장음표시 사용
191쪽
A mali: in parte ista instruit eos, quantum ad alia duo,
Ebemus autem nos firmiores imbecillitates infirmorum sustinere,ic non nobis 2 pere.
struxit firmiores in fide re ma lotes,qubd 7h de fonteoli
demnare nec scandalizare minores A infirmiores inde: in parte ista,ut dicebatur, instruit eos, quod debeat ipsos umere,&lusti pererid euius euidentiam stimcu, P circa proximum nos dis nus habite duplici
ter. primo,declinado mala.Secundo ficiendo bona. BIn prima ergo parte instruxit Apostolus iliatores Ze fit nitores, mala minorum decumire. In parte ista instria iteos,bona eorum ruere dupliciter.Poterat autem maiores circa mlitotes mala committere, primo eos condemnairdo&iudicando, sicut saciebant gentiles qui iudaeos couet sos de suis eae remoniis iudicabant &codemnabant. Secundo poterant erga eos malefacere, ipsos scandalizando δὲ offendendo. Et sicut maiores Shrmiores in fide erga infit mos poterant dupliciter ωcere mala,sic poterant dupliciter facere bona, videli/cet eos,substerado ne caderit,' eos suscipi edo, ut promouerentur ad bona,& proficerent. Aduertendum tamen somnia haec non simper iusserunt opere, sed sufficit * differant intentione: nam aliud est lapidem vel quocuo aliquid graue impellere deorsuni ut ruat, ct aliud est illam sullinere ne eadat. Sic aliud est infit mos in fide icandalizare, di ipsos impellere ad ruinam: ct aliud est ipsos Listinere ne ruant. nam si non impeti ilas ut ruant, declinas malumsi sustines ut non cadant, lacu bonis.Getiles tune temporis ante plenam diuul/gationem euangelii si abstinebant a cibis in lege velistis ut non impellerent Iudaeos ad malum, hoc perti nebat ad vitandum scandalum,& ad declinandum malum: sed si hoc faciebant non solum ut impellerent ad ruinam .sed etiam ut sustinerent eos ne caderent, hoc potinevat ad operationem boni:plus est enim lustinere est quem ne cadat, quam ipsum non impellere ad ruinamagitur, ut patet perii bita, non scandalizare differt a pon condemnare vel non iudicare: quia plus importat non standalizare, quam non contininare.
Nam ad hoc quM gentiles non stadalizarent Iudeos tunc conuersos, oportebat o ipsi abstinerent a cibi, in lese vetitis. Sed ad hoc quod non iudicarent vel noeondemnarent eos, sufficiebat quod gentilo non profiterentur nec asseret ent Iudaeos sic abstinerites agere Deontra sit utenti rursus mine .s ostensum * stabilitare& si nere se habet in plus, qdam .non Icandalizate: sic etiam non promouere in bonum; habet in plus, quam iustinere vel substentare: inii enui graue mouet superius,non solum sustinet ipsum re cadat, sed etiam ipsum ad altiora impcllit . Irao dist e possi mus,* non standalizarrinon iudicare. sustrum .de in re S sustitiercis eundo initruit eos,et debeant eos sustipere, e in bonum promouercitertio, ne Apostolus increpetur a Romanu, nnititur circa Romanos suam innocentiam ostendere, S suam excusitionem facere.
Secunda i ,Propter quod laseipite. Tertia,ibi Ger
Ad euidentiam autem primae patus, sti edum, quod sicuυnsi Dio materiali requiruntur aliqui lapides fimi iussi, d*rioro sustinem es totum aedificium ne ruat: sic don aediuio spiri Iuali Sin ecclesia, illi,qui sunt firmiores rumasis probati in fide debent alios sustinere ne cadant iud hoc non potest fieri sine diuisno auxilio, di sine diuina subuenti e '.quia nisi Deus auxiliaretur nobis δε nisi per suam gratiain subuenis rei, noli solum alios sustinete non possemus ed etiam
nos ipsi rueremus . Tria ergo ficit: quia primo circa substentationem infit morum praemittit suam intenotione secun ad hoc Probandum subiungit multiplicem ration et UrxioAt boc fieri possit, imploratoiuinum auxilium,' diuinamsubuentionem. Secumda, ibi unusquisa vestrum. TemMihi, sinus autem
In prima parte intendit talem rationem, in omnitdificio firma ora Stabiliora debent infitiarati mi ocillia sustinere: sed in spirituali edificio nos sumus si tramiores tergo non tibemus solum de nobis placere, sed debemus imbecillitates infirmorum sustinere. Hoc est ergo,quod ait alantinuetur autem sic, Non solum
nos filmiores de nans non contemnere infirmos, eos
eon nando &iudicando:&non solum non debe/nius eos ad malum prouocare, ipsos scandalizaudo: . ted de mus nos firmiores imbecillitatas infirmoruiastinere eis compatiendos non nobis placere fiast, iton solum e nivis nobiν placere nostra volita fiso diendo. Notai ilam autem, quod secundum Ambrosium di habetur
inglossa,ille dicitur sibi placere, qui ita iacit qd sibi
vi utut bonum,ut non curet siue placeat siue nou placeat proximo. Deinde cum dicit.
Unusquis vestrum proximo suo pia
ceat in bonum,ad aedificationem.
Probat quod dixerat, ostendens multiplici ratione, quod no solum debemus nobis placere,led etiam deo bemus alios supportarerarca quod tria facit, secutis dum quod tripliciter hoc probat primo probat hocharitatis lectdalitare ba plu3, quam
calirare ut patet per habita, pertinent ad declinatiosnem inalusecunda veto duci iuret,suas e di in bonum promouere, pertinent ad Erationem boni. Podquam erpo Apostolus instruxit hi mores in Dde,quantum ad prim duo, quae dicunt declinatione ex charitatis lectatione. Secundo ex christi imitati ire.Tertio ex scripturς sacrς testifcatione. Secunda,
ibi Etenim christus. Tertia,ibi. Quscuia enim striis pia.)In ptima parte intendit talem rationem, qu: cum vult secundum charitatem incedere, debet fioximo suo placere in boninii adςdificatione Psed unusquis, debet studete .& lacunaam charitatem incedere, et ' unusquiis drui proximo suo placete ad O ficationem. Hoc cit er*o quod ait.Continuetur autem sic bene 'leό quod no solum Ibemus nobis pla/tere, Rd unus uita nostru supplevitaritata studens vestirpi et sui cti cudia viam cnaritatis incedit, proaximo stiς placeat in bonum ad aedificationem.Notandum autem, in loquendo placentia hominibus, conν tingit dupliciter seccarea rimosi loquantur mala, secundum quod dicitur Ici. o. Olite alpicere nobos ea quae recta sunt: loquimini nobis placentivideo ait,*unusquis v placeat proximo suo in bonum, idest ad id quod est bonum de rectum, ita quod sit opus bonum. Secundo contin*it circa hoc peccare propter malam intentionent,utu homo hoc iactat propter honiuius orem,& propter hominu laudemin propter hoc
192쪽
ati,Maelificationem, ut sit intentio bona. Ad bene Aergo agendam requiritur opus bonum, di intentio bona. Deinde cum dicit.
Etenim christus non sibi placuit: sed si .cut scriptum est, Improperia improperanstium tibi, ceciderunt super me.
Adducit ad hoc idem scundam rationem sumpta
ex christi imitatione.Formetur autem omnis Oristi actio nostra est instructio ut illud iaciamus sed christus non solum placuit sibi,ud improperia, Sc aliorureccata in se portauit; ergo nec nos debemus solum placere nobis, sed deb M proximos supportare. Hoe est ergo quod ait Cotinuetur autem sic, ne disco, qubd nos non debemus solum placere nobis: quia etenim ebristus non sibi placuit tantiam;led sicut scriPtum est,sinproperia improperantium tibi id est, peracata aliorum ceciderunt super me, idest, ego portaul: tunc enim quae non rapuit exsoluebat. Tunc ergo est Bsupplenda ratio,quod si christus mortuus est propteri eccata nostra,quae sunt improperia diuina ' nb solum placuit sibi,sed voluit mori pro nobis: oc nos nosolum debenins pilicere nobis, sed debemus silicti nem sustenere pro proximis. Notandum aut oe in his verbis loquitur dei filius Deo patri,ut dicatur mpro ria improperantium tibi,ceciderunt sup me. o dupliciter potest exponi. primo de omnibus peccatis: quia omnia peccata nostra christus in corpore trauit,iuxta illud Iti. s ι. Vere languores nostros ipse tuli in dolores nostres pleportauit . Et sie pro cedebat ratio facta. ut sicut tinus nobis cuatiens, non istum sibi placuit m omnia reata noura, quae sunt diuina improperta,moriendo in se portauit: sienos non solum debemus nobis placere, lad debemus aliorum infirmitates suppo ietate. Secundo modo po test exponi de peccatis iudaeorum. vid. camus φ inM Cproperia δὲ detrast: ones Iud eorum improperantium tib i dest, blasphemantiu te propter sua mala opera,eeciderunt super nae: N quia ex hoc procurauerunt mortem meam, quia voluntatem tuam eis proponesham ' eorum mala opera redarguebam. Hoc autem citis umificauit dominus, cum ait,Odetunt me, di pa trem meum.Deinde cum dicit.
Quaecun penim scripta sunt, ad nostra doctrinam scripta sunt i vr per patientiamia consolationem scripturarum, spem ho
beamus. Adducit tertiam rationem,sumptam ex scripturas
rum constructioneod cuius euidentiam scienuum, christus pro nobis omnibus voluit pati,&nos omnes
quantum in se erat consolatus filii. Ea ergo, quae scrυ ripta sunt de patientia clitisti,quam habuit in patiendo Upro nobis, re de conatatione eius, qua coniciatus est
nos, scripta sunt ad nostram doctrinam ut nos exems
Plo eius distamus pati pro proximis, S secunda quod
possibile est consolemureos,st hoc faciendomus spem a consolabimur a christo: nam qui eons tantur christi membra spem habeant φ eonsolaburatur a Gristo capite.Formetur ergo sic ratio, quscum per scriptura sectam de christo scripta sunt ad nostra doctrinam,illa debemus lacere di operari, ut spem ha beamus remunerari,& consolari a christo: sed per mipturam scriptum inde patientia christi, quam habuit in patiendo ero nob:s de consolatione eius, qua
consolatus est novergo hoc debemus fatere Ac operas ri,quia debemus aliis compati,& alios e solari, ves m habeamus remuneraris cosolari a christo.Hoeinergo quod Mi.Continuetur aut sic, ne dico quodno debemus nobis placere, sed debemus placere pro Mini ompanendo eis,& consolando iplos: quia senos docet scriptura saera, ut in hoe imitemur ctrita. nam quaecundi scripta sunt suppleinde christo in diuisuinis litetis, ad nostram doctrinam scripta sunt: ut me patientiam & consolationem scripturarum, idest, per patientiam &consolationem,quam scriptutae contionent de christodi de aliis sinu:0upple instructi ot docti.*eni habeamus scilicet quM ipis consolabimur,si laetamus in aduersis. quin dic rei. quod si nos laetiomus instructi di docti de patientia re consolatione, quam scripturae continent de christu & de altis salia: ut scilicet distamus e pati alus S consistari eos, ut ehristus Salii sancti fecerunt,spem habebimus, quod& ipsi edisabimur. ne ergo in supplenda ratio, Peum sic sit, debemus agere hoc & operari,& non de νmus solum nobis placere . sed de mus infirm: tates proximorum sustinere re lupportare, compatiendo eis,& consolando ipsin.Notandum autem, quod qua euna scripta sunt, ad nostram doctrinam ii rapta sunt, sunt enim Iibri quasi secunda memoria,ut posteriores homines ex eis accipiant documentum α disciplinanumistra enim iure redigerentur in scripturis, nisi et pter utilitatem posterior Vuxta illud. a.Timoin. 3. Omnis enim scriptura diuinitus inspirata, utilis est ad docendum 'd arguendum,ad corripiendum,& ad erudiendum. Deinde cum dicit.
Deus autem patientiae Sc solatii, det v bis idipsum sapere in alterutrum secvno
dum Iesum christuma vi unanimes, uno
ore honorificetis deum Sc patrem domini nostri Iesu christi.
Quia ut dicebatur, sic sustinete infirmitates alios rum, S uc Compati eis. Seorisesari ipsos, non posti mus sine diuino auxilio,& eius subuentione: ideo hic Apollotus,vi h fiant,implorat diurnum auxilium,&diuinam subuentionem Ilaeo ait, Deus autem, qui ea dator patientis di solatii,det vobis idipsum lapere in terutrum,ut stilicet unus alteri patienter companaturin unus aium consoletur.&hoc secundum lesimehrithim ut unanimes,vno ore honorificetis deum &patrem domini nostri Iesii christi. Notandum autem quod ad hoe quod uni membro compatiatur aliud membrum, Saa hoc quod bonum S cosolatio vivus membri radundet in bonum di consolationem alto rius, oportet * illa membra habeant ad se inuic unitatem: N quia fideli uni debet esse eadem mens, Nidem sapere, ideo uno patrente alius compatitur,divnus alium consolatur.Apostolus ergo orat, ut idem capiamus,ut unum sapiendo di eaiidem metitem hasbendo,unus alterumuistineat,ei compatiendo, & ipssum consolando.Notandum etiam,qubd quia sustine do unloillitates infirmorum, duo debemus facere,vis delicet, ei compati,& eox consolati, ideo Apostolus duo orativi delicet,* deus fit dator nobis patientie,utariis compatiendo, eorum instrinitates patienter Linportemus:& orat in deus fit nobis dator solatii, ut alias consolationem &lolanum tribuamus. Notitu enam rubd,ut dicebatur,ad bene agere requinintur duo, vi elicet, num opus,& bona intest ideo ait Da vobis idem sapere in alterutrum secundum Iesum chri/stum, ut scilicet opus sit bonum. & labit,Vt unanis
mes,vno ore honorificetis Deum, ut etiam intentio
sit bona: nam quae filist secundum Iesum. sunt bona opera insuis fiunt in honorem dei, fiunt bona interiotione. Nόtandum eliquod, ait, ut unanimes, uno ore:
quia ti thterius in mente & in corde,quam exterius more, debemus quae agimus Licere iii honorem dei . Nootandum etiani,* licet Deus sit Pater omni u per creastionem,&sit patet sanctorum per adoptioncm, si racialiter tamen est pater Iesu christi per Hecialem guneratione est enim christus filius Dei patris natura, no
193쪽
adopitone. Et quia sic est ris Nisi modo propona Λtur nobis ini tandus est,quod debem is honorare deu& Patrem domini nostri Iesu thristi, dest,qui singula rimodo est pater Domini nostri Iesia christi, quem supple Dominum nostram usim christum imitari
Propter quod suscipite inuicem: sicut Mchristus suscepit vos in honorem Dei.
Postquam ostendit, quo moto Maenius proximos lustinete,ne eadantali e declarat, quomodo debemus eos suscipere,& in bonum promouere, ut proficiant. propter quod sciendam,quod sicut non possumus in nrmitates proximorum sustinere sine d uilio auxilio,
sic multo magis non possumus ipsos in bonum promouere sitie diuina subuetionea aeo circa suscepcios nem proximorum, tria facit ; quia prinis prςmittit suam intentionem secundo ad eam probandam adsducit multiplicem rationem:tertio, it noc fieri possP, implorat diuinum auxilium,& druinam subuentione. Secunda ibi D. eo enim Iesum christum.) Tertia, ibi eus autem spei. In prima parte intendit talem rasrionem, Qaicunt volunt imitari christum, debentalicis sulcipere,&eos in bonum promouere in honos rem dei, sicut christus sulcepit nos,&promouit nos in Dei honorem: sed omnes nos donius esse imitatores christi:ergo Zec. Hoc est ergo quod ait. Continuetur sic Dictum est pnos debemus christum imitari.prospter quod ergo quia sic est,suscipite inuicem, dest,fiis miores sustipiant infirmor,tos in bonum promoue
do,N hoc supple in honorem deusicut christus sustopit nos, S pronaouit nos in bonum, in honorem dei. Notandum quod christus suscepit nos in honorem Dei, quia omnia reserebat in honorem patris,iuxta lud Ioan. 8.Honorifico patrem meum ,&vos inhono irastis me. Sic se nos debemus alios fasci sere, & in bos
num promouere, in honorem do . Deinde cum dicit.
Dico enim Iesum christum, ministrum fuisse circuncisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones pis
tium. Manis: stat quod dixerat,ostendens christum nos omne, sit scepisse,& in bona promouisse.Circa quod duo iacit:quia primo probat de Iudaeis.secundo de Gentibus, bi gentes autem. In prima parte intendit talem rationeni, a uicunq; ei minister circucisionis propter veritatem dei ad confirniandas promissionis patrum, ille est laecialis susceptor S promotor Iudaeoru : christus est huiusmodi:ergo M. De hac autem ratione posnit virtutini medii Continuetur autem sic, bene dico
quod christus sit scenit nosmam ipse fuit susceptor I Lorumadeo tib eo enim Iesuin christum tuissenti
nistrum,ldest,futila prςdicatorem circuncisionis,ldest, Iutiorum,specialiter enim ipse prsdicauit & eua gelizauli Iuaxis, propter veritatem dei,ad confirmandas promtisiones patrum,idest,ut Deus verus esset in se,& ut apparet verus in promissis implendo promis si patribus Iudaeorum. Notandum etiam quod licet titas venerit pro salute omnium, tamen quia per lonaliter exhibuit se Iudaeis,& corporaliter inter eos fuit conuersatus, specialiter dicitur minister circui cisionis, idest,euangeliciator Iudsorum,& specialiter Matth. I. dicit ut missus ad oves, quae perierunt domus Is l. Notandum etiam quod quia promissiones fit e sile. runt patribus Iudaeorum de christo, quia facia fuit proniissio Abrahae,iuxta illud Gen. a i. In semine tuo benedicentur omnes Reges tetrςin ad David etiam, Hal. i 31.dictum est, tructu ventris tui ponam sit, persedem meam. Quia sic est, ideo christus missus ad Iudaeos sicut promissum fuerat patribus eorum, ostesdit deum esse veracem A consimi auit, idest, unpleuit promissiones fictas patribunDeinde eum dicit. . .
Gentes autem super misericordia, hono
Olendit gentes etiam esse sulceptas aehristo . Cirea quod quinque facit, secundum quod hoc quinque nro
d 1 probat .Primo probat, ex gentium conuersione. Secundo.ex gentium confessione.Tertio, ex gentium adunatione. auarto,ex gentium deuotione. Quinto ex gentium gubernat one. Secunda ibi sicut scriptum est.)Tertia ibi, Et iterum deit.)aiarta ibi Et iterum
laudate. Quinta ibim rursiis icitas ait. In prima parte intensi talem rationem, iieuno debent honor Mare deum super misericorda facta, illi sunt sulcopii a christo gentes sunt huiusmod .ergo M. Hoc est
ergo quod ait tinuetur autem sic, Non solum It dei sunt suscepti aehristo,sed etiam gentes: quod a tem sie fit, patet quod gentes super misericordia si DL,quia conuersi sunt .debent honorare deum. Tile ergo est supplenda ratio, i cum talis misericordia no Ioui. i
potuisset ei fieri,nisi per claristum.quia nemo venit ad patrem nisi per Nium,oportet gentes a christo esse sulceptas.Notandum autem quod dicit pentes super miserieordia hoaorare Deum:quia non tuit facta prosmissio gelitibus,sicut Iudams.&ideo in eo uersione rentium potissime apparuit misericordia dei: super hae autem misericordia facta gentibus,debent gentes ho/norare deum. Dcinde cum dicit.
Sicut scriptum est, Propterea consito Psil. i . .
bor tibi in gentibus domine, te nomini
Probat hoc idem ex gentium consessione. Forme/tut autem sic ratio,Quicunm yer christum confititur: Lo,&nominimus eantant Caticum laudis, illi sunt a thristo suinpti: gentiles sunt huiusmodi, ergo M. Continuetur autem sit, bene dico quod christus suscepit nos, & quod gentes sunt susceptae a christo, sicut
scriptum est in Prai. i . Propterea confitebor tibi ingentibus,ijest, faciam quod gentes eonfiteantur tibi ere nomini tuo cantabo, idest, ego christus faciam a Lentes nomini tuo cantent,io est, euidenter te magnistent.Tunc ergo est supplenda ratio,* si christus tes . . . cit φ gentes confiterentur deo,' si christus secat quod gentes cantarent nomini diuino dest,fecit quod gerates euidenter magnificarent diuinum nometa quia noenon potuissent gentes tacete,nisi missent a christo su steptae,& nisi fuissent in christi protectione recepta ergo Herunt suinptae & receptς a christo . Notans dum autem quod ait confitebor,ti cantabo; ut uni mpertineat ad confessionem interiorem in corde,aliud
ad euidentem coiisessionem exterius in opere vel ore. nam corde, ore,& opere, a peccatis recedendo, deum
confiteri debemus,eius legem approbando, di ipsius mandata sequendo.Deinde cum dicit.
Et iterum dicit, Laetamini gentes cum
Adducit tertiam rationem, sumptam ex gentium
adunatione.Formetur autem sic, Quicuno adunatue
cum plebe diuina,& fiunt populus dei, illi sunt iusto pti a christo,quia nenio Potest ire ad patrem, nisi per
lilium gentiles sunt huiuina odi,ergo M. Hoc est ergo quod ait. Continuetur autem sic ,bene dico ς gentes Lint susceptae a christo: quia & iterum dicit alia stro Plutaruaeram ni gentes cum plebe eius,idest, Iudaeis, qui sunt plebs dei stamini,scilicet, cum eis , qui estis unum cum illis,& euis inserti in bonam olivam' estis adunati,&sacti socii,& radices pinguedinis. Τunc etsso est supplenta ratio, et si sentes sic factae sunt popuIus dei,cum hoc fieri non potuerit, nisi per christum, eigo gentes sunt susteris achristo. Notandum a b
194쪽
mus, Ecultabo in Ierusalem,& gaudebo in populo meo. rimis meitultat in Ierusalem qiuantum ad Iudaeos conuersos. gaudet in populo stio quantii mad Gentiles,qui sunt Iud et sadiuncti/lactus est unus Dei populus eum illis. Uel secundum Bedam sumpta est lite auctoritas Deut . i a .v, nos habemus haud te gentes populum eius.Nim in hoc gens laudat pospitum Dei,inquantum adunatae sunt Divino popu/lo. Deinde cum dicit.
Et iterum, Laudate omnes gentes D minum i& magnificate eum omnes p
Adducit quartam rationem, sumptam ex gentrum deuotione. Formetur autem sie, ini: cunque lau/dant Dominum is magnificant ipsum, sunt a christosis erit; gentes uini huiusinos ergo dcc. Hoe est ergo quod altaeontinuetur autem sic, ne dico quod genstes sint a christo susceptae auia& it etiam seriptura dicit, quia striptum est in Pi uino, Laudate omnes gerates Gominum:& magnificate eunt omnes populi, noulatum Iudati, sed etiam Mntiles.Tune ergo eu supploda ratio,quia si gentesiaudant Dominum laude de/uotionis, S si omnes populi non solum Iudaei, ugentiles, magnificant Dominum magnificentia exaltationis, cum hoc fieri non possit, nisi gentes essent aehristo sust te ergo M. Non ergo possent gentiles vere deum lauaareλ ipsum debere exaltate,&magni ficum praeilitare,nis essent a christo sustertae. m. nde
Et rursus Isaias ait. Erit radix Iesse: A qui
exurget regere gentes, in eum gentes spes
rabunt. Adducit quintam rationem lamptam ex gentium
gubernatione. Formetur autem sic Quicunda christo
reguntur & in christo sperant,illi uini sustepti a cho/
a christo stis epte,quia & ruris Isaias ait, ut habetur
1:gentiles lant huiusmodi ergo &e . H est et quod Gntinuetur autem sic, ne dico qubdgeses fiunthristo lascipis,quia & ruris Iaias ait, ut habetur Ui. t r.ent radix Iei se,&Jupple, ex hae radici procodet ille qui exurget regere gento per fidem N per opera bona, re in eum gentes sperabiliaunc ergo est sudiplenda ratio,in tu noe fieri non post et nisi gentei eountietitistobuscepis,& essimi sub eius regiminere protectone receptae,eseo die . Notandum p Iesse finem ter David, qui fuit binonimus: vocatus enim fuit Iesse N Icu.Virgo autem Maria de qua natus est christas, filii de stirpe David.Secundum hoc ergo dicemus ς Iesse fuit radix, Dauid fuit arbor, Badaria fuit rasnius, Christus filii frustas qui procesiit ex radice Iesse, ex arbore David,&ex ramo Maria Iste autem sic elut gens,& secundum carnem huiusmodi originem due turrexit regere gent iuxta illud Psalnai, Dabo tibi gentes tamditatem tuana egelido autem gentes, Sconuertendo eas ad fidem, gentes speraueriant m ip/sam. Et quia hoc fieri no potuisset nisi fuissent a chriosto susteptae, ergo habetur principalis conclusio, oehristus uiscepit gentes,& recepit eas sub suo resim
ne sibilia protectione:propter quod gentes ia i
Reptae sperauerunt in oriuunuininde cum dicit.
Deus autem spei repleat vos omni gauodio, εἰ pace in credendo a vi abundetis spe,ia virtute spiritus sancti.
Quia dixeriat * deberemus inuicem nos sula per e,si eut christus suscepit noxcum hoc fieri non pollit fine
auxilio diuino Serus subuentione, ideo ut diω fiat sit ungit diuinum auxilium di diuinam adiuuatione.
Pt ut quod sciendum, Fad hoc quod debite misa. alium sustipiat,&vnus alium in bonum promoueat, ruantum ad prcsens spectat quatuor requiruntur, vio: licet charitatis abundaticia, diei concordia, sternae haereditatis confidentia,&exterioris operationis edis Oeta.Nam si nomo non abundaret in charitate, quia
eliaritas Dei est illa quae nos urget S stimulat ad agea a. t. dum bonum proximi, non susciperet alium debite, es
non esset debite intentus, uti piami ad bonum promouere ergo requiritur ibi charitatis a nainti Secu/do requiraturi idei unitas vel sidei concordia. naim illi
qui habent eandem fideiq& iant sub una lege,magis aeua uicem fovent,& mag. x ae inuicem promouent ad bonum. mo requiritur ibi Gera ruereditatis coii'
fidentiauiuia nisi speraremus ae Gerna haered late, Inisi haberemus consilentiam de naereditate illa, non essemus ita solliciti ad promouendum nos ad bonum& ad iuscipiendum nos ad inuicent..iario ad hoc requiritur operis retiaci,quia si in operando elsemus B tepidi,&non essemus e Mo&robasti, no pollicinus implere quod hie iubetur. Λpouolus ergo iii hac sua ratione linc quatuor tangit, dicens,inus aute spei idest, a quo oluma bona iunt sperauda, repleat vos omni gaudio: idest, omni Letitia spirit i quantivi adcliaritans abundantiam, & repleat vos pace ide concordia in credendo nuantum ad fidei unitatem αConcordiam ; ut abundetis spe)idest,ut sitis certi deferna beatitudine, quantum ad aeternae luereditaris em & conlideliciam, Ut abundeti virtute spiritus sanct inquantum ad operis etficaciam,quia sine virtute illius naiiu:n est opus et sic moranausit aucem, Meum Apostolus oraret pro voc quadruplici bono,u
delicet,pro charitatis abuti untia, fidei colicordia, repto aliis bonis iam dictis,ptamnilia hoc verbum, autem speianam non mamus pro aliquibus bona nisi apud eum a quo furit bona speranda . α quia a deo Lant omnia syranda,ideo ait deus autem l pei, idcit, deus a quo caetera bonas peranda Iutit, det vobis noec bonum,ut repleat vos gaudio α pace id credendo αdet vobis alia bona que sequuntur.
Dubitaret forte aliquis de illo vel bo Apostoli, o
debemus it illitates inurinorum iussinere, di non nobis placere,quod glossa exponetis,ait, inbemus i ulcent curam niuere. Sed contra: habere curam in Pistatorum,laon ergo unus proximus debet habere cura alteritis, nisi ut Proatus. Vicendam,s unum liabere curiam alterius solea intelligi dupliciter, vel ea otii moti authontate commissa,vel ex citatica e fraterna: primo modo nabent Pisiaci, secundo modo habe itomiae Hunc ergo duplicem modu videmus incorpo/re naturali. na α caput dario minia,S niebra se tui citaue ut re adiuuantast di Praelatus tanquam caput desbet subditorum habere curam, ipsius sub ti ixaua
eiusdem capitis membra,debent se inuicein adiuuare.
o Uiterius torte dubitaret aliquis de eo quod in lito radicitur,Unus qui vestium proximo tuo Placeat.
Sed contra: ad Gal. i . si adduc hominibus placerem, christi seruus non e massicendum,quod onmis creas tura est quid botrum, sed non est bitate bouum in creatura: ideo est diligenia, sed non est ibi ponendus sinis. scut ergo volumus bovum promio,uc ei placere debemus in i pia coinplacentia ea beneuolentia sumit ortum: conuat aurem, quod secundum rectum amo rem charitatis nos diligimus proximum,non Propter morem humanum,nec propter aliquod aliud conutransitorium, sed propter ocum . sic etiam di placete debemus proximo propter deum. vlterius torte dubitaret aliquis de eo quod Apostolus ait,Gentes autem super misericordia honorare dc uvidetur ergo velle, quod m su certione Iu os
rum fuerit veritas: quia ui ait chriuum rutile nuntii tu circuncisionis propter veritatem: sed in iustepuotiezentium uictit uncordia, quia ait entes non
195쪽
rare deum sapermiserit 3ia, idest, propter miseris Aeordiarn eis factam Sed contra: uniueris viae domini m. stricorda A verit acer notam tu ministerio circunssus eptione Iud eorum, et e tam in conuersione Gentium,apparuit utrunt , videlicet, misericordia,& veritas. Dicendana. qubd propter hoc quod suscepcio Iudeorum ascribatur veritati. non exclud tui micti cor clia: nam de ipse Apostolus de genore Iusaeorum hi erat.& dicit se imsericordiam eousecatum. Et per hoc etiam quod conuersio gentium astri batur misericordie, non excluditur inde veritannam idem Apostolus loquens ad Ephe. 3. de conuersione gentium,ari,Mihi autem omnium sanctorum minimo data est iisc gratia n gentibus euangelizare in uesti biles divitias christi.& illuminare omnes que sit dispeiatroacramenti absconditia ulis in Deo. Si ergo conuersio Gentium fuit atramentum absconditum a seculis in deo,hoc ipsum ad Diuinam veritatem pertinebat,quod hoc situm sacramentum absconditum, es hoc suum propositum de saluatione gentium adii impleret. Uerum quia promissiones lacts fuerunt Iudiis di non Getitibus; propter promissiones pila sit sceptio Iudaeorum ascribit ut veritati: quia ex hoc Deus verax apparuit in promissi conuersio autem Gentium missericordis attribu: tun. quia ei et om illo iton est facta. Aduertendum tamen, uod intacta pagina sunt mulatae proni. isiones factae M Gentibus, iuxta illud Lauda sterilis quae nou paruat ibidem dicitur, mos niam multi iiiii Desertae,magis quam eius quae habet virum . Tametsi hae propnetue δι promusiones sint de Gentibus, non tamen tactae sunt Gentibus: quia Propheis haec dicentes de si prophetabat de Gelitibus; non tamen prophetabant centibus sed Iu Leis. ira quut patet, Gntibus nod ruit lacta promissio, ideo eorum conuersio ascribitur misericordis: Iud eoruni
vero susceptio, qu. bus est lacta proin Isio, ascribitur cveritati.
Ettus sum autem a tres mei Sc ego ipse de vobis, quo'niam ipsi pleni
estis dilectione, restpleti omni scientia, ita ut possitis alteru/
trum monere. PPosinuam Apoetolus pnemisit suax instructiones: in parte ina subiungit debitas excitationes . Propter quod sciendam,qubdae duobus forte vilam fuisset: omnis quod possent Apostolum inculpare.primo, quia eos increpaverat: potuissent enim forte Romas ni sie dicere Nos sumus sic perfecti in latina di in aliis is,quia stillic: Her portunius nos ipsos corragere,
non oportet quod alius nos increpet.Setundo Romani potuissent inculpare Apostolum quod ad eos tan/tum ire tardaverat: Ideo duo ruit,quiaprimo excusat sede increpatione,quia Romanos redarguet an secum do excucit se de taraatione, quia ad eos ire tantum distulerat ibi ropter quod de impediebar. 3 Circa pronium duo tacit, quia erga inerri ationem primores mouet cautam fictam: secundo subrangit causas veras, ibi Audacius autem stripsi vobis. Ad euidelitiam primae partis friendum, quod sorte Apostolus increpando Romanos visus futilet culpabili si hoc fecisset quod uon credidisset inter Romauos
fuisse aliquoi sufficientes ad hoe faetendum, quia darum est dicere in aliqua magna e gregatione nullos esse sufficientes viros ad monendii & ad tedarguenda delinquentesas arae ergo causam fistitiam quae videb: tur redii dare in culpam Apostoli, in hac parte prima Apostolus remouet, intendens talem rationem , Quiscunt certus est quod iliter vos Romanos sunt aliqui pleni dilectione,& repleti omni scientia,ut pciunt monere S redarguere,ille non reprehendit vos, quia erradat in omnibus u is ei se is cietitia ego Apost ius sum huiusmodi,ergo M. De hae aut e ratione posmi virtutem medii sontinuetur autem sici, ego Apo. stolus redargui vos Romanos de contemptione, mos nui vos de alterutra Listeptione ed hoc non feci uterederem nullos ex vobis esse sumcientes ad monens
dum S redarguendum,immo S ego ipse fratres mei certus sum autem de vobis,qui & ipsi adest, aliqui ex vobis iesis estis tales,& estis pleni dilectionenua velistis bonu,& repleti omni scientiain qua possitis bonum cognoscere, ita ut pol sitis alterutrum monere. Tune ergo est sapplenda ratio, quod si ego Apostolus ceratus tam quem vos ipsi,idest, quod inter vos ipses Rosmanos sunt aliqui ut pleui dilectione & scientia, ut
possitis alterutrum,ldes,vos ipsos monere, quia vos monui & redargui, non ieci quod crederem in omnis bus vobis nisi cientiana esse. Notandum aute quod tangit Apostolus quae requiruntur in monente di readarguetite,videlicet, dilectio,in latetitia . Dilectio quisdem, ut nou ex odio vel ira hoc faciatadeo dicitur ad Galat .c.Vos qui spirituales estis,instruite huiusnodi in sotritu leti itatis. diecudo ad hoc requiritur scientia: unae supra docebatur , Testimoni una enim perhibe illis,qubs cmulationem quidem dei habent, non sis eundum scientiani Multi enim videntur habete zelu, sed non secundum scientiam, nec lampet id agunt 'Ideo duo tangit, quod inter vos Romanos erant alis qui pleni dilectione,&scientiamotadum etiam quod ait repleti omni scientia, qa ut glossa tangit a liquieraut inter eos repleti scientia noui &veteris testas menti:& quia aliae literae non sunt literae res Diis
uinatum,icientes nouum & vetus testamentum, qua si omnem scientiam habere dicuntur. Notandum etia,
quod ut glossa tangit Apostolus hic laudat Romas nos, ut per hanc laudem eos ad meliora prouocet: quia ut Ambrosias ait qui enim videt te lautiti, laborat ut veta sint quς dicuntur. inde cum dicit.
Audacius autem scripsi vobis fratres ex
parte. Exclusi ratione ficta, quare Apostolus Romanos
monuerat,di reda erat in parte ista labiungit S a dii rationes di eauras veras, quare hoc lacerat. Circa quod duo facit: quia primo primittit suam conclustionem: secundo ad eam probandam subiungit multi. plicem rationem, biIanquam in memoriam. Corat inuetur autem M literano Apostolus no redargui
ct monui vos, quia no crederem aliquos inter vos esse
sufficientes ad noc agendum,sed stippie propter alias causis,& propter rationes alias insta sub bcriptas. Auodacius autem fratres scripsi vobis ex parte, idest perscriptura mea ex parte vos monui& reprehedia ollae aut talis tarmari ratio, Micunt ex parte vos monet di reprehendit, ille audauer potest vobis scribere Asia eristola deuinare: ego sum hinoi,io vobis audacius stri pii.Notata aut, F hoc qdaicitur sex pro ut tangit,inpliciter pol exponi. Prinio,vt hoc reterat Vr ad Romanos.Sedo, ut hoc relaratur ad scribetes.Terratio,vt hoc telaratur ad epistola. H .naria sunt i omam epistola considerada,videlice Persona scribes Epis stola scripta,Persona cui scribitur. Si ergo hoc ira tacitur ex parte reseratur ad ipses Romanos quibus
scribebat stit senis a licet inter vos Romanos eoisit aliqui
196쪽
sint Minui pellecti,quos redarviendo videretur larte AApostolus His se culpabilis& fuisse pr-mptuosus,
erant tamen inter eos aliqui imperfecti,indigenici dura correctione. ideo ait, Audacius scripsi vo is, increspando vos ex parte, dea,partem,lioe est, propter ali
ruem vestrum,qui noc indigebat . Si vero hoc quodicitur ex parte)referatur ad personam scribentem,
idest,ad Apostolum, tunc erit sensus, ego Apostolus audacius scripsi vobis ex parte, idest, ex parte eccle fidelium quae mecum sunt.quasi diceret, si ego vides
rer praesumptuosiis, si ex parte mea vos reprehendearem:tamen quia vos reprehendo ex parte ecclesia, &ex parte fidei tum qui mecum sunt,tiuo audacius bis scripsi. rtio si hoc relaratur ad epistolam, erit sensus e ego reprehendissem per totam epistolam orte haberetis materiam conquerendi : sed quia mali qua parte epistolς vos collaudaui,tn siqua parte vos reprehendi, patet φ non processit ex odio , sed ex et io,ct ideo reprehendens vos non ex tota epistola sed μex parte epistola audacius uobis scripsi . Notandum autem quod ex omnibus posset talis formari ratio, Quicunq; vos Romanos reprehendit non ex omnis bus sed ex parte, idest,aliquem inter vos: A quicumvreprehedit vos no ex tota epistola,sed ex parte epistoLm ct non ex te ipso, sed ex parte ecclesiae ille potest audacter vobis Icribere ego iam huiusinoat,ergo au'dacius vobis scripsi. Deinde eum dicit.
Tanquam in memoriam vos reducens.
Pro illa hae conclusione, 'eis audacter fetipsit: in parte ista ad hanc conclusionem piciuandam ad ducit multiplicem rationem. rca quod octo facit,secundum quod octo rationibus hoc probatinam pri mo probat hoc ex suaui monitione: secundo ex ausinoritatis omni stione: tertio ex sui ossicii magnificatione:quarto ex utilitatis cosecutione quinto ex christi adlissione: sexto ex sui ossi ii debita executione: sea Cptimo ex euidenti Ductificatione: octauo S ultimo ex alieni fundamenti repulsione. Secunda ibi, propter oratiam. Tertia, ibi ut sim tramister christi. Quarta 1b: ut fiat oblatio. Qimta,ibi habeo igitur gloriam sexta ibi in obedientiani gentium. septima, ibi itavi ab Hierusalem. octava di ultima bi sic autem p rs
dicavi. In prima parte intendit talem rationem, Illen vos reprehendit tanquam in memoriam vos reo ens,ille leuiter di suaviter vos monet, & ille potest audacius vobis scribere ego sum huiusinodi .ergo a daeius vobis scripsia a hac autem ratione ponit vir stutem medii continuetur autem sit, bene dico quod audacius vobis scripsi,quia hoc feci, tanquam in momoriani vos reducens,& tanqua suauirer vos monens. Notandum autem a unus modus latentis & luauis te prelie donis est,cum qua sic alium reprehendit dices, Ego reduco tibi ad memoriam . qubd sic& sic aebeas te nabere. Vnde hic modus inoleuit, ut quando inseo mores maiores increpant, hoc modo reprehensionis utuntur. Hunc modum se tenuisse Apostolvi testatur, cum ait, Scripsi voba,tanquam in memoriam vos reo ducens,lM,tan qua faciem vos memoresae si diceret quod mea monitio,& mea epistola magis filii pet modum redargationis, quam per modum reprehensioniu& quia hic modus monitionis est suauis,ex ipsa monitionis suauitate potui vobis audacius stri te . Dei
Propter gratiam, quae data est mihi a
tatis commissione.Formetur autem uc,Quicunt monet S reprehendit alios propter gratiam sibi datam a Deo,idest, propter aut horitatem re propter osticium a Deo comitii luam,ille potest eis reprehensiones si moivnones audacius scri r Cego sum huiusmodi, et eo
reprehensiones & monitiones audacius scripsi haeautem ratione ponit virtutem medii.continuetiit autem sic bene d eo ν ego reprehendendo ct monendo
audacius vobis scripsi quia hoc fixi propter gratiam, quae data est mihi a Deo,idest, propter A solatum, propter ossicium K propter auctoritatem mihi a Deo commissam. Notandum autem quod cum quis habet authoritatem&orulum super alios,s eos in/crepat Streprehendit cum officium de aut horitas i γsim cogat,audacter methoe lacere:&Labditi diathoe minus male ferre.Deinde eum dicit.
ut sim minister christi Iesu in Gentis
bus sanctificans Euangelium dei.
Adducit tertiam rationem, sumulam ex sui ossicii magnificatione . Formetur autem ue, arcunia scri Mdo aliqvibvsscribit eis ut minister christi, & ut osten dens euangelium lanctu ut magnificans suum ossicium ille potest audacius inliber Cego Apostolus sum huiuunodi,ergo audacius vobis scripsi. De hac autem ratione ponit virtutem medii, Continuetur aute sic, Quantumcuno ego Apostolus per meam epistolam vos reprelienderim Se redarguerim, tamen audacius vobis tu ripsi,quia hoc feci ut sum minister Christi Iesi sanctificatis adest,sanctum ostendens eua elium dei in Gentibus,ldest,mter gentes. Tunc ergo A supplenta ratio,*cum hoc faciendo magnificauerim o vim
meum,ne tantum bonum perderetur, potui vobis a
dacius scribere.Notandum autem,qu ut glossa tangit in Apostolus sanctificauit dest, lanctum es ostendit
euangelium bona operat totieμ miraculorum perpetratione: nam propter bona opera quae faciebat
propter miracula quae faciebat, osteniabat doctrina luam esse veram,& ostendebat euangelium quod praestabat,esse sanctumis quia taliserat Apostolus di innotescere poterat Romanis quod talis ei set, ideo potestat eis audacius stribere. Deinde cum dicit.
ut fiat oblatio gentium accepta, sanoctificata in Spiritu sancto.
Adducit quartam r/tionem,sumptam ex utilitatis eonsecutione: nam propter utilitatem quae per u ruebat Gentibus, quam consequebantur Romani propter doctrina Apostolla oterat eis audacius stria re .Formetur autem sic ratio, Quicunt per suam doctrina Heri tantam utilitate Gentibus, ut per eam Gentes fiant oblate,& acceptae,3c sanctificatae in spiri/tu sancto,ille potest Romanis, re omnibus Gentibus audacius scribere:*Q Lim huiusnodi , et go audacius vobis scripsi-hac autem ratione ponit virtut meo dii Cotinuetur autem sic,bene dico ego Apostolus vobis Ronianis audacius scripsi, re audacter vobis evagelizo veritat ε, quia hoc facio, ut oblatio gentiva. oblatio Romano tu & alioris Gentiu fiat accepta,supople, deo p fidei acceptione N perfectionem limbi oblatio sit cinctificata.iaroe lacio ut limoi getes,quas ego deo offero sint sanctificatis p sua operatione uona: Shoc in spusancto,sine quo no est gratia,no est aliquod opus bonum unc ergo est lapsenda ratio, τ cum
tanta utilitas vobis proueniat ex mea doctriua, pissum audacius vobis scribere. Deinde cum dicit.
Habeo igitur gloriam in christo Iesu
ad Deum.Non enim audeo aliquid loqui eorum quae per me non efficit christus.
Adducit quintam rationem,sumptam ex Christi adlusione.Formetur aut sic, icuno de doctrina suaquscit per Christu diui na gloria, & no audet aliquid loqui nisi ea qus p ipsum ericit christus . ille secunda illam doctrinam potest quibuscunci auracius scribore. eoo Apostolus sum limbi, e audia ius vobis scripsi.
De hac aut ratione ponit virtute mcdii. Continuetur
aut sic, ne d co p ego sim minister christi, & a st
197쪽
ctum quem ego laeso, Delo π gratiam out data est
nulli a Deo: N quia sic hmoi gloriam &nuiusmodi fiuctum nolo adniere&rre, sed ad Iesum christue ius sum minister, δι ad deum a quo data est mihi grastra,ideo ait, Habeo igitur gloriam laboris mei in elici stolasit,idest,per thrastum Iesum cuius sum minister gloriam dico referendam ad Deum a quo data est mihi gratia: dc bii dico quod gloria laboris mei I fructus quem ego facto,est per entistum nam non enim audeo aliquid loqui eorum quae per me non efficit Chrisi is . quas drceret, ego non tae: o sicut Pseudoapolioli, qui non sunt vere ministri thristi,sed tanquaverus mi ut iter christi nihil refero ad me ipsum, sed soslum loquor ea quae per me efficit christus, idest, quitaquid ego iacio re omnem fiuctum quem ego exerceo, no relato ad me ipsum.Hoc Leo,* illum fiuctum de
illam gloriam per me,ldest ministerio meo et ficit christus,& totum hoc relato ad ch cistum. Et tune est sup/plenda ratio quod cum sic fit,potui vobis audacius uribere.Notandum autem rivulus qui non est coniunctus fonti,potest deficere ab aqua:& doctrina quaen best coniuncta sapientiae,potest deficere a veritate.& quia fons cipientiae est verbum dei in excelsis. ut d νeitur Eccl. t. qui non est coniunctus Christo qui est Dei verbum & sapientis fons de leui ruit unde nec potest autictet scribere,nec audacter euagesitareo qina Apostolus omnia ad gloria dei relatebat S,nihil liquebatur iii si ea quae p ipsum esticiebat Christus, ipselait quidam riuulus coniunctus fonti sapientiae, Hre delicere non poterat in doctrina, nec in scribendo, nec in pronunciando: ct quia sic erat, ne sequitur m Romanis, di aliis Gentibus audacter scripsit. Dein cum dicit.
In obedientia Gentium, verbo ξ in virtute signorum lc prodigiorum, in virtute spiritus sancti.
Adducit sexta tbn ,sumpta ex debita &efficaci officii executione.Λd cuius euidelia latendu ,πmaxime tunc temporis in primordio inchoantis ecclesiae, ad hoc quod ossicium prςdicantis esset efficax, quinq; requirebamur.Primo doctrinae fcecunditatisreudo vitae claritas. itio signo tu multiplicitas. QMarto, Prodigiorum operositas. Et quinto, spiritussancti interius operantis virtuositas: quia frustra laborat erterius lingua praedicatoris, nisi adsit interius grana saluatoris a ramo enam qui non est doctrina foecudus frustra praedica Iuxta illud,si intellectus est tibi, rosponde proximo tuo: sin autem,sit digitus tuus superos tuum. Secundo, euangelizator debet esse vita pn elatus; quia cuius vita de picitur, restat vi eius praedis eatio eodemnetur. Ulterius,in primitiua ecclesia etiagelizator debebat esse signorum,& prodigiorum oporanxquia tunc temporis,nisi signa ct prodigia videret non credebant. into requirebatur ibi, et spiritus sanctas intus esset operans,ut est per habita manifesstum . ubi omnia lin concurrunt, poterat audacter scribere δε audacter euangelizare.Formetur sic ratio, Quicunm perdoctrinam,quana in eo efficit christus, vult ut gentes ad obessientiam vertantur verbo de ructu in virtute uno tum N prodigiorum, di in virtute spiritus sancti,ille potest audacter scribere & euange lizare: ego iam huiuimodi , g potui audacter hoc ficere.De hac ratione ponit latu virtutem me Continuetur autem sic, ne dico,p ego audacius scripside euangelizaui, quia ea quae per me, idea, ministerio meo euicit christus, supple,emcit illa de in obedientia gentium, idest, ut gentes obediant euangeli quasi discat * euangelium quod exerccbam, erat, vigentes euangelio itadirent. Et subdit.&hoc effeci vel bo, idest doctrinae foecund tale:&factis, idest, vitae& b
ni operis curuare in in virtute signorum be prodigi . nam,idest,signorum &prodigiorum operositate: & in
virtute spiritus sancti interius operante di adiuuante. Tune ergo est supplenda ratio,* quia tanta estieaeia erat in executione officii apostolatus mei, audacter poteram scribere 3c euangelirare.Notandum autem,s signa possunt dici miracula minora, prodigia vero miracula maior dicitur enim prodigium,quasi excelletu signiti Et quia apostolus induxit gentes ad ob diendam euangelio, aciendo miracula maiora & misnora, iccirco dicit se stris se in virtute signora Ae pto. digiorum. Deinde cum dicit.
Ita ut ab Ierusalem per circumitum voque ad Illyricum repleuerim euangelium christi.
Adducit septimam rationem, sumptam ex euide tillustificatione. Formetur autem lic, Quicunt itarii identer stuctificat,*ab Ierusalem per eircuitum uso ad mare Illyricum repleuerit euangelium Chrisi sti,ille potest audacius scribere At euangelizare: ego lum huiusmodi , ergo Sc. De hac ratione ponit tan/tum virtutem medii Continuetur autem sic, bene di eo,*uo audacius scripsi Seuangelizavi,quia ita eridetersiuipple) liustificaui .ai ab Ierusalem per circuistum, vis ad Illyricum mare, quod dicitur esse mateΛdriaticum,uei mare Graecorum,ouod est ex opposi/ ita parte Italiae situm ,repleuerim, idest, plene prςdic ueram euangelium christiaunc g est supplenda ratio, eum ex his a ppareat tanta eurdentia stu Ius, lata vir tui spiritus lancti, possum audacter scribere ει euangelizare.Notandum autem quoda: t per circuitu quia torte aliquis putaret,*solum eundo per rectam li/neam euangelizaverit quod excludens it per circu tum)idest cuicundi, undam per partes illas reoleuit, idest, plene euangelium christi proicauit. urae cum
Sic autem praedicaui euangelium hoc, no ubi nominatus est christus, ne super olienum iundamentum aedificarem.
Adducit octauam&vltimam rationem . simplam ex alieni fundamenti aedificatione. circa es duo tacite
primo. n.facit qd dictu e: stdo O supposuerat probat p storturam uera, mi, sicut dictum e. In prima parte intendit talem rationem alle qui no vult sdificare super arenam,nec super alienum fundametum, idest, super fundametum extraneum eurusmodi erat stata mentum Pseudoapostolorum , sed tando piens atraehitector,vult debitum iundamentum ponere,ille potest secure scribere di euangelizarcised ego sum huius modi, ergo M.De hac autem ratione ponit tantum
virtutem medii.Continuetur autem sic distum est, mego sic per icircuitum repleus, idest plene praedicaui euangelium christi: sed hoc sic stet, δι sic praedicaui
Euangelium, ubi non nominatus est christus: de hoc, ne super alienum Lindamentum pnedicarem.Tunc stest
supplenda ratio, τ cum si fit,possum audacter scribe re,& euangelizare ailotandum * hoe quod dicit, Ne super alienum tundamentum praedicarem potest dupliciter exponi. Primo propter Pseudoapostolos. nam sciens apostolus eos sub nomine Christi multa filia ete,&christum aliter et oportet an liunctare, soliseitus erat eos praeuenire,& veritatem in re tradere, ubi nondum inristus nominatus erat.Et licent lenis
ego quidem ita nixus stim ptiedieare christi euangestium ipsiis qui Christum ipsum non agnoscebant, ne super alienum standamentum aedificarem, idest, superluereticorum doctrinam, quae aliena est a vene iidei fundamento:quia falsorum doctorum errores postea velle corrigere, difficile est de maximi labolis: na apud eos si debeat bonum aed fictum fieri, oportet tundis mentum illud haereticorum prini, radicitus extirpa n. Secundo
198쪽
ri.Seeundo modo Iegitur de bonis Apostolis. ut dis Λ luctaritatis,anos intret hue &il Isieertitudiitali non
eat apostoliis se nolle aedificare super fundamentum sumus sufficietes discernerea ossum g mr τ diligis aliorum apostolorum, non quia non laceret hoc,si eo mus,&ν volumus bonuAd vir u illud velle ut merito tigisset,i ,sii expedivisset,AE si oportunum fuissetios de si non fecit hoe forte ai ad Graecos,scilicet, P prae dieauerit stiper alienum randamentum, Romanis tMmen praedicauit post praedicationem Pettian eum erolo poterat esse bonum sic aedificare super alienu fit amentum, sed sinpliciter quia multa erat messis, &malit conuertendi erant, G. id videbat ut sibi magis expedire, primu landamentum iacere . Deinde eum dicit.
Sed sicut scriptum est, Quoniam quibus
non est annunciatum de eo, videbunt idcqui non audierunt de eo,intelligent.
Quod dixerat confirmi testimonio scripturae laserae.Continuetur autem sie, bene dico, at praedicaui euangeluim,ubi non nominatus est christus, sicut scri/ prum est, Quoniam quibus non est annuntiarum de Peo,ulast de christo,ipsi videbunt idest ei edent: Ae qui noli audierunt,supple, prius de cntisto,intelligent, ipyle,ptaedicationem meam esse veram.Tunc ergo lapsplenda est litera,* si illi,quibus non est annunciatum, re qui non audierunt prςdicari de christo,intellexerui PTMeationem meam veram esse, ergo praedicaui ubi non nominatus est christus. Notandum autem*auctoritas haec inducta legitur Ici .vit .vbi habet,Et annucia bunt gloriam meam Gentibus, qui non audierunt deniq& non viderunt gloriam meam.Notandum etiams in his verbis ostendit plopheta, ν Gentes excellen riori modo peruenerunt ad cositionem dei ouam ruenissent antea Iudii: na dii ex est salsis dilaeipuIl, visus,di auditus & duplicitet venimus in togniti nem veritatis avdsi ergo. in cognitione diuina non tatum profecerunt antea, licui gentes prosecerunt pocleea: quia non viderunt mysteria, quς Prophetietiauerunt:gentes autem viderint. Ideo inquit, D Uhus non in nuntiatum de christo, videbunt, supple, quod non viderunt Iudm . Secundo Gentes habuerue excellentiorem ennitionem non istum quantum ad res visas,sed etiam quantum ad verba intellecta: quia omnia in figura contingebant illis . verba enim pro metica,quae erant de laturo,non ita poterant bene intelligete Iudaei,scut intellexerunt Gentiles: nam haec de praeterito ipsi intelligebant. Et ideo quantu ad hoc labdit, Et qui non auda erunt,mreuigent, supple, quod non intellexerunt Iudaei. Dubitaret forte aliquis de illo verbo apostoli, Ceratus iam autem fratresquoniam pleni estis dilectione. nam nullus potest esse certior de aliquo, quam deseipso: sed de ipso nescit homo,utrum odio, vel amore Gignus sit, ut dicitur Eccles. 9. ergo M. Drcendum, quod in dilectione diuina est tria considerare, video licet, eliaritatis habitum, charitatis actum, Sacee. ceptionem diuinam.Si ergo possemus scite nos habe. te charitatem,ut communitur ponitur, vel hoc esset
ex parte a uinae acceptionis,&iae nullo modo hoc scire possumus, nisi per reuelatione: nullus enim eo muit sensam domini δε nullus consilianus eius filii: ideo quid acceptet, & quid non acceptet, eum non simus eius secretalli,nec eius consiliarit,lcire non possumus, nisi ipse persitam inimicordiam hoc nobis reues edignetur.Secundo ex Parte ipsius habitus, & ita non potamus certitudinaliter si ire nos habere charitates quia in cognitionem habitus deuenimus p actus: postea enim homo scire,virum ipse diligat proximum, vel non diligat sed utrum ille astas dilectionis proe dat ex habitu charitatis,vel ex aliqua pietate naturali, vel ex aliquo alio habitu acquisito, scire non potest: quia tanta potest esse similitudo inter actum dilecti
rus proce e ex aliis causi astu proced te ex habiriuμ ut tu procedat ex habitu charitatis, certita,n liter scite no possumus.Tertiti ex parte ipsius actus et no possumus esse certi: quia sicut in cognitionὸ tuum deuenimus per actus,sic & in cognitionem actus deuenimus p obiecta:&sicut poterat esse similis actus oui procedebat ex charitate di ex alus causis, & ob id incebamusa ex ipsis actibus no poteramus certi tu nalitat scire nos habere habitu charitatis: sic sta potesse ideobiectu in quod tendimus per actu procedent εο actu charitatis, di per actum procedentem ex aliis causis, ideo nec ex parte actus, uec ex parte habitus, net ex parte acceptionis diuitiae, possumus scire, an amore,aut odio digni simus.Nam n aliquis diligit de a& in eum tendit per dilectionem. nescit tamen quid sit iste actus dilectionis' an procedat ex dictamitie naturalis rationis,vel ex habitu charitatisaergo de ipso nopossiimus esse certi. Possumus tamen tabere coniecturas multum probabiles: ut si libenter audimus verba deis libentur vacamus spiritualibus bonis, di similisbus. Secundum lisc igitur tripliciter respondemus ad quaestionem proposita. Nam cum dicit apostolus se esse certum, Honianos esse plenosos dilectione: sorte hoe dicebat,quia per reuelatictem habebat aliquos tales esse: ita iv ex parte diuinae acceptionis poterat hoe scire, quia tot te ei reuelarum hierat. Secundo pol sumus resondere,a poterat hoc scire ex parte habitus, ea ipse dicat,vos esse plenos dilectione. unde glosi exponens ait,m Romani erant pleni dilectione, qua volobantalus bonum. poteta autem quis scire φ in eo est dilectio, qua vult bonum: sed utrum illa dilectio, sit ha/bitus charitatis,scire non potest. Tertio possumus res spondere,a hoc poeterat scire ex parte ipsius actus: Magnoscens eorum mucricordiam erga proximos quae enectus est charitatis drersuadere sibi poterat Romais nos plenos ee dilectione:& tuc cum dicit Leitus sum
e ludo illa sonabit idem quod probaditis coniectura: S tune non habet difficultatem quod quaeritur. Vlterius forte dubitat et aliquis,ut tu homo certi possit esse de alio quam de se ipso. Et videtur * sici quia apostolus dicit hie se esse certum,m alicui ex Romana erant pleni dilectione, S tamen, ut ebazur, homo de seipso hoc scire nou potest. D. cendum,st scire de alio an sit in charitate, vel hoc est in genetrali submin lae vitiis vel in particulati sub mota signat Si in particulari et sub modo signato, nund quia ita bene scit de alio, sicut de scis quia si iure notitia est per coniecturam elures coniecturas potest quis hasbere de seipso,u de aut si autem hoc tali r init per reuelastionem credere debemus,m si alicui reuelatur de sal te alterius, at magis-reuecatur ei de salute piorna. Sed si loquamul in generali di sub modo contuso,
feste non esset inconueniens aliquem maiorem certis
tudinem habere de aliquo,quam de seipso, ut puta in νno muno populo,in una magna congregatione, Psint ibi aliqui boni,licet nesciamus in seciali dis ei nere qui sint illi. Et secundum hoc potest haberi solu/tio ad dictum apostoli: quia eertus erat, ν inter R manos erant aliqui pleni dilectione,&erant existentes in charitatessic quili, i debet esse eertus, in vita magna ederegati orae sunt multi tales icet in partieul bri,qui ruri illi,scire non possimus. Viterius sorte dubitaret ali de eo qd apsa est, Repleti omni scientia.Contra: scientia non replet, inimo inflat,ut dicitur. i. Cor. 8. Dicendum p icientia sine haritate insat, ut ipstinet in eodem loco habet:sed scientia informata charitate non innat, immo replet & aedificat.
199쪽
LI. Ropter quo dic im pediebar plurimum
venite ad vos i&prohibitus sum vis ada
huc. Postquam Apostolus excutiuit se, quos Roma/nos reprehenderat: in par
tate tantum tardaverat.Cirea quod tria facit: quia circa visitatione R omanorum primo ostendit, P eius propositum non est immutatum: secundo declarat,s A ad praesens rationabiliter suum propositum est dilastrum: tertio ex his quae dixerat concludet, quando h ius nodi erit propositum adimpletum . Secunda ibi. Nae igitur proficiscar in Ierusale sertia ibi, Hoc imtur eum contumauero. Circa prinium quatuor facit, secundum * quadrupliciter eius propositum circa Romanorum visitationem probat immatatum non effemam primo ostendit hoc ex rationabili impedis mento. Secundo ea dicti propositi duratione. Tertio ex implendi affectione. Quarto ea frustificandi ga dio,& lGificatione. Secunda, ibi, Nane vero ulterius. Tettia,ibi,Nunc in Hispaniam. Quarta ibi ita auobis deducar.)Ad euidentiam autem plinas partis sciendum,P ra tionale impedimentum licet faciat quod bonum proopositum differatur,non tamen lacit φ auferatu C. prosponens enim bonum facere,si rationali impedimento c
to imped tui non propter hoe ab illo bono proposi
to remouetutastis ego propter rationale impedimen inmot propter Prςdicationem euangelii, impediebat plurimum ab hoc bono proposito, quod habebam veniendi ad vos,& prohibitus sum adhue ergo nopropter hoc ab huiusnodi proposito fiam remotus. De hac ratione ponit virtutem medii Contiuuetur autem fie.Dictum est,* ego sic per circuitum repleui, sic praedicaui: propter quod.idest,propter quam praedi eationem impediebar plurimum veture ad vos.&pro ιhibitus sum usa adhuc.Tune ergo est supplenda ratio oessum istud luerit rationale impedimentum, sum exsculandis. quia meum propositum licet ex hoe sit duatum,non tamen est sublatum.Deinde cum docit.
Nunc vero ulterius locum non habens Vin his regionibus, cupiditatem habens vestniendi ad vos ex multis iam praecedetibus
annis. Adducit secundam rationem lamptam ex sui pro Iositi duratione. rmetur sic ratio, Qui rudi expoans remotionem impedimentorum,& ex multis am
ex multis annis cupiditatem habui veniendi ad vos,
idest ultis annis in hoc proposito perduram et ergono sum ab hoc proposita inautatus, sed sum merito eκeusandus.De hac ratione ponit virtutem medita Constinuetur autem sic, ne dico ip Lepe propolat venire ad vos,& propter praedicationem euangelii prohibisus lanivso aianaz: sed nunc , quia sic per circuitum uangelium praedicaui, non habetis ulterius locum, idest, non habens vite ius materiam ct eausani ira his risionibus supple)remanendi: cupiditatem autem habens, idest, voluntatem habeo veniendi ad vos ex multis iam priscedentibus annis . Tune ergo est sup/plenda ratio,* cum ego semper hunc diem expectauerim, ν tolleretur impedimentum ad vos veniendi, &cum multis annis hac cupiditatem habuerim,& in hoe proposito perdurauerim, merito sum excusandus non sum a meo proposito immutatus . Notandum aurem φ tam ratio prima sumpta ex rationabiIi impeditione, quam etiam Me ratio lanipta ex ibi proposiati duratione concludit Apostolus m est excusania si distulit ire ad Romanos: & eoncludit etiam quod noesta suo proposito immutatus, licet fuerit ab implotione dim propositi impeditus. Notandum etiam ΦΛpostolus ut glossa innuit volens excludere pseudinapostolos,& timens ne illi eum in praedicando partes illas prςuenarent, rationabiliter distulit ire ad Roma. nos, volens prius per circuitum replere partes illas praebeatione euangelii: quo dicto, non habens vite rius locu mi idest,non habias ulterius materiam & ea iam remanadi in partibus illis,proponebat ire ad Roma tioc quod propositum habuerat multis iam praecedentibus annis. Deinde eum dicit.
cuin in Hispaniam proficisci coepero, spero quod praeteriens videam vos,
Adducit tertiam rationem sumptam ex adimplendi suum propositum desiderio S affectione.Fotinetur autem sic, J:cuno vult & desiderat situm propositum
adimplere,& vult per vos transire,& vos videte I visi tare,ille non est i suo proposito immutatus: led ego eum in Hispaniam proficilii coepero,spero se praete/mens,idest,transiens per vos videam & visite voxergo cum velim hoc meum propositum adimplere, non sum ab hoc meo proposito immitatus Me hac autem ratione ponit minorem,ubi est tota vis rationis,& tota virtus medii Cotinuetur autem Myene dico F ex multis annis cupiditatem habui veniendi ad vos, ct in hoc proposito perduraui A non sum ab hoc propol'to immutatus,immo volo hoc propositum adimples involo autem ipsum adimplere hoc modo,quia cum in Hispaniam coepero promisci, spero φ praeteriens idea,transiens per vos Romanos, videam vos, idest visitem vos.Notandum autem m Romanis erat praedi' catum per Petrum, re erant docii per epistolam Paesi, ideo non indigebantia Paulus, eos pet sonaliter visitam,tantam moram taceret:& ideo a: t, spero in ego videam prGeriens, dest,transeundo:quia non iudi gratis,* ego apud vos longam motam facia. Et ut glosa ait,pineriem videbo vos, quia non indieetis longa
morae attamen interea vos praeteriens videbo,ne me a caeteris negotiis retardetis. Deinde eum dicit.
Et a vobis deducar illuc, si vobis primu
Adducit quartam rationem sumptam ex fructificandi gaudio,&lpiseatione: non enim erat apostolus suo proposito immutatus,qum vellet ire ad Romanos immo volebat ire ad eos ut siceret eos fluctificate, de qua flutificatione gaudebat,& laeti istabatur. Fotmesitur autem sic rati Rauculique vult a vobis deduci in Hispalum,ut per vos veniens, & vos visitans, vobis Mur,ideii,gaudeat δε laetetur de frumi vestro,ille a proposito vos visitandi noestini utatus, immo vult huiusni odi propositum a&mplere: ego sum huiusino a di,ergo Sc. De nac autem ratione ponit virtutem modii Continuetur autem sic, Benedico * habeo cupiditatem ex multis annis vos videte,& non sum ab hoc proposito immutatus, ii mo volo hoc propositum adimplere,quia ego ibo in Hispaniatia, α veniam per
vos lia vovis deducar uiuea ictu, ut Hispaniam)si
200쪽
vobis, his,ita ranun et vobis primunm parte si uis A ct voluerunt,et debuerunt rum pro illis,ille rationa
tus Leto. idest, D mauu laetatus , et Tunc ergo est supple M ratio.* cum ego vemens ad vos,intendam sic vobis frui,&de vestro tructu gaudere, non sum meo proposito immutatus sed ipsum desidero adiimplere. Notandum autem o dicit, deducar illuc, idest, in Hispaniam, quod dupliciter pol intelligi:vno mo do,* referatur ad Romanorum dominium: alio in do,* reseratur ad Romanorum affestam. Secundum primum modum erit sensas,A vobis, dest, per vos Romanos deducar illuc,tdest,in Hispaniam. quasi deice Ict,vos estis principes mundi δε Hispania vobis trib taria citis quia sic est ideo a vobis,idest,per auxillum vestriam, potero illuc perget milue deduci. Si veto referatur ad Romanorum a ctum, tune sie legetur litera, o Paulus eum ibo in Hispaniam & transibo p vos,&secuda vestris affectuti beneplacitii,inter vos moram contraham:&quia sic erit a vobis, idest,secunbiliter potest disset re visitationem vestram: sed, o Rosinant,ego sum huiusmodi, et volo hoc ministerium ficereriergo visitationem vestram ad praesens possum trationabiliter differrea ontinuetur autem sic, o Apostolus propono vos Romanos visitare, sed ad praesens oportet hoc meum propositum dilationem nabere, Iaeo ait, Σnunc igitur Mupple,antequa venia ad vos Romanos spioficiscar in Hierusalem nuntii rare san/ctis, qui sunt ibidemin subat cuiusmodi visitatione vult tacere illis sanctis Scens, a Macedonia , et Achaio,idest,illis eccles in GKecorum probaueritur emin, idiis approbaueriint aliquam cini attollem, idest, alis qua collectam iacet eoi haliquam pecuniam collis gere in pauperes lanctorum, idest,m pauperes de numerosanctorum qui sunt i Hierusaleot subdit,quomodo hane collectam secerunt,dicens,*bisai dest,iulis eccitat lacuit supple,illam collectam iacete
dum vestrum arbitrium,deducar illuc, idest in HispM A debitores sunt eoru si ii, illorum sanctoriani: tenebaniam.quasi dicere ego illuc ibo,quando placebit vo tii renim prodictis ianuis illas collectas iacere . Tunc bu.Vnde, Origenes ait,quod Apostolus Romanorum erga te nutrit adfectum, cum moram inter Romanos, secundum Romanorum arbitrium collocat, ut dicat te ab eis deducendundi tune deducendus, cism animo Romanorum latisfeceritaNotandum etiam quM id,
quod ait si vobis ex parte primum stultus libero mopliciter potest exponi.Primo,ut referatur ad Roma/nos,inter quos aliqui erant boni ,& aliqui mali xx parte autem bonorum poterat fiui, idest, de eorum tructu gaudete .sed ex parte malorum non poterat Dul,quia non poterat de eorum fructu gauiaere, mamo Abebat de eorum damno dolere . Ermo ex parte
poterat frui,non ex toto: quia no omnes Doni erant.
Vel si volumux hoc quod dicimus ex parte, reserte
ad malos,& ad discordes.tum erit tensus, ' Apostostus veniens ad Romanos antequam recedae ab eis frui ergo est uapplenda ratio,*cu Apostolus haberet tum negotium facere,*oruebat illas collectas dei et re cinctis,& ministrare eis rationabiliter poterat Rosmanorum visitationem ui ferre.Notandum autem, Psi datio debet eta accepta deo, debet heri hilariter,
iuxta illud. a. r. Hilare enim datore, diligit deus. Ideo hic ait Apostolus, placuit eisa. hilarit et misi collecta pro suictis facere voluersit,et ieceret.*ideoniagis meruerui.Notidii et oe Iuis a principio couersi,vDitis possessionibus eoru ,de pretio qd iude acco rar,coiter vivebat aeu ergo deiecissent illis iaculi tes,et maxime quada magna tame imminente, propossuerunt Christiam ex diuersis partibus mundi de tuis iacultatibus subuenire illis sanctis habitatibus in Iu/dsa. Propter hoc ergo ministeriu perageda, di ut mi naitaret illis eleemosyna illa,qua aliquς Graecoru e
vult eis etiam ex parte illa,quae est mala,&quae a dia c eltas pio sanctis illis collegerat,volebat Apostolus ad
sco .qura intenciebat per suum aduentum,illam para tepus Ronianotu visitatioue diiatre. Dei uac cu dicit.
tem conuertere,&facere bonam.quod iaciendo, vo/ Nam si spiritualium eorum participes falabat eis is, idest,volebat gaudere dreorum frustu. debent ec in catiralibus
Postquam Apostolus ostendit,* suum , propositum
de vi Mandis Romanis rationabiliter e duatu. In patrate ista declarat,* ui sua ratione furat suppositu. SupPola erat.ns ratiam iui qui collectas incerat pro iactis, qui erant in Hierusalelat,debitores erant iliora sanctor probat, intendens tale ratione, Quicuum fiunt participes bonoru spiricuallu,tenentur,ec ecbecatus in carnalibu ian teporalibus ministrate: sed gentiles sunt italoiaergo dicax hac auc ratione pollit vir te medita otinuetur aut sic mene dico,*Christiam facities collecta pro suis,et strui in Hieruiale sui debitotes eoru: Ni si se lites a. ristiani illi,q prius erat getiles,& nuc sat couersi sunt facti participes eoru Maudsoru i ritualiu bonorii, debent a. lenitur ei sua
doti I incarnalibucre in i piritualibus ministrare milis es sitia habetur. s.cor.y.ubi dicitur,si nos visis 1 ualia siminavimus,magnu est si nos camalia vestrametamus. Notadu aut,* lanctos ex fletes in Hierutae ministrare spualia gentibus,& fecisse gentes Participos altu bono tu,pes intelligi dupliciter:vel rone generis: vel rone psonatu.Ratione qui de generis, quia gentiles a genere Iudaeotu habuere multa spualia bonarga ut incebatur supra cap. 1 i cu Populus geratis olea uel essetfotta nam insertus est in Dona oliua,N secius iactus e radicis,ct pinguedinis.Vel pol hoc intelligi et diu ad onai:eta ad liteta illi Iudsi, gerat in Hierusii e nistrat Getibus Pisdicatores.' ita tecerat eos spualiu bonorum participes: non ergo erat mitu si Graeci, qui ab aliis salictis Ddsis spiritalia bona rccipiebant, cis temporalia ministrabantitaeinde cum dicit. Alio modo potest exponi t sex parte non referatur ad Romanos, sed ad tempus: at cedatur anteit primus inter apostolos Petrus prindicauit Romanis : & quia tantus Apostolus eis praedicauerat, non indigebant magna instructione, nec indigebant m Paulus inter ipsos magnam moram contra ciet. Ideo daebat, mPaulus p utiens, ct in transitu volebat eos videre. Sic et incit nunc φ ex parte temporis, idest, perali quantulum temporis volebat ei strui, idest, volebat prusentialiter de eoru fructu gaudere. Ueindecu dicit.
Nunc igitur proficiscar in Hierusalem
ministrare Sanctis. Probaueriit. n. Macedonia, sc Achaia collatione aliquam facere in pauperes sanctos, qui suntin Hierusalem.
Placuit enim eis: A debitores sunt eorum.
Postquam ostendit Alostolus,ppropositum suum
erga Romanos visitanaos non est immutatum: in
parte ista declarat,quate hoc propositnm situm nunc statim non adimpletur, ostendens ν rationabiliter huiusnodi ptopositum adhuc differtur Orea quod duo facit:quia primo facit quod dictum est: secundo quoddam quos lupposuerat probat, ibi, Nam si spiris tualium. Ad euidentiam primae partis sciendum, φApostolus proponebat visitare Romanc' tamen ra tionabilitet volebat hanc visitationem di tre donec sanctis, qui erant in Hierusalem, defit ut collectas, quas ecclesiae Gnecorum fecerant pro illis. Potest austem sc formari ratio, iciique vult visitare sanctos, qui sant in Hierusalem, et vult eis deferre illos sumεPtusA illas collectas, quas ecclesiae Graeco: u lacerat,