanti
bentium sitias: stiae autem sunt ean aliculi aut D ephi de metreta aequalia sunt, suntque decima sulci, qui per lignum aut aes ducuntur ad elegantiam, ut una pars emineat, altera subsidat. quales videmus Romae in eolumni, basti s. petii ex x te fusis. Ita Ri ta de alii, quin de Vitruvius
lib. s.cap. vlt. unde Apuleius Is raram stantem vocat contractam caperatamque,at quasi sulcos sa- cientem piae illstitia. VERLas. ET sTABAT svrsR Duc D sciti Bovrs3 qui
anteliori sui parte, id est faciebus suis terni iespiciebant quateina, mundi plagas Ad posterio, ilui parte latitabant, id est abscondibantur sub tones a quam sustinebant. Allegor. ia boues sunt duodecim Apostoli, qui iussu Chii si fidem de poenitentiam per omnes mundi plagas praedic
pars eori, Euch. s. vers. it. scilieci erat meam sura continens tres modiose corus enim eontinebat diciei amplius .nimirum 3 o. modios. Batus erat mensi, taliquidorum, scut ephi ait dorum , continens tantum quantum amphora
Romana. scilicet 48. sextatios , hoc est aquae uncias stio. vii multis probat Alcarat trach. de Mensuris propos i . lieet visalpandus long maiorem faciat batum. Die es 3 Paral. 4. s. diei
id est baios. Rei p. eum Vitalpando, Aleazario in alii, , batum fuisse duplicem , maiorem de
minorem, maior erat sesquialter alterius, viduo ma ores aquatent tres minores. Iam vibialpando eenset batum maiorem eontinuisset os . sextario , ininoiem V a. Alearat vero irae . de Mensulis piopos. i . ccnset hos batos non
145쪽
i 2 Commentanta in Librum m. Roum. C VII.
res , adeoque baium hunc tuisti tantum d Unam partem bati. Ruis uni ho, baio, filii te duplicis , nimirum maiorem de minorem , ita scilicet ut maroi ess. t sesquialter minoiis. Decin a autem pati bati tu mi r , liue allaton, qui eo minei 96. uncias, hoe est odio libra, duode. cim unciatum. Quare putat Abiazar mare aeneum continuisse Romanas amphoras 2 3. cum italpando ii iiibuat amphoiai Romanas que o. velum uti haec meus uia vi alpandi est nimis magna de imit an a , ita illa Aleaetani in nimiit istia, de exilior, quam ut male voeari possit. Quare ab ordinalia de vulgati ci e luta bati recedet dum non esse censeo, dicoque batum laeaccipi commvn m, qui aequalis elat amphorae
Nis.J Etam ergo bases lutctum quadratae, quia latae quat Dor cubitos totidem longa: quare ex quatit nis tabuli, rneis inter se iunctis constatae ct comoactr fuerunt . ideoque iuncturae hae ut non apparerent, tectae fuerunt sculptutis vallis, ut sequitur.
nens duo millia baiorum continibat bis mille amphoias Romanas, hoe est sextatiorum nona. ginta sex millia , libratum aquae vero Gniurii di exaginta millia. Hi sunt bati maiori, bis mille, qui aequivalent baiis rei libus ter mille: habetit se enim se ut duo ad tita:quare batus minor continebat dumtaxat 6 o. vneias,quae faciunt si .libras ae 4. viae as. , t patet proportionem utriusque supputanti de intei se conieienti. Alitit responditii Caietati. a. Ribeta, scilicet male aneum cepiste duo millia batorum dumtaxat , si communi modo moderate tantum implebatur : sin .eid ad summum omnῖno apicem
cepse titi millia batoium: Δ hoe signis ea et ibi. p p Mail. e. r. Paralip. . s. mathoquenim idem in quod fora, se ij. id est sollitie planeque impii inti eapiebat tria millia batorum. CPeliphetia inim supit tot quia erat amplissima. exiguo suo limbo paveolum digitorum GilEripiebat mille batos. Liber enim Pa alipom. est supplimentum libri Regum, supplit en in
--. id est qua in eis relicta di o
cem luteribus , qui his basibus sustinebantiit. Id patet ex u. 38 di 1. patas .c. ubi dieitui: Diit
sue labra di pelues, in quibus sacerdotes ablueuiter de elai ἡ rem totam expediam. N ta pri- - - o, opus inretra Ie vocati, quod inter tabulas li- ν gneas , aureas vel aeneas plana, ct quas lassis protuberat, extat de eminent, ut in coneli s --tant de eminent eapita leonum hominum de
Hcbri vocant sculpitatas extantes de eminentes , quia hae quasi claudunt de terminant tabuislam planam , de rasam . puta spatia intermedia tabulae plana. Vnde Nouet opus hoe interrasse, id est sculpturas ha, voeat cerim La de plerus tum quia colonuli, ad floribus aliisque rebus contextis de implexis cingebantur,tum quia ipsae sculpturae sue e Egie, setilptae vocantur coronae decoronamenta. id est ornamenta, quia tabulam vel rem cui adduntur e tonant de ornant. Quo circa pro his omnibus est Hebraieὸ una vox quam Nosset veriit nune vasi errasia,
nunc u p tiri. nunc omni Arnne plectas. Quaedam enim erant in modum eorona rotundae,
quaedam alia spura de se ima impleat qua phIMdiet bantur. Hae ergo quatuor voces idem hacsgniscant. Postum tamen per thrus accipi iuncturae ipsae tabularum , vii est in Hibraeo, ut plecta deri uelut a M., is id est plico, concinno. necto , iungor nam inter iuncturas tabularum erant hae sculpturae. Nota si eundo,pto iactari Hibr.est pelta . quod Pagmn. vertit, ursu ; Marinus.
Vatabl. pro mentiati ; sed et edendum est Nostro ae Septuag. qui constanter vettunt uis
bant victimas iam excoriata . de eat ne, euium D , at Chald. qui vertit temmi Diri. v e
dii Iedias , vi lotae imponerentur altari holoeausorum ad eas Deo ostendum de et e mandum rin mari aeneo vero soli sacerdotes lauabant sua, manui de pedo : lic t enim Naihinaei victimas immolanda, pilus abluissem in probarica pisci- ira , araequam induceremur in teinplum, tamen illi animalia intexta ci vitia abluebant: quare in templo, id est in atrio rursum a sacerdotibus eadem iam mactata de dissecta a sanguine de soldi , abluenda erant , ut pura offerrentur Deo in altati. Quocirca male aneum erat in medio luterum , ae quinque lutere, habebat a dextri . quinque a sinistris. ita Ribera. Quisque autem luter capiebat quadraginta batos , ut dicitur vers. 38. Idem habet losephus in versione
Rusinit ma Eenim Getentu, pro balis substituit
congios. Exodi 26.i . Nosset de alii passim vertunt xx
Hebraea ergo ad .erbum se hab iitr Et saevus ιasis: iti, Mim. ι sina inter itinctura . p. ν id es iuxta vel lotho ita uri. quae erosim ν iuncturis, hon. i. ιιι est ιhei sim. Es super sidest iuxta uel inte,) i ct ab A d suptr: O lusio Iuni vis cir ιι ι ισι, urione, . o 3 risen .ris. Clausari ut dixi uocat se uti tuta, leonum , boum de et rubim , de e. quae tegebant iuncturas tabularum areaium , ne apparetent esse compactae. sed videtentur esse continuae , de ex eodem me productae . sue ut noti multa. scd vr a i tegia, de solida tabula esse videretur. Sensus ergo est. q.d. Salomon sculpsi in bas 1 decem luterum varias sculptulis. ut illis teget et iunetiaras tabulatum mearum, iniet quas sculptu-
146쪽
Commentaria in Librum III. Regum. Cap VIL
citigio tam intur iura ciuia, superiores I ait s, quae erant dcsuper, quam inter inscriores quae erant subter : addiditque sub leonii , α bobus copula iones, id est loca quaedam intereopulata de eo ni rex a dependentia , id est deorsum tendintia; hoc ei enim eum Et si remi,
quod habent Hebraea. Apposite ieulpsit haec lora, quia boues re leone, lotis alligari de copulari solent. Ita Ribera lib. a. de Templo
1J q. d. singulae bases impositae erant quatuor rotis, ut huc illue rotati de moueri videren
iNvi CEM REI PECTANTE, J q. d. Erant in basibus litteium parte quaedam extantes, quibus quasi humeris lutei es sustentabantur, ex me sus ae cii ibi inuicem obuersae.. Os Qvo. E LvTERis 1NTRiNfECvs r RATiN CApi Tis svMMiTATE J. q.d. Os lutetis,id esti pia superior pars basis, cui luter, siue conchalutetis imponebatur, erat concaua instar oris, ut ei lutet pasit et concauus apte inseri posset, eratque in capitis summitate, soc cur erat iti sum-ntitate bas . Sila enim Auctor se explicat vers. 3 4
Ninivra.d id claiὸ explicat Iosephus dicen, lib
erant adam , ut con ras puram, interiremotis
palmatam ari culu. Arrue hac mandu hahia st in ius iam γ dimidium , se ii - , m,. MKIum castitu IN ANavLis A tu coLvMNARura vARifio τva ERANT. J Nam ut ait Iesephus tabulae batium cum essent quadratae in angulis habebant columnas, id est eoi ut rellas quasdam ad elegantiam.quibus latera basium utrimque inserebant ut di quasi ineastrabantur; d. hae habebant suas sculpturas quibus ornabantur. ET ME Dio iNTERCOLvMNi A Qv ADRATA NON ROTvNDAJ Iur molamma vocat ipsos sca' pos, liue istipites basium, qui inter columnas in angulis annexis quasi medii intere ebant. q. d. ipue scapus basium quadratus erat. non rotundus. Hibr. de Chaldaie. Ipse clo' a. id est sculpturae, o non munda. Gosura siue seu piutas, vocat ipsas bases sculptas de essi
erant rota basium, ut videre niui posse rotati moueri, cum icipsa essent sxat, nee rotari pos-lent: & idcirco liabebant omnia, qua habent rotae vela ct rotabiles, iei licet suos acies. radios, ea ni hos de modiolos. Modiolus in tota vocatur ipse nodus siue centium iotae, ex quo oriuntur radii, qui inde perducuntur ad eam hum,id est ad 1 miphesiam sue circumssientiam exteriorem
iace. Tu utita enim ex in evocat ipsas tabulas eneas inter se connexas Ac eontabulatas.
diei . icd ei parti Metidiet , quae nonnihil declinat de vergit ad Orientem. Denique mari aeneo de decem luteribus ad. abluendum victimas , adde ex Aristaea lib. de Septuag. Inter piet. post initium, suisse in tem plo occulta receptacula aquarum , quae ad dia luendum sanguinem iugulatarum hostiatum iunduntur, quarum fluxus tam assiduus, inquit , est, ut perennis fons videatur. Et ad hoc sunt iuxta arae basim frequentes aperturae solis ministris cognitae. Sed mirabilius est, de set E inenarrabile subterraneoru in conceptaculorum magnitudo, quae ad quinque usque stadia per circuitum templi cuncta penetrat. Plumbeae ad ea fistulae quacumque per mutos re templi solum, quibus omnia abluantur, mundenturque descendunt. De hisce supellas quoque menti nem foci. Allegor.& Tropolog. lutere, decem idem si-
plicem ct crebram poenitentiam , qua in hac vita fiagili ob multiplice, lapsus I labendi pot- eula indigemus. Quadi aginta bat . quo, singuli luteres capiunt, fgniscant dies 42. Quadrages- ae, qui omnes poenitentia sunt addicti. Cetera vide apud Eucherium, Angelonium de Riberam lib. a. de Templo cap. 19. qui minutim si uula applicant. Piimus hoc si lo poenitentiae saetamentum negauit de sustul t Mart. Lut heius, quale ipse non fuit luter, nee lotot i sed luteus ad lutulentus, imo pollutor de profanatot sacrorum,utpote suis poeulii, ventri di Veneti totus indulgens,iji a se eorpus ad animam conspuream quasi Asma in totirat a siti, vi ait s. petrus Epist.2.cap.
braea sunt polysema, de multa signis eant. Si tragenus est vasis profundi a circulaii, , euiu di- 'minutivum est scutellae quare aliud est harus, aliud sciuia letet Calvinos haec duo pro eodem habeat. s. iura en in sunt usu alii itae vestes, iumenio tum si leae, claui ies xi . sulphurata, vitrorum stagmenta , ceteraque similia , quae , ilissimi proxeneta venialia habitat quos ratarios appellant . quales Romae, idestu, ludaos. de quaal a est id orat. I a. Epist. 7.
147쪽
i Commentaria in librum III. Regum. . Cap. VII.
lus, a pigi r pigellus, a miter sellus. Ha mole. Hebr. moa hyrs sunt vasa. spat sol ia vel infusoria, quibus aqua, vel vinum, vel thu, spargitur ad iiiii ditis. Radix enim par . at signiscat spoigei e . a per te, qualesium a pullae . quibus in missa aqua di vitium in calieem spatgitui ct insu dilui Siptuag. vlitus tr tibi Chald.; A s. s. Hieron .hie hamutis ibi phia ab alibi inrit,su Audi Columellam: Aser mihi, iamiam,s hode tu nom.
pitella . eo suda in Wodum iuni, spuas ac s)tos habetent: haec enim Hebr. vocant ut gallo h eroret, itias te uoliationes totonae vel capita suisipii 7s in gyrum elicumdata de coronata. ONN A v As Λ Qv prci T Hi stati nam alii alii se , fabii aiunt vasa ex auio de argent )cte. DE A R: DAico sRANT.J Hebr. de arei ab* M mira . id est titso di polito hoe est op timc,vi vetiit Chald. de Septuag. quod au/uhaI-crim voca ui,quia iubet de sulget ut autum. Vide diei: Erich i. 27.de Apocal. r. i s, Porio. Is ram a Pata l. r. i 3. rige Tyri vocatur pater mim, quia scilicit rex eum obpta statitiam artis colebat ut patiem: parer enim Hebrais saepe fgnseat magistum . ducem, praes dein, pia lectum. Si e Ioseph a pharaone .cea-batui parti, ob praeitini iam pliadentiae de piovidentia tempore famis. G is. s. veri. 8. Sae q. Regum i aia. Redi lii et Eliseum uocat patrem, quia cum ut Piophetam de magistium leuete bartit. Porto losephus his vasi multa alia adiicit, primo mensarum auitatum, super quibus inurumenta valia essent, ruretium extendit ad icco . Secundo , phialarum di spondio tum
delabiorum iocoo. Oenochoatum Doc . phialatum aureatum io oo. argenteatumao oc. I accium aureatum soco . argenteatum ac ccco. Craterum aureorum 6 L .
thus adoler tui aure tum aco O. argente tum
ta altare thymiama iis in Sancto. ante Sancitam satinorum, de quo dixi Exodi 3 o. i. Hinc patet Salomon m iecisse nomini alia te thyin amalis in sancto pio veteti a Moyse subiicato,illudque vesti, Moysi, ii poruisse in tabulato Sancti. Sa- .lomon enim omnia vasa te pli noua secit, ex-n ei pia arca eum piopitiatorio de cherub m. nat-ιa enim seruabatur lex in tabuli, lapidei, digito Dei seripia. Ai eam ergo a Moyse iactam lepo- situ in te pio nec novam s. br: cauit; caetera vero omnia innovavit . unde sequitui:
Ni,TA A uJ Moyses, num dumtaxat sic t candelabrum ex auro septiceps sine habens septem calamos de totidem luci inat: sed Salomon pro uno hoe fabricauit quinque. De mensa hae panum I de eandelabro fuse dixi Exodi as .v.r 3. 3 i.
Fost ps Q hoe est emunctoria. a t Abul. civat ab Imς, enim est inviumentum , quo sor e uum id eu calidum tenetur ait Fcuus,quod non solum sole pibus,quibus ignem seruimui. sid de emunctorii . quibus fauillas lucernatum de e
delatum capimus de carpimus, cCnuenit.
MORTA Aloha) suiu uasa pios se, in quibus pilo terunt ui quae soluen a sunt, ait Nonius
loeo Hebr. est o t* noth. quae vox signifieat vascula euiua ppῆ ι haph enim significat curuate) ct concaua in quibus ibus vel incensum vel quippiam tale reponitur. Ita vat abi. &alii
unde septuag. vertunt. I ab; Chald. de Vatabl. ιιι hilaria. Moriaristi ergo sum parua mortaria; itaque vocantur vasa initar moriatiorum cui ua
in ca Neripichvs RAT DAvi DJ id est quae Ux .so. David dicauerat, destinauerat de quasi consecrauerat Deo in usum templi. septuag. Initist Salonon sancta Hebi de Chald. Iancti are, Datiu artu si . Quae enim Deo dicantur, adeo sum salicta vi sint quas ipsae sanctitates. Nota in templo nil videli poterat pi ter mar mit cedrum, aurum, algentum; vidiscat in ani- ma sancta de litig osa dicataque Deo , nil iiiii putum,solidum de pretiosum repetiti debere.
148쪽
Commentaria in i brum III. Regum. Cap. VIII. 1 s
ID Edicatio templi, in quasupplicat Salomon Teo, ut Manto in ido, vel viri iris
i. Unc congregati sunt Omnes maiores natu Israel cum principibus tribuum,di duces familiarum filiorum lsrael, ad regem Salomonem in Ierusalem r ut deserrent arcam foederis Domini, de ciuitate David. id est. de Sion. a. Conuenitque ad regem Salomonem uniuersus Israel in mense Ethanim, insolemni die, ipse est mensis septimus. 3. Veneruntque cundi i senes de Isiael. & tulerunt a cana sacerdotes. q. 5c portauerunt arcam Domini, ct tabernaculum foederis, ct omnia vasa Sanctuarij, quae erant in tabernaculo :& ferebant ea sacerdotes δρη Levitae. s. Rex autem Salomon, & Omnis multitudo Israel, quae conuenerat ad eum, gradiebatur cum illo ante arcam, ct immolabant oves & boues absque aestimatione & numero. 6. Et intulerunt sacerdotes arcam foederis Domini in locum suum, in oraculum templi. in Sanctum sanctorum, subter alas cherubim. 7. Siquidem cherubim expandebant alas super locum arcae, A protegebant arcam ct vectes eius desuper. S. Cumque eminerent vectes de apparerent summitates eorum soris Sanctuarium ante oraculum, non apparebant vltra extriniectas,
qui ct fuerunt ibi usque in praesentem diem. 9. In arca autem non erat aliud. nisi duae tabulae lapideae, quae posuerat in ea Moyses in Horeb, quando pepigit Dominus scedus cum silijs Israel, cum egrederentur de Terra Egypti. io. Tactum est autem, cum exiisent sacerdotes de Sanctuario. nebula impleuit domum
Domini, ii. de non poterant sacerdotes stare de ministrare propter nebulam: iimpleuerat enim gloria Domini domum Domini. Ιχ. Tunc ait Salomon : Dominus dixit ut habitaret in nebula. 13. Edifizans aedificaui domum in habitaculum tuum, firmis limum solium tuum in sempiternum. I . Conuertitque
rex faciem suam, a benedixit omni ecclesiae Israel: omnis enim ecclesia Israel stabat. i . Et ait Salomon : Benedictus Dominus Deus Israel, qui locutus estore suo ad David patrem meum ,& in manibus eius persecit, dicens: i6. Adie qua eduxi populum meum Israel de AEgypto, non elegi ciuitatem de uniuersis tribubus Israel, ut aedificaretur domus, de ei set nomen meum ibi: sed elegi Dauid ut esset super populum meum Israel. i . Voluitque David pater meus aedificare domum nomini Domini Dei Israel: 18. & ait Dominus ad David patrem metim : Quod cogitasti in corde tuo aedificare domum nomini meo. bene iecisti,
hoc ipsum mente tractans. i9. Verumtamen tu non arbis abis mihi domum,
sed filius tuus . qui egredietur de renibus tuis. ipse aedificabit domum nomini meo. ΣΟ. Confirmauit Dominus sermonem suum, quem locutus est istetique pro David patre meo,& sedi super thronum Israel, sicut locutus est Dominus aedifiealii domum nomini Domini Dei Israel. 2 i. Et constitui ibi locum a cae, in qua scelus Domini est. quod percussit cum patribus nostris, quando egrestas sunt de Terra Egipti. Σα. Stetit autem Salomon ante altate Domini in conspectu ecclesaei irael, & expandit manus suas in caelum, 13. ct ait: Domine Deus Israel, non est similis tui Deus in caelo desuper, bc super terram deorsum qui custodis pactum a misericordiam seruis tuis, qui ambulabant coram te in toto corde suo. α . Qui custodisti seruo tuo David patri meo quae locu tus es ei : ore locutus es. Si in manibus perfecisti, ut haec dies probat. Σ3. Nunc igitur Domine Deus Israel, conserua famulo tuo David patri meo quae locutus es
ei, dicens: Non auferetur de te vir coram me, qui sedeat super thronum Israel: ita tamen si custodierint filii tui viam suam. ut ambulent coram me sicut tu ambulasti in coni pectu meo. 26. Et nunc Domine Deus lirael firmentur verba tua. quae locutus es seruo tuo David patri meo. Σ7. Erine putandum est quod vere Deus habitet super terram 3 si enim caelum. & caeli caelorum te capere non possunt, quanto magis domus haec, quam aedificaui 28. Sed respice ad orationem servi tui, ct in preces eius Domine Deus meus: audi hymnum 5e orationem, quam seruus tuus orat coram te hodie: 1 9. ut sint oculi tui aperti su-
149쪽
1 6 Commentaria in librum III Reyum. Cap. VIu
per domum hanc nocte ac die: super domum, de qua dixisti: Erit nomen meum
ibi: ut exaudias orationem, quam orat in loco isto ad te semus tuus. 3o. Vt exaudias depiecationem servi tui & populi tui Israel,quodcumque inauerint in loco isto, & exaudies in loco habitaculi tui in caelo, ct cum exaudieris, propitius eris. 3 i. Si peccauerit homo in proximum suum, a habuerit aliquod iuramentum, quo teneatur astrictus ; re venerit propter iuramentum coram altari tuo in domum tuam. 32. tu exaudies in caelo : & facies. dc iudicabis seruos tuos, conjdemnans impium, ' reddens viam suam ibi et caput eius. iustificiarisque iusti in . dc retribuens ei secundum iustitiam si iam. 33. Si iugerit populus tuus I rael inimicos suos quia peccaturus est tibi ct agentes poenitentiam,&confitentes nomini tuo. venerint. 6c Orauerint. R deprecati te fuerint in domo hac. 3 . exaudi in caelo. ' dimitte peccatum populi tui Israel, ct reduces eos in terram. quam dedisti patribus eorum. 33. Si olausum fuerit caesum, di non pluerit propter Peccata eorum, . ' orantes in loco isto . paenitentiam egerint nomitu tuo, ct a peccatis suis conuersi fuerint proteranitistionem suam: 36. exaudi eos inc io, R dimitte peccata seruorum tuorum, Sc populi tui Israel: ct ostende eis viam bonam per quam ambulent. de da pluuiam is per terram tuam. quam dedisti populo tuo in possiessionem. 37. Fames si oborta fuerit in terra, aut pestilentia, aut corruptus aer, aut aerugo, aut locusta. vel rubigo, ct alnixerit eum inimicus eius portas obsidens. omnis plaga. uniuersa infirmitas. 38. cuncta deuoratio. &imprecatio, quae acciderit omni homini de populo tuo Israel; si quis cognouerit plagam cordis sui, ' expanderit manus suas in domo hac, 39. tu exaudies in caelo in loco habitationis tuae. 5c repropitiaberis, & facies ut des unicuique secundum omnes vias suas sicut videris cor eius quia tu nosti solus cor omni m filiorum hominum o. Vt timeant te cunctis diebus. quibus vivunt super faciem terrae, quam dedisti patribus nostris. qi. Insuper & alienigena . qui non est de populo tuo Israel, cum venerit de terra longinqua propter nomen tuum s audietur enim numen tuum magnum, de manus tua fortis, de brachium tuum. 42-
extentum, ubique 3 cum Venerit ergo, ct oraverit in hoc loco. 43. tu exaudies in caelo. in firmamento habitaculi tui. N iacies omnia pro quibus inuocauerit te alienigena : ut discant uniuersi populi terrarum nomen tuum timere, sicut populus tuus Israel, ct probent quia nomen tuum inuocatum est super domum hanc, quam aedificaui. qq. Si egressus fuerit populus tuus ad bellum contra inimicos suos . per viam, quocumque miseris eos, orabunt te contra viam ciuitatis,
quam elegisti, de contra domum,quam aedificaui nomini tuo, que . R exaudies in caelo orationes eorum.& preces eorum, ' sacies iudicium eorum. 6. Q idus peccauerint tibi non est enim homo qui non peccet ct iratus tradideris eos inimicis suis. & captivi ducti fuerint in terram inimicorum longe vel propc. r. & egerint poenitentiam in corde suo in loco captiuitatis. ct conuersi deprecati te fuerint in captiuitate sua, dicentes: Peccauimus, inique egimus, impie gessimus 8. & reuersi fuerint ad te in uniuerso corde suo. ta tota anima tua. in terra inimicorum suorum, ad quam captivi ducti fuerint :&orauerint te conita viam terrae suae. quam dedisti patribus eorum, a ciuitatis quam elegisti.& tenipli quod aedificaui nomini tuo: 49. exaudies sn caelo. in firmamentos biij tui, orationes eorum, & preces eorum, id facies iudicium corum : o. ct propitiaberis populo tuo qui peccauit tibi, ic omnibus iniquitatibus eorum , Quibus praeuaricati simi in te: ct dabis misericordiam coram eis,qui eos captiuos habuerint, ut misereantur eis. I. Populus enim tuus est, ct hereditatis tua. quos eduxi sti de Terra AEgypti, de medio fornacis ferreae. 31. Ut fiat oculi tui aperti ad deprecationem servi tui, zc populi tui Israel. R exaudias eos in uniuersis pro quibus inuocauerint te. 33. Tu enim separasti eos tibi in hereditatem de uniuersis populis terrae. sicut locutus es per Moysen seruum tuum. quando eduxim patres nostros de aegypto, Domine Deus. sq. Factum est autem , Cum complesset Salomon orans Dominum Omnem orationem Sc deprecationem hanc. surrexit de conspect u altaris Domini: utrumque enim genu in terram fixerat a manus expanderat in caelum. 3 . Stetit ergo. & benedixit omni ecesesiae Israel voce magna. dicens: 36. Benedictus Dominus, qui dedit requiem populo suo Israel, iuxta omnia quae locutus est non cecidit ne unus quidem sermo, ex omnibus bonis quae locutus est per Moysen seruum suum. 37. Sit Dominus Deus noster nobiscum, sicut fuit cum patribus nostris, non derelinquens nos, neque
150쪽
Commentaria in hirum III. Regum. Cap. VIII. 1
neque pro ijciens. 38. Sed inclinet corda nostra ad se, ut ambulemus in viii.
uel sis vijs eius, de custodiamus mandata eius, ct ceremonias eius, ct iudicia quae cumque mandauit patribus nostris. J9. Et sint sermones mei isti, quilius de precatus sum coram Domino, appropinquantes Domino Deo nostro die ac nocte ut faciat iudicium seruo suo, de populo suo Israel per sua pulos dies i' 6o. ut . sciant omnes populi terrae, quia Dominus ipse est Deus . ta non est ultra ab queco. 6 i. Sit quoque cor nostrum periectum cum Domino Deo nostro, ut ambulemus in decretis eius. & custodiamus mandata eius, sicut & hodie. 61. Irei turrex, ct omnis Israel cum eo, immolabant Victimas Coram Domino. 6 r. Ma-
ista uitque Salomon hostias pacificas, qud sim molauit Domino. boum vigii ii duo milli actouium centum viginti millia :& Dedicauerunt templum Domini rex desiij Israel. 64. In die tua sanctificauit rex medium atrii, quod erat ante do, mum Domini fecit quippe holocaustum ibi,&facrificium, de adipem pacis eorum : quoniam altare aereum, quod erat coram Domino. minus erat, dc capere non
poterat holocaustum . de sacrificium, ta adipem pacificorum. 63. Fecit ergo Salomon in tempore illo festiuitatem celebrem, & omnis Israel cum eo, multitu. do magna ab introitu Emath usque ad Riuum aegypti, coram Domino Deo no-
Hro. septem diebus&septem diebus, id est, quatuordecim diebus. 66. Et in die octava dimisit populos: qui benedicentes regi, profecti sunt in tabernaeula sua laetantes. ct alacri corde super omnibus bonis, quae fecerat Dominus David seruo suo. ct Israel populo suo.
VEM.r IN usus a Fruasi M, 19 solati Ni Diε, ipsE A-EsT MEN sis sapTi Mus J Male nonnulli legunt, Bethanim. Legendum enim eum Hebr. Septuag. de Rot n. Ethanim , id est fortium, quia hoe mente septimo fructus sunt fortes, id est matuti, ae eum frugibus eoilecti reponuntur in horrea, quibus eor homini, di vita eo st matur de roboratur. ait vatabl. vel propteretebra fessa quae mense septimo celebrabantur, quibus a sortibui de piis Deus eoiebatur: sesta . enim quasi roborant homines in pietate,& Dei cultu ita Caietan . vel quia eo mense manifestatur sortitudo & sanitas hominum , quae maxi-mὸ tentatur aegritudinibus Autumni eum solia dequunt. de hominum vires sole tecedente de . seiunt. Mens, ergo leptimus, sue τιμ vocaturn hamm, hisce de causis , ae partim respondet nostio Septembri. partim Octobri, et atque o, Alim primus mensis anni vulgaris , antequam Deus primum mensem anni facti constitue tet
Nisan, siue Mailium vel Aptilem. Ob eelebritatem Paschae Exodi tr. . . r. vi de Chald. hoe loco vertit, longregatus est Israel in mente quim πι- reres vocabam mensem primum, o nunc ipsi est men
D ces. Templum perfectum est mense octatio, ut dictum est ea ps. verssuli. quomodo ergo dieitur hie dedieatum mense septimo Reia pondet Abulens. Saliarius de alij, templum eum
fuit dedicatum. suisse quidem persectum quoad
partes prinei pales , non tamen habuisse omni modam suam persectionem sed hane post dedi- Ceationem illi additam, ita ut mense octauo omnino suetit pei sectum. Voluisse enim Salomonem anticipare omnimodam perfectionem obsolemnitatem sessi Tabernaculorum in mense septimo, ut in illa eorum toto populo templum suum dedicaret.
Alii et respondet serat Ius scilicet dilatam suisse dedieationem in annum sequentem, mensemque eius septimum , ut interim parietes melius sccarentur, ct caetera omnia ad dedicationem ornes. in lib. III. Maum. necessaria plenius compararentur. Quare dedi-eatum esse templum anno i a. iegni Salomonis mense septimo.
IN soLEMNi Dis 3 id est. In se sto Tabernaculorum, ait Abtilens. velum id diei nequit namhoe festum ineis libat die is . mensi septimi rhle autem eelebrata est dedicatio templi per i 4 dies, ut patet vers. 6 s. qua peracta dimissus est populus die a 3. eiusde in mensis, ut patet 1. Paralip.7.ι o. iam a die i s. mensis usque ad diem a 3. non intercedunt id. dies, sed octo dumtaxat. Ergo die, solemnis ille intelligitur fistumhoe dedicationis, quod ob hane dedicationem magnis centiamiam suit solemnissimum. ita va- tabl. Torniellus, Serarius, satianus, qui e en sint fistum hoe dedieationi, incidisse in diem octauum mensis septimi, sue Rhanim e inde enimvsque ad diem a 3. quo pei secta suit dedicatio, intercedunt i . dies, de quibus vers. cf. Igitur in i . hisce diebus includitur senum Tabernaeulorum, quod erat solemnissimum.& incipiebat die i s. mensis septimi, durabatque per se
ptem dies: unde eodem tenebantur omnes mas
culi ex toto Israele adire templum iuxta legem
Deuteron. is. i s.quate hanc temporis sistique occasionem studio captauit Salomon, ut solem
nior estet dedi eatio maiorique populi frequen
Alle g. dedicatio templi fgnifieabat dedicationem Eccles Σ. de euiuslibet templi Christia ni, de qua vide nostrum Maltinum de Roa lib.
de Natali die cap. al. Tiopolos. signis eat dedieationem animae sanctae . praeserit in A. virginis. de qua vide Pelium Damiani set m. a de Natiuitate A. Vir ni, , .ia illam eum templo Salomonis eomparat. Quomodo anima fiat domus de templum
Dei, docet Philo lib. de Chelubim . S. Macarius homil. i .de i o. S. Berna idus sei in . de dedi