Io. Nie. Madvigii ... Adversaria critica ad scriptores graecos et latinos ..

391쪽

Lib. VIII. cap. II.eervix mea in manipulo sceni acquiescet, cet

Sic Α B, G, ceteri leviter deflectentes . Tribus illis

verbis Multas magnam meam superi0res editores adeo. quid sacerent, nescierunt, ut prorsus abiicerent. In muΙ-tas subesse, quod praecedenti pone respondeat, muta. eodem modo sequento nihilo, sensit, quem libenter, ubi possum, laudo, Fichertus; sed longius eum successus non provexit; nec lavit fortuna Haasio. Effecto muta, in s magnam meam quid lateat, non dissiculter reperitur, quod illo non invento, tamen senserat paene antiquus ille Rndolphus Agricola. Latet enim: Muta a tragula mea: nihilo est. Ad stragula adhaesit m ex mea, deinde factum est meam. Mox quid in causatus et sententis

lateat, nescio. Do g 1 dixi supra p. 253 n. , ds ς 4 vol. Ι p. 40.

Extremo capite, si I, quam positurus eram emendationem: incitamusque acerrime. Ergo paupertati cet. , in . eam post vidi Haasium incidisse praef. vol. III p. XXI v. Ibd. 26, 3: Sicut barbari plerumque, inclusi et ignari machinarum, segnes laborem obsidentium spectant. Prave copulantur inclusi, quod tempus significat, et ignari mach., quod habitum et ex eo causam rei. Scrib. plerumque inclusi, ignari machinarum, segnes cet. Paulo post b) haec leguntur in codicibus, tanquam ex sapientis ore prolata: Existimatio me vestra non meo nomine, sed vestro

movet, quia calamitates odisse et lacessere virtutem bonae spei eiuratio est. Praeterquam quod in calamitates mendum manifestum est, et sententia neque enim omne odium damnatur) et concinnitas stae essere virtutem) postulant obiectum verbi odisse. Scriptum igitur erat hac forma, si non his verbis: quia ea lamitas est sapientes J odisse. ἶ6, ubi poeta Iovem rapto cum ingenu0rum corruptorem induxisse dicitur, miror abundantiam verb0rum suspicorque A idem habuisse quod B et alii habent, raptorem, Senecam autem Scrip-

392쪽

L. Senem de vita beata.

sisse tantum: raptorem ingenuorum, alterum declarandi musa adseriptum esse. Sed quicquid de hoc statuitur, non . 'ambigitur, quin in iis, quae infra 7J leguntur: Suspicite virtutem . . . et ipsam ut deos et professores eius ut antistites colite, et, quotiens mentios aera litterarum intervenerit, favete linguis mendum sit, quoniam neque mentio sacra dici nec, quod Stephanus sensit, litterae ullo modo sic pro philosophia, nedum pro ipsa virtute, appellari possunt. Admodum

suspicor Senecam scripsisse: a aer artιm vitarum seorum,

qui ita virtutem et professi et agendo exsecuti sunt, ut inera videatur vita). De tranquillitate animi cap. 1, 2: Illum tamen habitum in me maxime deprendo ... nec bona fide liberatum eis, quae timebam et oderam, nec rursus obnoxium. Opinor, duabus litteris geminatis peribendum: nec bona si de liberatum me eis, quae

. cet. Ipse homo, non habitus liberatur. si 10: plae et Viam praeceptorum sequi; ad Cic. fin. p. 460 ed. II. Ibd. 2, 2 nam I bene Ha ius emendavit . ut dixi p. 341 n. editur: Opus est ita quo non illis durioribus, quae etiam transcucurrimus. Scr. quae sam

transcucurrimus et quorum necessitas praeteriit . Pingel). Infra 6), ubi editur: qui non inconstantiae vitio parum leves sunt, sed inertiae, et vivunt non quomodo volunt, sed quomodo caeperunt, manifestum est, in iis, qui parum leves non leves sint, nemini in mentem venire inconstantiam accu-

ὶ eum hune libellum a. 1855 eum philologias studiosis pertractarem, complures loci ab iis, partim me mendum monstrante, partim sponte emendati sunt. Iis emendationibus eorum nomina gratae illius temporis memoriae causa adscribo. Diuiti sed by Cooste

393쪽

Lib. VIII. cap. II. . gare. Revocandum e codicibus constantiae, ut cum aen-

. mine aliquo Seneca dicat, quod in his hominibus desideretur levitas, non constantiae alicuius culpa fieri. g 7 eodem modo, quo Hauplius I p. 6 a. 18b5 emendaveram. De si I 0 .cir. vol. I p. b9 n.; sed ita iam Benueius iudicaverat.) Sub finem capitis 13J, ubi describitur levitas hominum lora

mutantium, primum exhortatio ipsorum ponitur: Nune Campaniam petamus, deinde a Seneca interlicito mutatae voluntatis notatio: Iam delicata fastidio sunt; tum nova hinc exhortatio nascitur: Ineulta videantur fui santur pJ; Bruttios ot Lucaniae sal tus persequamur; rursus sequitur fastidii notatio et inde oriens novi loci petendi consilium: Aliquid tamen

inter deserta amoeni requiritur, in quo luxuriosi oeuli longo locorum horrentium squalore rele-vontur. Tarentum petatur laudatusque portus, cet. Sic enim pro requiratur quod ipsum verbum ab exhortatione valde alienum est) scribendum est.

ad omne tolerandum, nec laboris patientes nec voluptatis, nec nostrae nec ullius rei diutius ubi scire velim, quo pertineat noptrae; nam a rei divelli et cum voluptatis coniungi neque per orationis legem potest nec ita ullus efficitur sensus; sed nihilo melius dicitnri

homines non esse suae rei. Nisi fall0r, nostrae accommodatione natum est, cum Seneca scripsisset: neque nostri

neque ullius rei diutius, hoc est, neque nobismetipsis addicti . et nostrae potestatis neque ulli rei obnoxii et servientes diutius, perpetuo dominos mutantes.

cap. 3, 4 adiuvanda nonnihil Soligeri emendatio, ut scribatur: quantum gratuito bonum pro gratuitorum hominum3 ait bona eonscientia. Adverbium adiungitur ad parandi notionem inelusam in verbis quantum sit bonum. Duili od by Cooste

394쪽

L Senem de tranqu. Rnimi.

IM. 4, 5: Non vis enim nisi consul aut prytanis aut ceryx aut suses administrare rem publicam.'Hoc verum credi poterit, si quis ostenderit, in civitato ali- . qua non ignobili et cuius ieetoribus Senecas in mentem

ventro potuerit, summum magistratum aer. ρυκος n0mine

appellatum. Id quia ostendi, ut opin0r, n0n potest, scribendum iudico med diae, ut de Capua antiqua cogitetur. Sequitur 6J: Nunquam inutilis est opera civis boni: auditus est visusque voltu, nutu, obstinatione tacita incessuque ipso prodest. Sic A et Masius); verum hoc erit, si est sustuleris: auditus vis usqus hoc est, dum auditur et videtur, et eo, qu0d auditur videturque , voltu, nutu . . . prodest. Auditu, visu, hoc est, ipso audiendo videndoque non prodest. 3 Deinds oratio sic scum VogelioJ interpungenda est: ita virtus utilitatem etiam ex longinquo et latens fundit. Sive spatiatur et se utitur suo iure, sive precarios habet excessus ..., in quocunque habitu est, prodest. Prosit, quod Haasius e codd. et antiquis edd. revocavit, seque pravum est sic g 1 ne ego pro nec ego. Ibd. b. 1: Poteratne illa civitas conquiescere, in qua tot tyranni erant, quot satellites essent. Nugatorium hoc ad significandam tyrannorum multitudinem significantur autem οἱ τριακονzαὶς longe enim aliud est, tantam fuisse licentiam, ut ipsi satellites pro totidem tyrannis essent, quod potest sub uno tyranno accidere. Sed mendum subesse satis declarat post erant in priore membro vitiose in altero positum essent, pro quo prorsus licenter in editione Tarvisina substitutum posteaque diu retentum est etiam apud Erasmum et Lipsium erant. Atqui ipse modus condicionalis certam ostendit corrigendi viam. Scribendum est enim: in qua tot tyranni erant, quot satis satellites essent. Satis poterat videri tyrannum triginta satellites habere. Sententia etsi tam perspicua aptaque est, ut confirmatione

395쪽

Lib. VIII. cap. II.

non opus sit, adscribam tamen similem Ovidii sententiam ex Ponto II I 43 et 44: Totque narrasti tulisse ductaeaptivis addita eollis vincula, poene hostes quot salia esse Iuu. Quam lacile satis exciderit ante satellites, patet. Sed viderat verum iam Lipsius nisi quod sat scripsit , cuius coniecturam cum Fieherius non commemorasset, iterum lacienda mihi fuit. g 3 quod scribitur: et in florenti ae beata irep. pecuniam, invidiam, mille alia inermia vitia regnare, recte Pincianus aliique viderunt, pecuniam non e8se vitium nec posse eum invidia coniungi. Scribendum videtur calumnia, cuius vocis duae primae litterae post ta excidere potuerunt, sed praeterea inertia, quae correctio in margine codicis recentissimi annotata est; nam neque armata neque inermia vitia recte dici videntur.

De g b quam nequam vivere) dixi vol. I p. 44 vide-orque mihi felicior fuisse quam Hauptius I p. 6ὶ; nec ut

opinor, quod cum ironica quadam urbanitate dicitur, credo esse, cur a superioribus abiungatur. Ibd. initium capitis 9 frustra coniecturis tentatur. Sino parsimonia nec ullae spes sufficere dicuntur,. sed semper maiores necessariae esse quaerique . nec ullae non satis patere et omnes satis patere, ut exire dissipariqne

aut rapi ab aliis possint). Sed in g 2 manifesti et gravis

mendi eorum verborum, quae sic in Α scribuntur: Dis eamus . . . frugalitatem colere etiamsi mulos pudebit ei plus manus sec. supra os scripsit hi unde Bet Pal. 4 simul hos , ideo dissicilius est certam correc-

ὶ cap. 6. 3 oppressit eommendavi vol. I p. 35, oblitus addere, sic superiores ante Fichertum edidisse. Cap. 8, 8 reeto Muretum omnes ante Ficherium et Haasium secuti erant seribentem: nisi eui Α quidὶ sae illime negat, sibi. Nihil sane selieitatis erat id, quod deberetur, sibi negare posse, nisi creditori negari posset. De genere mendi dixi vol. I p. 68. CD. III do benes 26, 2 ubi reeis edebatur: eius, euiseodd. quod . Dissiligod by Cooste

396쪽

L. Senem de tranqu. animi.

tionem reperire, quod in hoc uno membro huiusmodi condieio aut concessio additur, cetera simpliciter ponuntur continentiam augere, luxuriam coercere cet. . Suspicor tamen sic scriptum fuisse: etiamsi multo apud sibit templi eius. lusu ducto ex colendi verbo. Quod sequitur: animum in sutura eminentem velut sub vinculis habere, vix fieri potest, ut non imminentem Senem scripserit. Mox g 3 necessario post generalem sententiam de inlamitatibus interdum utilibus in verbis sanata sunt terminatam nova nascitur sententia ad animi eastigationem speetans: Ubi parum audit praecepta animus nec curari mollius potest, quidni consulitur, si ei eodd. si et paupertas, ignominia, rerum eversio adhibetur 3 Sed in hae affirmationis per interrogandi speciem Drma constans et frequens et aliorum et Senecae usus coniunctivum postulat de v. beat. 16, 3, de brev.

vit. 11, 2. de benes V, b. 3 et 6, 1 et 25, 2 VI, 19, 2 VII, 2b, 2, epist. 6, 1 et 3, eet. . Itaque, si nihil aliud

subest mendi, scribendum est eonsulatur. Nam potest fuisse: quidni consulatur durius p et consulitur, sieeL . Illud eertum est, paulo post ex Α scribendum esse: Adsuescamus ergo cenare posso sine populo et servis paucioribus servire et vestes parare, in quod inventae sunt, ubi editur serviri, barbare 3e vior pro eo, quod est: ministratur mihi). Acuto ludens Seneca significat ipsos dominos servire servis, quibus carere nequeant et quorum delicias seranti g b, ubi codices habent: sicut et Livius, editiones ante Fichertum particulam incommodam omittunt, scribendum est: sicut T. Livius. Tum quod et in codicibus est et editur: sicut plerisque, ignaris etiam servilium litterarum, libri non studiorum instrumenta, sed cenationum ornamenta sunt, nullae erant serviles litterae, nedum dominis addiscendae. Scriptum suit olim: etiam puerilium litterarum. g 6 ex eo, quod in codicibus

397쪽

Lib. VIII. cap. V.

est: Honestius, jnquis, hoc te impensae quam in Corinthia pietasque tabulas effuderint, in exercitationibus, quas dixi, effectum erat: hae ae impensae quam cet. , sed praestare videtur huc, quod Hauplius II p. b) posuiL g 7 scr. conquisita ae cum imaginibus suis descripta sacrorum opera ingeniorum. Codd. conquisita cum i m. s. de Sc. et Sacr., edd. superiores: conquisita et cum i m. s. descripta sa

crorum.

Ibd. 10, 1: Invenies in quolibet geners vitae oblectamenta et remissiones et voluptates, si volueris mala putate via potius quam invidiosa facere. Sic A. Emeitur facito si sine dubitatione: si volueris mala putare levia potius quam invidiosa facere. Mala aestimatione prudenti levanda potius sunt quam querendo magna et invidiosa facienda. Ρutare te coaluit, ut fieret putate, relicto via. fg 6 deflectam ab instituto dicamque necessariam esse Lipsit coniecturam: institia, mansuetudine, humanitate, non solum, quod et mansuetudo humana perverse dicitur et humana manus, accedente vitiosa copulatione: humana, larga et benigna, sed ob inaequalitatem membr0rum. Secundos casus tuetur Suetonii locus in Oth. 9, non ut sint infelices, sed omnino qui quasi secundo ordine appropinquant. Ibd. 11, 1: sed corpus quoque suum et oculos et manum et quicquid cariorem vitam facturus aeque ipsum inter precaria numerat. Sic Α; editur

aut: est cariorem vitam facturum seque aut: car. Vii. facturum est seque. Futuri temporis significatio parum apta est. Seiuncto 3 seque , ut restet facturu, efficiendum videtur: e. q. c. v. facit usu. Instrumenta

vitae significantur. Deinde g 3 in Α ceterisque scribitur: Magna quidem res tuas mercede colui, sed quia illa imperas, do, cedo gratus libensque. Pronomen

398쪽

L. Seneca de tranqu. animi.

illa et ipsum per se et numero pravum editores praeter Masium sustulerunt; scribendum erat: sed quia ita imperas. Rosing. Ex eodem A Baasius proxims ante edidit:

Quandocunque . . . iubebitur, non queretur ..., sed

dieit pro die eL Hoc est bonis eodicibus, id est, non interpolatis, ad scriptorum orationem corrumpendam uti; sed in hoo genere permulta delicta sunL In g 6 neque qui sciat serendum neque qui scit, qu0dex Erasmianae prioris errore propagatum est, sed rostituendum ex antiquissimis edd. qui sciet. Sed reete codices: nihil unquam pro homine vivosaei et, hoc GL tanquam vero vivus ac non semimortuus. Venio ad g 7, quo loco nescio an nullus aptior sit ad demonstrandum, quam omnia in his libris a codicis A prima manu pendeant, quidque ei sit adhibendum. auxilii. Sio enim in eo scribitur: Multos ex iis, quos forum

euria, sermo mecum contraxerat, nox abstulit

et iunctas ad sodalium manus copuatas interseidit. Ex eo puatas corrector secit copulatas; itaque sic in ceteris scribitur, sed in iunctas, ut solet fieri, aberrant nonnulli ad vinetas victas , pro interseidit pleriquo praeter B intercidit aut intersidit. Tum vero iactum in Colon. copulatasque. Εditores, cum Erasmus recte scripsisset ad sodalitium, ante Ficherium haec tenuerant: et vinctas ad sodalitium manus copulatas intereidit. Is offensus vitiosa participiorum coniunctions pro

Τ) De eo t. sap. 7, 1 recte edebatur: dicas ita, ut soles, Masius e eodieibus vitiose: dicas ista, ut soles.') De ira I, 12, 1 haee Baasius continuavit: non irascitur, si . . . viderit8 Non ira se e tur, sed vindicabit; ibd. 16, 2haee: temptabit, eontineberis, mitteris, adhibetur. AEque prave, atque hie dicit, c. 16 init. a meherio et Masio sequetur pro sequitur repositum est. Diuiti sed by Cooste

399쪽

Lib. VIII. cap. II.

copulatas recepit, quod Lipsius - in ora libri alicuius reppererat, capulus et simul interscidit; Ha ius autem copulatas tenuit, pro iunctas scripsit iunctis mira copulatis manibus iunclas iam homines praeponens. Ex his omnibus unum illud aliquam habet non ad ipsam veram scripturam, sed ad rectam orationis formam appropinquationem, quod ignotus homo, qui capulus ann0tavit intellexit nocti homines auferenti adiunctam fuisse a Senem aliam imaginem personae reive manus iunctas inter- seindentis eiusque nomen latere sub copulatas, quod vitiose praecedenti iunctas superadditur. Id autem in A,

ut dixi, est copuatas. Quid igitur hae litterae significant 8 Nimirum copiates ο κοπιαπιρρὶ est, qui scrobem cineri eadaverius fodit Todtengrliber , notum nobis nomens codice Theodosiano et scriptoribus Graecis inferioris aetatis, euius nunc primi seculi auctorem Senecam nanciscimur. Quis aptior ad manus interscindendas 3 Nondum hoc caput absolvimus. Nam g s haec leguntur: Quae sunt

divitiae, quas Ἐ0n . . . mendicitas a tergo Sequatur p quae dignitas, cuius non praetextam et augurale et lora patricia sordes comitentur et exportatio, notae et mille maculae et extrema contemptio 3 Sed augurale nusquam de veste ornamentove augurum positum legitur, nec recte inter praetextam, quae sacerdotum quoque suit, et lora patricia unius sacerdotii proprium insigne interponitur; apta et recta oratio erit, ubi, sublato priore et additaquo lineola, scripserimus praetextam auguralem et lora patr. ut duo nomina duobus adiectivis adiunctis exempla dignitatis ponantur. Tum exportatio quae esset, iam Lipsius et Gronorius negarunt se scire, etsi ille pro deportatione accipere conatus est, nec ferri ullo modo potest omissa inter exportatio et notae copula. Scripserat Seneca: sordes comitentur et exprobratio notae et mille maculae cet.

400쪽

L. Seneea de tranqu. animi.

Ibd. 12, 1: ne aut labor irritus sit sino esse e tu aut effectus labore indignus. Liberabitur oratio vocabulo vitiose inutili et recte pondus bis in idem

voeabulum incidet, si sic scripseris: ne aut labor sit sine effectu aut essectus labore indignus. Sequitur g 4: Deinde domum cum supervacua re deinantes lassitudine iurant nescisse se ipsos, quare exierint, ubi fuerint, cet. Grammattea postulabat exirent, essent; sententia ridicula est, se, cum exirent eo enim necessario refertur periectum nescisse, ubi post fuissent. Rectum est: iurant ne se ire se ipsos, quare exierint, cet. Hoc est c0ncursationem suam damnantis iusiurandum: Nescio, cur exierim. Nufghoratus 1855. Tum iniuria Ha ius rediit contra codices ad editionum anto Gronovium scripturam: Non indu stria inquietos, sed insanos salsae rerum imagines agitanti Non, quid in altero e duobus generibus non sat, in altero fiat, dici debet, sed de utroque geners utrumque. Sed oratio sic interpungi debet sui fit in ed. Biponti : Non industria inquietos et insanos,

salsae rerum imagines agitant, ut audiatur sed. Ibd. 14, 1 edebatur e vulgaribus codicibus: nec mutationes aut consilii aut status pertimescamus. Erasius ex Α mutatione; debebat mutationem. E.

', cap. 13, 3 annotaveram, pre eo, quod nunc editur sine vita varietatis mentione: In primis autem cogitavit, aliud posse propositi a sui a resistere, necessario scribendum esse aliquid posse. Verum sic recte scribitur in omnibus editionibus antiquioribus cetiam in Bipontina), donee aliud, nescio ubi typothetae errore ortum ego in prima vidi editione Lips. 1702 - , a Ruhhomo recentioribusque propagatum est, a Fieverto ita, ut de eodd. et veti. edd. taceret. Dissiligod by Cooste