Io. Nie. Madvigii ... Adversaria critica ad scriptores graecos et latinos ..

381쪽

Lib. VIII. Cap. II.

Diu me tenuit unus libellus omnia persequentem, unum et alterum in incerta suspici0ne positum, et aliorum quoque inventa vindicantem retrahentemque. Et hane quidem partem, quae censuram habet recentissimorum editorum operae, hoc p0sito specimine deinceps omittam

nisi si quid aut iis, quae dicenda sunt, vicinum et prope

coniunctum aut ob aliquam causam memorabile occurreriti et in meis me intra ea continebo, quae videntur ad exitum perduci posse, quae tamen sere non pauciora erunt in proximo libello. De vita beata cap. 3, 3: quae trita beata non

aliter contingere potest, quam si primum Sana mens est ..., deinde fortis ac vehemens, tune pulcherrima et patiens, apta temporibus, corporis sui pertinentiumque ad id curiosa non anxie. His iure Haasius ante tunc notam app0suit qu0niam pulcherrima sui unum hunc superlativum cum ceteris positivis mire coniunctum omittam, neque certi generis virtutem significat et perinepte cum eo, quod est patiens, copulatur. Ne patiens quidem animus a forti interposito tunc, tanquam ad novam virtutem transeatur, recte separatur, quoniam haec omnia ad sortitudinem pertinent. 3 Sed ipsa adverbii Arma quod in enum rando tum esse debebat verum ostendit. Scripserat enim

Seneca: fortis ac vehemens, cuncta pulcherrime patiens, apta temp. Num: curiosa, non anaeia, ut

est in eod. Col 3 Et video Gruterum probasse.ὶΙbd. 4 2: ut beatum dicamus hominem eum, cui nullum bonum malumque sit nisi bonus malus que animus, honesti e ultor, Virtute contentus quem nec extollant fortuita nee frangant. Velim scire, cui applicentur nominativi illi cultor et contentus, quoniam neque ad hominem neque ad cui accommodari possunt neque animus bonus malusque sibi adiungi patitur, quae ad solum bonum pertinent. Scribendum

382쪽

L. Seneca de vita beata.

simpliciter: honesti e ultorem, virtute eontentum. 0scitans librarius accusativis nominativos substituit, ad animus, quod proximum erat, reserens. Paulo ante eum oblitus essem in numerum reserre, quod in margine annotaveram, scribendum videri: Licet et ita finire, ubi editur libat, idem Geerigio in mentem venit.JΙbd. 5, 3: Tunc enim pura mens est ... cum

non tantum lacerationes, sed etiam vellications sessu gerit. Uno prope hoc loco in Senecae libris sinoeddieum auxilio vitiosum coniunctivi persectum duabus

litteris ab indicativo effugiti distans eorrigendum est. est. ad quaesti. nat. IV, 2, 22. Ibd. 6, 2: Videt et in illis qui summum

bonum dixerint, quam turpi illud loco posuerint. Sie A. Solus enarrare potuit Fichertus, qui et subiectum verbi videt invenisse sibi videtur et in illis docet esse in voluptatibus, etsi id n0men in proxime praecedentibus nusquam ponitur. Ceteri licenter interpolant svelut Videant et illi, qui summum bonum voluptatem dixerunt); Ηaasius autem hunc tristem aspectum oculis obsieit: voluptatesJ videt cet. , unum v0luptatum nomen ex lacuna emergere iubens, ut eo reseratur

in illis. Omnia optimo habere et aptissime scripta essemnes, opinor, c0nfiterentur, si haec in codice princi polegerentur: Videte, in visceribus sin ventre) qui summum bonum dixerunt, quam turpi illud loco posuerint, nisi quod fortasse requirerent esse; ita demum recte loci turpitudinem nominari. Atqui hane ipsam sententiam Seneca p0suit, tantum pro visceribus Cie. Tusc. V, 273 contemptiore usus vocabulo; scripserat enim: Vid sis, in hillis qui summum bonum dixerunt, quam cet. A etate χολιξιν). Proxime ante offutura pr0 optimis rev0eandum esse, interdixi mihi ne m0neam. Si quis prudens admonendus est 3

383쪽

Lib. VIII. Cap. II.

Ιbd. 7, 4: Nunquam enim recta mens Vertitur nec sibi odio est nec quicquam mutavit optima; at voluptas tunc, cum maxime delectat, exstinguitur. Sic Α etiam B ceterique sere omnes, unus et alter in una duabusve litteris aberransὶ sine sensu in illis mutavit optima, prave etiam, ut ad Marc. 21, 4, inter praesentia intermixto perfecto. Editiones ante Fich. fere duorum codicum pessimorum interpolati0nem secutae erant smutavit, quia semper secuta est optima . Ut illo consolationis loco, ita hic quoque perseetum natum est conflata cum verbo proxima voce. Seneca scripserat: nec quicquam mutat a via optima; at voluptas cet. Ibd. 8, 4: Erit vera ratio sensibus insita et capiens inde principia; nec enim habet aliud unde conetur aut unde ad verum impetum capiat, in se revertatur. Ferri non potest futurum erit inter superiora: Ιncorruptus vir sit externis ..., fiducia eius non . . . Sit; maneant illi . . . et su sequens revertatur; longe enim aliter interlicitur: intelligitur . compositum fore cet. Tum, ut omittam rectius Senecam dicturum fuisse: erit . . . insita et capiet inde quam capiens, prave Sine copula transi- tuus adiungitur: in se revertatur. Ad sententiam quod attinet, nemo Stoicus veram rationem in sensibus insitam dixit. quod ipsum est Epicuri decretum, etsi n0n rationem sed veritatem ibi esse dicebat. Cod. Α habet: erat vera rati o. . . inrita C0l. irritata) cet. Iam qui Stoicorum de cognoscendi et percipiendi initiis decreta novit, non dubitabit quin Seneca scripserit: Eat vera ratio sensibus irritata inam et oiν αἰοθησεων impulsu ad cognoscendum animus movetur et, capiens inde principia nec enim habet aliud, unde . . . impetum capiat , in se reveri tur. scap. 9, 4 dubito, an in virtutibus animi, quibus summum bonum constare dicitur, Seneca potius stabilitatem

384쪽

L. Senem de vita beata.

quam subtilitatem nominaverit. Lipsio in mentem venerat sublimitas.)Ibd. IR I: Testor hane vitam, quam ego iucundam voco, non sine adiecta virtute contingere.

Hoc genus loquendi sine cum participiοὶ in praelations Livii a me et Ussingio editi vol. I p. 1 p. XX ad III

b2. 2) ostendi non prorsus inauditum esse, addoque sic apud Varronem l. L. X p. 166 Bip. scribi: sine assumpta aliqua re extrinsecus perspici non potest, et apud Ciceronem de lat. 41: sine praepositi se ausis. Cum tamen in Α scribatur: non si adiecta fieri potest, ut Seneca scripserit: non nisi adiecta, eodem modo non nisi posito, quo Celsus, Quintilianus Plinius minor posuerunt Ηand. Turs. IV p. 2523. Instas* 3ὶ non potuit Seneca scribere, quod editur: virtus . . . Voluptates aestimat, antequam admittat, nec quas i sic recte emendatum est; eodd. quasi) proba vit, magni pendit, utique enim admittit, nec usu earum, sed temperantia laeta est: nam neque utique virtus voluptates admittere recte dicitur nec hoc ullo modo valet ad confirmandum se nim), eam eas non magni pendere. Videtur scribendum: nec . . . magni pendit aut utique etiam admittit. cet. 3Ibd. 12, 3 vix audeo dicere, dieam tamen, non sana esse, quae sic scribuntur: Desinant ergo in convenientia iungere et virtuti voluptatem implicare, per quod vitium pessimis quibusque adulantur. Non potuit iudicium vel perversissimum de summo bono finiendo vitium appellari. Seneca, ni salior, scripserat

Τὶ Nihil vidi usquam in hoc genere indignius spretum quam

in c. 11, 4 ab Haasio Gronovit emendationem: e suggesturos se spectantes ivid. supra p. 341 n. aut a Fieh. et Η. hoe eas e pro hos e se. Diuiti Cooste

385쪽

Lib. VIII. Cap. II.

per quam svoluptatem vitia pessimis quibusqae

adulantur. Id deinde exp0nit Seneca: Ille ... se it se cum V 0luptate vivere; credit et e sim

virtute.

Ibd. 13 et emendationi sin si 3 , quam v0Ι. I p. 32

posui, min0res aliquot addendae sunt. Nam primum quod k 2 seribitur: bonum malae rei quaerit auctorem et dum illo venit blando nomine inductus, sequitur voluptatem non quam audit, sed quam attulit, esit., satis et ex t0la loco et ex verbis audit, attulit apparet non agi de illo temp0re, quo ad Epicuri scholam homo accedat dum venit), sed de illo, quo iam ibi sit et praecepta exponi audiat; itaque scribendum est: et, eum illo venit, cet. Deinde quae sequuntur, sic Scribenda et interpungenda sunt: indulget illis intiis suis non timide, nec obscure luxuriatur, sed spro et) in operto capite. Et in operto iam superiores editores, quo c0mposito Seneca usus est de otio 3 303. de lucruriari nihil est. Ρaulo post 33 in Α sic scribitur: Constanti tibi pudicitia veritas salva est, ubi rectea Oronovio virilitas substituta est. Sed neque constans pudicitia neque virilitas pudicitia salva ferri potest, scribendumque est sublato apertae originis mendo: Constat

tibi pudicitia, virilitas salva est, nulli corpus tuum cet. Tum g 4 quod in c0dicibus est: qui voluptatem sequitur, videtur enervis, fractus, degenerans vir, perventurus in turpia, nisi

aliquis distinxerit illi voluptates, recte post superiores ante Fickertum Ηaasium quoquo offendit viri nomen inepte positum set pravo loco); sed quod uncis saepsit, n0nsensit, quod Muretum non fefellerat, etiam degenerans praVe pro eo, quod est degener, poni. Itaque Muretus degenerans a viro scripsit: debuerat propius ad codicum vestigia degenerans virum. Sic enim Seneca scripsit poetarum exempl0, ut ipse saepe et ut alii huius aetatis.

386쪽

L. Senem de vita beata.

Valerius quidem Maximus etiam passive degeneratum patrem dixit, a quo filius degenerasset. Ita. 14, quoniam initium capitis supra p. 340 emendavi, restant si 2 haec: Ut seras cum labore pericu

loque venamur ita habentes magnas volup tates in magnum malum e Vasere captaeque cepere, in quibus cum appareret e0s, qui haberent voluptates, non evadere in malum, nec posSe omnino diversum esse verborum evasere et cepere subiectum, alii alia

tentarunt, Benueius, cuius coniecturam Hauptius i I p. 3)protulit et probavit, scribi voluit: habenti magnas

voluptates cet , parum seliciter; nam sic quoque incommode voluptatum nomen, quae cum seris comparantur, primum pro obiecto positum deprimitur, deinde in eadem sententia subiecti loco emergit scribendum erat: ita magnae voluptates habenti ; tum, ut praecedit dominos, scribendum erat habentibus vel potius fruentibus. Sed salva res est scribendumque: ita habent

δε magnoe voluptates: in magnum malum evasere captaeque cepere. Cum ex habent se laetum esset habentes, secutum est magnas.

Ibd. Ib, 6: Quae autem dementia est potius trahi quam sequi 3 tam mehercules quam stultitia et ignorata condicionis est suae dolore quod est aliquid aut incidit durius seque mirari aut indigne ferre ea, quae tam bonis accidunt quam malis, morbos dico, sunera, cet. Sic Α Β, alii leviter deflectentes . Pridem restituta sunt ignoratio et dolere. Sed est aut incidit contraria poni nullo pacto possunt nam quod incidit, est); itaque editiones aliquot iam ante Fidherium licenter: quod aliquid tibi indidit durius, quod in uno codice interpolato esse dicitur. Scribendum est littera geminata: quod dest de es h aliquid; nam et desiderio eorum, quae n0n habemus, et si quid

387쪽

Lit,. VIII. Cap. H.

durius incidit, dolemus. Deinde autem aeque, ut saepe . ex atque ortum est, ut haec efficiatur forma: dolere, quod dest aliquid aut incidit durius, atque mirari aut indigne ferre cet. Ibd. 16, 1: Deinde suadebit virtus , ut sis immobilis et contra malum ex bono. Abundat vitiose et, quod Lipsius proximique sustulerunt. Rectum erit: et contra malum ne admittas) et ex bono ne ex eo

Ibd. 17. 2: Cur auum disponitur p Cur arbores nihil praeter umbram daturae conservantur 3 Sic A l; secunda manus secit arvum, quod miror Ηaasium recepisse; nam arvum neque disponitur, neque eius dispositio, si ulla esset, ad vit se et cultus elegantiam pertineret. Alii longe discedunt: Cur autem domus disponitur 3 Fieherium omitto. Poterat in mentem venire aurum; sed potius argentum vasa abaei et triclinii argontea; nominari debebat, quae dispositio infra significatur: nec temere . . . collocatur argentum, sed perite struitur sic enim recte Lipsius et Dousa pro servitur, quod qui Servant videntur putare eodem modo pro eo, quod est ministrare, dici, quo Gallicum servir; nec melius servatur . Relinquitur, qu0d primum tanquam aptissimum occurrere debebat, ut ex u laciamus tri geribamusque: Cur atrium disponitur set imaginibus stemmatisque ornatur ad splendorem p Tum recte ante Ficherium usque ab Erasmo scriptum fuisse congeruntur, si non ostenderet inepta conservationis mentio in elegantiae studio, satis declararet

dat urae; nam conservantur arbores umbram iam dantes.

Vel ex hoc uno loco et his tribus scripturis auum, con servantur, servitur codicum ex A pendentium c0niunctio et eius librarii, qui eum aut illum, unde ductus

388쪽

L. Senem de vita beata.

est, seripsit, inscitia et negligentia, sed simplex, intelligi potest. Ibd. 19, 3 ubi de adigit revocando dixi supra ad Caesar. b. G. III, 14ὶ primum ponendum videtur: si scio iam superiores pro aut male dies spro malo diei in

alienam contumeliam venusti sunt, nisi male-djei additum est ad venusti; deinde haereo vehementer in his: Crederem illis hoc vacare, nisi quidam ex patibulo suos spectatores conspuerent; intelligerem, si scriptum esset: Vix non crederem hoc illis vacare id est, huius rei iis otium et animum esse, cst. c. 27, 4 et 6), nisi quod aeque mirum et ineredibile videtur quidam cet. Exciditae non post sunt 3 Ceterum scribendum: ex patibulo auo spectatores. Eundem geminationis errorem superiores vitaverant, Fich. et Baasius recoxerunt 26, 4: praesentibus laetus, suturis securus pro suturi.

Ibd. 20, 3: Qui sibi hoc proposuit: Ego mortem eodem voltu cum audiam quo videbo; ego laboribus, quanticunque illi erunt, parebo, animo su i e i e n s c o r p u s, cet. Sic A. Apparet prioribus verbis significari debere mortis summum contemptum et animum, qui nihil ea moveatur. Ab ea sententia aberrat, quod licenter in aliis eodicibus interpolatum in editiones superiores pler que pervenit: Ego mortem eodem vultu audiam, quo Videbo edd. aliquot iubebo et vid.); nam mortem audire quod inepto dicitur de mortis denuntiatae nuntio minus est quam ipsam videre, omninoque mire languet mortis audiendae et

in De non ut optimis restituendo ε 3 et debiles vocativo eamὶ 8 4 eum Gronovio, dicere pudet. Cap. 18, 3 scriberem:

vid ει te et spro vides enimὶ non virtutis scientiam, sed egestatis professus est, ut cum ironia dici appareret, nisi retineret me eodem modo eum ironia et negationis significatione positum vides enim in quaest. nat. VII, 27, 4. Eodeuine modo bis erratum estp

389쪽

Lib. VIII. cap. H.

videndae comparatio; iubendae mortis mentio a toto loco alienissima est. Quod Ηaasius scripsit, quo transposito: Vultu, cum quo audiam, videbo, etsi apertam illam pravitatem comparationis vitat, tamen comparationem ipsum habet ineptam. Nam quoniam plerique audita

mortis denuntiatione vehementer terrentur, non magnum est eodem vultu mortem Videre; praeterea cum Me vel illo Puliu mortem videre Latinum vix est et

debebat diei cum eodem vultu, quo). Videat mihi nunc aliquis, quam apta sapud Senecam pleraque exaggerantem), quam sortis et vehemens nascatur sententia ex vestigiis codicis A non turbatis: Ego mortem eodem voltu eo moediamque videbo, hoc est, immoto; nam ne ad risum quidem vultum comoediam spectans detorquebit

ille tumide exornatus philosophus Stoicus. Mox g 6 recte B0ngaraius ex eo, quod prima manu in A scriptum est, his a te, laciebat hiate. Ad mordendum spectat hiare ad loquendum hiscere. Errorem de aliubi in g 3 Ηaasius ipse in praes. vol. III correxit.

Ιbd. 21, 1 ut tribus primis locis et tamen vivit

. . . et tamen illam . . . et tamen, si licet), sieetiam quarto scribendum est: et inter longius tempus et brevius nihil interesse iudicat, et tamen v. om. en, si nihil prohibet, extendit aetatem.

Ibd. 22, 2: Non contemnet se sapiens, etiamsi fuerit minimae staturae, esse tamen Se procerum volet; et exilis corpore ac amisso oculo valebit, malet tamen sibi esse corporis robur. Oculum amissum nihil ad corporis robur pertinere, Haasius intellexit; nam alia corporis vitia virtutesque separatim commemorantur . Arguit vitium a o vocali praepositum. Sed amisso oculo nemo extrinsecus addidit. In culo tenetur terminatio adiectivi deminutivi, scriptumque ad hane formam a Seneca fuerat: et exili corpore ad

390쪽

L. Senem de vita beata.

m aerius euio stenuiuae ut op) valebit, malet tamen cet.

De c. 23, 2 dixi vol. I p. 68; de tollendo g 4 si

post volet ibd. p. 39. Ibd. 24, 3 revocandum est ex Α aliisque , quod iniuria mutatum iam a superioribus erat: Potest itaque pe-ennia etiam intra limen suum diffundi hoc est, se diffundere et liberalitatem exercere. Nihil vetat hoc ad ipsam pecuniam transferri. Paulo ant0 quem ves. I p. 39 eorrexi errorem, Harati est, non ceterarum editionum. Ibd. 25, 2: Ρono in instrumentis splendentibus et delicato apparatu: nihilo mo se liciorem eredam, quod mihi molle erit amiculum, quod

purpura convivis meis substernetur. Multas magnam meam: nihilo miserius ero, si lassa') Ibd. quod post haec: Habebit itaque sapiens opes, sed tanquam leves et avo Iaturas; nec ulli alii nec sibi graves esse patietur, continuo sic scribitur in eodieibus: Quid donabit 3 erexistis aures; quid expeditis sinum3 d nabit aut bonis aut iis, quos lacere poterit bonos, Masius autem posuit: credo, erexistis, apparet, inepte interrogari: Quid donabit 8 i aut Quid p donabit 33, ubi eonibnnari d et inirmando eadem de sapienti praedictio, quas coepta est in illis: habebit . . . patietur. Contra illud orexistis aures, prorsus ei, quod sequitur: quid expeditis sinum prespondens, eodem modo proserri debet. Apse igitur haeennius vocis transpositione' plana et reeta effecerant editores indo a Curione ante Ficterium: patietur; donabit squid frexistis aure sp quid expeditis sinum ρὶ, donabit aut bonia aut esti Ad auditam vocem donabit Senem fingit philosophorum obtrectatores, quos alloquitur, spe muneris concepta, aures erexisse, sinum, in quem donum recondant, expedire; deinde ita pergit, ut spem eorum frustretur. Ficherius quid ante erexistis addidit, sed simul ante donabit prave retinuit. Diuiti od by Cooste