장음표시 사용
131쪽
D 8 Commentaria in Librum III. Regum. Cap. VI.
menta , caeteraque inserenda in templum. APotio templum, inquit Angelo mi , de Eu
nil tr p sit. unde Allegor. per pollieum hane ignis- eant ut sancti , qui Chii sum prae seiunt, puta Palilaichae ad Piopselae . qui olito ictu huic mundo solem iustitiae pii mi sus tepetunt, de micenti in carne Domino testimonium , si vivendo. sue piadicando . sue nascendo , sue etiam moriundo pinbutiunt, ait Angelom, de
Denique connulli censent hane esse porti- seum Salomonis, in qua docui iunt Christus de Apostoli, ita Abul. a uel m. lanun cap. 93. Coti cord . Eoa g. sed hallucinantur: haec eo im po ticus erat vi ilia Sancto ante uitium sacerdotum, in quorum ni Litum tu ridi lie bat Chii sto di Apostoli eo quod ii oti essent iacerdotes vcriti, lixis. vide qua de porticu balomonis
st: aper: a , metri riti, claritas , puta inti otium latiorcs , extroilum angustiores ite etiam eancelli, obductas: unde Septuag. veitiant , cat
ι Iaraa H tritit tuo ideoque ut vertit Noster, ut videlicet plus luminis ad milietini: quia vi docent Optici siue Peli petitui : in obli- equi, hisce seni siti, radii solares venientes so- tinctus inteis eant se in supiisete exi ima se- oestiae , ubi est loeus angustior, ac d. inde dilatani ut , de longe laicque se per domum dispergunt unde bymmach. pro sui nao , vertit juttarius , quae scilicet lucem quasi sagittam emittunt se enim lux solis in domum intrat per modum pyramidi, inuet ita. Ita s. Hieron. inop O. Erecti. Ribera lib. i. de Templo cap. i 3. Eucher. Angelo m.& alij. Audi S. Hidionym. in
per sit uti, son Iri came Irtim oramina ιntra quis ph: t ire. Ha senes ae erant in Sancto dumtaxat. Nam sanctum sanctorum eatebat sintstiis ad sui reuerentia me Deus enim habitat in eat ine no-b ι inuisibili per ostium tamen tua aliqua immittebatur in Sanctum sanctorum. Vide dicta Letiit. s. i 3 Allegor. hae senestrae obliquae repraesentant sancto, Doctores, per quos Deus facies do cet de illuminat, qui, ut ait Angelomus, dum eaonae in otio . ii ut phure filius pandum ; quasis minit si sori , micti re si penetra lia replent. VH lene 21m fin I, Ilira i
Sancti ετ ost, uti id est Sancti sanctorum , ex quo Deus dabat oracula γ ετ pse TLATERA iti ciRC. TvJ Dei et ibit hie cella, aediscatas circa templum i hoe enim signis at vostrat lutera in liritiisti. Erant enim hae cellae la ter ales templo : illudque lateialiter ambiebant per tria latera, sue per tres mundi plagas, scilicet ad Occidentem, Meridiem de Septemtri item. Nam plaga ad Orientem, ubiciat ostium A ingressus, cel as in elicuitu habete non poterat. Quod ei go ait, ver parati m. idem est quod iuxta patietem , vel elica parietem templi. Simili enim modo de Christo dicit ut Lucae 4.3 s. siani supra , id es iuxta ictam. λ rami fibri. Et Piaim. 136 i. Sopij. id est iuxta II ina rubi nissed mus Opem s. se. Seti sui ergo est, q d. Sa lomon ad scauit iuxta ct circa ties pari testempli spectantes ad tres mundi plagas ordinem quemdam et Earum , eumque circumeis ea in tetiana tabulata elexit didiuisit, idque fecit tum ob pulchritndinein tum ob simitarem de custodiam templi. in hiη enim cellis poterant orare sacerdotes, de in ipsum templum per senestras inspicere. In iisdem celli, reponebantur diuitiae templi. unde illae a Septuag. vocantur apoth case a
Nostro i . Patal. 23. ii. cessat s. Patet ex los ephos. Antiq. e. a. ET prc:T LATERA tra cist cui TvJ Iutra vocat tabulata cellatum, ut patet ex Hebr. de
Septuag. Hae enim lateia explicat dum sui dit; Insulatum liod stibi ιν erat qainquὸ ιι isos h. - l lar iuristidinis , O medium Iastilattim sex otii rum tirundinis, irrtium rasala tim septem hab mctibito, tu istissim . Vbi pro tabulatum Hebr. de septuag. habent litis. tabulata ergo vocat Iartia , tum quia litet aliter elicuibant tria templi latera, tum poti sis quia unum super aliud l letaliter extabat de prominebat, ac superius erat latiui quam infelius, unde Chald. vocat appendi es.
Sensus ergo est q. d. Hae cellae, sue ordine cellatum. habebant tria latera . id est tria tabulata circum citea, quorum latus sue tabularum insimum erat quinque cubitorum latitudinii; se eundum vero sex; tertium autem septem cubitorum; hoc est . tres erant ordines cellatum in tribus earum tabulatis, quotum feeundus ordo erat latior primo , de tertius latior secundo obit abes extantes, de quibus mox subdito Tristis amem postiis, dic. ita Salianus, Ribera, Caietan de
Porro huiu, inaequalitati, tabulatorum causa suit, angustia areae in monte Moria e haec enim secit ut ima eellae essent angusta: quare superiores oportuit facete latiores per trabesprominentcs. ita Ribera. TRA Es AvTEM posvire iN DOMO prR ι.
132쪽
Commentania in Enum III. Regum. Cap. I. ii
Dabium vitia parietes , quibas ineum bebant, extantia & prominentia r unde He .voean
tui mi δὴ inarat, id est semia . quia scilicet non potingebant ad vicinum parietem templi , sed ab eo defietebam, eiamque eap ta tra bium extantia dumtaxat . Sensus est. q. d. see ut trabes vltra tuum parietem porrigerentur reextarent per sua rapita, ut in ili imponerentur tigna transuersa, itaque tabulata superiora fi rent maiora , ct maiorem haberem latit ruemquam tabulata inferiora. Neque enim haerea bei ει tabulata haerebant multi templi. sed e lae hae emamque tabulata distantes erant, licet paruo interuallo, i parietibus templi. unde ἡ- cesse est ut cestae hae habuelint fenestra, e Agione fenestratum templi .ut in eas lumen suum transmitterenti Hine patet rellas di tabulata haec non fuisse prominentia ex ipso templo, seri volunt Beda Ang. m. Lyrati.& Abulen. sed
fuisse separata a muto templi, in diserti hic asso fit Seripi. Porro in imo ordine sue in pauimento, quod
suo tabulato tegebatur, erant cellae siue cubiculai . totidem in iecundo ordine , sue in medio tabulato, totidem in tertio sue luprono, ita ut
uniuersim essent 4 cellae,quae omnes erant peruiae, ita vi ex una sine ostio transiretur in aliam,
α inde in sequentem. &e. licet Iolephus asserat in si sulis ordinibus triginta fuisse cellas sue domunculas, quae quinque habebant eubitos in longitudine de totidem in latitudine. Sed errat inhoe. vii ct in pluribus alij, losephus,uti ostendit
Salianus. iTropol. tres eellarum ordines siue tria earum tabulata, notant tres status d. gradus fidelium iii Ecclesia, lei licet imum coniugatorum i medium sue secundum eontinentium , tertium ci summum virginum ita Beda, Rupeit. & alij. vide
PEκνε Tis' qui scilicet iam dolati ci persecti
erant in monte Libano vel alibi, antequam in Sion ad fabricam templi adducerentur AED1-νic TA EsT, ET id est, idcirco Maxillus,
τvκ J quia . ut dixi, iam lapides dolati erint,
unde nee malleo , nee securi, nee seruo ad eo, dolando, EE aptandos opus erat. sed tantuita caluce ad eos inter se eonglutinandos, idque ad sa-blicae reueremiam. ae ne Salomonis ad erteiorum fabii am spectantium aures prepitu malialeatorum ad hiratorum ostenderentur. Fabulantur Rabbini malleum non auditum in templo,
eo quod Hebrii sanguine Mimi uli, quem ipstinna voeant. lapidea secuerint.Theodor. quas .as .a: at Proeopius de Glyeas opinantur Omne,
lapide, Deo ita disponente se suisse in montibu
iratos vil eaecisos, ut seiro non esset opus. verius Lyran. Abulens. & Ribera libr. 1. de Test apto et i a te spondent non fuisse auditum mal
leum securim , se ilicet ad dolandum vel secandum lapidei, quia iam in monte dolati a lecti erant, ut dixi.
Anagog. templum Me reptas: at caelum H
nulla erit passio vel amictio , quia ut ait Eu
Hoe in quod eanit Ecclesia in Dedieatione,ccclesiae: Tunsionibus , presum expiati upieri , au
A NED1O iN TER Ti. 143 Describit ut hic cochlea . per quam ase debatur in tabulatatum ipsus templi, tum cellarum templo adiacentium, de quibus dictum est veis. s. de seq. ac chleae ostium, quod erat in ipso pariete tem pli. Paries enim templi ei assus ei at nouem vel decem eubitos. unde in eo seri poterat eo-ehlea sne damu o pati ii, , uti Romae in basilica S. petri aliisque, imo in columna Traiani, aequὸ ac Antonini v Id ut eochleas , per ciuas ab imo . . in summum per ass. gradu, im iii secus ascenisi dilui. vocat hoe e tam Aresti m Iu , id est tabulas medii . quia per hoe ostium eiusque eo- ehleam ascendebat ut in medium , sue secundum tabulatum tam impli, 'Mun cellatum, de 2 ex sesim 4n tertium sue sui mirum i nam insima pars temptr, aequi ae eellatum , non egebat cochlea nee ascentu eo qu5d sta esset in ipso pauimento. Hoe eigo ostium eum tua cochlea . eiat inpore misi e ira, id est in muro tempti detitio . his iss Meildionalia non spectantibus ad Oseutem Meti dies est ad dexteram , Septemtrio ad sinistram. lii Mesidionali et go templi paricie di muto erat hie e silea , eluia pie ossium, qui ab imo assurgebat per gradus que ad summum tam templi quam cellatum fastigium. Triplea enim erat tellatum , ut dixi. υρ ae t yli. oieci di tabulatii m. scili et insimus , medius , summu . Deosio infimi ordinii Ad tabulas nil hid dicitui, quia illud eratio terra. vh de non egebat ascensu ad gradibuseeel leu . H, H etpo Lis, I xira, hoe est, in
lassitie miles, Meridionali, ipsui templi , ex imo, siue est hauimento. si a bat eo stea cum suo ostio, ascendebatque inita crassitem p ticii, sue muti usque ad medium , hoe est secundum tabulatum sue ordinem cellatum unde pii et cellas hai, licet ά templo separatas, per cochleam tamen ipsi suillh eoniuncta, ei ant enici illi ut ina templo vicinatum, di ex De do protii de batur de aseendebat ad te sitim a sumem hira tabulatum sue ordinem eH-lmum. Misciebat autem unum octium de unus ingressui in singula tabulat, quia cens erant per- Diae . . t dixi. lia Calat. Ribet a libr. i. de Templo cis . ct alis iPorio is .na fuerit, eademque cochlea, qua
ad ipsa templi tabi lata , de simul ad tabulata
cellarum teli lo vicinatiam ascendebatur, a vero
133쪽
iso commentaria in librum III. Regum. Capy VI.
veto duae. non plane liquet. veris mile est dua, suis L. Piimia..,quia in Hebr. pio cochlea est tu iri in plurali, id est cochleae. Secundo, quia hoe etai commodius , de ad maiorem ten pli maiestatem. Tertio, quia id insinuat Iosephus lib. 8 cap. a. qui crebro in templo versabatur. ita Salianus. una ergo eochlea a uendebatur in Ἀ-bulata templi altera in tabulata cellatum. Tto pol. cochlea alcendens in gyrum significat non nisi per tonitosam laborum de dolotum iam ad pei sectionem virtutis . de ad gloriam Beatorum iti eae lum conscenui . ita Euchet. de Angelo m. euius rei appositum extat visum hi Vita S .pet pitvx.qus per scalam cultris obstant, vidit Satyium in careere sociam suum in caelum ascendere, ae pet hane visonem acrepit omen martyiij. ita habet vita eius apud Suitum die
ini N. E cvaletis a Titu Diui 3 videtur boei mellisendum dic tabulati, ecllaium e nam tabulatum αmpli eicit altum uo. ubiti, vi dixi: imo videlisi loqui de suinitio dumtaxat cellarum tabulato ait Abuloni A Caietan . nam iosephusai serit totam altitudinem cellai uni suisse s exaginta
εκ s ire , τληυi ris clostini J desttexit, xestiuit, ornauit: nam parietes aediscat ierant ex lapidi ar lapides dei de viii uitta lis eudiitiis , sicut pauimentum utili ut tabulis abietum siue abiegnis, ut sequitur. id ita esse patet ex v. ig. ubi explicans ait: omnia esim, rant, vj I lorus , net era a tipis apparere paterar m
CEDRiNAJ q. d. sicut texit priorem partem tem pli tabulis e linii. uti iam diri v. as, sede ijsdem texit posteriorem partem templi. id est ora- eulum sue sanctum sanctorum , ex quo Deus dabat oracula. Dcui ibitur enim hie Sanetum sancto tum , quod erat interior siue posse ior pari templi . habebatque in longitudine viginti cubitos, totidem in latitudine, sed iliginta in altitudine , ut de reliqua templi sue Sancti patietotum enim templum erat alium triginta eubito, ut dictum est v a. Dieitur tamen hie tantum
ad Vi inti cubito, xdiscitum a quia x Idelieri ad iginti cubitos dumtaxat a pauimento sursum tectum suit tabulis e cedro vi hae parte tabulatum videretur esse quadratum, uti fuit in Tabernaculo Moysis) teliquis velo decem cubitis in altum assurgebat nudus patio sue mutus. ita Ribeia lib. i. de Templo eap.6. Nonnulli tamen putant sanctum sanctorum tantum habuisse viginii eubito, in altitudine. scut totidem habebat in longitudine di latitudine, vipei fecuisset quadrum sue quadratum, totumque fuisse obtectum tabuli, tedi inii: Sanctum uelo solum liabuisse triginta eublios altitudinis, de proinde de em cubiti, aliivi fuisse sancto sanctorum, setit Romae in muli , templi, trabiana, sue chorus, dimae or est teliquo templo. Cui sevientiae fauet hie versui , sui u inti cubitos assignat
Sincto sanctorum , de quod deforme Lutet,
A s e us pals . na suisset tectae to, altera vero
verius videtur sanctum sanctorum per o nia quadraium silue quoad tabulatum cedi, num, assuri exisse iamen ultra hoc tabulatum ad decem cubitos, ut absolute esset alium uiginta cubitos. vii erat sauctum ι sed tabulaici hiate viginti cubito tum tabul i cedrinis obiecto tam ἰδε ne O , quam in sancto fati totum impostam suis e tot nicini ceditnam, quae ea lorum sotinam imitaretur di tepiaesentaret: fornix autem haec ascendebat ad decem cubitos. qui supra H-rimi reliquos extabant usque ad tabularum, uti solide ostendit vitalpandus in cap. i. Erech. Mor. lib s. eap. 13. nee aliud vult Ribeia lib. i. de Templo cap. 6. de Bam ad iustoni a. lib. ia
rior domus, qua oraculum dicebatur, esset ,
etiam sanctorum hoc est sanctissima templi pars.
Hae enim nunc vocatur oraculum . nune in 'l xior domus . nune secundum Tabernaculum, nune Sanctum sanctorum. PORRO Qv ADRAGiNTA evmT VN ERAT VER . 7. Ipsura Tati rivra pn Fo Rivvs ORAc Lia q.d. . Antei tot pars templi. quae erat ante oraculum
sue Sanctum sanctorum , quodque dicebatut Sanctum . habebat quadraginta cubitos in lon-s tudine.
Porto soles oraculi, sue Sancti sanctorum.
erant magnae . semperque apertae r unde eapita vectium areae Lederis prominentia.& velo tecta prope stantibus apparebant, siue quia velum e- C rat transparens sue potius quia ultra velum prominebant. Hine de velo hoe inisso in passione Chiisti apparuerunt sancta sanctorum i alioqui enim si cies oraculi fuissent clausae illa non δε- tu sient ita Ribera lib. i .e. 6.
Oh, eviuu sanctum sanctorum) Ao vixi fit NEnio novus id est in ipsa domo, sue in ipso templo prcs τὶ non enim oraculum erat in modio, sed in fine templi. est Hebraiis
sso ετ μιτι 'vasTivi et cεDRod in- viso tellige altate thymiamatis . quod erat in Sancto obuellum Sancto sanctorum . t ex eo fumus thymiamatis alaende iet ad Deum residentem super arcam in sancto sanctorum. Hi ne videtur quod Salomon ieeerit nouum altare D thymiamatii. illud enim dicitur venisse tabuliseiatinis, quas di inde auro teriit v. 2 l. perinde ae sablicauit nouam mentam panum propos-tionis , novumque candelabrum maius: nam Mosai a minota erant di viliora, quam ut tongruerent magnitudini de inagniti censae templi
tui noui . quare Silomon illa 4 templo remouit. de eum Tabernaculo Moysis teposuit in tabi litii. Id ita cile Hare liquet ex eap. . v. g. xt ibi
ET /ppixi T L Mi NAs c Avis Avasis a vi, quod sine malleo di sonitu vἰx fieri potuit. 'Quod ergo dixi: Hi s. p. malleum. ieeurim ad senum non esse audita in templo , in lige quoad seindendum vel dolandum , ut ibidem pracessit, non autem quoad assigendum Ea-uoi r hi enim ciuii essent plurimi malleo M-
134쪽
Commentaria in lybrum m. Regum Cap. VI. is i
sendi erant ait Ribera lib. t .mp.r a. nis quis di- A bus premete. Hinc etiam Deus hae voratur Docat uertile, fuisse Hauos de veri ilia solamina. suibus inserendi erant, ut sola eorum gyratione ii ne malleatione sui, locis infigeremur. Sie enim Cyetici ait Plinius li. 36. i s. suburerium domus concili 3 ad si viam hi Dr itias ferrea, irata ammtione, ut ex mamur irasessivi stilorti, ac reponanta'.
Nota duo Cherubim iussit Dei a Morti sabiliati Exodi 1 s. veiici 8. erant duae statuae habentes speetem de formam im ibi, & alati iuuenis: fgnis eant enim Angelos Deum stipantes. Atea enim scedetis erat quas cista. euius operculum erat propitiatorium e propitiatorio insistebant e reisti duo Cherubini. qui alas extendentes de iungentes, iis quas solium . in quo sederet Deus, ita ut aream haberet pio scabello pedum suorum, exhibebant f quare positi erant eo situ, perinde ac si duo homines vultibua in se mutuo conuersis sese inuicem aspiciant , seque manibui quas alis teneant de complectantur. Arcam hane cum propitiatolio ad Cherubi-nli hre enim a se inui Em diuelli non poterant posuit Salomon in Sancto sanctoium t ibi enim ea collocati iusseiat Deus Moysi. Salomon vero ad maiestatem alea , propitiatorii de Cherubim Mosaieorum . in templo suo addidit duo, alios Cherubinos longe maiores,qui arcam eum Cherubinis suis utpote exiguis di vix tres cubitos alii, suo corpore di alis velarent , de suas umbella tegerent de obumbrarente quare ultibus sui, te spiciebant aream de OKeniem,sed tereo mutum Sancti sanctorum di Occidentem. Potio alium sium habebant 'diuei sum astu Cherubim , quos sabricarat Moysei: Mosaici' enim erant supra arcam alis expanss vitimque se mutuo prensantes de complectentes: hi uero salomoni, consstebant pedibus erectis in pauimento Sancti sanctorum, unusque stabat iuxta alterum in eodem latere quas eius collaterorstabat autem uterque alis in longum ex tre-- ctis, ita ut unus extremitate ala suae attingeret tremitatem alae arietius Cherubim , altera ve- mitti s Saloth, id est exercituum , sellicet Ai gelorum quos plurimos habet de quali innumerabiles , eosque sapientissimos atque potetit illi
Anagog. Sanctum sanctorum reptasentabat caelum empyrcum, area Eeelisam beatam, siue homines beatos, propitiatolium aut eum humanitatem Chiilii glotiosam ι Cherubini duo Angelos sanctos lumine eoncordes in Dei obsequio de laude. Hii Delia, nobi , inuisibilis eminet de i sidet, ac beatis tam Angelis. qtiam h minibus summa inter se esuritate flagrantibus, quod binario numelo do saciebus Cherubinorum ad se in uicini conueis, significatur, , idendum siue dumque se exhibet. hacque glorios sa visione eos in aeternum beat. lta Beda. Ange V lom. 3: iae ii, Ribera tib a. de templo eap p. vi de quae de Chelubinis dixi Exodi as .ia. Ezechiel. i. verss. ac seq. de Apocal. . verss. de 7. quamquam hi Chelubim Salomoni, ab illis Mosaiei, de Erechielis iam sorma de statuta, quam siti de habitu fuerint diueis , ut patet ex dictis. Ex hisce perspicua sunt ea quae sequuntur usque
duo Cherubini erant alti quindecim pedes, cubitus enim est sesquipes. Erant ergo gigantia magnitudine. Quis enim gigas est quin derim pedum idque ut magnitudinem ae maiestatem, tum Angelicam, tum diuinam reptasenta
le sub alis corpui sue dorsum Chei tibini iniet alas interiacens intellister alioqui enim plusquam decem cubitotum suillet diliantia, vi patet. ita Abul.
io extremitate alterius alae attingeret patierem D vic pia coNTi NoasANTJ Cherubim enitia extempli: quare unus extremitate alae suae attingebat unum templi patietem, alter uero extremitate alae suae attingebat alterum templi puta sancti sanctorum parietem. Quaeque enim ala erat quinque cubitorum, quate duae ala unius Cherubim eram cubito tum decem , de totidem eu-bitorum erant alae binae alietius Chelubim: qu re vitaeque expansae erant viginti cubitorum, quae erat longitudo aeque ae latitudo sanct san. ciorum r hoc enim longum eiat viginti cubilia, ct iotidem latum. lia Beda, Abulen . Adlichoni. Ribeia et alii. Hi ne Deus ex propitiatolio ad interrogata ponti scis respondens , . datisque orae via , dicebatur sedere super chei tibim , id in sapientiis- moi spiniui,de Angelos etiam Cherubinos lon-sὰ seientia transsc dele eoique quas pedi
pandebant alas suas per totam oraculi latitudinem , ita ut unus Chelub alae unius extremitate tangeret parietem oraculi M.tidionalem, alter vero ala unius extremitate tanget et parietem oppositum Septemtrionalem. Latitudo enim oraculi erat viginti cubitorum , de totidem eii bito tum eram quatuor alae duorum Chou- binorum e quaeque enim ala erat quinque ei
bilotum: quale hi duo Chii tibini in medio ot culi iungebam se inuicem per duas extremitates aliatum duarum alatum , illisque velabant arcam cum propitiatorio de Cherubinis Moy-saui, illi insistentibus, ita vi aica inteiciperetur duabus alis Chelubim super aleam a Noyse exiensis quasi sub Vmbella , ali losephus lib. g. c. . Cherubinos enim a Moyse ex auro fabres ctoi fuisse cum alea tu templo a Salomone te
135쪽
i3 2 Commentaria in Librum IV. Regum. C. Vt
positos, sub alii duo tum Chii ubi notum malo, tum ab eo sabii calcium docent Beda, Abulini. calet. d. alii. Et ipsa Chelubitio iuni cum arca connexio idipsum pol it. Porto a. parat. 3 i 3 additur: ipsi duo Cherubini salo noni,) Ba am tria is p. ibus, de
si ad Sanctum. vi de liuisci ilius solum Cherubinorum, scis cci eos locato, tu sic a Sa Omone ad extimum patietem sancti sanctoium , itavi in i ii, sui, te spiceiciat tam arcam , quae ita tante se, quam Sanctum faciei suae obue istam , ut videlicii potitiscem per Sanctum ingit dientem in Sanctum sancto tum , aeque ac populum ante sanctum in attio orantem obuoso vultu comiter respicerent & quas salutatini. vultu ergo respicieram Oiii iem, teixo velo occidentem. Nam Sanctum ciat ad Otientem, Sanctum sancto tum velo praestituti eius cxtima pars, uti cxtremus mutus ad Occidentem. Ita Ribeia lib. a. e. 6. Ialij.
Diti que luari eo nueis ad Sanctum iancto
tum spiciani Clientem , ob caulas quas albi dixi. vide Bellai m. lib. 3 de Sancti, cap. s. sc de viiiiiiiiii, lib. 4 e. s. docet Ge illes eo unde terra illuminat ut, id est ad ortum solis, templa sua
. Tost Nod id est tornat uia siue Olmie tonnatili, quo per tot num res in figuram Oib. cuiatem iot-Dantur & tot undanaui; sub torno tamen qua uis caelaturam de se ulpiu iam accipe. Vnde va-iabl. veilii: Otirti siti prιiti. Torntio enim
subinde idem es quod e tum siue scalpium, pia ta instiumentum quo tes calantur A sculpuniui. Sic enim vi filius Ecloga 3. vitem tot noelaboratam dicit, cum eonset vilem non esse 1O- tundam sed figurae uallanii, . Et Hota iiii, lib. Marte a stetit caimina ιι viti d es polit id peisci, dum ait: Ei m I ιιrnates incia. 1 ire ter M. ita Sancti et . Vnde xplicani subdit: ET FEci T ira sis Ctis xv siti , q. d. Sculpsi in pari libus templi . Egies Cherubinorum iam dicto ium. ετ p ALMAs , sputas palmarum . ET
cus3 hoe et . tam in sancto sanctoium, qcam in Sancto. Sanctum enim elat exii inlccsis, sue exteticii domus , Sanctum sancto itim vero e iat inti insecus, siue interior domus, uti dixi. Igitur Salomon pauimentum templi totius frauit lab .lis ab ostiis. quas deinde auro texit, aeque ac paricies limpii obdux i tabulis ecdi in . sua, deinde auro vestiti t. lia vatabl. Sancteet
A v ALDE PROMiNsuri J q. d. Salomon Inlusi hi tu oraculi. id tu Sancti sanctoiunt , fecit duo . i. v. id tu palua ostia ex eisdem ligni, eaque pentagona, id est quinque angulos se totidcm posis habentia r atque in eis exsciit; si istili , Chei obii tum . palmarum de a Ii ἔ.. An glyptia uox est Gia ea . significansi i asines ad picturas e superficie paliciis tabulae vel ossi j extante, de prominentes. Hac de Osiis Sancti lanciolum, nunc de otiij, Sancti hae subdit.
q.d. Salomon in itigii tu Sancti incit postes quadrangulos ex olea . eisque annexuit duo ostia ex abii te a nomis. ita scilicet ut v num ossium csset ex uno latere , alteruru ab alicio prioii t. spondens Sobuersum . .
Hebr. h ani ira, ''78 . lium, id est valvae v Iobili, sue conuolu les. Ad dii sos phus hvie ostio Sancti etiam aprensum suisse velum , si mile velo quod appenium eiat Sancto Sanctorum. Caeterum porticus, quae elat ante Sanctum , nullum habebat velum, C sed tota patebat anteritis, de sine ulla contignatione stirpibat in altitudinem iro . e ubi totum, quae elat altitudo templi e latera eius dumtaxate laudebant patieres. Erat enim hae porticus quasi vestibulum additum templo ad eius decorem , maiestatem de venerationcm augendam
Nota e Tres erant partes templi praecipuae. ptima Hebr. vo abatur 2 ν , vel vi Septuag , efferunt, dabir, id est O iaculum , puta Sanctum sanctorum. Secunda, Hebr. vocaba, o
iuri id est Templum, puta sanctum, Tei ita α γη itim. id est altium, de quo v. 36.
Duo pilota habcbant lectum , non aeuminatum, sed planum, vi in eo ambulare possent: se enim cateiae domus in Palaestina erant planae, sed circumcii ea habebant septum sue mutum exiguum, iuxta i gem Deutet . a a. v. 8 ne quis in lecto inambulans in ea ure ex ti cto in terram D labet ei ut ad collideret ut in Sanctum sanctorum solus instediebatur pontis ex. idque semel in anno .selli et in si fio Expiationi, Leuit. is .insanctum vel beate ii sacerdotes: in atrium populi , unde in eo docuit Christia, de Apostoli. igitur Sanctum sanctoium erat ultima, intima de sacratissima pals templi, pos quam liquebatur Sanctum , post Sanctum pollicus, post porticum atrium sacerdotum .post hoe artium la eorum
mundo tum, post hoe ultimum eicit allium immundotum e. Gentilium. ET AEDipicavi et ATRluti iNT Laius Vras. 36.
sue atrium iam dictum erat duplex, scilicet interius
136쪽
Commentaria in Librtim III. Regum. Cap. I. i 33
tellus vicinum Sancto , quod erat artium sater- A lo, re ab eo digna afferrent ut i uetentia E se didorum de Levitatum, in eoque erat altare holocaustorum . in quo iacerdotes immolabant victimas. Alteium atrium erat extet ius,in quo populo, di latet uel sabantur. Oiabant de spectabant iacit scia , quae sebant in attio sacerdotum . ideoque eiat amplissimum. de pluta stadia ambitu
suo complecte natur, ut tantam populi multitudinem cape tete unde r. Parapp. 4. v. s. vocatur
Lo I taetratais. Attium virumque erat sub dio. tum ut fumus tot victimarum in aetem exhalaret, tum quia erat amplissimum , ut tegi non posset, habebat tamen ad latera porticus tectas, ut ad eas populus se tempore pluuiae de aestua reciperet
Attium hoc laicorum, siue populi Israel, non tantoni a imite anteriore, ut putat Ribera; sedati tum laicorum atrius elat atrio Gentium, quale ex arito G nitum ad atrium lilaei aleendebant septem gladibus: ees atrio vero istiel ad atrium laceidotum ceto gradibus, inde ad Sanctum detem gladibui. vii docet vitalpando pag. 2 8 de paret Frecb. o. d. Quale ab atrio Cinitum ad Sanctum ascensus ciat graduuinas. sed .sque ad atrium sacerdotum quindecim, in quibus decantabant quindecim psalmos pia duum siue Graduale , ut ii adunt Hibiai , S. Hieron. de alii. lntia haec attia, puta tu ipsi, porticibus altiorum , ad eorum mulos vel laieta eram ex id raea. paralipom. 28. ia. exedra autem dicebat ut
cub culum columnis fultum I ipistyliis pluribus , in quibus vacua erant spatia , quibus ex iribui partibus sue plagis mundi, ambiebat B prospectus erat in viam. lti hi, exediti pati litiatrium sacerdotum, sellicet ab Oriente , Meii- die de Septemtrione: nam ab Oecidente atrium saee dolum e laudebatur Sancto de Sancto sanctorum. Ita losephus, Theodot. Setasui, salianus . viles pan. Hine atrium laicorum in septem quadra vel quadratas arcas, ut Vitalpando de balianus , erat diuit tumi quale in eis elat locus feminatum sepalatus a viris, honestati, de callitatis causa , vii Romae si in templi, pleri sque. potio nulli Gentili. sed soli, Iudaei,, iisque
mundii. licebat ingledi artium laicorum. Quare pro immundis Herodes , vel ipse Salomon,
ut vult Vitalpando pag. ros. adiecit teitium'
artium , sue porticum Gentium : quia Iosephus docet Salomonem implesse voraginem Mello,
manebant sacerdotes eo tempore quo mini-
stabant in templo , qui hie vciles saetas induebant de exuebant, partim seruabatur supellex, oblatione, de dona templi: unde de vocabantur Iaaephlatia quia in eis seruabatur gara id est opes templi, in eisque erant arcae , in quas populus pecuniam . quam templo osse iebat, init ei bat. Hinc intelligimus illud soannis s. v.ro. Ei hac versa Mutti I stit in blatio L. nsiuit δε : gazophylacium enim nune exedram, nune arcam vel ciliam quae garam continet, s-gniseat.
Hae exedrae diccbantur quoque p. avsoris, uti vellunt Septuagint. , - ψ h. id est thalamus.
quia habitabam in eis sacerdotes eum templo eamque extimo muro cinxisse calioqui enim in- C deseruitent. aut ideo vocabantur pastophori. lia de in ,olaginem labi potuissent. Hic ergo mu- S. Hieron. lib. . in Isaiam. ius fuit utili Gentium , de quo de Erechiele p. 4O. s. Ex quo patet murum hune fuisse suadia tum,ct in quolibet latere longum suille sex in tos cubitos, id est, ut losephus ait, habuisse se dium cum dimidio .stadium enim continet . cubitos: murus autem atrii lsrael, separatis illud ab atrio Gentium, erat so . cubitorum in longitudine a quolibet latere. Ex hoe tertio Gentium atrio gradibus ascendebatur ad secundum allium Israel sue ludo
rum, et atque . intermedium vallum lapideorum cancellotum dies cubitos alium , eui inscriptum
etai: Ne Gratia i tali an ira na motis.lia Iosephus. Hi ne intelligimus illud Actor .ai.
28. quomodo de cur murmuratim Iudaei contias. Paulum Ao quod putarent ipsi im Trophimum locium suum qui ei at Gentilis,induxisse in temAllegor. Attium repraesentat vitam incipiet tium Deo seruire , Sanctum vitam proficiei lium , sanctum sanctorum velo persi elotum:
unde in atrio elat altare holocausto tum , quod fgnis eat mortificationem cupiditatum, de inare aeneum liue lauatium . quod symbolum est
enitentiae. Vide dicta Exodi M. in lio capitis.
TA Eset DoMvs Doui Ni. J Ad templi fundamenta, ait vitalpando lib. .cap i. de sequenti, peltinent subterranea loca plurima opere fi millimo consti uel a , ad superio libus opelibusaeculatὸ respondentia, s bi cryp: oporticus, de culinae, de gazophrlacia, bottea, cella vinari ci oleariae, exedrae. Oiscinae, Ee id genui alia i ea. quae adeo ampla suerunt atque capacia , ut
plum , hoe est atrium Israel. Atria haec multas D in illa in selli pollent ae eonuiuari omnes primi
ste losepho, ne laici ingredi possent attium iacerdotum ; sta saetis ela, quae in eo sebant vltra mutum conspicerent: atque hic mutus habebat ite, ordines lapidum pol iterum , quorum alter alteri impositus erat, ad super omnes lapidum ordines imposuit ordinem unum lignorum ἡ edto. Atrium sacerdotum erat ali us atrio laicorum , ut saeerdotes in eo celsiores essent popu-ciri in lib. III. AO m. tia ae decima totius litae sis, ut suis temporibui multi, sacerdotum, ae Levitatum millibus dis libui possent. Similia videmui Romet in elyptis priscis
Martyrum, pontis cum ac fidelium,adeo ut Roma subterram a non tantum Vibis, sed ad cibi si miraculum. ET iN ANNO v Nogei, O alomon s) M pN- vgrass hv ita legendum cum Hebr. Septuagint. α Roman. male eigo regia habent Eul) mussT MENsis Oci AvvsJ qui nostio partim Octobii. partim Nouembri te spondet. Hebiaei enim mens bus utebamur lunatibus . nos velo solatibus. Octobit dicitur lvi a rua...i , id .st de ire, quod in Octobii de quant1i folia,
137쪽
i; Commentaria in Librum III. Tegum. Cap. VII.
lia, de depluam imbies. ita seiarius , Chald.
IEDivicavi Tu ME EAM AN Nis sει TEMJ Ad de , de septem mensibus . vi patet computanti aseeundo mense quarii anni Sal monis usque ad ensem octauum anni undi cimi eiusdem: sed Scriptura integros numeros annorum consanat, minutias omittit.
A Allegor. Radulphu, in p. rsat tibi p. in Leuit. I emplum Salomonis, inquit septem annis. ac septem mensibus, conuiucium est , quia a Chiisti aduentu usque ad eius teditum ad iudicium per septiformem Spiritus gialiam Ecdesa consiluitur, donee in fine consummetur ; idque fiet toto hoe i culo, quod septem dierum cursu peragitur,ait Euchei. se de Anguom.
C AAmon adi cat domυm suam, di domum regine. domum Iahus Libani: mox mo i 3. fabricat duas columnas, ac versu a 3 mare aeneum, ver decem luteres, ea tera ue vasa templi.
i. Omum autem suam aedificauit Salomon tredecim annis. dc ad persectum usque perduxit. a. aedificauit quoque domum saltus Libani centum cubitorum longitudinis , de quinquaginta cubitorum latitudinis . de triginta cubitorum altitudinis: & quatuor deambulacra inter columnas cedrinas : ligna quippe cedi inu exciderat in columnas. a. Et tabulatis cedrinis vestiuit totam cameram, quae quadraginta quinque columnis sustentabatur. Unus autem ordo habebat columnas quindecim, q. contra se inuicem positas. 3. 5c e regione se respicientes. aequali spatio inter columnas. a super columnas quadrangulata ligna in cunctis aequalia. 6. Et porticum columnarum fecit quinquaginta cubitorum longitudinis, ct triginta cubitorum latitudinis i 5c alteram porticum ;ni acie maioris porticus de columnas, d epist 'lia super columnas. 7. Porticum
quoque sol ij, in qua tribunal est , fecit: & texit lignis cedrinis a pauimento usque ad summitatem. 8. Et domuncula. in qua sedebatur ad iudicandum , erat in media porticu . simili opere. Domum quoque iecit filiae Pharaonis quam uxorem duxerat Salomon tali opere, quali te hanc porticum. 9. Omnia lapidibus pretiosis , qui ad normam quamdam atque mensuram tam intrinsecus quam extrinsecus serrati erant: a fundamento usque ad summitatem parietum, A extrinsecus usque ad atrium maius. io. Fundamenia autem de lapidibus pretiosis. lapidibus magnis decem siue octo cubitorum. ii. Et desuper lapides pretiosi aequalis mensurae secti erant . similiterque de cedro. I a. Et atrium maius rotundum . trium ordinum de lapidibus sectis. de unius ordinis de dolata cedro: necnon ἴc in atrio domus Domini interiori , ct in porticu domus.' i 3. Misit quoque rex Salomon , 5c tulit Hiram de Tyro, i . filium mulieris viduae de tribu Nephtali, patre Tyrio . artificem aerarium & plenum sapientia, ct intelligentia , de doctrina ad iaciendum omne opus ex aere. Qui cum venisset ad regem Salomonem. fecit omne opus eius. i . Et finxit has columnas aereas decem Rodio cubitorum altitudinis columnam unam: δοῦ linea duodecim cubitorum ambiebat columnam utramque. 16. Duo quoque capitella fecit, quae ponerentur super capita columnarum , susilia ex aere: quinque cubitorum alti luci inis capitellum unum . 3t quinque cubi solum altitudinis capitellum alterum: tr. &quas iii modum retis. ' catenarum sibi inuicem miro opere contextarum. Vtrumque capitellum columnarum fusile erat e septena versuum retiacula in capitello vim , ct septena retiacula in capitello altero. 18. Et perfecit columnas, de duos ordines per circuitum retiaculorum sngulorum , ut tegerent capitella, quae erant super summitatem , malogranatorum ., eodem modo iecit de capitello secundo. I9. Capitella autem , quae erant super capita columnarum , quasi opere liiij fabricata erant in porticu quatuor cubitorum. 2 o. Et rursum alia capitella in summitate columnarum desuper iuxta mensuram columnae contra retiacula : malogranatorum autem ducenti ordines erant in circuitu capitelli secundi. O. Et statuit duas columnas in portieu templi: cumque statuisset columnam dexteram. vocavit eum nomine Iachin : similiter erexit columnam cundam , Se vocavit nomen eius Booz. 21. Et super capita columnarum opus
in modum liiij posuit: perfectumque est opus columnarum. 23. Fecit quoque
138쪽
Commentaria in Litrum I I. Regum CapVII. i 3 s
mare fusile decem cubitorum a labio usque ad labium , rotundum in circuitu
quinque cubitorum altitudo eius. M testicula triginta cubitorum cingebat illud per circuitum. 24. Et sculptura subter labium circuibat illud decem cub. tisa i biens mare t duo ordines sculpturar um stra .uarum erant iustes. as Et stabat super duodecim boues , e quibus tres respiciebant ad Aquilonem , di ires ad Cccidentem . de tres ad Meridiem . di tres ad Orientem i ct mare super eo, desuper erat: quorum rosteriora uniuersa intrinsecus latitabant. 26. Gicssitudo aurem luteris. trium unciarum erat: labiumq; eius.quasi labium calicis, & lolium repandi liiij i duo millia batos capiebat. 27. Et fecit decem bases aeneas. qu. tuor cul, ito
tum longitudinis bases singulas, & quatuor cubitorum latitudinis, ct trium cubitorum altitudinis. 28. Et ipsum opus basium , interrasile erati & sculpturae inter iuncturas. 19. Et inter coronulas ct plectas . leones boues & cherubim ictiniuncturis similiter deluper & subter leones ct boues, quasi lora ex aere dependentia. 3o. Et quatuor rotae per basca singulaS,' axes aerei: Ac per quatuor par tes quasi humeruli subter luterem fusiles, contra se inuicem respectantes. 3I. Os quoque luteris intrini ecus erat in capitis summitate : & quod forinsecus apparebat. unius cubiti erat totum rotundum, pariterque habebat unum cubitum de dimidium: in angulis autem columnarum variae caelaturae erante δ: media intercolumnia, quadrata non rotunda. 32. Quatuor quoque rotae, quae per quatuoranstulos basis erant, cohaerebant sibi subter basim et una rota habebat altitudinis cubitum di semis. 3 3. Tales autem rotae erant . quales solent in curru fierii Raxes earum .ct radij. ct canthi .& modioli, Omnia sustia. 34. Nam & humeruli illi quattuor per singulos angulos basis unius, ex ipsa basi fusiles ct coniuncti
erant. 33. In summitate autem basis erat quaedam rotunditas dimidij cubiti .ita fabrefacta , ut luter de super possit imponi , habens caelaturas suas. variasque sculpturas ex semetipsa. 36. Sculpsit quoque in tabulatis illis quae erant ex aere. Scin angulis, cherubim , de leones. & palmas, quasi in sinititudinem hominis stantis, ut non caelata. sed apposita per circuitum viderentur. 37. In hunc π.odum fecit decem bases , susura una , ct mensura, sculpturaque consimili. 38. Fecit quoque decem luteres aeneos et quadraginta batos capiebat luter unus, eratque quattuor cubitorum singulos quoque luteres per singulas . id est, decem babes. rosuit. 39. Et constituit decem bases, quinque ad dexteram partem templi, ocquinque ad snistram : mare autem posuit ad dexteram partem templi contra Orientem ad Meridiem. o. Fecit ergo Hiram lebetes. de scutras. re hamulas, arei fecit omne opus regis Salomonis in templo Domini. qI. Columnas duas, de funiculos capitellorum super capitella columnarum duos : ct rei iacula duo,
ut operirent duos funiculos. qui erant super capita columnarum. 42. Et malo granata . quadringenta in duobus retiaculis ἰ duos Versus malogranatorum in retiaculis sngulis, ad operiendos funiculos capitellorum, qui erant super capita columnarum. .13. Et bases decem, dc luteres decem super bases. η . Et mare unum. & boues duodecim subter mare. 43. Et lebetes. dc scutras , ct hamulas: Omnia vasa , quae fecit Hiram regi Salomoni in domo Domini, de aurichalco erant. 46. In campestri resione Iordanis fudit ea rex in areillosa terra . inter Sochoth ε: Sartham. 47. posuit Salomon omnia vasa : propter multitudinem autem nimiam non erat pondus aeris. η8. Fecitque Salomon omnia vata in domo Domini: altare aureum, & mensam, super quam ponerentur panes propositionis, auream: q9. lc candelabra aurea. luinque ad dexteram. Ne quinque
ad sinistram. contra oraculum , ex auro puro : & quasi liiij sorcs. de lucernas desuper aureas :& forcipes aureos, so. ct hydrias. & suscinulas. ec phialas. εο
mortariola. 6: thuribula, de auro purissimo: ct cardines ostiorum domus interioris Sancti sanctorum, de ostiorum domus templi, ex auro erant. I. Et pe
secit omne opus quod faciebat Salomon in domo Domini, de intulit quae sanctificauerat David pater suus, argentum ερ aurum, di vasa , reposimque in thesauris domus Domini-T Oti via AvTEM sv M.AEDipioAviT SA- M LOMON TREoici M ANNis. J Tres d mox hisce tredecim- annis aedificauit Salomon. scilicet domum suam , domum filiae Pharaonis reginae,ac domum saltus Libani. ut patet vers.
λ8. has enim ues domos suisse distincto p C. elis M. III. Rrom
tet ex seq. Itaque eensent Lyran. Abul. Caietan.
Dionys Hugo. Vatabl.ct alii passim. Hae tamen
tres domus 3 Reg 9 io. & 2. Paral. 8. l. v an lut una domu , quia erant eontiguae aleon nexae , ita non tam tres domus , quam tres par.
tri vel uia membra unius eiusdemdue domus
139쪽
236 Commentaria in Librum Cap VII
esse viderentur. Sie enim palatium regis uel
Pontis eis plures in se habitatione, di quali plura palatia comprehendit. ita losephus, vitis pando,pin a & alii.
Potio sicut Dau;a domum stram regiam ae-g sea iit in Oecidentali patre montis Sion iuxta templum , se salomon suum palatium aedis auii in Orientali patie eiusdem montis Sion iuxta
templum , tum ut templum totumque montem
Sion hisee duabus domibus . qi ait duabus arcibus muniret. tum ut ex iis urbem letusalem eis subiectam defenderet , di in ossicio contineret, tum vi nesse templum adite, Deoque litate tisaeli fieate posset. TR sos et M AN Ni ,3 Pluribus annis, ideoque tardius aedificata est regia quam templum, hoe enim septem annis pei sectum suit , ut dicium est e.6.37. Causa fuit prima . deuoto di seruor Salomonis urgentis Opus templi, quasi domus Dei .seeunda quia ad templi fabricationem materiam Omnem di sumptus iam ante praeparauerat David; tertia . quia populus sabricam templi ardentius iuuit de pio mouit. Ita Ioseph. Adde,
Salomonem his tredecim annis tres domos aedi.
se asse. scilicet suam, reginae I saltus Libani. ita Abul.
Lia Ni J Etat haec domus ad elegantiam, moen talem de te creationem comparata. Sed cur
Setiti, saliis fue silua ribam Resp. prim O.quia in loeo sylvolo montis Sion ae innat Libani ar- libui re vii ldariis cincta. Namssem propite dicitur densior sylva &.nuta , quod ibi albo res saltant, in quo aestiuare de pasci peetides solent ait Valla lib. . unde a. Paralipom. s. a s. v binos habemus , t semis ea scuta rex in armam n- raris , quia erat consitum nemore; Hebr. de Septuag. habent. φ uir sitit in damos Irti, Libani. In hae enim domo Salomon leposuit arma militaria, ibique erat eius armamentarium. Seeundo, quia domus hare constructa erat ex lignis Libani. ita A len. de Setarius. Tertio, quia suis ne- motibus, an cenitate. uitiditate, umbra speetem Libani referebat. Quarto . quia multitudine columnarum cedrinarum cedros Libani imita batur. Ita Theodotet. Quinto, quia ex ea prospici poterat Libanus . eiusque aura ad frigus
tempore aestiuo eaptari ci excipi. Ita Arias. Vnde Iosephu, I Chald. eam vocant domum refrigerii. Perperam ergo Guillelmui Tyri Episi eo pu, lib. is. Belli saeti citi sit hane domum di ci uotis Labani, quod in monte Libano foret aedis ea ia. Sita enim erat in ieiusalem de in monte
bani institiὰ , siue sub se habebat haee quatuor deambulacra, ita videlicet ut infit ne in longurii
porrecti essent ties ordines columnarum intel-cepti inter duos patietes domus e inde enim spatii, intermediis necessatio exurgebant quatuor deambulaeta. Quisque autem columnarum ordo habebat quindeeim eo lumnas in longum , aequaliter ex aduerso columnarum aliorum duo Him ordinum dispostas, ita ut inter
tres columnarum ordines duo essent ambula era , atque tertium sor et inter unum columna rum ordinem ac parietem domus ex uno laicro, A quartum ver 5 inter alium columnarum ot- ainem de patietem ex altero a ducisoque latet e. Quare lixe ambulacra tam longa erant, quam erat ipsa domus. vide Abulcia. quaest. a. d. sm,
uidelicet ut longitudo porticus huius annictet tur latitudini domus fallus Libani quet etiam erat quinquaginta cubitorum : latitudo vero porticus annecteretur longitudini domus eius-B dem transueria me unde sebat ut domus centum cubitoium longitudinis, additis hisce 3 o. cubilis latitudinis porticus, euaderet longa i 3o.cu
lo Ras post Ticvs.3 q. d. Salomon in facis, id
est, ante hanc porticum maiorem adhaeremem
domui saltus mat enim pollicus hae domus ipsus quas introitu, A vestibulum) seeit aliam
minorem pollicum, ad in Motis porticus proportiona iam gradationem , decus di ornamen
Poaricu M uvo in E solii ira QVA TRisv vixi, NAh asT rhca T.J Est hae te ilia pollicus, non vestibularis , sed iudiciaria, ideo itie noti domui saltus Libani annexa, uti duae pilotes iam dictae. sed separata . de per se consistens, non longὸ ia-n en ab aliis duabus, ct a domo saltus Libani C dissita. Haec porticus vocat ut Ioth, quia in ea erat solium Salomonis legale de iudicialium. statiss
iat solium siue thronus Salomonis iam dictus, iuxta quem , de circa quem humiliores eranti litoni siue sedes, in quibus sedebant eonssalii de principes eum Salomone iudicar uti . quas eius agello te se ex quibus omnibus consabatur iudiciale tribunal pluribu , iudi eum sedibus constans , quod domuncula quadam claudebatur, di quas tegebatur, ut assessores eum Salomone de re quapiam inter se secreto consultatuit, vel sententiam di statuti, semoti essent a litigantibus, ct a populo, qui circumcirca in porticu ambulabat . vel ad iudicium veniebat. Quare do-
D muneula haee suit m nor quaedam aedicula, compacta ex cedro, & undecumque lausa , vi contineret soluiti legem eum sui, eonfli aliis ; ha bens tamen suum ostium , per quod litigantes
alijque us suum vel gratiam quampiam posti
lantes ad solium teg s acetaetcnt, de ab eo uelius τel giat iam sagitare ut di impetrarent. H beni etiam sine uia, plures, ut iis apertis tex sententiam pronuntians, vel ius dicens, aut quid aliud promulgant a toto populo videli de ali iii posset. Frat enim hoe quali praetorium Salomi nis. Ita Lyran Dion. Salianus de Pineda lib. . de Rebus Salom .e. 7. Do Muti palatium) Qvo E FECiT Fixi EPHARAONi,2 quasi ptiae aliae suae uxori de regina:
140쪽
Commentaria in Librum III. Regum. Cap. VII. 137
vxM. s. OMNιΑ LApiolaus palletiosi,J se iacit sacta erant e marmore, vel palio,vel Diphyreiico.velophile, siue sit pentino, dec. Dimis enim preti sum fuisset in domo iam vana omnia ex gem mὲs cil cet ex smaragdis, carbunculis, adaman i- bus , de e. fabricare. Ivis ergo pretiosas vocisturhie marmor pretiosum.
Eet axet iNfEcvs cmale quidam legunt, in arim cub) vs Qva AD ATκivia MAiv,J Hinc pater praeter tres pollicui iam dictis fuisse in domibus hisce Salomonis atrium maius, de quo v.
Nas coLvMNAM v NAM.J intellige quoad stipitem siue scapum columnae: nam a. Patalip 3.i s. diditur quaelibet columna fuisse 3 s. ei bii rum , scilicet addendo quoque a L. nutando quantitatem basis, capitis de coronae qua in apuce ornabatur. ita Abul. Lyian. ci Caiet. velum hie in iusta architecturae proportione non possunt a se de te ad tantam ahituuirum , ut ips etlumnae pera aqu4ntur. Quare mel. us alii tespondent quod , itaque columna simul iuncta etat 3 s.cub torum : lieet enim v niuersim enset 35. ccbito lum nam bi, octod. cim faciunt 36. tamen in vitaque medius cubitus insertus elat suo capitello , in eoque absconditus nori
apparibat. Ita Vatabl. & Ribo a lib. a. de Tem-Ia. porticus enim ex eodem lapide pretioso s- B plo c. ia Tenio,ct ei isti illime, vilalpandu, ue marmore factae videntur, ex quo ipsa domus, Vt hie locus insinuat. vasti. i. si M LiΤεRQvε DE csDROJ q. d. Cedes ad hibitur ad fabricam domo tum Salomonis aequali mensura s.ctae ad aptatae sunt, sicut secti erant lapides pretios earumdem.
bu, Salomonis iam dicti, velis a subaudi sa-
q. d. sicut Salomon in atrio templi toteliori id est in atrio sacerdotum, feeit mutum habentem tres ordines lapidum sectorum , di unum lib. s. cap. s. ct ex eo Salianus, iespondent f sulas columnas cum baia sua sutile si ptim cim cubitorum cum dimidio , se tu a plintho quae absoluit decimum octauum Scelusioni autem plinthi causa fuit, quod reliqua columnaeum sua bas caua solet , quam propterea Opot tuit luper solidam plinthum inniti. ideoq. e uor sma columna plinthum fundi , pili, thus cnimi st .ltima pals balis. quae spiris i tibiacit. iia dcta quod M. B., id est laterem, forma sua reptae sentet unde ct Gali cὸ vocantivi sim beὶ plinthus enim tu exaequata latitudine velut tabula.
Vnde ise apud Vi tu uiuin lib. 3. cap. a. ipiratumpi nihides. suiu plinthi basutii. Plinthus ergo,idist ima piis basum hic non eomputatur, quia de dolata eedro, ut hoc muro separaret atrium C hanc architectus prudenter solidam fundere , intelius sacerdotum ab atrio exteriori lateo rum , uti dictum est cap. 6. 36. se pioisus idem fecit in atriti domotum a se adificatarum, de in porticu. Dieeir Ait Ium sacerdotum aequὸ ae lateo rum, erat quadratum, ut dix; cap. 6. 36. quomodo ergo hie dieitur totundum Rei p. Erat quadratum eonfiam septenis areis quadiatis ι dicitur tamen rotundum, quia circumcirca cinctum
et attribus ordinibus lapidum iam dicti, . una de pro res Am Hebr. sab b, id est eti-
tali, ut patet ex Hebraeo , Chald . de Septuag. mater velo eius suit ex itibu Dan, ut dicitur a.
Dices , quomodo ergo pater Hiram dieitursu se Tytiui i Resp. Hiram gente erat Iuda , .ptita Nephthalita : sed habitatione de exere tio ars, erat Tyrius. Tyia enim habitabat, ibique
a tem affabre laborandi didicerat de exercuerat. Ita s. Hic ton. Hebiaei. Lyran. Caietanus de alii. Sie S. Paulus vocatur Tha resis, quia Thais elatnatui ct educatus, cdm gente de genere essct
Booet de lae hin. Ha duae columnae templi su ec inam λω.Regum luit. vi totum opus columnae, quae caua erat firmius sustentaret de continet et i xttaque isti uteolumna simul iuncta erat 3 s.cub torum seclusa plintho. quia quaelibet crat alta septemdecimetib tos cum dimidio, hos enim duplica , de habebis 3 s. cubitos.
BAT cOLvMNAM v TRAMQvs.J Hebr. D filum Διι ira tuorum ιθιῶλι ι. umnam Mundam: s secundam, ergo de primam et erant enim haeduae columnae omnino aequales de pares. Per a. mam, vel, ut Hcbr. est, sitam, intellige mensu tame filo enim mensuramus telum erasItiem. q. d. columna hae in ambitu de classilie habebunt mensuram duodecim cubitotum: Lua ergo notat periphetiam . siue eitcumse entiam. iam Vitalpandus, de ex eoSalianus volunt non unam , sed viramque eolumnam simul iunctamo habuisse hane duodecim eubitorum mens tam .ita ut dimIdia pals lineae siue fili i 1.eubito.
rum ambiret unam colurenam . altera pati fili alteram e se ut una columna fuerit crassa sex cubitos, de totidem altera, ae consequenter vita
que simul et assa fuerit ia . cubito, et hoc enim exitii symmetria de proportio, ut cum quaelibet columna esset alta i8.eubitis, crassa non eis in si sex cubilis: altitudo enim est inpla ad classitiem. Vetum unamquamque columnam erassam
remias e. sa .a i .ubi columna, has a Chaldaeis I rusalem vastantibu , abductas describens ait r ait a data tim is ueram ι iri bai ram, scilicet