장음표시 사용
151쪽
1 8 Commentaria in librum III. Regum. Cap. VIII
in Sion 2.Reg 6. sed maior suit pompa Salomo, Anis, quam Dauidis. ET TABsRNA cvivn sos Distin J scilicet sa-bricatum a Moyse hoc enim pro pii ἡ dicit uis r-Ari . tia Iosephus, Ribita. Abulent. Selatius, Vila b. Saneher de alii. licet Salianus de Emma nuci Sa intelligant tabernaculum quod Dauid fabricatat areae sceditis in Sion. Nam tabernaculum Moysi non erat in Sion sed in Gabaon. Velum non es dubium illud ex Gabaon suis ea salomone transsatum in Sion, indeque intemplum. Adde virumque tabernaculum tam Moγsis quam Dauidis . a Salomone suisse translatum in templum , pei inde ae extera Cmnia vasa iaci a a Moyse fabricata. praesertim altaria in id plum ita sata sunt, id est in tabulatum templi, idque pili lenit eoostio, ne scilicet alibi quam in templo, Dei cultus celebraret ut , ita- Aque ea ueretur periculum sui eis ilionis Nidololatitae, ait Caietan.
cum dimidio dumtaxat, velatent, absque suis
' TABvi Lapio EAEJ Hae de te assatim dixi He-bi. v. v η I s. NEavLA iMPLx vir Dotivra Dotii Ni J Nebula enim Deir, se suamque gloriam reptae sentabat de limul uelabat. Caligo enim Dei latis est velamentum, aque ae sacramentum. gignificat Cenim eam hominibus esse inuisibilem de inae
reuerentiam diuinae maiestatis se ostendenti, per nebulam; tum quia nebula haec sensibilior οὐ sendebat oculos lacerdotum, eorumque actum obtund bat de hebetabat. ita Caietan.
ti via Dotii Ni J Nebulam vocat gloriam Domini, quia ipse erat index de symbolum gloiiae Domini, ut dixi: ideoque eiat lucida de splendida. ira Caician. Nebula hae e. inquit. ct nebula, de caligo I gloria Domini appellatur. Ex quibus nominibus colligitur, quod erat nebula per modum caliginis lucidet de ratione lucis appellatur gloria, seu potius honor Domini;ratio. Dite vero tot mae appellatur caligo; ratione autem materiae, nebula et erant enim velut vapores nebulosae caliginis cum splendore , de propterea sensibiliter osse indebant oculos sacerdotum ministiantium in alia ii. vixi. H. Do*iNvs Dixi T, VT HABiTARxτ iNNEa via 1, J Dixit hoe Leu. i 6.i 3 .vbi iubet Deus poniis et Ut non nisi iliniis eando ingi ediatur san- Oum sancto tum, idque ad hoc, ut vapor I rebula thrmiamatis operiat propitiatori alia, ac Deum in eo res dentem; ne si pontifex cum videat, fulgore de terrore diuinitatis exanimeturdi metiatur. idem dixit Psal. io 3. 3. ponis nu-lem am tuum. Et Psal. i 7. i c. od οβιρ δειρι eius. Et v. ia. posuit tenetra, Iutistitam titim.
Hi ne Diu, Moysi de Hebi s loquebatur per
caliginem. Exodi 24. I 6. De ut . . . de S.
Fin Missi Muti sol ivra TvvM J Hebr. - visis. ii iiii tira ed solium itium. Ossicium templi, ait Caietanus, manis statur esse, non praestre Deo habitationem, sed piabere hominibus dirictionem mentis eorum, ad solium diuinum sempit cinum, quod in caelis cur ad diligendos squi dem homines in Deum , qui et eauit caelo, de 'terram, regitque uniuersum, cinctum est tem
holocausorum. Stetit ergo inter altate ' populum a tiibus lateribus eii eum sulum. Additur 1. Patal. 6. i 3. eum setisse in suggesto aerio, ibidem pro persona regis collocato, ut videretur ab uniuerso populo, in coNsPE Tv Hebr. Iione ter ) sc CL ssi lueRAEL J faelem squidem vel sus altare ad sanctualium ad oecidentem habens in qua etiam plaga erant sacerdotes ac Levitae) populus autem per tres alias plagas Orientis, Metidiei, de Septemtrionis erat. Sie enim incepit Aeete quod iaciendum ab alii, in hae subiuncta oratione docuiti videlicet quod uersa facie ad templum preces Deo sui e
Potio Salomon orationem hane sudit quasi res Iliae lis, idi oque diadema gerebat in capite. Vnde Chald. Cantic. 3. veis a r.e hin per ferculum Salomonis intellexisset eius templum, pro eo quod Noste i. Sepi uag. de Hebr. habent : E. Ir dimini cr i a re fila Sion, ν I m satiraonem iis diad ma e, dic. s e vetiit: utianda vanor SalimonN v. visa eret d Iuliisvim domussancitia ν , praeiau, O in fortitoine se ait: Ea dici ni vi
I ait: titiam puli her es camus h ael qua epuletis lant principes congruationis G svi m , habitantes in .smilis : qtita ipsi semper illuminam ρε- pultim Amtis Is a I. Ede. Videant hie reges de principes miram pietatem Salomonis, eum ipse lex quali saeeidos de pontifex templum a se sublieaium Deo dicat di consecrat i aes ip-plicat, ut Deus Orantium in eo preces exaudiat , totique populo benedicit . ideoque a
Deo exauditur, ae miraculosa caligine de igne de caelo in victimas delapso decoratur. Imitentur eum plincipes, de similitet a Deo benedi-
ET ExpAND1T MANus sv AsiN cxxv M J qexitque genua. ut dicitur a Paralps.veis .i 3. ut hoc gestu testat ei ut te vetentiam de deuoli nem suam erga Deum Deique templum ; ac populum ad eamdem exemplo suo incitaret
Salomonem imitati sunt primi Christiani , quis exis genibus de eleuatis in caelum manibus orabant, cuius ceremoniae uatias eausas ex Patribui recensui a. Timoth. 2.3.ad illa: Letiames p
summi. vastissimi de ea pacissimi exii ) etsi chrg
tificQvAM RDi FicAvid non capiet te. Deus enim
152쪽
Commentaria in f brum m. Dium. Cap. I L i ue
him est immensus, ideoque est ubique .s om- Ania implet, ae vitta omnia per immensa vacui
spatia extenditur ideoque mille milliones infinitos nouorum mundo ium in iis create potest. Idem dixe e philosophi, unde Aratus: Iunii 1 quid um M Ud 4 titiis omma II a. Et A schylui apud Clement. Alexandrinum libro s. Stromatum.
E RiT NOMEN NpvM is i) q. d. in domo mea ero praesens. ibi colar,illie te pondebo, illie pietes exaudiam, operabor milabilia, de gloriam meam ostendam. Hine rursum : Nomen meumem ibi, id est ipsum ex nomine meo vocabitur, sιι lam Domini, iuxta illud r Amas mea, domu, μ
quis vocatus ad templum ut iuret, ibidem iuraxit se non peccasse in proximum, nee rem eius abstulisse vel laetisse. q.d. Salomon: O Domine oro de supplico, ut in templo hoc ostendas votitatem vel falsitatem iuramenti .ut videlicet peierantem in templo puniat quas saetilegum de pro sanantem domum tuam,ut omnibus pateat, quanta religio de leuerentia templo tuo de a-tur, quamque in eo tu sis pia iis, de virtutem tuam si ii italem ostendas. ita enim phiasis hete explicatur 1. Patal.6. v. ar. de 13. ita Abul. sieolim sui pecti de aliquo et imine dueebantur ad orato itum s.stephani, ut ibi iuramento se purgarentinam si salsum iurabant,illico a Deo puniebantur , cuius rei exempla teceniet s. Aug. lib. 11.de Civit. eap. 8. Idem sebat peierantibus in templo s. Maii ini ad eius reliquias, uti narrat Gregor.Tuton. lib. 8 .cap.r6.CvNcTA DE vor Arici perperam nonnulli legunt toralis p T iMPREc ArioJ Hebr. Omnia oratis c supplicario qua faeia uerit a quocumque homine, in templo. d. e. sie de Septuag. ae Chald. Denstar a enim est oratio de voti nuncupatio Iliaee vox olim fuit in usu . uti ex Apuleio ad Cicerone ostendi Prou ro. as. ad illa:Ruinae' hs-mmi Laetat . vel, ut legunt Beda, Lyran.1 alii isti rame Ianotis. I retaris vero idem est quod pietatio : ponitur enim nomen compostum pio simplici: minus genuin3 4rgo per eam accipit anathematis-
id est i s qui, aerem animi dolorem senserit,
eumque oratione eoram te effuderit in templo, tu exaudies de ab eo liberabis eum.
tivra nANc J q. d. domus haec vocatur domus
ricins iunici uti soκvMJ id est, ius ei, dices di facies, ulciscendo iniurias eis factas, ipsosque libet ando ab oppressolibui iniusti, de
τε tiptii J q. d. si Iudaei extra Iudaeam apud crevit in Id. III. R etum.
gentes constituri te orauerint faciem suam con Letientes ad te: tam suam, puta ad lorusalem cie templum. Sie Daniel cap. s. io. in Euhione ιaptiuus ιontra hri se ι siti, i Gonni in Eust, δε- ni t nua ua. Et psaltes psal. 33. va .iano i is , inquit exsulae manu, et bilis San. a. id est versus templum sanctum. Quin&Turcae hodie in sui, Moschais oranies superstitios conuertunt se ad Meti diem , ut te spiciant vel lus Mechani& suum Maho metem ibi sepultum. DAtiis Misastico RDiAM CORAM E is 4 Hebr. vias. so: Dabo tot in miserico Iuti. q. d. Conciliabis i is gi i iam apud hoste , ut ab eis miseli id iam consequantur, ae misericorditer tractentui de libe
RAτJ Notent hoe nobiles delicatuli di gloriosuli, qui orant uno genu in tetra fixo , alteio eleuato quali pugnaturi eum Deo. ni coneedai quod petunt. Rex regum Salomon orans ecce vitumque flexit genu civitasque manus in caelum expatidit, otque hoe gestu supplex petilitit toto tempore prolixae orationis suae r Et nos viles paupetesque homunculi dedignabimur virumque genu sectere, ut xno supplicare Dco, altero miliati eidem videamur BENE Dixi T otitii EccL sim is RAE J q. d. vi M. s. ng precatus in toti ccerui, sue conuentui populi lilaei.
τε s Douiso J q. d. sit Dominus iugitet memor huius orationis meae, quam ad eum pro suturis posterii saeculisque effudi. tia Hi abi.
TRA EsT AEsuvll Eo J q. d. Non est alius Deus piatet eum, sed ipse utili, ad solus est Deus ve
si evet x et non ip J subaudi, sicilis, ut ita via, ei. quoque faciatis in posterum, ut peii celo coide
Dcum ametis, eiusque mandata , iueisa eust diatis. Additur 1. Paral. s. i. Nam igitur isn- Iurge Domine Deus in rerutim ruam. ra arcasMilitia nil tum ut scilicet super alcam te iidcias te-
quiescas in templo hoe ά me tibi fabrieato. voeat Artam forti ad is, quia per eam Deus letuchuntem de Chananaeam duee Iosue sortiter ex pugnauit. Pergit Paralip. sal orires itis Domine Dem initian ursa tem , ut undique snt cani de salui. ac salute quas veste ei te umquaque in duantui cingauiur,ut eam quoque aliis, pia scrtim late impertili valeant rDιmine Detia ne xerteris fatiem chri t. q. d. Ne meat, puta Salomonis. qui sum tuus christus, id est rex Israel satevia ius de cieatus, preces iam recen stas. o D mine, a taetras, sed exaudias de adimpleas: stim tum adhibet concludens: Mim ato mi eritori
rara Hebr. thori id est pleratum Datitas r-Mi iri. q. d. Concede mihi quod peto propter merita Dauidis patiis mei, qui suit vir pietatum de misericordia tum , tam actiuὸ quam passiuὰ, quia opera misericordiae multa ad prae lata in Saulem caeterosque istaelitas exhibuit, ideoque, te illim a te Domine magnam misciteordiam
de gratiam consecutus est. Potio Deum exaudisse orationem Salomoni, patebit ea p. sequenti v. a. a. Nota hic. Deum
magis exaudire orationes quae in templo quasi
153쪽
uo Commentaria in librum III. Reyum. Cap. VIV.
in domo sua sunt, qu m quae alibi ob eaulas A lemnItate ter in anno, scilicet in Paschate. 'n-
cAs qua pro paee, id est talute di felicitate sua a populi tam obtenta quam deinceps obtinenda offerebantur iuxta te em Leuit. Eoura vi.
' ii Micci, J vide hae iursum Salomonis pietatem & magnificentiam in cultu Dei.
illo die dedieationi, templi Salomon per pontificem di sacerdotes dedicauit mediam patiem atrii sacerdotum, quae erat ante Sanctum, ut in nea multa eligerentur alta ita ad tot millia victimarum in eis offerenda. Vnum enim aliate a Deo praesetis tuin Exodia7.v. i.omnia hae ea pete non poterat. Quale necessitas praesens excusauit Salomonem a peccato, ut non faceret contra Dei legem vetantem erigi aliud aliare, praeserrim quia simul osse iebat in altati a Deo praesei isto victima, tot quot illud capere poterat, caeteras vel O obtulit in altatibus iuxta illud in attici sacerdotum a se eiectis: unde tune totum atrium saeerdotum,vel potius dimidia eius pars erat quasi unum altate. ita Abul. Deinceps vero Salomon in templo hoe quotidie saetiscia obtulit ; sed plura di maloii so-
BvI, ET PTEM DiravsJ Pliores septem dies fuere dedicationis templi posteriores septem seni tabernaculorum. Ita Abul. Caiet. &alii. Denique in hae dedieatione Levita de Cantores ac i 2 o sacerdotes eoncinebant tarn voce, quam tubis umbalis organis,citharis .psa teliis, exietis', muticis insitu metis personabant vi dicitur a. parat s. i a. Fabulantur Rabbini eo tem pore potia, templi sponte suille elausas, cumque cantaretur psalmus i 3i . sponte apertas. Mi-taeula vero quae tune contigerunt suere, quod Deus igne caelesti onant a victimas consumpse iit,& suam maiestate octenderit in nube splendidati si otiosa. Audi a pata p.7. i. cimitam pses et Salomon fantim pretes. i'nu A cenat ri titi. diti 1 ir hol tostis Ovictimas: γ mai J , D mini impora r Amtim. Nee poterant sacerdotes nuυδ remplum Domini. o quod implesti m AasDantivi remplum Domini. S d cr amn , siti, ista Io δι ad se nil remunem c gloriam Domin sup/ν Amaadiro ιρ ruentes proni in terram luper pauimentum ἔ/arum lapis. ad uertinι. l Iaaerunt Domi me uoniam bentis duoniam infamiam Memordia eius
D Eus apparet Salomoni. promittitque ei thronum aeternoms in lege sua ambules,
autem, minatur ei regni templi ue exterminium. Mox v. t o. Salomon ostiert Hiram regi Tari 2 O. Euitates : inde v. 17. aediscat munitque varias urbes . ac omnes Chananaeos reliquos i facit tributarios. Denique v. 26. classem mittit in obici quae i eri qeto. talenta.
I. UActum est autem cum perfecisset Salomon aedificium domus Domini.&zdisicium regis. & omne quod optauerat de voluerat facere, Σ. apparuit ei Dominus secundo, sicut apparuerat ei in Gabaon. 3. Dixitque Dominus ad eum: Exaudivi orationem tuam Sc deprecationem tuam, quam deprecatus es c ram me: sanctificaui domum hanc, quam aedificasti. ut ponerem nomen meum ibi in sempiternum. R erunt oculi mei & cor meum ibi cunctis diebus. a. Tu quoque si ambulaueris coram me, sicut ambulauit pater tuus, in simplicitate cordis.& in aequitate:&feceris omnia quaepiaecepi tibi, R legitima mea. A iu-
dicia mea seruaueris. 3. ponam thronum regni tui super Israel in sempiternum, scut locutus sum David patri tuo, dicens : Non auferetur vir de genere tuo de
solio Israel. 6. Si autem auersione aversi fueritis vos de si ij vestri. non sequentes me, nec custodientes mandata mea. & ceremonias meas, quas proposui vobis. sed abieritis & colueritis deos alienos, ct adoraueritis eos : τ. auferam Israel desuperficie terrae, quam dedi eis:& templum quod sanctificaui nomini meo, proiiciam a conspectu meo. eritque Israel in prouerbium.& in sabulam cunctis p pulis. 8. Et domus haec erit in exemplum: omnis qui transierit per eam stupebit, ct si ilabit. R dicet . Quare secit Dominus sic terrae huic, & domui huic ε9. Et respondebunt: Quia dereliquerunt Dominum Deum suum, qui eduxit patres eorum de Terra AEgypti. R secuti sunt deos alienos. & adorauerunt eos, ct coluerunt eos: idcirco induxit Dominus super eos omne malum hoc. Io. Expletis autem annis viginti postquam aedificauerat Salomon duas domos, id est. domum David. rc domum regis. ii. Hiram rege Tyri praebente salomoni li-
154쪽
Commentaria in urum III. Regum. Cap. IX. is igna cedrina ct abiegna, Scaurum iuxta omne quod opus habuerat) tunc dedit Sa lomon Hiram viginti oppida in Terra Galilaeae. ia. Et egressus est Hi iam de
Tyro, ut videret oppi es a quae dederat ei Salomon, & non placuerunt ei. I 3. Rait: Ilaeccine sunt ciuitates,quas destisti mihi frater Et appellauit eas Terram chabui, usque in diem hanc. in . Misit quoque Hiram ad regem Salomonem centum viginti talenta auri. 13. Hae est summa expensarum, quam obtulit rex Salomon ad aedis eandam domum Domini a domum suam. ' Mello. & murum Ierusalem, ct Hese , Mageddo. & Gazer. 16. Pharao rex Egypti ascendit. & cepit Gazer, succenditque eam igni r& Chananaeum, qui habitabat in ciuitate, intersccit. A dedit eam in dotem saliae suae uxori Salomonis. II. Edis cauit. ergo Salomon Gaaer, a Bethoion inferiorem, i 8. & Baalath, ct Palmiram in a erra solitudinis. I9. Et omnes vicos, qui ad se pertinebant. R erant absque muro muni. uit, &ciuitates curruum& ciuitates equitum, A quodcumque ei placuit ut is caret in Ierusalem, ct in Libano, ct in omni terra potestatis suae. 1 o. Vni uerosum populum . qui remant erat de Amorrhaeis,& Hethaeis.& Pherezae s. ' Heuxis, a Iebusaeis, qui non sunt dest ijs lsrael: et t. horum silio, , qui remanserant in terra. quos scilicet non potuerant si j lsrael exterminarer iacit Salomon tributarios. usque in diem hanc. . . De filiis autem ista et non constituit Salomon seruire quemquam . sed erant viri bellatores, & ministri eius, ct principes. R duces. a praesecti curruum & equorum. Σ3. Erant autem principes super omnia ope Salomonis praepositi quingenti quinquaginta , qui habebant subiectum populum.& statutis operibus imperabant. Ση. Filia autem Pharaonis ascendit cie ciuitate David in domum suana, quam aedis cauerat ei Salomon: tunc aedis cauit Mello. Σ3. Offerebat quoque Salomon tribus vicibus per annos singulos holocausta, de paciscas victimas, super altare quod aedis ea uerat Domino . & adolebat thymiama coram Domino: perfectumque est templum. Σ6. Classem quoque secit rex Salomon in Asiongaber. quae est iuxta Ailath in littore Maris rubri, in Terra idum . 1 . Misitque Hiram in classe illa seruos suos viros nauticos ct gnaros maris, cum servis Salomonis. 18. in i cum venissent in Ophir, sumptum inde aurum quadringentorum viginti talentorum, detulerunt ad regem Salom
seilicet apparuit ei nocte, ut dicitur a. Paral. 7. ia. insomnis rite enim ei apparuerat in Gabaon
τὴ κNu Ma quamdiu sciliret templum erit de lubsisset vocabitur domus Domini ibique ego me meamque praesentiam, gratiam de gloriam o- .
cv Neris Dis Eus)q.d. Conticiam oculos in do. Binum meam, ipsaque ei it mihi chaia, eoidi I
τAeta Hibi. Diam , id est in in tu irai , Cha d. in υ mare; septuag. in sanctitare coRDis, ret i, Ain ir et a J Hebr id est in Mitti e. hoe est, si integio, uero, sancto de isecto corde mihi seruieris, ut totum cor mihi ii adat, nee illud diuida, ut eius partem unam mihi, alteram idolis do. 'eupiditatibus tradas.
Deus enim totum cor, totumque amorem no
situm poscit iuxta illud : Diluti Dominum D tim
eae leto te de tuo, O ex rata anima tha, G re tota
Iotitiaint tua. Deut. c. s. xide ibi dicta. Vnde explicari, subdit:
otia errones de vagos, ct templum eorum ex
eisum. se de Chiistianos ad haeresim aliaqueseelera dilibentes Deus septiis puniuit . di et
iamnum punit excidio gentis de regni ae templa de monastella succendi euenique sinit. Exstilletis AvTEM ANNis via NT ab in-va s. imehoata templi fabiica, puta anno 24. regni Sa
tradiderii Hiram regi Tyri gentili 3 Res p. illum
licite non potuisse illas in memum abalienare, ut Aeetet tetram Phoenicum, quia in ut iam meis ei Isaesit , eontia legem Dei. qui illa, Maassignatat de dederat. Ruisum Hiiam Galila ho, perii axisset ad sua idola ac gentis sinum. Quare non tiadidit Hiramo ab olutum plonumque earum dominium, sed tantum usum fructum, ut sei licet Hiram ex eis redditus de iura, quae salomon percipere solebat, reeipseret, donee expensas sua, pio Salomone factas
155쪽
1 11 Commentaria in librum III. Regum C IX.
eompensaret; vel tenὸ usque ad vitam, vi eo A vel possis tune legem non obligasse , eo quod mortuo redirent ad regnum di reges Issia diis. ita tune cessa et omne
Abulen . Seratius, Salianus & alii
G Phoenicum lingua, ait Iosephus lib. s. e. s significat ηοn placem , vile, displieens. ita Abulent. Caietan. & alii: Hebraeorum vero lingua thesel significat i tris, inde ch significat terram te ιem de litto iam . quae gradientes remoratur, eis q. quasi compedes .inijeit, ut vix progredi queant. ita R. David, Vatabl. de Pagnin. Post et quoque thabul per metathe an deduci M. id est ea nis. q. d. terra cama , vilis de thurea instar canis; unde Iosephus ait Hi tam noluisse has urbes acceptare,itaq; eas man
HE 2ER . &e.J q. d. Haee e si caula vel materia tot expetasarum ad iumptuum, quos secit Salomoti ; nimirum sabiica thmpli, domus tuae, Mello . dee. In his enim fabricis maximas expensas fecit . de aetatium suum opulentissimum exhausit. Hebr. enim est: Her vi mi, i ii id est haec est ratio de eausa tributi tanti. quod
Salomon populo indixit ob quod populus
murmurauit, de a Roboan ad Ieroboam defecti nimirum , ut ex eo fabricaret templum de tot urbes. Fabrica enim opes etiam regias ac maximas exhaurit. Ita vatabl.Setarius. Sanclicet
Israeli a Chananaeis, ne scilicet ipsi Hebra os ad sua idola sint licerent: iam inim erant omnino a Dau de di Salomone suppiissi, ut id faecieti capita leuare non audetent. Rursum metuere rotetat salomon, ne, ii ipse omnes Chananaeos oecidet ei, Philisthini, aliaque gen- .ies. iii , indictam simili modo omnes Iudaeos apud se degentes liueidatet .imo ipsi bellum mouerent. Adde, legem iubentem occidi Chananaeos maxime peltinuisse ad Chananaos , qui tempore Iosue vivebant de deinceps , elim expugnanda de possidenda erat telia , ut indieatur hoc vel su. ita Ca eian. de alii. Cia, sti ino in E F sciet REx sA NON .d vi , . pii eda censet Salomonem hane classem instiu-diisse initio regni, ad colligendum autum prosa bile a templi. Vel sim hoe abunde iam ant)compararat David: unde Sal anus Opinatur lysum hane elassem adornasse post labiicam templi anno regni sui a . idque eolligit ex vers. ι o. quod intellige de elassibus posterioribus .dc ina lolii es. Nam ante sabiicam templi pro cius aequὸ at palatio tum urbiumque aedificandarum immani 1 umptu eum hanc elassem instiuxisse ad .
autum comparandum , liquci ex cap. io. ra.
bi dicitur Salomoti ex ligni, thrinis allaiis ex Ophii se isse sulcia domus Donum do domus
ees, utpote accolae maris, in alte nautica de o uigatione omni aeuo apud omnes gentes sucie celebres de alii. . Posset secundo, cum septuag. verti et Haec celetolo. si semesa ius,stitionis ii quam scilicet Salomon Qui cu M vENis ENT IN OPHi R , svM- vii . a. suo opes tantasii te ilibuta distribuit α expen- C PTu ui NDE AvRvM Qv ADRiNGENTORura vidit Isumma vin aram , sit summa rerum, in ciNT 1 TALENTOR vM , DETVLERvNT AD RE-
quas expensae sunt factae nimirum fabrica tem pli citot vibium. Nam alioqui proprie nulla summa ilibutotum vel opum Salomonis hie
lomoni, dederat ei dotem. In dotem ergo, id est in augmentum dotis. Vnde Hebr. habente D - stillathim ; Septuag. sm , id est mi ita . scilicet munera, hoe est, risi ei dens, ut vertit Chald. vixi is . ET PALMi RAMI Hebr. A: Septuag. Nam id est pisi a. videtur ergo urbs hae dicta PaI- , a palmarum eopia, de palmetis ibidem abundantibus ait S. Hielon in Ezech. cap. 7. &43 sita erat trans Iordanem in limbus I irael pertinebatque ad dimidiam tribum Manasse, di stans 1 Damasco 27. millibus patruum. aedili cauit eam ergo Salomon ibidem tamquam in extremo impeiij sui limite , & validi stimis moenibus cinxit: postea ab Hadriano Imper. restaurata dicta silii Hadrianopolis. Ab hac vi celebri tota legio de solitudo vicina dicta est Palmite .
vide Adrielio m. pag.92. num .73. FLCiT SALOMON TRivvTARios, J scilicet Chananaeos omnes , qui residui erant in Iudaea. duos Hebraei non potuerant exterminare.ὶς res, an peccarit hie salomon nam Deus iusserat omnes Chananaeos oeeidi. Res p. Abulent. non peccasse quia nec David pater eius illos oc-eidetat: unde vel Deum in lege sua dispensasse.
GEM SALOMONEM J Quaeres .iquae ct ubi sit c , iophir. Nonnulli putant suisse Angolam , in qua liunt Sihiopis , qui in mancipia adducti sunt Salomoni, vii de hodie inde adducuntur in Hispaniam. Alii censent fuisse Malacam, alij falam alii cum Eugubino imam Pelliam, alij
Duae sententiae sunt probabiliores. Pitor O- Iuris Dii esse regnum Perii in IndiaOccidentali tum quia ibi est autum plurimum de laudatissimum, quod inde quotannis seie in Hispaniam exportatur, tum quia Ophir per metathei in litteratum est Pelupum quia aurum Ophir vocatur aurum o μι, illim , id est , duarum Petu, scilicet minoris & maioris. 2. Paralip. 3.7. ita Vatabl. Arias Genebr.& alij,qui censem nouum orbem, salomone suisse apertum ac cognitum. Posterior de communior semen ta est,Ophir sit m M. si ille in India Orientali adeoque plures eiu au- iis ridetas regiones complecti, xii aut eam Cherso- t a. ne tum , ita dictam ab auri copia, Sumatram de Tapio banam , Pegu , inviam, aliasque Indiα Orientalis regiones amiseraces. Ita Sanche Serarius, Salianus, Gai par Valerius libr. de Ophir olephus Aeolia libi. de natura noui orbis ea. 13.& i .Fauent Iosephus, Hesychius Aheo' dor. Proco . I S. Hieron. Epist. i o. ad Principiam qui Ophir dictum assetii ab Ophir filio He
Probatur primo, quia bae elassis soluebat ν-s, is ex Asiongaber sita in mari rubro, sue in cim Pri .
156쪽
Commentaria in librum III. Regum. Cap. IX. i ii
Arableo rex hoe autem facilὸ, dilecta di vicina A loco eitato, qui iti Petu vixit i s . at nos. Aece
est nauigatio per promotionem Coinoi in ense in sum atram a Taprobanam, utpote directe ei biacente ut patet ex tabulisCosmographicis; longissima octo, de planὸ peliculosa Ie ansa et uosa su siet nauigatio ex mari iubio in Potur oportuisset enim vel per Oilentem gyrare totam indiam Orientalem, Malaeam. Iapones desinas, ibique i effectere iter in Ametiea me vel ceti E per Oecidentem circumnauigare Promontorium btinae spei totamqtie Africam ae Oceanum vastissimum; inde per Biasiliam , Patagone . Chili de ficium Magellanteum tetide te inpetu : longὸ autem facilior de vicinior in Peiusuisset nauigatio ex Ioppe de Tyro, puta ex mari medite traneo, uti hodie est ex Hispali iti Hispania. Secund5. quia tune ineogia tus erat usus ma-dit. quod Masaeus lib. i s. hist. lndie selibat Pe-sus os ex maiorum it aditione stirpem suam referre ad ludaeos exules, a Salomone damnatos ad aurifodinas, mistosque ad aurum in P u lo- eisque vieinis effodiendum. potio ab Ophir aurum piae stans vocatui Ophitisum, indeque obit rum, ait S. Hieron. loeo citato.
Quinto , Ophir dieta es ab Ophii filio Iea 2 .ctan, di nepo: e Heber. Porio stater Ophit dictus est Hevila, amboque ineoluerunt indiae de plagae Oiientalis regiones ad Gangem fluuium, quae ipsorum nominibus appellata, suete aues de gemmarum s raeissimae. Hi ne patet responso ad argumenta priori sententiae. Adde,Ophir nomine suo tam ad Perualludete quam ad Assicam, quali Asiea st Ophitica, siue Asilea. Nam in Ophir prima litte-gnetis r quale suos euisus nauiganies metieban- A ra est Aleph, quae est in Asilea. unde Septua . tur polo de stellis potatibus: via de littora uicina de Ioscph. pro Opων vertunt, Solis oel sors
lx gebant, nee audebant transite Gades Vbi Neicules suas columnas, quali nauigationis terminum , quem nemo trans te auderet, fixit)multo minus lineam aequinoctialem. Hine Ga des habitae suiu extremus tetrae terminus, ipsis
etiam Tyriis vii testatur Strabo lib. 3. Diodor.
lib. s. patet eulus lib. i. unde vetus Prouet bium: Aa GaI 1. Apud Petr. Apianum i . Antiq.ertat hoe Gadibus monumentum e II hoibras insanira Carthagin/n , ad extremam oris latro vare iam ηιο, me his tondi ι . vi via rem quis me suam in amor, ad me visendam ad hae Oue Ista
Tertio .s india Oeeidentalis, de nauigatio in
eam a Salomone fuisset remita de trita, utique
luam nonnulli putant esse Sosalam, quae est Asrieae regio, per quam E mari rubro venientes
nauigant in sumatram canetamque Indiam O- Hemilem. De auro Per im dicam a. parat. 3.7.
Denique nomen Perii filii incognitum . imo etiamnum Pettianis ignotum est: Hispani enim
nuper illud isti regioni indiderunt a flumine quodam ibidem sito, cui notaen est Petu, teste Aeolia de aliis. Denique cut salomon rex sapientissimus, relictis opibu, lndiae olientalis sibi vieine, iisque praestantiis mis. quaesuisset eas in India Oceia
dentali remotissima, ubi nauigatio erat perieu-sssima Si quis tamen omnino velit Ophir esse Peru,dieat partem huius classis nauigasse in Pe-mantillet eius memoria de eontinuatio auri tu, aliam in Sumatram& Iodiam Olientalem fi- enim cupido ad eam omnes excitasset. Iam au - eut anno ex diuisione Pontificis Alexandri v I. tem nulla eius extat memoria imo antE Alner Leum Vespuetum unde dicta est Ametica 3 terra illi ab omnibus habita fuit ut noua & incognita. Aceedit quod ex sinu Arabico siue mari rubro, erebra tum erat Tyriotum aliorum itie in Indiam Orientalem nauigatio .uti ex pi ileis auctoribus ostendit Pineda. Quarto, quia Sumatra , Taprobana de loea vicina abundant auto praestanti, gemmis, lignis thyinis, ebore, alijsque rebus pretiosis, quae in
Ophit de Tharsis esse dicuntur ea p. lo. v. ι .&aa. eum Peru careat lignis thyinis,sim ijs, pauoribus, ebore de elephantis, teste Iolepho Aeosti Lusitani nauigant in Indiam Orientalem, Hispani eis vicini in Oeeidentalem. Plura de Ophie vide apud Pinedam lib. . de Rebus Salomonis
LzNTORv M J supplet lib. a. Paralip. cap. 8 18. ore suo, numeratque 4so. talenta. Mystic E, Salomon hae nauigatione repraesentauit, imo
viam aperuit Hispanis ae Lusitani, in Indiam,
tum ut aurum, tum potius ut Indorum animas
omni auro pretiosiores Christo qui verus est
157쪽
is Commentaria in librum III. Tegum. Cap. X.
D Egina Sala visit Salomonem. eius ue sapientiam re magnificentiam admiratis.
h Mox v. I . recensentur Salomonis annui redditus re opes; ae v. I 8. thronus eburneus, v. χχ. cladis in Tharss, atque v. 16. equites re equitatus.1. CEd A Regina Saba, audita fama Salomonis in nomine Domini,venit tentare
eum in aenigmatibus. 2. Et ingressa Ierusalem multo cum comitatu & di viiij s. camelis portantibus aromata,& aurum infinitum nimis. ct gemmas pretio- fas, venit ad regem Salomonem, Sc locuta est ei uniuersa,quae habebat in corde suo. 3. Et docuit eam Salomon omnia verba quae proposuerat: non ivit sermo. qui regem posset latere. de non responderet ei. q. Videns autem regina Saba omnem sapientiam Salomonis, α domum quam aedificauerat. 3. bc cibos mensae eius, dc habitacula seruorum, id ordines ministrantium, vestesque eorum, & pincernas. ct holocausta quae osserebat in domo Domini non has bat ultra spiritum, 6. dixitque ad regem: Verus est sermo. quem audiui in terra mea, 7. super sermonibus tuis de super sapientia tua: & non credebam narrantibus mihi,donec ipsa veni, S: vidi oculis meis. & probaui quod media pars mihi nuntiata non suerit: maior est sapientia ' opera tua quam rumorquem audiui. 8. Beati viri tui. Scbeati servi tui. qui stant coram te semper, de audiunt sapientiam tuam. 9. Sit Dominus Deus tuus benedictus. cui complacuisti,& posuit te super thronum Israel. eo quod dilexerit Dominus Israel in sempiternum, Sc constituit te regem, ut fac res iudicium&iustitiam. io. Dedit ergo regῖ centum viginti talenta auri, de
aromata multa nimis, de gemmas pretiosas : non sunt allata ultra aromata tam
multa, quam ea quae dedit regina Saba regi Salomoni. ii. Sed Sc classis Hiram. quae portabat aurum de Ophir. attulit de Ophir ligna thyina multa nimis, ct gemmas pretiosas. let. Fecitque rex de lignis thyinis fulcra domus Domini. domus regiae,& c etharas lyrasque cantoribus: non sunt allata huiuscemodi ligna thyina, neque vila usque in praesentem diem. I3. Rex autem Salomon d dit reginae Saba omnia quae voluit & petiuit ab eo: exceptis his. quae ultro obtulerat ei munere regio. Quae reuersa est , ct abijt in terram suam cum seruis suis.
I . Erat autem pondus auri, quod asserebatur Salomoni per annos singulos sex litorum sexaginta sex talentorum auri r I . excepto eo quod asserebant viri qui super vectigalia erant. 8c negotiatores uniuersique scruta vendentes. & omnes reges Arabiae, ducesque terrae. I 6. Fecit quoque rex Salomon ducenta scuta de auro purissimo, sexcentos auri siclos dedit in laminas scuti unius. i . Et
trecentas peltas ex auro probato trecentae minae auri unam peltam vestiebanti posuitque eas rex in domo saltus Libani. 8. Fecit etiam rex Salomon thronum de ebore grandem:& vestiuit eum auro fulvo nimis. i'. qui habebat sex gradus: Iesummitas throni rotunda erat in parte posteriori: ct duae manus hinc atque inde tenentes sedile : ' duo leones stabant iuxta maniis singulas. 2 o. Et duodecim leunculi stantes super sex gradus hinc atqueinde: non est sactum tule opus in uniuersis regnis. 1i. Sed & omnia vasa, quibus potabat rex Salomon, erant aurea: ct uniuersa supellex domus saltus Libani de auro purissimo: non erat argentum. nec alicuius preti j putabatur in diebus Salomonis. 21. quia classis regis per mare cum classe Hiram semel per tres annos ibat in Thaisis, deferens inde aurum, &argentum. & dentes clephantorum, di simias. ξc pauos. 23. Magnificatus est ergo rex Salomon super omnes reges terrae. diuiti'.& sanientia. 24. Et uniuersa terra desiderabat vultum Salomonis. ut audiret sapientiam eius, quam dederat Deus in corde eius. 2 3. Et singuli deserebant ei munera. vasa argentea de aurea, vestes, Rarma bellica, aromata quoque, ' equos ' mulos, per annos singulos. 26. Congregauitque Salomon currus ' equi te &facii sunt ei mille quadringenti curius, se duodecim millia equitum : ct disposuit eos per ciuitates munitas, ct cum rege in Ierusalem. 2 . Fecitque ut tanta esset abundantia argenti in I
tu alem. quanta ct lapidum p ct cedrorum praebuit multitudinem, quasi sicomoros quae
158쪽
Commentaria in librum III. R um. Cap. X. i
quae nascuntur in canapestribus. 28. Et educebantur equi Salomoni de Thyapto. & de Coa. 29. Negati atores enim regis emebant de Coa, &statuto pietio perducebant. 3O. Egrediebatur autem quadriga ex AEgypto sexcentis helis argenti. ct equus centum quinquaginta. Atque in hunc modum cuncti reges IIebraeolum & Syriae equos venumdabant. -
Vix s. i. CED ET Atui NA fAsh Auniri patia S - AOLotiosis iti No Mi NE DOMs Ni hoc est, audita lania de mira Salomoni, sapientia illi a Deo indita deque eius stupendis subri s di operibit, quae ne ibat in nomine, id est ope ct vii tute IJ.m. na: nam et. in nomine Domini, tesciendum
ad fama, non ad vinis, ut patet ex Hibraeo vENiT TENTARs svra i N AN GMATiavG ut per aenigmata obscura ct intricata proba et eius sapientiam. Quaeres, cuias erat, & ex qua regione venit lixe regina Nota, ex s. H eton in Traditi in Genesduplex cu Saba, Una est ciuitas Arabae Felieis, de tum se bitur per litteianishm,unde eius intola dicti soni Sabat iuxta illud: Inara mittit elar. mollis sua rura Sasai si a Sala filio Regma eius sui More. Genes. io 7.ι Allela Saba est in Rihiopia , quae fetibilui per Rhithram se h. vel ei aequi pollantem a. fundata di appellata a Saba filio Chiis Genes, i o..ers. 7. ex quo Diti vident in Abyilini. quorum rex est Pleio-loannes. Hae fuit Ethiopiae metro polii. de postea a Cambyle nomine sotoris suae vocata est Meio.. tiue losepho lib. a. Antiq.
s 2 Ana es rem. lam nonnulli censent reginam hane venisse cx Saba. quae est in Arabia Felice r hre enim Cabundat thure de atomatibu, i de quia Lia hiei libitur per si hin. ita censent Caietanus, Ei gu-binui. pe eruas Gagnesias, Batonius, Suare et,ci alii, quos citat 3: sequitur pineda lib. s. de Re
bus Salomonis cap. rq .num. s. I 6.
- .ae Alii vero passim censent resInam hane ventia se ex Saba, quae est in Ethiopia. Piobant primo, quia regina haec ven t ex finibus terrae, ut ait Christus Matth i 2. v. 1. ergo non venit ex Arabia; iaee enim vieina est Ii
drae; sed ex Mihiopia quae longissimEab ea distat. Secundo, quia aethiopia prae Arabia auro abundat. aliudque nihil se iὸ quam autum mereatui exponit, ait Genebr .in Psalm τι. Eadem Diti uti fera de aromatica est. Tettio, quod in &thiopia feminet dominati soleant. unde eius reginae communi nomine vocant ut C dares, ut patet Ali 3 Ad ex Plinio lib.6.1s Qualio quod illa sit apud Ethiopes siue Abyllimos continuae: constans traditio de qua mox plura. Rursum, qtiod tegina haec a Christo vocatur rigma -- is i. Nihiopia autem ludiae est ad Austrum, eum Alabia pollui si ei ad Orienti m. Ad haec. ed in vocatur rona Au n. videtui latissilia petiolam quas Melidionalem plagam regnasse, qualis est vasta aethiopia . non partia Arabia Quint5, quia ab hae regina Tthiopes aecep tunt circumcisionem a Salomoneae cognitio
nem 5 Sespitieuliumque veri Dei Israelis, unde Eunuchus Candacis reginae aethiopum in r- tu veniens Hierosolymam Deum adoraturus, lexebat Isaiam Prophi tam . quando ad eum ac
si Philippiis, eumque in fide Chii sit institi. xit. Act s. Hie enim piimus E Gentibus factui est Christianui. d. Chii si fidem in Ghiopia propagauit, Vinde de eo eeeinit Psalles: Loia
ius rei lupii, fuit haec tegitur se ut enim ipsa prima ex longinqua regione venit ad Salomonem ut eius sapientiam audiret: ite ct aethiopia pii-ma venit ad Chiisi fidem dc cultum. Ita ten- seni hoe loco losephus. Rabantis. Abulensis, Hugo Dion item Maldon Toletius .lani. Baia- diu , Fiane. Lueas in Natth. ias. Hier.in Isaiae 43 Orig.hOm. 2.in Cantie .X. Aug. set m. I sa. de Temp. ait. Gni se a partis ui Z hispia . Naesan. orat. o. appellans aethreptim e nam, Nystenus hom 75m Cantica, vocans Athiopissam. duenque eam transmissi se magaeum sues inretiti bar Pariam,
Dice , Saba hie scribitur persti, et eo notat eam quae sui Aiabia. Resp Rabbitios malEhle posuisse pulicti m in dextro cortita, itaque fecisse schin eum ponendum est et in sinistro, legendumque n. Potto. Regina hae a losepho vocatur Niciu-
h. a Rabbim, in libro luchalin Ni M. a a Damiano Goe, in legatione AEthiopica . Main L. Addii losephu, ab hae Rigma fuisse in ludiam piamum allatam opobalsami radicem. quod tamen verisimile haud videri. alibi dicetur. Addit Glycas eam suisse 'byllam di de dignoscendis puellorum de puellatum faciebus anignia pro- potuisse. Fabulantur nonnulli reginam hane praedixisse in Cedrone sui pendendum Chi istum ui Salomone seret lap etitior: vide Giet seium
capsa aduentus eius Dit. ut auditet di et e que sapientiam Salomoni ,.t ait Christus Matth. t a. v. qa. Hime sapientet S Bem. latitans ad Hierosoly nae reginam epist. 189. ipsi reginam hane imitandam proponii: Retna initatis elati ni iam Salomonis, τι rei diserti crs raeterit ratior e non regis, si bina non regeris. Vnde Calliodo aib. t o. Epist. vlt. Amalesumibam id est .aeli filiam Gothorum te nam, sapientia de pietate insignem comparat eum regina Saba. Allegor. Sicut regina Saba ex nihiopia venit ad Salomonem ut ab eo diseere apientia se re lisa E Gentibus venit ad Chi istum, ut hau itiei ieiensam salinis. ita Eucherius. An
159쪽
1 16 Commentaria in librum III. Regum. Cap. X.
plene iam salomonis 1 cir me plus tiam sistimon his . Avide piae eatetis Euchetium lib. 3. in libros Regum ante finem. Imo Hebraei in B restis Rabba, id est . in Genesi magna ad illud ea. Es 6. Em iras ad Orientalem plagam . censent reginam hane venisse ad Salomonem, eo quod ex fama tantae sapientiae ct virtutum eiusdem, suspicaretur ipsum esse Messiam siue Christum, idque sgnifi
PiENTi M TvAM Jld vetiti, est in Christo Salomonis antitypo . vii d et ipse Lucae ii. v. 3 l. Anagog. id verissimum erit in caelo, ubi Oid Amtis Ioram destram in Sion. de non has timui vir a uritum prae admitatione glosiae quam octilus non
ita Angelom. D reiura, ait Eucher. id quodparas Deus dis Mitasse, si δε nun io res nil sur, e non attingitur aritate non capi ur . Et deria cir vera
ad aerem educuntur,durescunt in lapidem. v tabl. veitit, seram Brat Atim; alii, Menam . Sept. vertunt. πιληκη- , id est dolusa. Angelomus,
vertunt a. parat. r. 8. Hle nosset vellit
quia hete ignota ligna quae Hebr. vocantur. as ora. smilia erant lignis ex ιhia . arbore da qua se serib t Pliniui lib. 3.is. Theophrastus Pi
sum annum, munum iam Mae a bori honorem tria Lit, mimaraias referens ex ιa re Artim vestium
conrignasiones. Transuersas intelligit, trabes,qualia etiam fulcra domus Domini explicamur: ex Dquo valde proceram suisse arborem liquet. Additque : quandam . immori litatem maritia in rotas cent a viria omnia interivia. Rassice nihil rens ius, nec .ί de prasi ora opera. ita Plinius ex Theophr.vnde recte colligat instrumenta musi- ea ex hae at te consecta.Theophi astus autem
ipse ait hane alborem in aegypto nas ei est ea Ammonia delubrum. & in Cyrenaea regione. eupresso similem ramis de solii, di trunco &fructu , maximὰ vero sciat cupressum sylue stiem. Ita Theophr. lib. s .cap. s. Portor. Paral.a.8 adduntur a nostro de Septuag. lana artest hina id est iuniperina Gentio. rei ab una: -ὴ here, enim est abiis . quia Hebraea nomina multis rebus com tuus, pluresque res fgnis eant.
DoMvs Dotii Ni J Per fultra intellige trabes. Additur a. palatip. s. ii. ex iisdem thyinis Salomonem Deisse gradus in domo Domi-Qu strvssis A LsT J postquam omnia Sa-. vix, i lomoni, facta dumque lustras let, ideoque mul-
tos mentes vel annum, vi volunt nonnulli. meo mansi, familia litet de erebio cum eo agens ci eolloquens, imo ut multi tradunt. ex eo
coneipiens filium. Adeo enim indubitatum est apud Si hi opes, quod eorum Imperatores ori ginem dueant a salomone, α regina Saba, vires si apud eos sine controuersa. de qua omnes eoium libri pleni inueniuntur. Et propte
rea imperatores eorum istat radicuntur, que P, jor nomine glotiantur. Et ne aliquando regnum A m M. ad alio, hereditate peruenire possit, in monte
rum, ut dificiente prole mascula, quae Imperatori praesenti succedat, inde Imperatorem accipere post nt. Historiam vero Reginae Saba . di qua ratione prolem sos ceperii a Salomone, ita narrant anti- quissimi libii. qui in Ecclesia AI um asse luantur. Nattauerat mercatot quidam Tamesii nomine. reuersus ab Hierosolγmis, regina Saba quam viderat di audierat Salomoni, glogam de sapientia me illa velo tanto regem visendi stilio exat ut . ut statim de capessenda via ag
re ereperit tandemque patriam ae tegnum i
linquens , Hierosolymam prosectae ii magno
suotum procerum eo mitatu de pompa vere iegia stipata, adeo ut vel in ipsi Hieiosolymia admitationi suerit. Ibi a Salomone mas incentissimξ excepta , de post septem menses edocta
iam de vero unius Dei cultu , de de iis omnibus quae scite optarat, cum regressum ad pati tam ct regnum parate t. a Salomone ad coenam lautissimam inuitata in eius palatio pei Doctauit, ct a Salomone prolem concepit, quam posicat rati lactis nouem mentibus de quinque diebus
in lucem edidit, eum iam regni sui fine, ingre
Filius ex ea natus in libris qui assetuantiit in Ecclesia Adsum plura habet nomina, nimirum
Z in I M tiem, Esna Iharuem tin harvim, MOLhher, quod ultimum nomen frequentius auditui
vulgo inter nihi pes. Et id uiti valet in lingua
antiqua atque, a mitis υν ιθ : reliqua nomina idem valent ae, suiu spirasti. Is grandi orsa -ctus matrem de patie suo saepius interrogauit. tandemque annum 22. asens te cognita, ab ea precibus impetrauit ad Salomonem eundi iacultatem, ductusque a mercatore illo Tainari n. cum magno comitacu de appalato Hierosolymam peruenit, ibique a patre exceptus, cogni
tui est esse eius filius. Cum ad matrem redire vellet , iussi eum salomon in i gem Mihiopiae soliti, insignibuit ite inaugurati. ae proinde introductus in tem plum pet Sadoe de Ioas sacerdotes . unctusque est manu propria filii principis Salomonis, v
eatusque suit David nomine aut sui, de acet mante uniueiso populo: Vitias rex, ductus cst per ciuitatem mula tigia Vectus. Post haec di iacessit ad mallem eumulatur mi netibus a patie. accepti
160쪽
Commentaria in Librum III. Regum. Cap. T. 137
accepi a . se eumque situm sacerdotis Sadoe,
Zachai iam nomine duxit: in domum suam introduxit ea omnia ineia, quae in domo Salomonis in usu erant, quorum aliqua ii impetuo
Pingunt Sihiopes seeum asportasse cum Zachalia praedicto ipsam quoque arcam Domini, quam ipsi sis rem vorant a nis dieas , aream aliam smilem illi Mosaicae de Salomonieae fa-blieatam, eique datam fuisse. Exceptui a matre in regem euectui fuit. &inde mos introductus ei eandi in regem filio regis, cum antea non nisi virgines . quae semper
innuptae remanserant , regina ereari solerent,
quali, post christum suit Candaces regina, A
Haec omnia tradit P. Emmanuel par e sicietate nostra, qui mulio, annos in Ghiopia
vixit, adeoque nuper eius Imperatorem ad osethodoxam fidem mouetiit, in Historia Athiopia, quam diligenter de exacte eon letipsi. quide addit reginam Saba natam in regno Tigri, quod in Abyssia est primatium, eamque voca ii reginam Moid A. Habui historiam hane eius manu scriptam Romae a R. P. Assilente Lusitaniae.
Eadem tradunt reium AEthiopicatum histollet,ut Damianus Goes, victorius, Fiane. Ali rea, Baritus, Abrahamus Oitelius .ae Genebrar. in Chionol. anno muni aiso. di Maluenda de Anti estis io l. .e .i 3 esto illa sabulosa actiment Thomai Bozius lib. 1 i. de signis Ecclesiae. a. de pine da lib. s. de Rebus salomonis e. t q. ri, 4
Dei; potest . , t Nihiopes historiae huis plura
addide lint sabulosa, .sed tamen rem ipsam scilieri Ahil nos imper. oliundos isse a Salomone di regina Saba , tot saeeutotum traditione
continua apud Ril, opes recipiam certamque,
vii mihi Romae asset uere Abyssini sacerdotes Oithodoxi, durum est negare, prasertim cum Salomon lictentas habuerit eone ubinas , de septingentas uxores, quibus, si una haee regῖna Saba inserui ut uel addatur, quid ei it incommodi r potuit enim eam uti caeteras uxorem ductie , ut pet eam, eiusque de suos postero, sdem cultumque unius veri Dei apud Athiope, . , inducet et de firmaret a per filium enim sputium id fiἡ di osseae Ite, seri non poterat. Fauetu uod Imperatoii Ahilinae pio stemmate si ho
fuit semma Dauidis de iii a luda Genes. s. s. ei uti est semma Christi a Christianorum. Denique Pieto lanes, sue Ahisnus Imperator , hos sibi usurpat titulos, quos ex priscit .E
Denique a Salomone per reginam faba Abynni acceperunt Hreumcisionem aliosque Iudai eos ritus,quam etiamnum una cum Baptismo usui
Fauet tempus e nam venit regina Saba ad Salomonem anno regni eius a 4. vi patet v. io. cum Salomon iam in mulieres pronus , v oress bi multiplicaret, ae videret reginam hane tot naturae dotibus in muctam ad Iudaisaeum eo n- uersam, optare illi connubio iungi, ut ex eo prolem honotatam, sapientem de fidelem con-eiperet e scut de illa Thalestri Amaronum ie-n gina se libit lusi mus lib. ia. occultille Alexandro cum trecentis millibus mulierum , viginti quinque dieium inter insistissimas gentis itinere eon secto, ex rege libetos quastulam et post triginta igitur dies . tero pleno discessisse.
piuntur) PER AN Nos si Novios sExcENT Ru MI EXAGiNTas Ex TALENTOR via AvRiJ quae sa-eiunt octo milliones aureorum coronatorum Francicorum s exceptis octo eorumdem millibus: iam octo milliones toto natorum I rane.faciunt a. million. florenorum Belgicorum; unus enim coronatus Francicus valet tres stole nos .
Biabanticos, sue Belgimi r licit enim initio ex Cphii tantsim allata sint Salomoni ηro talenta,c ut dictum est e. s. 28. tamen paulatim eres tentemta, de numero Gilorum . plura allata suere. Imo Vitalpan .lom. 2.l.s e. s. de Pisaeda id. ecl. in fine .eensent pro immensis sumptibui fabricae templi, palatiorum de vibium Salomonem triplicem misisse classem, quarum si gulae ierito quoque anno reditent consecto euisu a singulis tamen annis una reditet , de primam quidem classem quadi ingenia de viginti auii talenta deuexisse , alteram quadringenta quinquaginta, teli iam vero crescente hbminum industici, defossorum multitudine, aut i cupiditate etiam, sexcenta de plura talenta teportas te, uti lite discitur nam 4so. talentorum secunda classas mentio est a. parat. 8. sicut 42o. talenta prima classi assignantur 3. Reg. 9. 28. Fauet Anastasius Sinaitas. O. Hexam. dicetis classem Salomonis singuli, annis lediisse ex Tharsi. U Excε pro vo quoD A FEREnANT vrai πιι vasta. I sa
or. Hine patet ilibuta de vectigalia Salomouit excludi a sexcentis sexaginta sex talentis iam dictis; ideoque illa ei allata fuisse ex Ophir de Tharsis, de e. ita Salianus. Potio ti ibuta haee imgentia erant . adeo ut propter ea populus contra Roboam rhbellarit, ut audiemus e. I a.
ET NEGOT ATORssi quos Salomon misi ad
emendum de eomparandum aurum, vel qui partem auii a se eomparati salomoni pendebant